၁၈၇. ကထိနာနုဇာနနာ

၃၀၆. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန တိံသမတ္တာ ပါဝေယျကာ [ပါဌေယျကာ (သီ. သျာ.)] ဘိက္ခူ၊ သဗ္ဗေ အာရညိကာ သဗ္ဗေ ပိဏ္ဍပါတိကာ သဗ္ဗေ ပံသုကူလိကာ သဗ္ဗေ တေစီဝရိကာ သာဝတ္ထိံ အာဂစ္ဆန္တာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပကဋ္ဌာယ ဝဿူပနာယိကာယ နာသက္ခိံသု သာဝတ္ထိယံ ဝဿူပနာယိကံ သမ္ဘာဝေတုံ၊ အန္တရာမဂ္ဂေ သာကေတေ ဝဿံ ဥပဂစ္ဆိံသု. တေ ဥက္ကဏ္ဌိတရူပါ ဝဿံ ဝသိံသု – အာသန္နေဝ နော ဘဂဝါ ဝိဟရတိ ဣတော ဆသု ယောဇနေသု၊ န စ မယံ လဘာမ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယာတိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဝဿံဝုဋ္ဌာ၊ တေမာသစ္စယေန ကတာယ ပဝါရဏာယ၊ ဒေဝေ ဝဿန္တေ၊ ဥဒကသင်္ဂဟေ ဥဒကစိက္ခလ္လေ ဩကပုဏ္ဏေဟိ စီဝရေဟိ ကိလန္တရူပါ ယေန သာဝတ္ထိ ဇေတဝနံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမော၊ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. အာစိဏ္ဏံ ခေါ ပနေတံ ဗုဒ္ဓါနံ ဘဂဝန္တာနံ အာဂန္တုကေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒိတုံ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကစ္စိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ခမနီယံ၊ ကစ္စိ ယာပနီယံ၊ ကစ္စိ သမဂ္ဂါ သမ္မောဒမာနာ အဝိဝဒမာနာ ဖာသုကံ ဝဿံ ဝသိတ္ထ၊ န စ ပိဏ္ဍကေန ကိလမိတ္ထာ’’တိ? ‘‘ခမနီယံ၊ ဘဂဝါ၊ ယာပနီယံ၊ ဘဂဝါ၊ သမဂ္ဂါ စ မယံ၊ ဘန္တေ၊ သမ္မောဒမာနာ အဝိဝဒမာနာ ဝဿံ ဝသိမှာ၊ န စ ပိဏ္ဍကေန ကိလမိမှာ. ဣဓ မယံ၊ ဘန္တေ၊ တိံသမတ္တာ ပါဝေယျကာ ဘိက္ခူ သာဝတ္ထိံ အာဂစ္ဆန္တာ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယ ဥပကဋ္ဌာယ ဝဿူပနာယိကာယ နာသက္ခိမှာ သာဝတ္ထိယံ ဝဿူပနာယိကံ သမ္ဘာဝေတုံ၊ အန္တရာမဂ္ဂေ သာကေတေ ဝဿံ ဥပဂစ္ဆိမှာ. တေ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဥက္ကဏ္ဌိတရူပါ ဝဿံ ဝသိမှာ – ‘အာသန္နေဝ နော ဘဂဝါ ဝိဟရတိ ဣတော ဆသု ယောဇနေသု၊ န စ မယံ လဘာမ ဘဂဝန္တံ ဒဿနာယာ’တိ. အထ ခေါ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဝဿံဝုဋ္ဌာ၊ တေမာသစ္စယေန ကတာယ ပဝါရဏာယ၊ ဒေဝေ ဝဿန္တေ၊ ဥဒကသင်္ဂဟေ ဥဒကစိက္ခလ္လေ ဩကပုဏ္ဏေဟိ စီဝရေဟိ ကိလန္တရူပါ အဒ္ဓါနံ အာဂတာတိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝဿံဝုဋ္ဌာနံ ဘိက္ခူနံ ကထိနံ [ကဌိနံ (သီ. သျာ.)] အတ္ထရိတုံ. အတ္ထတကထိနာနံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ကပ္ပိဿန္တိ – အနာမန္တစာရော၊ အသမာဒါနစာရော၊ ဂဏဘောဇနံ၊ ယာဝဒတ္ထစီဝရံ၊ ယော စ တတ္ထ စီဝရုပ္ပါဒေါ သော နေသံ ဘဝိဿတီတိ. အတ္ထတကထိနာနံ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဣမာနိ ပဉ္စ ကပ္ပိဿန္တိ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကထိနံ အတ္ထရိတဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၃၀၇. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣဒံ သံဃဿ ကထိနဒုဿံ ဥပ္ပန္နံ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣမံ ကထိနဒုဿံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဒဒေယျ ကထိနံ အတ္ထရိတုံ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣဒံ သံဃဿ ကထိနဒုဿံ ဥပ္ပန္နံ. သံဃော ဣမံ ကထိနဒုဿံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဒေတိ ကထိနံ အတ္ထရိတုံ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣမဿ ကထိနဒုဿဿ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ဒါနံ ကထိနံ အတ္ထရိတုံ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒိန္နံ ဣဒံ သံဃေန ကထိနဒုဿံ ဣတ္ထန္နာမဿ ဘိက္ခုနော ကထိနံ အတ္ထရိတုံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၃၀၈. ‘‘ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ဧဝံ အနတ္ထတံ. ကထဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ? န ဥလ္လိခိတမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ဓောဝနမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န စီဝရဝိစာရဏမတ္တေန [န ဂဏ္ဋုသကရဏမတ္တေန (က.)] အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ဆေဒနမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ဗန္ဓနမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ဩဝဋ္ဋိယကရဏမတ္တေန [န ဩဝဋ္ဋေယျကရဏမတ္တေန (သီ. သျာ.)၊ န ဩဝဒေယျကရဏမတ္တေန (က.)] အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ကဏ္ဍုသကရဏမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ဒဠှီကမ္မကရဏမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န အနုဝါတကရဏမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ပရိဘဏ္ဍကရဏမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ဩဝဒ္ဓေယျကရဏမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ကမ္ဗလမဒ္ဒနမတ္တေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န နိမိတ္တကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ပရိကထာကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န ကုက္ကုကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န သန္နိဓိကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န နိဿဂ္ဂိယေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န အကပ္ပကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န အညတြ သင်္ဃာဋိယာ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န အညတြ ဥတ္တရာသင်္ဂေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န အညတြ အန္တရဝါသကေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န အညတြ ပဉ္စကေန ဝါ အတိရေကပဉ္စကေန ဝါ တဒဟေဝ သဉ္ဆိန္နေန သမဏ္ဍလီကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ န အညတြ ပုဂ္ဂလဿ အတ္ထာရာ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ သမ္မာ စေဝ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ တဉ္စေ နိဿီမဋ္ဌော အနုမောဒတိ၊ ဧဝမ္ပိ အနတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ.

၃၀၉. ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ? အဟတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ အဟတကပ္ပေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ပိလောတိကာယ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ပံသုကူလေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ပါပဏိကေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ အနိမိတ္တကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ အပရိကထာကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ အကုက္ကုကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ အသန္နိဓိကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ အနိဿဂ္ဂိယေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ကပ္ပကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ သင်္ဃာဋိယာ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ဥတ္တရာသင်္ဂေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ အန္တရဝါသကေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ပဉ္စကေန ဝါ အတိရေကပဉ္စကေန ဝါ တဒဟေဝ သဉ္ဆိန္နေန သမဏ္ဍလီကတေန အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ ပုဂ္ဂလဿ အတ္ထာရာ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ သမ္မာ စေ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ၊ တဉ္စေ သီမဋ္ဌော အနုမောဒတိ၊ ဧဝမ္ပိ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ. ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထတံ ဟောတိ ကထိနံ.

၃၁၀. ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဗ္ဘတံ ဟောတိ ကထိနံ? အဋ္ဌိမာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာတိကာ ကထိနဿ ဥဗ္ဘာရာယ – ပက္ကမနန္တိကာ၊ နိဋ္ဌာနန္တိကာ၊ သန္နိဋ္ဌာနန္တိကာ၊ နာသနန္တိကာ၊ သဝနန္တိကာ၊ အာသာဝစ္ဆေဒိကာ၊ သီမာတိက္ကန္တိကာ၊ သဟုဗ္ဘာရာ’’တိ [သဥဗ္ဘာရာတိ (က.)].

ကထိနာနုဇာနနာ နိဋ္ဌိတာ.