၁၇၀. ယာဂုမဓုဂေါဠကာနုဇာနနာ

၂၈၂. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန အန္ဓကဝိန္ဒံ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ၊ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ၊ အဍ္ဎတေလသေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဇာနပဒါ မနုဿာ ဗဟုံ လောဏမ္ပိ၊ တေလမ္ပိ၊ တဏ္ဍုလမ္ပိ၊ ခါဒနီယမ္ပိ သကဋေသု အာရောပေတွာ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခဿ ဘိက္ခုသံဃဿ ပိဋ္ဌိတော ပိဋ္ဌိတော အနုဗန္ဓာ ဟောန္တိ – ယဒါ ပဋိပါဋိံ လဘိဿာမ တဒါ ဘတ္တံ ကရိဿာမာတိ၊ ပဉ္စမတ္တာနိ စ ဝိဃာသာဒသတာနိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန အန္ဓကဝိန္ဒံ တဒဝသရိ. အထ ခေါ အညတရဿ ဗြာဟ္မဏဿ ပဋိပါဋိံ အလဘန္တဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အတီတာနိ [အဓိကာနိ (သီ. သျာ.)] ခေါ မေ ဒွေ မာသာနိ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ အနုဗန္ဓန္တဿ ‘ယဒါ ပဋိပါဋိံ လဘိဿာမိ တဒါ ဘတ္တံ ကရိဿာမီ’တိ၊ န စ မေ ပဋိပါဋိ လဗ္ဘတိ၊ အဟဉ္စမှိ ဧကတ္တကော [ဧကတော (သီ. သျာ.)]၊ ဗဟု စ မေ ဃရာဝါသတ္ထော ဟာယတိ. ယံနူနာဟံ ဘတ္တဂ္ဂံ ဩလောကေယျံ၊ ယံ ဘတ္တဂ္ဂေ နာဿ၊ တံ ပဋိယာဒေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဘတ္တဂ္ဂံ ဩလောကေန္တော ဒွေ နာဒ္ဒသ – ယာဂုဉ္စ မဓုဂေါဠကဉ္စ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ယေနာယသ္မာ အာနန္ဒော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မေ၊ ဘော အာနန္ဒ၊ ပဋိပါဋိံ အလဘန္တဿ ဧတဒဟောသိ ‘အတီတာနိ ခေါ မေ ဒွေ မာသာနိ ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ အနုဗန္ဓန္တဿ၊ ယဒါ ပဋိပါဋိံ လဘိဿာမိ တဒါ ဘတ္တံ ကရိဿာမီတိ. န စ မေ ပဋိပါဋိ လဗ္ဘတိ၊ အဟဉ္စမှိ ဧကတ္တကော၊ ဗဟု စ မေ ဃရာဝါသတ္ထော ဟာယတိ. ယံနူနာဟံ ဘတ္တဂ္ဂံ ဩလောကေယျံ၊ ယံ ဘတ္တဂ္ဂေ နာဿ၊ တံ ပဋိယာဒေယျ’န္တိ. သော ခေါ အဟံ၊ ဘော အာနန္ဒ၊ ဘတ္တဂ္ဂံ ဩလောကေန္တော ဒွေ နာဒ္ဒသံ – ယာဂုဉ္စ မဓုဂေါဠကဉ္စ. သစာဟံ၊ ဘော အာနန္ဒ၊ ပဋိယာဒေယျံ ယာဂုဉ္စ မဓုဂေါဠကဉ္စ၊ ပဋိဂ္ဂဏှေယျ မေ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘တေန ဟိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘဂဝန္တံ ပဋိပုစ္ဆိဿာမီ’’တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသိ. တေန ဟာနန္ဒ၊ ပဋိယာဒေတူတိ. တေန ဟိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ပဋိယာဒေဟီတိ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ပဟူတံ ယာဂုဉ္စ မဓုဂေါဠကဉ္စ ပဋိယာဒါပေတွာ ဘဂဝတော ဥပနာမေသိ – ပဋိဂ္ဂဏှာတု မေ ဘဝံ ဂေါတမော ယာဂုဉ္စ မဓုဂေါဠကဉ္စာတိ. တေန ဟိ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဘိက္ခူနံ ဒေဟီတိ. ဘိက္ခူ ကုက္ကုစ္စာယန္တာ န ပဋိဂ္ဂဏှန္တိ. ပဋိဂ္ဂဏှထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပရိဘုဉ္ဇထာတိ. အထ ခေါ သော ဗြာဟ္မဏော ဗုဒ္ဓပ္ပမုခံ ဘိက္ခုသံဃံ ပဟူတာယ ယာဂုယာ စ မဓုဂေါဠကေန စ သဟတ္ထာ သန္တပ္ပေတွာ သမ္ပဝါရေတွာ ဘဂဝန္တံ ဓောတဟတ္ထံ ဩနီတပတ္တပါဏိံ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ တံ ဗြာဟ္မဏံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဒသယိမေ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ အာနိသံသာ ယာဂုယာ. ကတမေ ဒသ? ယာဂုံ ဒေန္တော အာယုံ ဒေတိ၊ ဝဏ္ဏံ ဒေတိ၊ သုခံ ဒေတိ၊ ဗလံ ဒေတိ၊ ပဋိဘာနံ ဒေတိ၊ ယာဂု ပီတာ ခုဒ္ဒံ [ခုဒံ (သီ. သျာ.)] ပဋိဟနတိ၊ ပိပါသံ ဝိနေတိ၊ ဝါတံ အနုလောမေတိ၊ ဝတ္ထိံ သောဓေတိ၊ အာမာဝသေသံ ပါစေတိ – ဣမေ ခေါ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဒသာနိသံသာ ယာဂုယာ’’တိ [ပစ္ဆိမာ ပဉ္စ အာနိသံသာ အ. နိ. ၅.၂၀၇].

[အ. နိ. ၄.၅၈-၅၉ ထောကံ ဝိသဒိသံ] ယော သညတာနံ ပရဒတ္တဘောဇိနံ၊

ကာလေန သက္ကစ္စ ဒဒါတိ ယာဂုံ၊

ဒသဿ ဌာနာနိ အနုပ္ပဝေစ္ဆတိ၊

အာယုဉ္စ ဝဏ္ဏဉ္စ သုခံ ဗလဉ္စ.

ပဋိဘာနမဿ ဥပဇာယတေ တတော၊

ခုဒ္ဒံ ပိပါသဉ္စ ဗျပနေတိ ဝါတံ၊

သောဓေတိ ဝတ္ထိံ ပရိဏာမေတိ ဘုတ္တံ၊

ဘေသဇ္ဇမေတံ သုဂတေန ဝဏ္ဏိတံ.

တသ္မာ ဟိ ယာဂုံ အလမေဝ ဒါတုံ၊

နိစ္စံ မနုဿေန သုခတ္ထိကေန၊

ဒိဗ္ဗာနိ ဝါ ပတ္ထယတာ သုခါနိ၊

မနုဿသောဘဂျတမိစ္ဆတာ ဝါတိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ တံ ဗြာဟ္မဏံ ဣမာဟိ ဂါထာဟိ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယာဂုဉ္စ မဓုဂေါဠကဉ္စာ’’တိ.

ယာဂုမဓုဂေါဠကာနုဇာနနာ နိဋ္ဌိတာ.