၃. နဂ္ဂဝဂ္ဂေါ

၁. ပဌမသိက္ခာပဒံ

၈၈၃. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ [မဟာဝ. ၃၅၀] ဘိက္ခုနိယော အစိရဝတိယာ နဒိယာ ဝေသိယာဟိ သဒ္ဓိံ နဂ္ဂါ ဧကတိတ္ထေ နဟာယန္တိ. ဝေသိယာ တာ ဘိက္ခုနိယော ဥပ္ပဏ္ဍေသုံ – ‘‘ကိံ နု ခေါ နာမ တုမှာကံ၊ အယျေ၊ ဒဟရာနံ [ဒဟရာနံ ဒဟရာနံ (သီ.)] ဗြဟ္မစရိယံ စိဏ္ဏေန၊ နနု နာမ ကာမာ ပရိဘုဉ္ဇိတဗ္ဗာ! ယဒါ ဇိဏ္ဏာ ဘဝိဿထ တဒါ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿထ. ဧဝံ တုမှာကံ ဥဘော အတ္ထာ ပရိဂ္ဂဟိတာ ဘဝိဿန္တီ’’တိ. ဘိက္ခုနိယော ဝေသိယာဟိ ဥပ္ပဏ္ဍိယမာနာ မင်္ကူ အဟေသုံ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဥပဿယံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီနံ သိက္ခာပဒံ ပညပေဿာမိ ဒသ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ – သံဃသုဋ္ဌုတာယ။ပေ။ ဝိနယာနုဂ္ဂဟာယ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၈၈၄. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ နဂ္ဂါ နဟာယေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၈၈၅. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

နဂ္ဂါ နဟာယေယျာတိ အနိဝတ္ထာ ဝါ အပါရုတာ ဝါ နဟာယတိ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ. နဟာနပရိယောသာနေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၈၈၆. အနာပတ္တိ အစ္ဆိန္နစီဝရိကာယ ဝါ နဋ္ဌစီဝရိကာယ ဝါ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ပဌမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၂. ဒုတိယသိက္ခာပဒံ

၈၈၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝတာ ဘိက္ခုနီနံ [မဟာဝ. ၃၅၁] ဥဒကသာဋိကာ အနုညာတာ ဟောတိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော – ‘‘ဘဂဝတာ ဥဒကသာဋိကာ အနုညာတာ’’တိ အပ္ပမာဏိကာယော ဥဒကသာဋိကာယော ဓာရေသုံ [ဓာရေန္တိ (ပါစိ. ၅၃၁-၅၄၅)]. ပုရတောပိ ပစ္ဆတောပိ အာကဍ္ဎန္တာ အာဟိဏ္ဍန္တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပမာဏိကာယော ဥဒကသာဋိကာယော ဓာရေဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပမာဏိကာယော ဥဒကသာဋိကာယော ဓာရေန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပမာဏိကာယော ဥဒကသာဋိကာယော ဓာရေဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၈၈၈. ‘‘ဥဒကသာဋိကံ ပန ဘိက္ခုနိယာ ကာရယမာနာယ ပမာဏိကာ ကာရေတဗ္ဗာ. တတြိဒံ ပမာဏံ – ဒီဃသော စတဿော ဝိဒတ္ထိယော၊ သုဂတဝိဒတ္ထိယာ၊ တိရိယံ ဒွေ ဝိဒတ္ထိယော. တံ အတိက္ကာမေန္တိယာ ဆေဒနကံ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၈၈၉. ဥဒကသာဋိကာ နာမ ယာယ နိဝတ္ထာ [နိဝတ္ထာယ (သျာ.)] နဟာယတိ.

ကာရယမာနာယာတိ ကရောန္တိယာ ဝါ ကာရာပေန္တိယာ ဝါ.

ပမာဏိကာ ကာရေတဗ္ဗာ. တတြိဒံ ပမာဏံ – ဒီဃသော စတဿော ဝိဒတ္ထိယော၊ သုဂတဝိဒတ္ထိယာ၊ တိရိယံ ဒွေ ဝိဒတ္ထိယော. တံ အတိက္ကာမေတွာ ကရောတိ ဝါ ကာရာပေတိ ဝါ၊ ပယောဂေ ဒုက္ကဋံ. ပဋိလာဘေန ဆိန္ဒိတွာ ပါစိတ္တိယံ ဒေသေတဗ္ဗံ.

၈၉၀. အတ္တနာ ဝိပ္ပကတံ အတ္တနာ ပရိယောသာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတ္တနာ ဝိပ္ပကတံ ပရေဟိ ပရိယောသာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပရေဟိ ဝိပ္ပကတံ အတ္တနာ ပရိယောသာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပရေဟိ ဝိပ္ပကတံ ပရေဟိ ပရိယောသာပေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အညဿတ္ထာယ ကရောတိ ဝါ ကာရာပေတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အညေန ကတံ ပဋိလဘိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၈၉၁. အနာပတ္တိ ပမာဏိကံ ကရောတိ၊ ဦနကံ ကရောတိ၊ အညေန ကတံ ပမာဏာတိက္ကန္တံ ပဋိလဘိတွာ ဆိန္ဒိတွာ ပရိဘုဉ္ဇတိ၊ ဝိတာနံ ဝါ ဘူမတ္ထရဏံ ဝါ သာဏိပါကာရံ ဝါ ဘိသိံ ဝါ ဗိဗ္ဗောဟနံ ဝါ ကရောတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဒုတိယသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၃. တတိယသိက္ခာပဒံ

၈၉၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရိဿာ ဘိက္ခုနိယာ မဟဂ္ဃေ စီဝရဒုဿေ စီဝရံ ဒုက္ကဋံ ဟောတိ ဒုဿိဗ္ဗိတံ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သုန္ဒရံ ခေါ ဣဒံ တေ၊ အယျေ၊ စီဝရဒုဿံ၊ စီဝရဉ္စ ခေါ ဒုက္ကဋံ ဒုဿိဗ္ဗိတ’’န္တိ. ‘‘ဝိသိဗ္ဗေမိ၊ အယျေ၊ သိဗ္ဗိဿသီ’’တိ? ‘‘အာမာယျေ၊ သိဗ္ဗိဿာမီ’’တိ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ တံ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ အဒါသိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘သိဗ္ဗိဿာမိ သိဗ္ဗိဿာမီ’’တိ နေဝ သိဗ္ဗတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ နေဝ သိဗ္ဗိဿတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ နေဝ သိဗ္ဗတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ နေဝ သိဗ္ဗိဿတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၈၉၃. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဝါ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ ဝါ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ သိဗ္ဗေယျ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရေယျ၊ အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၈၉၄. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဘိက္ခုနိယာတိ အညာယ ဘိက္ခုနိယာ.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ.

ဝိသိဗ္ဗေတွာတိ သယံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ. ဝိသိဗ္ဗာပေတွာတိ အညံ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ.

သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီတိ အသတိ အန္တရာယေ.

နေဝ သိဗ္ဗေယျာတိ န သယံ သိဗ္ဗေယျ. န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရေယျာတိ န အညံ အာဏာပေယျ.

အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာတိ ဌပေတွာ စတူဟပဉ္စာဟံ. ‘‘နေဝ သိဗ္ဗိဿာမိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရိဿာမီ’’တိ ဓုရံ နိက္ခိတ္တမတ္တေ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၈၉၅. ဥပသမ္ပန္နာယ ဥပသမ္ပန္နသညာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဝါ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ ဝါ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ သိဗ္ဗတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ၊ အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နာယ ဝေမတိကာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဝါ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ ဝါ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ သိဗ္ဗတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ၊ အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နာယ အနုပသမ္ပန္နသညာ စီဝရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဝါ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ ဝါ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ သိဗ္ဗတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ၊ အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အညံ ပရိက္ခာရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဝါ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ ဝါ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ သိဗ္ဗတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ၊ အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ စီဝရံ ဝါ အညံ ဝါ ပရိက္ခာရံ ဝိသိဗ္ဗေတွာ ဝါ ဝိသိဗ္ဗာပေတွာ ဝါ သာ ပစ္ဆာ အနန္တရာယိကိနီ နေဝ သိဗ္ဗတိ န သိဗ္ဗာပနာယ ဥဿုက္ကံ ကရောတိ၊ အညတြ စတူဟပဉ္စာဟာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ ဥပသမ္ပန္နသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ အနုပသမ္ပန္နသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၈၉၆. အနာပတ္တိ သတိ အန္တရာယေ၊ ပရိယေသိတွာ န လဘတိ၊ ကရောန္တီ စတူဟပဉ္စာဟံ အတိက္ကာမေတိ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

တတိယသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၄. စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ

၈၉၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခုနီနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမန္တိ. တာနိ စီဝရာနိ စိရံ နိက္ခိတ္တာနိ ကဏ္ဏကိတာနိ ဟောန္တိ. တာနိ ဘိက္ခုနိယော ဩတာပေန္တိ. ဘိက္ခုနိယော တာ ဘိက္ခုနိယော ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကဿိမာနိ၊ အယျေ၊ စီဝရာနိ ကဏ္ဏကိတာနီ’’တိ? အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခုနီနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမိဿန္တီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခုနီနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမန္တီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခုနီနံ ဟတ္ထေ စီဝရံ နိက္ခိပိတွာ သန္တရုတ္တရေန ဇနပဒစာရိကံ ပက္ကမိဿန္တိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၈၉၈. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ပဉ္စာဟိကံ သင်္ဃာဋိစာရံ [သင်္ဃာဋိဝါရံ (သျာ.)] အတိက္ကာမေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၈၉၉. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ပဉ္စာဟိကံ သင်္ဃာဋိစာရံ အတိက္ကာမေယျာတိ ပဉ္စမံ ဒိဝသံ ပဉ္စ စီဝရာနိ နေဝ နိဝါသေတိ န ပါရုပတိ န ဩတာပေတိ၊ ပဉ္စမံ ဒိဝသံ အတိက္ကာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၉၀၀. ပဉ္စာဟာတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပဉ္စာဟာတိက္ကန္တေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ပဉ္စာဟာတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညာ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

ပဉ္စာဟာနတိက္ကန္တေ အတိက္ကန္တသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပဉ္စာဟာနတိက္ကန္တေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ပဉ္စာဟာနတိက္ကန္တေ အနတိက္ကန္တသညာ၊ အနာပတ္တိ.

၉၀၁. အနာပတ္တိ ပဉ္စမံ ဒိဝသံ ပဉ္စ စီဝရာနိ နိဝါသေတိ ဝါ ပါရုပတိ ဝါ ဩတာပေတိ ဝါ၊ ဂိလာနာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

စတုတ္ထသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၅. ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ

၉၀၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရာ ဘိက္ခုနီ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ အလ္လစီဝရံ ပတ္ထရိတွာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. အညတရာ ဘိက္ခုနီ တံ စီဝရံ ပါရုပိတွာ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ ပါဝိသိ. သာ နိက္ခမိတွာ ဘိက္ခုနိယော ပုစ္ဆိ – ‘‘အပါယျေ၊ မယှံ စီဝရံ ပဿေယျာထာ’’တိ? ဘိက္ခုနိယော တဿာ ဘိက္ခုနိယာ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ မယှံ စီဝရံ အနာပုစ္ဆာ ပါရုပိဿတီ’’တိ! အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ အနာပုစ္ဆာ ပါရုပိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ အနာပုစ္ဆာ ပါရုပတီတိ [ပါရုပီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနိယာ စီဝရံ အနာပုစ္ဆာ ပါရုပိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၉၀၃. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ စီဝရသင်္ကမနီယံ ဓာရေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၀၄. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

စီဝရသင်္ကမနီယံ နာမ ဥပသမ္ပန္နာယ ပဉ္စန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ တဿာ ဝါ အဒိန္နံ တံ ဝါ အနာပုစ္ဆာ နိဝါသေတိ ဝါ ပါရုပတိ ဝါ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၉၀၅. ဥပသမ္ပန္နာယ ဥပသမ္ပန္နသညာ စီဝရသင်္ကမနီယံ ဓာရေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နာယ ဝေမတိကာ စီဝရသင်္ကမနီယံ ဓာရေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဥပသမ္ပန္နာယ အနုပသမ္ပန္နသညာ စီဝရသင်္ကမနီယံ ဓာရေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

အနုပသမ္ပန္နာယ စီဝရသင်္ကမနီယံ ဓာရေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ ဥပသမ္ပန္နသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုပသမ္ပန္နာယ အနုပသမ္ပန္နသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၉၀၆. အနာပတ္တိ သာ ဝါ ဒေတိ၊ တံ ဝါ အာပုစ္ဆာ နိဝါသေတိ ဝါ ပါရုပတိ ဝါ၊ အစ္ဆိန္နစီဝရိကာယ၊ နဋ္ဌစီဝရိကာယ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ပဉ္စမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၆. ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ

၉၀၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥပဋ္ဌာကကုလံ ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘိက္ခုနိသံဃဿ၊ အယျေ၊ စီဝရံ ဒဿာမာ’’တိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘တုမှေ ဗဟုကိစ္စာ ဗဟုကရဏီယာ’’တိ အန္တရာယံ အကာသိ. တေန ခေါ ပန သမယေန တဿ ကုလဿ ဃရံ ဍယှတိ. တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ အမှာကံ ဒေယျဓမ္မံ အန္တရာယံ ကရိဿတိ! ဥဘယေနာမှ ပရိဗာဟိရာ [ပရိဟီနာ (သီ.)]၊ ဘောဂေဟိ စ ပုညေန စာ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခုနိယော တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ဂဏဿ စီဝရလာဘံ အန္တရာယံ ကရိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဂဏဿ စီဝရလာဘံ အန္တရာယံ အကာသီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဂဏဿ စီဝရလာဘံ အန္တရာယံ ကရိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၉၀၈. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဂဏဿ စီဝရလာဘံ အန္တရာယံ ကရေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၀၉. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဂဏော နာမ ဘိက္ခုနိသံဃော ဝုစ္စတိ.

စီဝရံ နာမ ဆန္နံ စီဝရာနံ အညတရံ စီဝရံ ဝိကပ္ပနုပဂံ ပစ္ဆိမံ.

အန္တရာယံ ကရေယျာတိ ‘‘ကထံ ဣမေ စီဝရံ န [ဣမံ စီဝရံ (က.)] ဒဒေယျု’’န္တိ အန္တရာယံ ကရောတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အညံ ပရိက္ခာရံ အန္တရာယံ ကရောတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. သမ္ဗဟုလာနံ ဘိက္ခုနီနံ ဝါ ဧကဘိက္ခုနိယာ ဝါ အနုပသမ္ပန္နာယ ဝါ စီဝရံ ဝါ အညံ ဝါ ပရိက္ခာရံ အန္တရာယံ ကရောတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

၉၁၀. အနာပတ္တိ အာနိသံသံ ဒဿေတွာ နိဝါရေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဆဋ္ဌသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၇. သတ္တမသိက္ခာပဒံ

၉၁၁. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခုနိသံဃဿ အကာလစီဝရံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ. အထ ခေါ ဘိက္ခုနိသံဃော တံ စီဝရံ ဘာဇေတုကာမော သန္နိပတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ အန္တေဝါသိနိယော ဘိက္ခုနိယော ပက္ကန္တာ ဟောန္တိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ တာ ဘိက္ခုနိယော ဧတဒဝေါစ – ‘‘အယျေ၊ ဘိက္ခုနိယော ပက္ကန္တာ၊ န တာဝ စီဝရံ ဘာဇီယိဿတီ’’တိ. စီဝရဝိဘင်္ဂံ ပဋိဗာဟိ. ဘိက္ခုနိယော န တာဝ စီဝရံ ဘာဇီယိဿတီတိ ပက္ကမိံသု [ဝိပက္ကမိံသု (သျာ.)]. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ အန္တေဝါသိနီသု ဘိက္ခုနီသု အာဂတာသု တံ စီဝရံ ဘာဇာပေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ဓမ္မိကံ စီဝရဝိဘင်္ဂံ ပဋိဗာဟိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဓမ္မိကံ စီဝရဝိဘင်္ဂံ ပဋိဗာဟတီတိ [ပဋိဗာဟီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဓမ္မိကံ စီဝရဝိဘင်္ဂံ ပဋိဗာဟိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၉၁၂. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဓမ္မိကံ စီဝရဝိဘင်္ဂံ ပဋိဗာဟေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၁၃. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဓမ္မိကောနာမ စီဝရဝိဘင်္ဂေါ သမဂ္ဂေါ ဘိက္ခုနိသံဃော သန္နိပတိတွာ ဘာဇေတိ.

ပဋိဗာဟေယျာတိ ကထံ ဣမံ စီဝရံ န ဘာဇေယျာတိ [စီဝရံ ဘာဇေယျာတိ (က.)] ပဋိဗာဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၉၁၄. ဓမ္မိကေ ဓမ္မိကသညာ ပဋိဗာဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မိကေ ဝေမတိကာ ပဋိဗာဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မိကေ အဓမ္မိကသညာ ပဋိဗာဟတိ၊ အနာပတ္တိ. အဓမ္မိကေ ဓမ္မိကသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မိကေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မိကေ အဓမ္မိကသညာ၊ အနာပတ္တိ.

၉၁၅. အနာပတ္တိ အာနိသံသံ ဒဿေတွာ ပဋိဗာဟတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

သတ္တမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၈. အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ

၉၁၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ နဋာနမ္ပိ နဋကာနမ္ပိ လင်္ဃကာနမ္ပိ သောကဇ္ဈာယိကာနမ္ပိ [သောကသာယိကာနမ္ပိ (သီ.)] ကုမ္ဘထူဏိကာနမ္ပိ [ကုမ္ဘထုဏိကာနမ္ပိ (က.)] သမဏစီဝရံ ဒေတိ – ‘‘မယှံ ပရိသတိ [ပရိသတိံ (သီ.)] ဝဏ္ဏံ ဘာသထာ’’တိ. နဋာပိ နဋကာပိ လင်္ဃကာပိ သောကဇ္ဈာယိကာပိ ကုမ္ဘထူဏိကာပိ ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ ပရိသတိ ဝဏ္ဏံ ဘာသန္တိ – ‘‘အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ဗဟုဿုတာ ဘာဏိကာ ဝိသာရဒါ ပဋ္ဋာ ဓမ္မိံ ကထံ ကာတုံ၊ ဒေထ အယျာယ၊ ကရောထ အယျာယာ’’တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ၊ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ အဂါရိကဿ သမဏစီဝရံ ဒဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ အဂါရိကဿ သမဏစီဝရံ ဒေတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ အဂါရိကဿ သမဏစီဝရံ ဒဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၉၁၇. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ အဂါရိကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇကဿ ဝါ ပရိဗ္ဗာဇိကာယ ဝါ သမဏစီဝရံ ဒဒေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၁၈. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

အဂါရိကော နာမ ယော ကောစိ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတိ.

ပရိဗ္ဗာဇကော နာမ ဘိက္ခုဉ္စ သာမဏေရဉ္စ ဌပေတွာ ယော ကောစိ ပရိဗ္ဗာဇကသမာပန္နော.

ပရိဗ္ဗာဇိကာ နာမ ဘိက္ခုနိဉ္စ သိက္ခမာနဉ္စ သာမဏေရိဉ္စ ဌပေတွာ ယာ ကာစိ ပရိဗ္ဗာဇိကသမာပန္နာ.

သမဏစီဝရံ နာမ ကပ္ပကတံ ဝုစ္စတိ. ဒေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၉၁၉. အနာပတ္တိ မာတာပိတူနံ ဒေတိ၊ တာဝကာလိကံ ဒေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

အဋ္ဌမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၉. နဝမသိက္ခာပဒံ

၉၂၀. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ ဥပဋ္ဌာကကုလံ ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ မယံ၊ အယျေ၊ သက္ကောမ၊ ဘိက္ခုနိသံဃဿ စီဝရံ ဒဿာမာ’’တိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဝဿံဝုဋ္ဌာ ဘိက္ခုနိယော စီဝရံ ဘာဇေတုကာမာ သန္နိပတိံသု. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ တာ ဘိက္ခုနိယော ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဂမေထ၊ အယျေ၊ အတ္ထိ ဘိက္ခုနိသံဃဿ စီဝရပစ္စာသာ’’တိ. ဘိက္ခုနိယော ထုလ္လနန္ဒံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဂစ္ဆာယျေ၊ တံ စီဝရံ ဇာနာဟီ’’တိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ယေန တံ ကုလံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တေ မနုဿေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒေထာဝုသော၊ ဘိက္ခုနိသံဃဿ စီဝရ’’န္တိ. ‘‘န မယံ၊ အယျေ၊ သက္ကောမ ဘိက္ခုနိသံဃဿ စီဝရံ ဒါတု’’န္တိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ဒုဗ္ဗလစီဝရပစ္စာသာယ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဒုဗ္ဗလစီဝရပစ္စာသာယ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေတီတိ [အတိက္ကာမေသီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဒုဗ္ဗလစီဝရပစ္စာသာယ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၉၂၁. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဒုဗ္ဗလစီဝရပစ္စာသာယ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၂၂. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဒုဗ္ဗလစီဝရပစ္စာသာ နာမ ‘‘သစေ မယံ သက္ကောမ၊ ဒဿာမ ကရိဿာမာ’’တိ ဝါစာ ဘိန္နာ ဟောတိ.

စီဝရကာလသမယော နာမ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဝဿာနဿ ပစ္ဆိမော မာသော၊ အတ္ထတေ ကထိနေ ပဉ္စ မာသာ.

စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေယျာတိ အနတ္ထတေ ကထိနေ ဝဿာနဿ ပစ္ဆိမံ ဒိဝသံ အတိက္ကာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. အတ္ထတေ ကထိနေ ကထိနုဒ္ဓါရဒိဝသံ အတိက္ကာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၉၂၃. ဒုဗ္ဗလစီဝရေ ဒုဗ္ဗလစီဝရသညာ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဒုဗ္ဗလစီဝရေ ဝေမတိကာ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဒုဗ္ဗလစီဝရေ အဒုဗ္ဗလစီဝရသညာ စီဝရကာလသမယံ အတိက္ကာမေတိ၊ အနာပတ္တိ.

အဒုဗ္ဗလစီဝရေ ဒုဗ္ဗလစီဝရသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဒုဗ္ဗလစီဝရေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဒုဗ္ဗလစီဝရေ အဒုဗ္ဗလစီဝရသညာ၊ အနာပတ္တိ.

၉၂၄. အနာပတ္တိ အာနိသံသံ ဒဿေတွာ နိဝါရေတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

နဝမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

၁၀. ဒသမသိက္ခာပဒံ

၉၂၅. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရေန ဥပါသကေန သံဃံ ဥဒ္ဒိဿ ဝိဟာရော ကာရာပိတော ဟောတိ. သော တဿ ဝိဟာရဿ မဟေ ဥဘတောသံဃဿ အကာလစီဝရံ ဒါတုကာမော ဟောတိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥဘတောသံဃဿ ကထိနံ အတ္ထတံ ဟောတိ. အထ ခေါ သော ဥပါသကော သံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကထိနုဒ္ဓါရံ ယာစိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကထိနံ ဥဒ္ဓရိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန ဘိက္ခဝေ ကထိနံ ဥဒ္ဓရိတဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၉၂၆. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ကထိနံ ဥဒ္ဓရေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. သံဃော ကထိနံ ဥဒ္ဓရတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ကထိနဿ ဥဒ္ဓါရော၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဥဗ္ဘတံ သံဃေန ကထိနံ၊ ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၉၂၇. အထ ခေါ သော ဥပါသကော ဘိက္ခုနိသံဃံ ဥပသင်္ကမိတွာ ကထိနုဒ္ဓါရံ ယာစိ. ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘စီဝရံ အမှာကံ ဘဝိဿတီ’’တိ ကထိနုဒ္ဓါရံ ပဋိဗာဟိ. အထ ခေါ သော ဥပါသကော ဥဇ္ဈာယတိ ခိယျတိ ဝိပါစေတိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနိယော အမှာကံ ကထိနုဒ္ဓါရံ န ဒဿန္တီ’’တိ! အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခုနိယော တဿ ဥပါသကဿ ဥဇ္ဈာယန္တဿ ခိယျန္တဿ ဝိပါစေန္တဿ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အယျာ ထုလ္လနန္ဒာ ဓမ္မိကံ ကထိနုဒ္ဓါရံ ပဋိဗာဟိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဓမ္မိကံ ကထိနုဒ္ဓါရံ ပဋိဗာဟတီတိ [ပဋိဗာဟီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဓမ္မိကံ ကထိနုဒ္ဓါရံ ပဋိဗာဟိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၉၂၈. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဓမ္မိကံ ကထိနုဒ္ဓါရံ ပဋိဗာဟေယျ၊ ပါစိတ္တိယ’’န္တိ.

၉၂၉. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဓမ္မိကော နာမ ကထိနုဒ္ဓါရော သမဂ္ဂေါ ဘိက္ခုနိသံဃော သန္နိပတိတွာ ဥဒ္ဓရတိ.

ပဋိဗာဟေယျာတိ ‘‘ကထံ ဣဒံ ကထိနံ န ဥဒ္ဓရေယျာ’’တိ [ကထိနံ ဥဒ္ဓရေယျာတိ (က.)] ပဋိဗာဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ.

၉၃၀. ဓမ္မိကေ ဓမ္မိကသညာ ပဋိဗာဟတိ၊ အာပတ္တိ ပါစိတ္တိယဿ. ဓမ္မိကေ ဝေမတိကာ ပဋိဗာဟတိ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. ဓမ္မိကေ အဓမ္မိကသညာ ပဋိဗာဟတိ၊ အနာပတ္တိ. အဓမ္မိကေ ဓမ္မိကသညာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မိကေ ဝေမတိကာ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အဓမ္မိကေ အဓမ္မိကသညာ၊ အနာပတ္တိ.

၉၃၁. အနာပတ္တိ အနိသံသံ ဒဿေတွာ ပဋိဗာဟတိ၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

ဒသမသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.

နဂ္ဂဝဂ္ဂေါ တတိယော.