၈. ကုမာရီဘူတဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမသိက္ခာပဒံ

၁၁၁၉. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ဦနဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ. တာ အက္ခမာ ဟောန္တိ သီတဿ ဥဏှဿ ဇိဃစ္ဆာယ ပိပါသာယ ဍံသမကသဝါတာတပသရီသပသမ္ဖဿာနံ ဒုရုတ္တာနံ ဒုရာဂတာနံ ဝစနပထာနံ. ဥပ္ပန္နာနံ သာရီရိကာနံ ဝေဒနာနံ ဒုက္ခာနံ တိဗ္ဗာနံ ခရာနံ ကဋုကာနံ အသာတာနံ အမနာပါနံ ပါဏဟရာနံ အနဓိဝါသကဇာတိကာ ဟောန္တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဦနဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဦနဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဝုဋ္ဌာပေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဦနဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! ဦနဝီသတိဝဿာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုမာရိဘူတာ အက္ခမာ ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ။ပေ။ ပါဏဟရာနံ အနဓိဝါသကဇာတိကာ ဟောတိ. ဝီသတိဝဿာဝ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကုမာရိဘူတာ ခမာ ဟောတိ သီတဿ ဥဏှဿ။ပေ။ ပါဏဟရာနံ အဓိဝါသကဇာတိကာ ဟောတိ. နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၂၀. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဦနဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၂၁. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဦနဝီသတိဝဿာ နာမ အပ္ပတ္တဝီသတိဝဿာ. ကုမာရိဘူတာ နာမ သာမဏေရီ ဝုစ္စတိ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၂၂. ဦနဝီသတိဝဿာယ ဦနဝီသတိဝဿသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဦနဝီသတိဝဿာယ ဝေမတိကာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဦနဝီသတိဝဿာယ ပရိပုဏ္ဏသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အနာပတ္တိ. ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ဦနဝီသတိဝဿသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ပရိပုဏ္ဏသညာ၊ အနာပတ္တိ.

၁၁၂၃. အနာပတ္တိ ဦနဝီသတိဝဿံ ပရိပုဏ္ဏသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ပရိပုဏ္ဏသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ပဌမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၂. ဒုတိယသိက္ခာပဒံ

၁၁၂၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ. တာ ဗာလာ ဟောန္တိ အဗျတ္တာ၊ န ဇာနန္တိ ကပ္ပိယံ ဝါ အကပ္ပိယံ ဝါ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ ဝုဋ္ဌာပေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဋ္ဌာရသဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ဒါတဗ္ဗာ. တာယ အဋ္ဌာရသဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဘိက္ခုနီနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – အဟံ၊ အယျေ၊ ဣတ္ထန္နာမာ ဣတ္ထန္နာမာယ အယျာယ အဋ္ဌာရသဝဿာ ကုမာရိဘူတာ သံဃံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိံ ယာစာမီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တာယ ဘိက္ခုနိယာ ပဋိဗလာယ သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၁၂၅. ‘‘သုဏာတု မေ၊ အယျေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမာ ဣတ္ထန္နာမာယ အယျာယ အဋ္ဌာရသဝဿာ ကုမာရိဘူတာ သံဃံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမာယ အဋ္ဌာရသဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိံ ဒဒေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ အယျေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမာ ဣတ္ထန္နာမာယ အယျာယ အဋ္ဌာရသဝဿာ ကုမာရိဘူတာ သံဃံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိံ ယာစတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမာယ အဋ္ဌာရသဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိံ ဒေတိ. ယဿာ အယျာယ ခမတိ ဣတ္ထန္နာမာယ အဋ္ဌာရသဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိယာ ဒါနံ၊ သာ တုဏှဿ၊ ယဿာ နက္ခမတိ၊ သာ ဘာသေယျ.

‘‘ဒိန္နာ သံဃေန ဣတ္ထန္နာမာယ အဋ္ဌာရသဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခာသမ္မုတိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

သာ အဋ္ဌာရသဝဿာ ကုမာရိဘူတာ ဧဝံ ဝဒေဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗာ – ‘‘ပါဏာတိပါတာ ဝေရမဏိံ ဒွေ ဝဿာနိ အဝီတိက္ကမ္မ သမာဒါနံ သမာဒိယာမိ။ပေ။ ဝိကာလဘောဇနာ ဝေရမဏိံ ဒွေ ဝဿာနိ အဝီတိက္ကမ္မ သမာဒါနံ သမာဒိယာမီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တာ ဘိက္ခုနိယော အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဒုဗ္ဘရတာယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၂၆. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု အသိက္ခိတသိက္ခံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၂၇. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာ နာမ ပတ္တဝီသတိဝဿာ. ကုမာရိဘူတာ နာမ သာမဏေရီ ဝုစ္စတိ. ဒွေ ဝဿာနီတိ ဒွေ သံဝစ္ဆရာနိ. အသိက္ခိတသိက္ခာ နာမ သိက္ခာ ဝါ န ဒိန္နာ ဟောတိ၊ ဒိန္နာ ဝါ သိက္ခာ ကုပိတာ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၂၈. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၂၉. အနာပတ္တိ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခံ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဒုတိယသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၃. တတိယသိက္ခာပဒံ

၁၁၃၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခံ သံဃေန အသမ္မတံ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ. ဘိက္ခုနိယော ဧဝမာဟံသု – ‘‘ဧထ သိက္ခမာနာ၊ ဣမံ ဇာနာထ၊ ဣမံ ဒေထ၊ ဣမံ အာဟရထ၊ ဣမိနာ အတ္ထော၊ ဣမံ ကပ္ပိယံ ကရောထာ’’တိ. တာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န မယံ၊ အယျေ၊ သိက္ခမာနာ၊ ဘိက္ခုနိယော မယ’’န္တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခံ သံဃေန အသမ္မတံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခံ သံဃေန အသမ္မတံ ဝုဋ္ဌာပေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခံ သံဃေန အသမ္မတံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗာ. တာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဘိက္ခုနီနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – အဟံ၊ အယျေ၊ ဣတ္ထန္နာမာ ဣတ္ထန္နာမာယ အယျာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာ ကုမာရိဘူတာ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ သံဃံ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိံ ယာစာမီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တာယ ဘိက္ခုနိယာ ပဋိဗလာယ သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၁၃၁. ‘‘သုဏာတု မေ၊ အယျေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမာ ဣတ္ထန္နာမာယ အယျာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာ ကုမာရိဘူတာ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ သံဃံ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ သံဃော ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိံ ဒဒေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ အယျေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမာ ဣတ္ထန္နာမာယ အယျာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာ ကုမာရိဘူတာ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ သံဃံ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိံ ယာစတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိံ ဒေတိ. ယဿာ အယျာယ ခမတိ ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိယာ ဒါနံ၊ သာ တုဏှဿ၊ ယဿာ နက္ခမတိ၊ သာ ဘာသေယျ.

‘‘ဒိန္နာ သံဃေန ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာယ ကုမာရိဘူတာယ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာယ ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တာ ဘိက္ခုနိယော အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဒုဗ္ဘရတာယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၃၂. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခံ သံဃေန အသမ္မတံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၃၃. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿာ နာမ ပတ္တဝီသတိဝဿာ. ကုမာရိဘူတာ နာမ သာမဏေရီ ဝုစ္စတိ. ဒွေ ဝဿာနီတိ ဒွေ သံဝစ္ဆရာနိ. သိက္ခိတသိက္ခာ နာမ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ. အသမ္မတာ နာမ ဉတ္တိဒုတိယေန ကမ္မေန ဝုဋ္ဌာနသမ္မုတိ န ဒိန္နာ ဟောတိ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၃၄. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၃၅. အနာပတ္တိ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿံ ကုမာရိဘူတံ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခံ သံဃေန သမ္မတံ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

တတိယသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၄. စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ

၁၁၃၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ဦနဒွါဒသဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ. တာ ဗာလာ ဟောန္တိ အဗျတ္တာ န ဇာနန္တိ ကပ္ပိယံ ဝါ အကပ္ပိယံ ဝါ. သဒ္ဓိဝိဟာရိနိယောပိ ဗာလာ ဟောန္တိ အဗျတ္တာ၊ န ဇာနန္တိ ကပ္ပိယံ ဝါ အကပ္ပိယံ ဝါ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဦနဒွါဒသဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဦနဒွါဒသဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဦနဒွါဒသဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၃၇. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဦနဒွါဒသဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၃၈. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဦနဒွါဒသဝဿာ နာမ အပ္ပတ္တဒွါဒသဝဿာ.

ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၃၉. အနာပတ္တိ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၅. ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ

၁၁၄၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ. တာ ဗာလာ ဟောန္တိ အဗျတ္တာ၊ န ဇာနန္တိ ကပ္ပိယံ ဝါ အကပ္ပိယံ ဝါ. သဒ္ဓိဝိဟာရိနိယောပိ ဗာလာ ဟောန္တိ အဗျတ္တာ၊ န ဇာနန္တိ ကပ္ပိယံ ဝါ အကပ္ပိယံ ဝါ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗာ. တာယ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာယ ဘိက္ခုနိယာ သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဝုဍ္ဎာနံ ဘိက္ခုနီနံ ပါဒေ ဝန္ဒိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – အဟံ၊ အယျေ၊ ဣတ္ထန္နာမာ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ ဘိက္ခုနီ သံဃံ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ယာစာမီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. တတိယမ္ပိ ယာစိတဗ္ဗာ. သာ ဘိက္ခုနီ သံဃေန ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗာ – ‘‘ဗျတ္တာယံ ဘိက္ခုနီ လဇ္ဇိနီ’’တိ. သစေ ဗာလာ စ ဟောတိ အလဇ္ဇိနီ စ၊ န ဒါတဗ္ဗာ. သစေ ဗာလာ ဟောတိ လဇ္ဇိနီ၊ န ဒါတဗ္ဗာ. သစေ ဗျတ္တာ ဟောတိ အလဇ္ဇိနီ၊ န ဒါတဗ္ဗာ. သစေ ဗျတ္တာ စ ဟောတိ လဇ္ဇိနီ စ၊ ဒါတဗ္ဗာ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗာ. ဗျတ္တာယ ဘိက္ခုနိယာ ပဋိဗလာယ သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၁၄၁. ‘‘သုဏာတု မေ၊ အယျေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမာ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ ဘိက္ခုနီ သံဃံ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ယာစတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ဒဒေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ အယျေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမာ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ ဘိက္ခုနီ သံဃံ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ယာစတိ. သံဃော ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ဒေတိ. ယဿာ အယျာယ ခမတိ ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိယာ ဒါနံ၊ သာ တုဏှဿ၊ ယဿာ နက္ခမတိ၊ သာ ဘာသေယျ.

‘‘ဒိန္နာ သံဃေန ဣတ္ထန္နာမာယ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တာ ဘိက္ခုနိယော အနေကပရိယာယေန ဝိဂရဟိတွာ ဒုဗ္ဘရတာယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၄၂. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန အသမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၄၃. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ နာမ ပတ္တဒွါဒသဝဿာ.

အသမ္မတာ နာမ ဉတ္တိဒုတိယေန ကမ္မေန ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိ န ဒိန္နာ ဟောတိ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၄၄. ဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အဓမ္မကမ္မေ ဓမ္မကမ္မသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မကမ္မေ အဓမ္မကမ္မသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၄၅. အနာပတ္တိ ပရိပုဏ္ဏဒွါဒသဝဿာ သံဃေန သမ္မတာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၆. ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ

၁၁၄၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိသံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ယာစတိ. အထ ခေါ ဘိက္ခုနိသံဃော စဏ္ဍကာဠိံ ဘိက္ခုနိံ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ – ‘‘အလံ တာဝ တေ၊ အယျေ၊ ဝုဋ္ဌာပိတေနာ’’တိ၊ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ န အဒါသိ. စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ ‘သာဓူ’တိ ပဋိဿုဏိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိသံဃော အညာသံ ဘိက္ခုနီနံ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ဒေတိ. စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘အဟမေဝ နူန ဗာလာ၊ အဟမေဝ နူန အလဇ္ဇိနီ၊ ယံ သံဃော အညာသံ ဘိက္ခုနီနံ ဝုဋ္ဌာပနသမ္မုတိံ ဒေတိ၊ မယှမေဝ န ဒေတီ’’တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ စဏ္ဍကာဠီ – ‘အလံ တာဝ တေ၊ အယျေ၊ ဝုဋ္ဌာပိတေနာ’တိ ဝုစ္စမာနာ ‘သာဓူ’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ အလံ တာဝ တေ အယျေ ဝုဋ္ဌာပိတေနာ’တိ ဝုစ္စမာနာ ‘‘သာဓူ’’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇတီတိ [အာပဇ္ဇီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ – ‘‘အလံ တာဝ တေ၊ အယျေ၊ ဝုဋ္ဌာပိတေနာ’’တိ ဝုစ္စမာနာ ‘သာဓူ’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၄၇. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ – ‘အလံ တာဝ တေ၊ အယျေ၊ ဝုဋ္ဌာပိတေနာ’တိ ဝုစ္စမာနာ ‘သာဓူ’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၄၈. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

အလံ တာဝ တေ အယျေ ဝုဋ္ဌာပိတေနာတိ အလံ တာဝ တေ၊ အယျေ၊ ဥပသမ္ပာဒိတေန. ‘သာဓူ’တိ ပဋိဿုဏိတွာ ပစ္ဆာ ခီယနဓမ္မံ အာပဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၁၄၉. အနာပတ္တိ ပကတိယာ ဆန္ဒာ ဒေါသာ မောဟာ ဘယာ ကရောန္တံ ခိယျတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၇. သတ္တမသိက္ခာပဒံ

၁၁၅၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ သိက္ခမာနာ ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဥပသမ္ပဒံ ယာစိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ တံ သိက္ခမာနံ – ‘‘သစေ မေ တွံ၊ အယျေ၊ စီဝရံ ဒဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ. အထ ခေါ သာ သိက္ခမာနာ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ သိက္ခမာနံ – ‘သစေ မေ တွံ၊ အယျေ၊ စီဝရံ ဒဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’တိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေဿတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနံ – ‘‘သစေ မေ တွံ၊ အယျေ၊ စီဝရံ ဒဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနံ – ‘‘သစေ မေ တွံ၊ အယျေ၊ စီဝရံ ဒဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေဿတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၅၁. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနံ – ‘သစေ မေ တွံ၊ အယျေ၊ စီဝရံ ဒဿသိ၊ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’တိ ဝတွာ၊ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေယျ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၅၂. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

သိက္ခမာနာ နာမ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ.

သစေ မေ တွံ အယျေ စီဝရံ ဒဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီတိ ဧဝါဟံ တံ ဥပသမ္ပာဒေဿာမိ.

သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီတိ အသတိ အန္တရာယေ.

နေဝ ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ န သယံ ဝုဋ္ဌာပေယျ.

န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရေယျာတိ န အညံ အာဏာပေယျ. ‘‘နေဝ ဝုဋ္ဌာပေဿာမိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿာမီ’’တိ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၁၅၃. အနာပတ္တိ သတိ အန္တရာယေ၊ ပရိယေသိတွာ န လဘတိ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

သတ္တမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၈. အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ

၁၁၅၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ သိက္ခမာနာ ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဥပသမ္ပဒံ ယာစိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ တံ သိက္ခမာနံ ‘‘သစေ မံ တွံ၊ အယျေ၊ ဒွေ ဝဿာနိ အနုဗန္ဓိဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ. အထ ခေါ သာ သိက္ခမာနာ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ သိက္ခမာနံ – သစေ မံ တွံ၊ အယျေ၊ ဒွေ ဝဿာနိ အနုဗန္ဓိဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီတိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေဿတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနံ – ‘‘သစေ မံ တွံ အယျေ ဒွေ ဝဿာနိ အနုဗန္ဓိဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနံ – ‘‘သစေ မံ တွံ၊ အယျေ၊ ဒွေ ဝဿာနိ အနုဗန္ဓိဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဝတွာ၊ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေဿတိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၅၅. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ သိက္ခမာနံ – ‘သစေ မံ တွံ အယျေ ဒွေ ဝဿာနိ အနုဗန္ဓိဿသိ ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’တိ ဝတွာ၊ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ ဝုဋ္ဌာပေယျ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၅၆. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

သိက္ခမာနာ နာမ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ.

သစေ မံ တွံ အယျေ ဒွေ ဝဿာနိ အနုဗန္ဓိဿသီတိ ဒွေ သံဝစ္ဆရာနိ ဥပဋ္ဌဟိဿသိ.

ဧဝါဟံ တံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီတိ ဧဝါဟံ တံ ဥပသမ္ပာဒေဿာမိ.

သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီတိ အသတိ အန္တရာယေ.

နေဝ ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ န သယံ ဝုဋ္ဌာပေယျ.

န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရေယျာတိ န အညံ အာဏာပေယျ. ‘‘နေဝ ဝုဋ္ဌာပေဿာမိ န ဝုဋ္ဌာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿာမီ’’တိ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၁၅၇. အနာပတ္တိ သတိ အန္တရာယေ၊ ပရိယေသိတွာ န လဘတိ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၉. နဝမသိက္ခာပဒံ

၁၁၅၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ပုရိသသံသဋ္ဌံ ကုမာရကသံသဋ္ဌံ စဏ္ဍိံ သောကာဝါသံ [သောကဝဿံ (သီ.) သောကာဝဿံ (သျာ.)] စဏ္ဍကာဠိံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေတိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ပုရိသသံသဋ္ဌံ ကုမာရကသံသဋ္ဌံ စဏ္ဍိံ သောကာဝါသံ [သောကဝဿံ (သီ.) သောကာဝဿံ (သျာ.)] စဏ္ဍကာဠိံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ပုရိသသံသဋ္ဌံ ကုမာရကသံသဋ္ဌံ စဏ္ဍိံ သောကာဝါသံ [သောကဝဿံ (သီ.) သောကာဝဿံ (သျာ.)] စဏ္ဍကာဠိံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေတီတိ [ဝုဋ္ဌာပေသီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ပုရိသသံသဋ္ဌံ ကုမာရကသံသဋ္ဌံ စဏ္ဍိံ သောကာဝါသံ စဏ္ဍကာဠိံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၅၉. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပုရိသသံသဋ္ဌံ ကုမာရကသံသဋ္ဌံ စဏ္ဍိံ သောကာဝါသံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၆၀. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ပုရိသော နာမ ပတ္တဝီသတိဝဿော. ကုမာရကော နာမ အပ္ပတ္တဝီသတိဝဿော. သံသဋ္ဌာ နာမ အနနုလောမိကေန ကာယိကဝါစသိကေန သံသဋ္ဌာ. စဏ္ဍီ နာမ ကောဓနာ ဝုစ္စတိ.

သောကာဝါသာ နာမ ပရေသံ ဒုက္ခံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ သောကံ အာဝိသတိ. သိက္ခမာနာ နာမ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ၊ ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၆၁. အနာပတ္တိ အဇာနန္တီ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

နဝမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၁၀. ဒသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၆၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ မာတာပိတူဟိပိ သာမိကေနပိ အနနုညာတံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေတိ. မာတာပိတရောပိ သာမိကောပိ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ အမှေဟိ အနနုညာတံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿတီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခုနိယော မာတာပိတူနမ္ပိ သာမိကဿပိ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ မာတာပိတူဟိပိ သာမိကေနပိ အနနုညာတံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ၊ မာတာပိတူဟိပိ သာမိကေနပိ အနနုညာတံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ မာတာပိတူဟိပိ သာမိကေနပိ အနနုညာတံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၆၃. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ မာတာပိတူဟိ ဝါ သာမိကေန ဝါ အနနုညာတံ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၆၄. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

မာတာပိတရော နာမ ဇနကာ ဝုစ္စန္တိ. သာမိကော နာမ ယေန ပရိဂ္ဂဟိတာ ဟောတိ. အနနုညာတာတိ အနာပုစ္ဆာ. သိက္ခမာနာ နာမ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

ဝုဋ္ဌာပေဿာမီတိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၆၅. အနာပတ္တိ အဇာနန္တီ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ အပလောကေတွာ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဒသမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၁၁. ဧကာဒသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၆၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ထေရေ ဘိက္ခူ သန္နိပါတေတွာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ ပဿိတွာ – ‘‘န တာဝါဟံ၊ အယျာ၊ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ထေရေ ဘိက္ခူ ဥယျောဇေတွာ ဒေဝဒတ္တံ ကောကာလိကံ ကဋမောဒကတိဿကံ ခဏ္ဍဒေဝိယာ ပုတ္တံ သမုဒ္ဒဒတ္တံ သန္နိပါတေတွာ သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေန သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေန သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေတီတိ [ဝုဋ္ဌာပေသီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေန သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၆၇. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေန သိက္ခမာနံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၆၈. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ပါရိဝါသိကဆန္ဒဒါနေနာတိ ဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ. သိက္ခမာနာ နာမ ဒွေ ဝဿာနိ ဆသု ဓမ္မေသု သိက္ခိတသိက္ခာ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၆၉. အနာပတ္တိ အဝုဋ္ဌိတာယ ပရိသာယ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဧကာဒသမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၁၂. ဒွါဒသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၇၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ၊ ဥပဿယော န သမ္မတိ. မနုဿာ [မနုဿာ ဝိဟာရစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တာ ပဿိတွာ (သီ.)] ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ၊ ဥပဿယော န သမ္မတီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခုနိယော တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၇၁. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အနုဝဿံ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၇၂. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

အနုဝဿန္တိ အနုသံဝစ္ဆရံ. ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၇၃. အနာပတ္တိ ဧကန္တရိကံ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဒွါဒသမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၁၃. တေရသမသိက္ခာပဒံ

၁၁၇၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ဧကံ ဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေန္တိ. ဥပဿယော တထေဝ န သမ္မတိ. မနုဿာ [မနုဿာ ဝိဟာရစာရိကံ အာဟိဏ္ဍန္တာ ပဿိတွာ (သီ.)] တထေဝ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဧကံ ဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! ဥပဿယော တထေဝ န သမ္မတီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခုနိယော တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဧကံ ဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဧကံ ဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဧကံ ဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၁၇၅. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဧကံ ဝဿံ ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၁၇၆. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဧကံ ဝဿန္တိ ဧကံ သံဝစ္ဆရံ. ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေယျာတိ ဒွေ ဥပသမ္ပာဒေယျ.

‘‘ဒွေ ဝုဋ္ဌာပေဿာမီ’’တိ ဂဏံ ဝါ အာစရိနိံ ဝါ ပတ္တံ ဝါ စီဝရံ ဝါ ပရိယေသတိ၊ သီမံ ဝါ သမ္မန္နတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဉတ္တိယာ ဒုက္ကဋံ. ဒွီဟိ ကမ္မဝါစာဟိ ဒုက္ကဋာ. ကမ္မဝါစာပရိယောသာနေ ဥပဇ္ဈာယာယ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဂဏဿ စ အာစရိနိယာ စ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၁၇၇. အနာပတ္တိ ဧကန္တရိကံ ဧကံ ဝုဋ္ဌာပေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

တေရသမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

ကုမာရီဘူတဝဂ္ဂေါ အဋ္ဌမော.