၃. တတိယသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒံ

၆၈၇. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဒ္ဒါယ ကာပိလာနိယာ အန္တေဝါသိနီ ဘိက္ခုနီ ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ ဘဏ္ဍိတွာ ဂါမကံ [ဂါမကေ (သျာ.)] ဉာတိကုလံ အဂမာသိ. ဘဒ္ဒါ ကာပိလာနီ တံ ဘိက္ခုနိံ အပဿန္တီ ဘိက္ခုနိယော ပုစ္ဆိ – ‘‘ကဟံ ဣတ္ထန္နာမာ၊ န ဒိဿတီ’’တိ! ‘‘ဘိက္ခုနီဟိ သဒ္ဓိံ၊ အယျေ၊ ဘဏ္ဍိတွာ န ဒိဿတီ’’တိ. ‘‘အမ္မာ၊ အမုကသ္မိံ ဂါမကေ ဧတိဿာ ဉာတိကုလံ. တတ္ထ ဂန္တွာ ဝိစိနထာ’’တိ. ဘိက္ခုနိယော တတ္ထ ဂန္တွာ တံ ဘိက္ခုနိံ ပဿိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ အယျေ၊ ဧကိကာ အာဂတာ၊ ကစ္စိသိ အပ္ပဓံသိတာ’’တိ? ‘‘အပ္ပဓံသိတာမှိ၊ အယျေ’’တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆေယျ၊ အယမ္ပိ ဘိက္ခုနီ ပဌမာပတ္တိကံ ဓမ္မံ အာပန္နာ နိဿာရဏီယံ သံဃာဒိသေသ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခုနီနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၆၈၈. တေန ခေါ ပန သမယေန ဒွေ ဘိက္ခုနိယော သာကေတာ သာဝတ္ထိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ. အန္တရာမဂ္ဂေ နဒီ တရိတဗ္ဗာ ဟောတိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော နာဝိကေ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘သာဓု နော၊ အာဝုသော၊ တာရေထာ’’တိ. ‘‘နာယျေ၊ သက္ကာ ဥဘော သကိံ တာရေတု’’န္တိ. ဧကော ဧကံ ဥတ္တာရေသိ. ဥတ္တိဏ္ဏော ဥတ္တိဏ္ဏံ ဒူသေသိ. အနုတ္တိဏ္ဏော အနုတ္တိဏ္ဏံ ဒူသေသိ. တာ ပစ္ဆာ သမာဂန္တွာ ပုစ္ဆိံသု – ‘‘ကစ္စိသိ၊ အယျေ၊ အပ္ပဓံသိတာ’’တိ? ‘‘ပဓံသိတာမှိ၊ အယျေ! တွံ ပန၊ အယျေ၊ အပ္ပဓံသိတာ’’တိ? ‘‘ပဓံသိတာမှိ၊ အယျေ’’တိ. အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော သာဝတ္ထိံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ ဧကာ နဒီပါရံ ဂစ္ဆိဿတီ’’တိ! အထ ခေါ တာ ဘိက္ခုနိယော ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ နဒီပါရံ ဂစ္ဆတီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ နဒီပါရံ ဂစ္ဆိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဝါ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဧကာ ဝါ နဒီပါရံ ဂစ္ဆေယျ၊ အယမ္ပိ ဘိက္ခုနီ ပဌမာပတ္တိကံ ဓမ္မံ အာပန္နာ နိဿာရဏီယံ သံဃာဒိသေသ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခုနီနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၆၈၉. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော ကောသလေသု ဇနပဒေ သာဝတ္ထိံ ဂစ္ဆန္တာ [ဂန္တွာ (က.)] သာယံ အညတရံ ဂါမံ ဥပဂစ္ဆိံသု. တတ္ထ အညတရာ ဘိက္ခုနီ အဘိရူပါ ဟောတိ ဒဿနီယာ ပါသာဒိကာ. အညတရော ပုရိသော တဿာ ဘိက္ခုနိယာ သဟ ဒဿနေန ပဋိဗဒ္ဓစိတ္တော ဟောတိ. အထ ခေါ သော ပုရိသော တာသံ ဘိက္ခုနီနံ သေယျံ ပညပေန္တော တဿာ ဘိက္ခုနိယာ သေယျံ ဧကမန္တံ ပညာပေသိ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ သလ္လက္ခေတွာ – ‘‘ပရိယုဋ္ဌိတော အယံ ပုရိသော၊ သစေ ရတ္တိံ အာဂစ္ဆိဿတိ၊ ဝိဿရော မေ ဘဝိဿတီ’’တိ၊ ဘိက္ခုနိယော အနာပုစ္ဆာ အညတရံ ကုလံ ဂန္တွာ သေယျံ ကပ္ပေသိ. အထ ခေါ သော ပုရိသော ရတ္တိံ အာဂန္တွာ တံ ဘိက္ခုနိံ ဂဝေသန္တော ဘိက္ခုနိယော ဃဋ္ဋေသိ. ဘိက္ခုနိယော တံ ဘိက္ခုနိံ အပဿန္တိယော ဧဝမာဟံသု – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ နိက္ခန္တာ’’တိ.

အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန တာ ဘိက္ခုနိယော တေနုပသင်္ကမိ. ဘိက္ခုနိယော တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ အယျေ၊ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ နိက္ခန္တာ’’တိ? ‘‘နာဟံ၊ အယျေ၊ ပုရိသေန သဒ္ဓိံ နိက္ခန္တာ’’တိ. ဘိက္ခုနီနံ ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ရတ္တိံ ဝိပ္ပဝသိဿတီ’’တိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ရတ္တိံ ဝိပ္ပဝသီတိ [ဝိပ္ပဝသီတိ (က.)]? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ရတ္တိံ ဝိပ္ပဝသိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဝါ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဧကာ ဝါ နဒီပါရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဧကာ ဝါ ရတ္တိံ ဝိပ္ပဝသေယျ၊ အယမ္ပိ ဘိက္ခုနီ ပဌမာပတ္တိကံ ဓမ္မံ အာပန္နာ နိဿာရဏီယံ သံဃာဒိသေသ’’န္တိ.

ဧဝဉ္စိဒံ ဘဂဝတာ ဘိက္ခုနီနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ ဟောတိ.

၆၉၀. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခုနိယော ကောသလေသု ဇနပဒေ သာဝတ္ထိံ အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နာ ဟောန္တိ. တတ္ထ အညတရာ ဘိက္ခုနီ ဝစ္စေန ပီဠိတာ ဧကိကာ ဩဟီယိတွာ [ဩဟိယိတွာ (က.)] ပစ္ဆာ အဂမာသိ. မနုဿာ တံ ဘိက္ခုနိံ ပဿိတွာ ဒူသေသုံ. အထ ခေါ သာ ဘိက္ခုနီ ယေန တာ ဘိက္ခုနိယော တေနုပသင်္ကမိ. ဘိက္ခုနိယော တံ ဘိက္ခုနိံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တွံ၊ အယျေ၊ ဧကိကာ ဩဟီနာ၊ ကစ္စိသိ အပ္ပဓံသိတာ’’တိ? ‘‘ပဓံသိတာမှိ၊ အယျေ’’တိ. ယာ တာ ဘိက္ခုနိယော အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂဏမှာ ဩဟီယိဿတီတိ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂဏမှာ ဩဟီယတီတိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဂဏမှာ ဩဟီယိဿတိ! နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနိယော ဣမံ သိက္ခာပဒံ ဥဒ္ဒိသန္တု –

၆၉၁. ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဧကာ ဝါ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဧကာ ဝါ နဒီပါရံ ဂစ္ဆေယျ၊ ဧကာ ဝါ ရတ္တိံ ဝိပ္ပဝသေယျ၊ ဧကာ ဝါ ဂဏမှာ ဩဟီယေယျ၊ အယမ္ပိ ဘိက္ခုနီ ပဌမာပတ္တိကံ ဓမ္မံ အာပန္နာ နိဿာရဏီယံ သံဃာဒိသေသ’’န္တိ.

၆၉၂. ယာ ပနာတိ ယာ ယာဒိသာ။ပေ။ ဘိက္ခုနီတိ။ပေ။ အယံ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ အဓိပ္ပေတာ ဘိက္ခုနီတိ.

ဧကာ ဝါ ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆေယျာတိ ပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပံ ပဌမံ ပါဒံ အတိက္ကာမေန္တိယာ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ၊ ဒုတိယံ ပါဒံ အတိက္ကာမေန္တိယာ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ.

အပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ဥပစာရံ ပဌမံ ပါဒံ အတိက္ကာမေန္တိယာ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. ဒုတိယံ ပါဒံ အတိက္ကာမေန္တိယာ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ.

ဧကာ ဝါ နဒီပါရံ ဂစ္ဆေယျာတိ နဒီ နာမ တိမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဥတ္တရန္တိယာ ဘိက္ခုနိယာ အန္တရဝါသကော တေမိယတိ. ပဌမံ ပါဒံ ဥတ္တရန္တိယာ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. ဒုတိယံ ပါဒံ ဥတ္တရန္တိယာ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ.

ဧကာ ဝါ ရတ္တိံ ဝိပ္ပဝသေယျာတိ သဟ အရုဏုဂ္ဂမနာ ဒုတိယိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထပါသံ ဝိဇဟန္တိယာ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. ဝိဇဟိတေ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ.

ဧကာ ဝါ ဂဏမှာ ဩဟီယေယျာတိ အဂါမကေ အရညေ ဒုတိယိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဒဿနူပစာရံ ဝါ သဝနူပစာရံ ဝါ ဝိဇဟန္တိယာ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. ဝိဇဟိတေ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿ.

အယမ္ပီတိ ပုရိမာယော ဥပါဒါယ ဝုစ္စတိ.

ပဌမာပတ္တိကန္တိ သဟ ဝတ္ထုဇ္ဈာစာရာ အာပဇ္ဇတိ အသမနုဘာသနာယ.

နိဿာရဏီယန္တိ သံဃမှာ နိဿာရီယတိ.

သံဃာဒိသေသောတိ။ပေ။ တေနပိ ဝုစ္စတိ သံဃာဒိသေသောတိ.

၆၉၃. အနာပတ္တိ ဒုတိယိကာ ဘိက္ခုနီ ပက္ကန္တာ ဝါ ဟောတိ ဝိဗ္ဘန္တာ ဝါ ကာလင်္ကတာ ဝါ ပက္ခသင်္ကန္တာ ဝါ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တိကာယ၊ အာဒိကမ္မိကာယာတိ.

တတိယသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒံ နိဋ္ဌိတံ.