၆. အာရာမဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမသိက္ခာပဒံ

၁၀၂၁. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဂါမကာဝါသေ ဧကစီဝရာ စီဝရကမ္မံ ကရောန္တိ. ဘိက္ခုနိယော အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသိတွာ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိံသု. ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခုနီနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၀၂၂. တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဘိက္ခူ တမှာ အာဝါသာ ပက္ကမိံသု. ဘိက္ခုနိယော – ‘‘အယျာ ပက္ကန္တာ’’တိ၊ အာရာမံ နာဂမံသု. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ပုနဒေဝ တံ အာဝါသံ ပစ္စာဂစ္ဆိံသု. ဘိက္ခုနိယော – ‘‘အယျာ အာဂတာ’’တိ၊ အာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသိတွာ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဘိက္ခူ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌံသု. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ ဘဂိနိယော၊ အာရာမံ နေဝ သမ္မဇ္ဇိတ္ထ န ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပိတ္ထာတိ? ဘဂဝတာ၊ အယျာ၊ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ [ပညတ္တံ ဟောတိ (က.)] ဟောတိ – ‘‘န အနာပုစ္ဆာ အာရာမော ပဝိသိတဗ္ဗော’’တိ. တေန မယံ န အာဂမိမှာ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သန္တံ ဘိက္ခုံ အာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခုနီနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၁၀၂၃. တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဘိက္ခူ တမှာ အာဝါသာ ပက္ကမိတွာ ပုနဒေဝ တံ အာဝါသံ ပစ္စာဂစ္ဆိံသု. ဘိက္ခုနိယော – ‘‘အယျာ ပက္ကန္တာ’’တိ အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသိံသု. တာသံ ကုက္ကုစ္စံ အဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ – ‘န သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ အာရာမော ပဝိသိတဗ္ဗော’တိ. မယဉ္စမှာ သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသိမှာ. ကစ္စိ နု ခေါ မယံ ပါစိတ္တိယံ အာပတ္တိံ အာပန္နာ’’တိ။ပေ။ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၂၄. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဇာနံ သဘိက္ခုကံ အာရာမံ အနာပုစ္ဆာ ပဝိသေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၂၅. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဇာနာတိ နာမ သာမံ ဝါ ဇာနာတိ၊ အညေ ဝါ တဿာ အာရောစေန္တိ၊ တေ ဝါ အာရောစေန္တိ.

သဘိက္ခုကော နာမ အာရာမော ယတ္ထ ဘိက္ခူ ရုက္ခမူလေပိ ဝသန္တိ.

အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသေယျာတိ ဘိက္ခုံ ဝါ သာမဏေရံ ဝါ အာရာမိကံ ဝါ အနာပုစ္ဆာ ပရိက္ခိတ္တဿ အာရာမဿ ပရိက္ခေပံ အတိက္ကာမေန္တိယာ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အပရိက္ခိတ္တဿ အာရာမဿ ဥပစာရံ ဩက္ကမန္တိယာ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၂၆. သဘိက္ခုကေ သဘိက္ခုကသညာ သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သဘိက္ခုကေ ဝေမတိကာ သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သဘိက္ခုကေ အဘိက္ခုကသညာ သန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ အာရာမံ ပဝိသတိ၊ အနာပတ္တိ.

အဘိက္ခုကေ သဘိက္ခုကသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဘိက္ခုကေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဘိက္ခုကေ အဘိက္ခုကသညာ၊ အနာပတ္တိ.

၁၀၂၇. အနာပတ္တိ သန္တံ ဘိက္ခုံ အာပုစ္ဆာ ပဝိသတိ၊ အသန္တံ ဘိက္ခုံ အနာပုစ္ဆာ ပဝိသတိ၊ သီသာနုလောကိကာ ဂစ္ဆတိ၊ ယတ္ထ ဘိက္ခုနိယော သန္နိပတိတာ ဟောန္တိ တတ္ထ ဂစ္ဆတိ၊ အာရာမေန မဂ္ဂေါ ဟောတိ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ပဌမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၂. ဒုတိယသိက္ခာပဒံ

၁၀၂၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ဝေသာလိယံ ဝိဟရတိ မဟာဝနေ ကူဋာဂါရသာလာယံ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော ဥပါလိဿ ဥပဇ္ဈာယော အာယသ္မာ ကပ္ပိတကော သုသာနေ ဝိဟရတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာနံ ဘိက္ခုနီနံ မဟတ္တရာ [မဟန္တတရာ (သီ.)] ဘိက္ခုနီ ကာလင်္ကတာ ဟောတိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော တံ ဘိက္ခုနိံ နီဟရိတွာ အာယသ္မတော ကပ္ပိတကဿ ဝိဟာရဿ အဝိဒူရေ ဈာပေတွာ ထူပံ ကတွာ ဂန္တွာ တသ္မိံ ထူပေ ရောဒန္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ကပ္ပိတကော တေန သဒ္ဒေန ဥဗ္ဗာဠှော တံ ထူပံ ဘိန္ဒိတွာ ပကိရေသိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော – ‘‘ဣမိနာ ကပ္ပိတကေန အမှာကံ အယျာယ ထူပေါ ဘိန္နော၊ ဟန္ဒ နံ ဃာတေမာ’’တိ၊ မန္တေသုံ. အညတရာ ဘိက္ခုနီ အာယသ္မတော ဥပါလိဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. အာယသ္မာ ဥပါလိ အာယသ္မတော ကပ္ပိတကဿ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ကပ္ပိတကော ဝိဟာရာ နိက္ခမိတွာ နိလီနော အစ္ဆိ. အထ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ယေနာယသ္မတော ကပ္ပိတကဿ ဝိဟာရော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတော ကပ္ပိတကဿ ဝိဟာရံ ပါသာဏေဟိ စ လေဍ္ဍူဟိ စ ဩတ္ထရာပေတွာ၊ ‘‘မတော ကပ္ပိတကော’’တိ ပက္ကမိံသု.

အထ ခေါ အာယသ္မာ ကပ္ပိတကော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ဝေသာလိံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. အဒ္ဒသံသု ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော အာယသ္မန္တံ ကပ္ပိတကံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တံ. ဒိသွာန ဧဝမာဟံသု – ‘‘အယံ ကပ္ပိတကော ဇီဝတိ၊ ကော နု ခေါ အမှာကံ မန္တံ သံဟရီ’’တိ? အဿောသုံ ခေါ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော – ‘‘အယျေန ကိရ ဥပါလိနာ အမှာကံ မန္တော သံဟဋော’’တိ. တာ အာယသ္မန္တံ ဥပါလိံ အက္ကောသိံသု – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယံ ကာသာဝဋော မလမဇ္ဇနော နိဟီနဇစ္စော အမှာကံ မန္တံ သံဟရိဿတီ’’တိ! ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော အယျံ ဥပါလိံ အက္ကောသိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဥပါလိံ အက္ကောသန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဥပါလိံ အက္ကောသိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၂၉. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုံ အက္ကောသေယျ ဝါ ပရိဘာသေယျ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၃၀. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဘိက္ခုန္တိ ဥပသမ္ပန္နံ. အက္ကောသေယျ ဝါတိ ဒသဟိ ဝါ အက္ကောသဝတ္ထူဟိ အက္ကောသတိ ဧတေသံ ဝါ အညတရေန၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ပရိဘာသေယျ ဝါတိ ဘယံ ဥပဒံသေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၃၁. ဥပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညာ အက္ကောသတိ ဝါ ပရိဘာသတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကာ အက္ကောသတိ ဝါ ပရိဘာသတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညာ အက္ကောသတိ ဝါ ပရိဘာသတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အနုပသမ္ပန္နံ အက္ကောသတိ ဝါ ပရိဘာသတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဥပသမ္ပန္နသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နေ အနုပသမ္ပန္နသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၀၃၂. အနာပတ္တိ အတ္ထပုရေက္ခာရာယ၊ ဓမ္မပုရေက္ခာရာယ၊ အနုသာသနိပုရေက္ခာရာယ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဒုတိယသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၃. တတိယသိက္ခာပဒံ

၁၀၃၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ ဘဏ္ဍနကာရိကာ ဟောတိ ကလဟကာရိကာ ဝိဝါဒကာရိကာ ဘဿကာရိကာ သံဃေ အဓိကရဏကာရိကာ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ တဿာ ကမ္မေ ကရီယမာနေ ပဋိက္ကောသတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဂါမကံ အဂမာသိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. အထ ခေါ ဘိက္ခုနိသံဃော – ‘‘ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ပက္ကန္တာ’’တိ စဏ္ဍကာဠိံ ဘိက္ခုနိံ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဂါမကေ တံ ကရဏီယံ တီရေတွာ ပုနဒေဝ သာဝတ္ထိံ ပစ္စာဂစ္ဆိ. စဏ္ဍကာဠီ ဘိက္ခုနီ ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ အာဂစ္ဆန္တိယာ နေဝ အာသနံ ပညပေသိ န ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကဌလိကံ ဥပနိက္ခိပိ၊ န ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေသိ န ပါနီယေန အာပုစ္ဆိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ စဏ္ဍကာဠိံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ အယျေ၊ မယိ အာဂစ္ဆန္တိယာ နေဝ အာသနံ ပညပေသိ န ပါဒေါဒကံ ပါဒပီဌံ ပါဒကဌလိကံ ဥပနိက္ခိပိ၊ န ပစ္စုဂ္ဂန္တွာ ပတ္တစီဝရံ ပဋိဂ္ဂဟေသိ န ပါနီယေန အာပုစ္ဆီ’’တိ? ‘‘ဧဝဉှေတံ၊ အယျေ၊ ဟောတိ ယထာ တံ အနာထာယာ’’တိ. ‘‘ကိဿ ပန တွံ၊ အယျေ၊ အနာထာ’’တိ? ‘‘ဣမာ မံ၊ အယျေ၊ ဘိက္ခုနိယော – ‘‘အယံ အနာထာ အပ္ပညာတာ၊ နတ္ထိ ဣမိဿာ ကာစိ ပတိဝတ္တာ’’တိ၊ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိံသူ’’တိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘ဗာလာ ဧတာ အဗျတ္တာ ဧတာ နေတာ ဇာနန္တိ ကမ္မံ ဝါ ကမ္မဒေါသံ ဝါ ကမ္မဝိပတ္တိံ ဝါ ကမ္မသမ္ပတ္တိံ ဝါ’’တိ၊ စဏ္ဍီကတာ ဂဏံ ပရိဘာသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ စဏ္ဍီကတာ ဂဏံ ပရိဘာသိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ စဏ္ဍီကတာ ဂဏံ ပရိဘာသတီတိ [ပရိဘာသီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ။ပေ။ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ စဏ္ဍီကတာ ဂဏံ ပရိဘာသိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၃၄. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ စဏ္ဍီကတာ ဂဏံ ပရိဘာသေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၃၅. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

စဏ္ဍီကတာ နာမ ကောဓနာ ဝုစ္စတိ.

ဂဏော နာမ ဘိက္ခုနိသံဃော ဝုစ္စတိ.

ပရိဘာသေယျာတိ ‘‘ဗာလာ ဧတာ အဗျတ္တာ ဧတာ နေတာ ဇာနန္တိ ကမ္မံ ဝါ ကမ္မဒေါသံ ဝါ ကမ္မဝိပတ္တိံ ဝါ ကမ္မသမ္ပတ္တိံ ဝါ’’တိ ပရိဘာသတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော ဝါ ဧကံ ဘိက္ခုနိံ ဝါ အနုပသမ္ပန္နံ ဝါ ပရိဘာသတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၁၀၃၆. အနာပတ္တိ အတ္ထပုရေက္ခာရာယ၊ ဓမ္မပုရေက္ခာရာယ၊ အနုသာသနိပုရေက္ခာရာယ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

တတိယသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၄. စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ

၁၀၃၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဗြာဟ္မဏော ဘိက္ခုနိယော နိမန္တေတွာ ဘောဇေသိ. ဘိက္ခုနိယော ဘုတ္တာဝီ [ဘုတ္တာဝိနီ (က.)] ပဝါရိတာ ဉာတိကုလာနိ ဂန္တွာ ဧကစ္စာ ဘုဉ္ဇိံသု ဧကစ္စာ ပိဏ္ဍပါတံ အာဒါယ အဂမံသု. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ပဋိဝိဿကေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘိက္ခုနိယော မယာ အယျာ သန္တပ္ပိတာ၊ ဧထ တုမှေပိ သန္တပ္ပေဿာမီ’’တိ. တေ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိံ တွံ၊ အယျော၊ အမှေ သန္တပ္ပေဿသိ! ယာပိ တယာ နိမန္တိတာ တာပိ အမှာကံ ဃရာနိ အာဂန္တွာ ဧကစ္စာ ဘုဉ္ဇိံသု ဧကစ္စာ ပိဏ္ဍပါတံ အာဒါယ အဂမံသူ’’တိ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော အမှာကံ ဃရေ ဘုဉ္ဇိတွာ အညတြ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ၊ န စာဟံ ပဋိဗလော ယာဝဒတ္ထံ ဒါတု’’န္တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခုနိယော တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဥဇ္ဈာယန္တဿ ခိယျန္တဿ ဝိပါစေန္တဿ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဘုတ္တာဝီ [ဘုတ္တာဝိနီ (က.)] ပဝါရိတာ အညတြ ဘုဉ္ဇိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဘုတ္တာဝီ ပဝါရိတာ အညတြ ဘုဉ္ဇန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဘုတ္တာဝီ ပဝါရိတာ အညတြ ဘုဉ္ဇိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၃၈. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ နိမန္တိတာ ဝါ ပဝါရိတာ ဝါ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ခါဒေယျ ဝါ ဘုဉ္ဇေယျ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၃၉. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

နိမန္တိတာ နာမ ပဉ္စန္နံ ဘောဇနာနံ အညတရေန ဘောဇနေန နိမန္တိတာ.

ပဝါရိတာ နာမ အသနံ ပညာယတိ၊ ဘောဇနံ ပညာယတိ၊ ဟတ္ထပါသေ ဌိတာ အဘိဟရတိ၊ ပဋိက္ခေပေါ ပညာယတိ.

ခါဒနီယံ နာမ ပဉ္စ ဘောဇနာနိ – ယာဂုံ ယာမကာလိကံ သတ္တာဟကာလိကံ ယာဝဇီဝိကံ ဌပေတွာ အဝသေသံ ခါဒနီယံ နာမ.

ဘောဇနီယံ နာမ ပဉ္စ ဘောဇနာနိ – ဩဒနော၊ ကုမ္မာသော၊ သတ္တု၊ မစ္ဆော၊ မံသံ.

‘‘ခါဒိဿာမိ ဘုဉ္ဇိဿာမီ’’တိ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၄၀. နိမန္တိတေ နိမန္တိတသညာ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ခါဒတိ ဝါ ဘုဉ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. နိမန္တိတေ ဝေမတိကာ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ခါဒတိ ဝါ ဘုဉ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. နိမန္တိတေ အနိမန္တိတသညာ ခါဒနီယံ ဝါ ဘောဇနီယံ ဝါ ခါဒတိ ဝါ ဘုဉ္ဇတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ယာမကာလိကံ သတ္တာဟကာလိကံ ယာဝဇီဝိကံ အာဟာရတ္ထာယ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဇ္ဈောဟာရေ အဇ္ဈောဟာရေ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ။ပေ။.

၁၀၄၁. အနာပတ္တိ နိမန္တိတာ အပ္ပဝါရိတာ၊ ယာဂုံ ပိဝတိ၊ သာမိကေ အပလောကေတွာ ဘုဉ္ဇတိ၊ ယာမကာလိကံ သတ္တာဟကာလိကံ ယာဝဇီဝိကံ သတိ ပစ္စယေ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၅. ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ

၁၀၄၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဘိက္ခုနီ သာဝတ္ထိယံ အညတရိဿာ ဝိသိခါယ ပိဏ္ဍာယ စရမာနာ ယေန အညတရံ ကုလံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ တေ မနုဿာ တံ ဘိက္ခုနိံ ဘောဇေတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အညာပိ၊ အယျေ၊ ဘိက္ခုနိယော အာဂစ္ဆန္တူ’’တိ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ၊ ‘‘ကထဉှိ နာမ [ကထံ အညာ (သျာ.)] ဘိက္ခုနိယော နာဂစ္ဆေယျု’’န္တိ၊ ဘိက္ခုနိယော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အမုကသ္မိံ၊ အယျေ၊ ဩကာသေ ဝါဠာ သုနခါ စဏ္ဍော ဗလိဗဒ္ဒေါ စိက္ခလ္လော ဩကာသော. မာ ခေါ တတ္ထ အဂမိတ္ထာ’’တိ. အညတရာပိ ဘိက္ခုနီ တဿာ ဝိသိခါယ ပိဏ္ဍာယ စရမာနာ ယေန တံ ကုလံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. အထ ခေါ တေ မနုဿာ တံ ဘိက္ခုနိံ ဘောဇေတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ၊ အယျေ၊ ဘိက္ခုနိယော န အာဂစ္ဆန္တီ’’တိ? အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ တေသံ မနုဿာနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ ကုလံ မစ္ဆရာယိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ကုလံ မစ္ဆရာယတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ကုလံ မစ္ဆရာယိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၄၃. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ကုလမစ္ဆရိနီ အဿ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၄၄. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ကုလံ နာမ စတ္တာရိ ကုလာနိ – ခတ္တိယကုလံ၊ ဗြာဟ္မဏကုလံ၊ ဝေဿကုလံ၊ သုဒ္ဒကုလံ.

မစ္ဆရိနီ အဿာတိ ‘‘ကထံ ဘိက္ခုနိယော နာဂစ္ဆေယျု’’န္တိ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ ကုလဿ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ကုလဿ ဝါ သန္တိကေ ဘိက္ခုနီနံ အဝဏ္ဏံ ဘာသတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၄၅. အနာပတ္တိ ကုလံ န မစ္ဆရာယန္တီ သန္တံယေဝ အာဒီနဝံ အာစိက္ခတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၆. ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ

၁၀၄၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော ဂါမကာဝါသေ ဝဿံဝုဋ္ဌာ သာဝတ္ထိံ အဂမံသု. ဘိက္ခုနိယော တာ ဘိက္ခုနိယော ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကတ္ထာယျာယော ဝဿံဝုဋ္ဌာ? ကစ္စိ ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ အဟောသီ’’တိ? ‘‘နတ္ထယျေ၊ တတ္ထ ဘိက္ခူ၊ ကုတော ဩဝါဒေါ ဣဒ္ဓေါ ဘဝိဿတီ’’တိ! ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၄၇. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အဘိက္ခုကေ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၄၈. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

အဘိက္ခုကော နာမ အာဝါသော န သက္ကာ ဟောတိ ဩဝါဒါယ ဝါ သံဝါသာယ ဝါ ဂန္တုံ. ‘‘ဝဿံ ဝသိဿာမီ’’တိ သေနာသနံ ပညပေတိ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌပေတိ ပရိဝေဏံ သမ္မဇ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သဟ အရုဏုဂ္ဂမနာ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၄၉. အနာပတ္တိ ဝဿုပဂတာ ဘိက္ခူ ပက္ကန္တာ ဝါ ဟောန္တိ ဝိဗ္ဘန္တာ ဝါ ကာလင်္ကတာ ဝါ ပက္ခသင်္ကန္တာ ဝါ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၇. သတ္တမသိက္ခာပဒံ

၁၀၅၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော ဂါမကာဝါသေ ဝဿံဝုဋ္ဌာ သာဝတ္ထိံ အဂမံသု. ဘိက္ခုနိယော တာ ဘိက္ခုနိယော ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကတ္ထာယျာယော ဝဿံဝုဋ္ဌာ၊ ကတ္ထ [ကစ္စိ (သျာ.)] ဘိက္ခုသံဃော ပဝါရိတော’’တိ? ‘‘န မယံ၊ အယျေ၊ ဘိက္ခုသံဃံ ပဝါရေမာ’’တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဝဿံဝုဋ္ဌာ ဘိက္ခုသံဃံ န ပဝါရေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဝဿံဝုဋ္ဌာ ဘိက္ခုသံဃံ န ပဝါရေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဝဿံဝုဋ္ဌာ ဘိက္ခုသံဃံ န ပဝါရေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၅၁. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဝဿံဝုဋ္ဌာ ဥဘတောသံဃေ တီဟိ ဌာနေဟိ န ပဝါရေယျ ဒိဋ္ဌေန ဝါ သုတေန ဝါ ပရိသင်္ကာယ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၅၂. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဝဿံဝုဋ္ဌာ နာမ ပုရိမံ ဝါ တေမာသံ ပစ္ဆိမံ ဝါ တေမာသံ ဝုဋ္ဌာ. ဥဘတောသံဃေ တီဟိ ဌာနေဟိ န ပဝါရေဿာမိ ဒိဋ္ဌေန ဝါ သုတေန ဝါ ပရိသင်္ကာယ ဝါ’’တိ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၅၃. အနာပတ္တိ သတိ အန္တရာယေ၊ ပရိယေသိတွာ န လဘတိ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

သတ္တမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၈. အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ

၁၀၅၄. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝဒန္တိ. ဘိက္ခုနိယော ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဧထာယျေ ဩဝါဒံ ဂမိဿာမာ’’တိ. ‘‘ယမ္ပိ မယံ၊ အယျေ၊ ဂစ္ဆေယျာမ ဩဝါဒဿ ကာရဏာ၊ အယျာ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဣဓေဝ အာဂန္တွာ အမှေ ဩဝဒန္တီ’’တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝါဒံ န ဂစ္ဆိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝါဒံ န ဂစ္ဆန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော ဩဝါဒံ န ဂစ္ဆိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၅၅. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဩဝါဒါယ ဝါ သံဝါသာယ ဝါ န ဂစ္ဆေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၅၆. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဩဝါဒေါ နာမ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ.

သံဝါသော နာမ ဧကကမ္မံ ဧကုဒ္ဒေသော သမသိက္ခတာ. ဩဝါဒါယ ဝါ သံဝါသာယ ဝါ န ဂစ္ဆိဿာမီတိ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၅၇. အနာပတ္တိ သတိ အန္တရာယေ၊ ပရိယေသိတွာ ဒုတိယိကံ ဘိက္ခုနိံ န လဘတိ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၉. နဝမသိက္ခာပဒံ

၁၀၅၈. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ဥပေါသထမ္ပိ န ပုစ္ဆန္တိ ဩဝါဒမ္ပိ န ယာစန္တိ. ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဥပေါသထမ္ပိ န ပုစ္ဆိဿန္တိ ဩဝါဒမ္ပိ န ယာစိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ‘‘ဥပေါသထမ္ပိ န ပုစ္ဆန္တိ ဩဝါဒမ္ပိ န ယာစန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဥပေါသထမ္ပိ န ပုစ္ဆိဿန္တိ ဩဝါဒမ္ပိ န ယာစိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၅၉. ‘‘အနွဒ္ဓမာသံ ဘိက္ခုနိယာ ဘိက္ခုသင်္ဃတော ဒွေ ဓမ္မာ ပစ္စာသီသိတဗ္ဗာ – ဥပေါသထပုစ္ဆကဉ္စ ဩဝါဒူပသင်္ကမနဉ္စ. တံ အတိက္ကာမေန္တိယာ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၆၀. အနွဒ္ဓမာသန္တိ အနုပေါသထိကံ. ဥပေါသထော နာမ ဒွေ ဥပေါသထာ – စာတုဒ္ဒသိကော စ ပန္နရသိကော စ.

ဩဝါဒေါ နာမ အဋ္ဌ ဂရုဓမ္မာ. ‘‘ဥပေါသထမ္ပိ န ပုစ္ဆိဿာမိ ဩဝါဒမ္ပိ န ယာစိဿာမီ’’တိ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၆၁. အနာပတ္တိ သတိ အန္တရာယေ၊ ပရိယေသိတွာ ဒုတိယိကံ ဘိက္ခုနိံ န လဘတိ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

နဝမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၁၀. ဒသမသိက္ခာပဒံ

၁၀၆၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဘိက္ခုနီ ပသာခေ ဇာတံ ဂဏ္ဍံ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ဧကေနေကာ ဘေဒါပေသိ. အထ ခေါ သော ပုရိသော တံ ဘိက္ခုနိံ ဒူသေတုံ ဥပက္ကမိ. သာ ဝိဿရမကာသိ. ဘိက္ခုနိယော ဥပဓာဝိတွာ တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ အယျေ၊ ဝိဿရမကာသီ’’တိ? အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ ပသာခေ ဇာတံ ဂဏ္ဍံ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ဧကေနေကာ ဘေဒါပေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ပသာခေ ဇာတံ ဂဏ္ဍံ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ဧကေနေကာ ဘေဒါပေတီတိ [ဘေဒါပေသီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ပသာခေ ဇာတံ ဂဏ္ဍံ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ဧကေနေကာ ဘေဒါပေဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၁၀၆၃. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပသာခေ ဇာတံ ဂဏ္ဍံ ဝါ ရုဓိတံ ဝါ အနပလောကေတွာ သံဃံ ဝါ ဂဏံ ဝါ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ ဧကေနေကာ ဘေဒါပေယျ ဝါ ဖာလာပေယျ ဝါ ဓောဝါပေယျ ဝါ အာလိမ္ပာပေယျ ဝါ ဗန္ဓာပေယျ ဝါ မောစာပေယျ ဝါ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၁၀၆၄. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ပသာခံ နာမ အဓောနာဘိ ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလံ. ဇာတန္တိ တတ္ထ ဇာတံ. ဂဏ္ဍော နာမ ယော ကောစိ ဂဏ္ဍော. ရုဓိတံ နာမ ယံ ကိဉ္စိ ဝဏံ. အနပလောကေတွာတိ အနာပုစ္ဆာ. သံဃော နာမ ဘိက္ခုနိသံဃော ဝုစ္စတိ. ဂဏော နာမ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော ဝုစ္စန္တိ. ပုရိသော နာမ မနုဿပုရိသော၊ န ယက္ခော၊ န ပေတော၊ န တိရစ္ဆာနဂတော၊ ဝိညူ ပဋိဗလော ဒူသေတုံ. သဒ္ဓိန္တိ ဧကတော. ဧကေနေကာတိ ပုရိသော စေဝ ဟောတိ ဘိက္ခုနီ စ.

၁၀၆၅. ‘‘ဘိန္ဒာ’’တိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဘိန္နေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ‘‘ဖာလေဟီ’’တိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဖာလိတေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ‘‘ဓောဝါ’’တိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓောဝိတေ [ဓောတေ (သျာ.)] အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ‘‘အာလိမ္ပာ’’တိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. လိတ္တေ [အာလိတ္တေ (သျာ.)] အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ‘‘ဗန္ဓာဟီ’’တိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဗဒ္ဓေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ‘‘မောစေဟီ’’တိ အာဏာပေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. မုတ္တေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၁၀၆၆. အနာပတ္တိ အပလောကေတွာ ဘေဒါပေတိ ဝါ ဖာလာပေတိ ဝါ ဓောဝါပေတိ ဝါ အာလိမ္ပာပေတိ ဝါ ဗန္ဓာပေတိ ဝါ မောစာပေတိ ဝါ၊ ယာ ကာစိ ဝိညူ ဒုတိယိကာ [ယာ ကာစိ ဝိညူ ဒုတိယာ (သျာ.)၊ ယော ကောစိ ဝိညူ ဒုတိယော (က.)] ဟောတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဒသမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

အာရာမဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.