၁၅၂. ကဋ္ဌပါဒုကာဒိပဋိက္ခေပေါ
၂၅၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ကဋ္ဌပါဒုကာယော အဘိရုဟိတွာ အဇ္ဈောကာသေ စင်္ကမန္တိ၊ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ခဋခဋသဒ္ဒါ၊ အနေကဝိဟိတံ တိရစ္ဆာနကထံ ကထေန္တာ၊ သေယျထိဒံ [ဣမာ တိရစ္ဆာနကထာယော ပါစိ. ၅၀၈၊ ဒီ. နိ. ၁.၇၊ မ. နိ. ၂.၂၂၃၊ သံ. နိ. ၅.၁၀၈၀၊ အ. နိ. ၁၀.၆၉ အာဒယော] – ရာဇကထံ၊ စောရကထံ၊ မဟာမတ္တကထံ၊ သေနာကထံ၊ ဘယကထံ၊ ယုဒ္ဓကထံ၊ အန္နကထံ၊ ပါနကထံ၊ ဝတ္ထကထံ၊ သယနကထံ၊ မာလာကထံ၊ ဂန္ဓကထံ၊ ဉာတိကထံ၊ ယာနကထံ၊ ဂါမကထံ၊ နိဂမကထံ၊ နဂရကထံ၊ ဇနပဒကထံ၊ ဣတ္ထိကထံ [ဣတ္ထိကထံ ပုရိသကထံ (က.)]၊ သူရကထံ၊ ဝိသိခါကထံ၊ ကုမ္ဘဋ္ဌာနကထံ၊ ပုဗ္ဗပေတကထံ၊ နာနတ္တကထံ၊ လောကက္ခာယိကံ၊ သမုဒ္ဒက္ခာယိကံ၊ ဣတိဘဝါဘဝကထံ ဣတိ ဝါ၊ ကီဋကမ္ပိ အက္ကမိတွာ မာရေန္တိ၊ ဘိက္ခူပိ သမာဓိမှာ စာဝေန္တိ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ကဋ္ဌပါဒုကာယော အဘိရုဟိတွာ အဇ္ဈောကာသေ စင်္ကမိဿန္တိ၊ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ခဋခဋသဒ္ဒါ အနေကဝိဟိတံ တိရစ္ဆာနကထံ ကထေန္တာ၊ သေယျထိဒံ – ရာဇကထံ၊ စောရကထံ။ပေ။ ဣတိဘဝါဘဝကထံ ဣတိ ဝါ၊ ကီဋကမ္ပိ အက္ကမိတွာ မာရေဿန္တိ၊ ဘိက္ခူပိ သမာဓိမှာ စာဝေဿန္တီ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ကဋ္ဌပါဒုကာယော အဘိရုဟိတွာ အဇ္ဈောကာသေ စင်္ကမန္တိ၊ ဥစ္စာသဒ္ဒါ မဟာသဒ္ဒါ ခဋခဋသဒ္ဒါ၊ အနေကဝိဟိတံ တိရစ္ဆာနကထံ ကထေန္တာ၊ သေယျထိဒံ၊ – ရာဇကထံ၊ စောရကထံ။ပေ။ ဣတိဘဝါဘဝကထံ ဣတိ ဝါ၊ ကီဋကမ္ပိ အက္ကမိတွာ မာရေန္တိ၊ ဘိက္ခူပိ သမာဓိမှာ စာဝေန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကဋ္ဌပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ. ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.
အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဗာရာဏသီ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဗာရာဏသီ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ဝိဟရတိ ဣသိပတနေ မိဂဒါယေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ ကဋ္ဌပါဒုကာ ပဋိက္ခိတ္တာတိ – တာလတရုဏေ ဆေဒါပေတွာ တာလပတ္တပါဒုကာယော ဓာရေန္တိ၊ တာနိ တာလတရုဏာနိ ဆိန္နာနိ မိလာယန္တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ တာလတရုဏေ ဆေဒါပေတွာ တာလပတ္တပါဒုကာယော ဓာရေဿန္တိ၊ တာနိ တာလတရုဏာနိ ဆိန္နာနိ မိလာယန္တိ၊ ဧကိန္ဒြိယံ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဇီဝံ ဝိဟေဌေန္တီ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ တာလတရုဏေ ဆေဒါပေတွာ တာလပတ္တပါဒုကာယော ဓာရေန္တိ၊ တာနိ တာလတရုဏာနိ ဆိန္နာနိ မိလာယန္တီ’’တိ? သစ္စံ ဘဂဝါတိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ တာလတရုဏေ ဆေဒါပေတွာ တာလပတ္တပါဒုကာယော ဓာရေဿန္တိ၊ တာနိ တာလတရုဏာနိ ဆိန္နာနိ မိလာယန္တိ. ဇီဝသညိနော ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနုဿာ ရုက္ခသ္မိံ. နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ တာလပတ္တပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ. ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ.
တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ‘ဘဂဝတာ တာလပတ္တပါဒုကာ ပဋိက္ခိတ္တာ’တိ ဝေဠုတရုဏေ ဆေဒါပေတွာ ဝေဠုပတ္တပါဒုကာယော ဓာရေန္တိ. တာနိ ဝေဠုတရုဏာနိ ဆိန္နာနိ မိလာယန္တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဝေဠုတရုဏေ ဆေဒါပေတွာ ဝေဠုပတ္တပါဒုကာယော ဓာရေဿန္တိ. တာနိ ဝေဠုတရုဏာနိ ဆိန္နာနိ မိလာယန္တိ. ဧကိန္ဒြိယံ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဇီဝံ ဝိဟေဌေန္တီ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ဇီဝသညိနော ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မနုဿာ ရုက္ခသ္မိံ။ပေ။ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဝေဠုပတ္တပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ. ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.
၂၅၁. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဗာရာဏသိယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဘဒ္ဒိယံ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဘဒ္ဒိယံ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဘဒ္ဒိယေ ဝိဟရတိ ဇာတိယာ ဝနေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဒ္ဒိယာ ဘိက္ခူ အနေကဝိဟိတံ ပါဒုကမဏ္ဍနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ၊ တိဏပါဒုကံ ကရောန္တိပိ ကာရာပေန္တိပိ၊ မုဉ္ဇပါဒုကံ ကရောန္တိပိ ကာရာပေန္တိပိ၊ ပဗ္ဗဇပါဒုကံ ကရောန္တိပိ ကာရာပေန္တိပိ၊ ဟိန္တာလပါဒုကံ ကရောန္တိပိ ကာရာပေန္တိပိ၊ ကမလပါဒုကံ ကရောန္တိပိ ကာရာပေန္တိပိ၊ ကမ္ဗလပါဒုကံ ကရောန္တိပိ ကာရာပေန္တိပိ၊ ရိဉ္စန္တိ ဥဒ္ဒေသံ ပရိပုစ္ဆံ အဓိသီလံ အဓိစိတ္တံ အဓိပညံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ။ပေ။ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘဒ္ဒိယာ ဘိက္ခူ အနေကဝိဟိတံ ပါဒုကမဏ္ဍနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရိဿန္တိ၊ တိဏပါဒုကံ ကရိဿန္တိပိ ကာရာပေဿန္တိပိ၊ မုဉ္ဇပါဒုကံ ကရိဿန္တိပိ ကာရာပေဿန္တိပိ၊ ပဗ္ဗဇပါဒုကံ ကရိဿန္တိပိ ကာရာပေဿန္တိပိ၊ ဟိန္တာလပါဒုကံ ကရိဿန္တိပိ ကာရာပေဿန္တိပိ၊ ကမလပါဒုကံ ကရိဿန္တိပိ ကာရာပေဿန္တိပိ၊ ကမ္ဗလပါဒုကံ ကရိဿန္တိပိ ကာရာပေဿန္တိပိ၊ ရိဉ္စိဿန္တိ ဥဒ္ဒေသံ ပရိပုစ္ဆံ အဓိသီလံ အဓိစိတ္တံ အဓိပည’’န္တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘဒ္ဒိယာ ဘိက္ခူ အနေကဝိဟိတံ ပါဒုကမဏ္ဍနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရန္တိ၊ တိဏပါဒုကံ ကရောန္တိပိ ကာရာပေန္တိပိ။ပေ။ ရိဉ္စန္တိ ဥဒ္ဒေသံ ပရိပုစ္ဆံ အဓိသီလံ အဓိစိတ္တံ အဓိပည’’န္တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ‘‘ကထဉှိ နာမ တေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မောဃပုရိသာ အနေကဝိဟိတံ ပါဒုကမဏ္ဍနာနုယောဂမနုယုတ္တာ ဝိဟရိဿန္တိ၊ တိဏပါဒုကံ ကရိဿန္တိပိ ကာရာပေဿန္တိပိ။ပေ။ ရိဉ္စိဿန္တိ ဥဒ္ဒေသံ ပရိပုစ္ဆံ အဓိသီလံ အဓိစိတ္တံ အဓိပညံ. နေတံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အပ္ပသန္နာနံ ဝါ ပသာဒါယ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န မုဉ္ဇပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ပဗ္ဗဇပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ဟိန္တာလပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ကမလပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ကမ္ဗလပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န သောဝဏ္ဏမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ရူပိယမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န မဏိမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ဝေဠုရိယမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ဖလိကမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ကံသမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န ကာစမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န တိပုမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န သီသမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ၊ န တမ္ဗလောဟမယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ. ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. န စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာစိ သင်္ကမနိယာ ပါဒုကာ ဓာရေတဗ္ဗာ. ယော ဓာရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဿော ပါဒုကာ ဓုဝဋ္ဌာနိယာ အသင်္ကမနိယာယော – ဝစ္စပါဒုကံ၊ ပဿာဝပါဒုကံ၊ အာစမနပါဒုက’’န္တိ.
၂၅၂. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘဒ္ဒိယေ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန သာဝတ္ထိ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန သာဝတ္ထိ တဒဝသရိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အစိရဝတိယာ နဒိယာ ဂါဝီနံ တရန္တီနံ ဝိသာဏေသုပိ ဂဏှန္တိ၊ ကဏ္ဏေသုပိ ဂဏှန္တိ၊ ဂီဝါယပိ ဂဏှန္တိ၊ ဆေပ္ပါပိ ဂဏှန္တိ၊ ပိဋ္ဌိမ္ပိ အဘိရုဟန္တိ၊ ရတ္တစိတ္တာပိ အင်္ဂဇာတံ ဆုပန္တိ၊ ဝစ္ဆတရိမ္ပိ ဩဂါဟေတွာ မာရေန္တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဂါဝီနံ တရန္တီနံ ဝိသာဏေသုပိ ဂဟေဿန္တိ။ပေ။ သေယျထာပိ ဂိဟီ ကာမဘောဂိနော’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊။ပေ။ သစ္စံ ဘဂဝါတိ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ။ပေ။ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂါဝီနံ ဝိသာဏေသု ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ကဏ္ဏေသု ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ဂီဝါယ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ဆေပ္ပါယ ဂဟေတဗ္ဗံ၊ န ပိဋ္ဌိ အဘိရုဟိတဗ္ဗာ. ယော အဘိရုဟေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. န စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရတ္တစိတ္တေန အင်္ဂဇာတံ ဆုပိတဗ္ဗံ. ယော ဆုပေယျ၊ အာပတ္တိ ထုလ္လစ္စယဿ. န ဝစ္ဆတရီ မာရေတဗ္ဗာ. ယော မာရေယျ၊ ယထာဓမ္မော ကာရေတဗ္ဗော’’တိ.
ကဋ္ဌပါဒုကာဒိပဋိက္ခေပေါ နိဋ္ဌိတော.