၂. ဥပေါသထက္ခန္ဓကော

၆၈. သန္နိပါတာနုဇာနနာ

၁၃၂. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ. တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ. တေ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ပေမံ၊ လဘန္တိ ပသာဒံ၊ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ပက္ခံ. အထ ခေါ ရညော မာဂဓဿ သေနိယဿ ဗိမ္ဗိသာရဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ. တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ. တေ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ပေမံ၊ လဘန္တိ ပသာဒံ၊ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ပက္ခံ. ယံနူန အယျာပိ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတေယျု’’န္တိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ မယှံ၊ ဘန္တေ၊ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ ‘ဧတရဟိ ခေါ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ. တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ. တေ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယေသု ပရိဗ္ဗာဇကေသု ပေမံ၊ လဘန္တိ ပသာဒံ၊ လဘန္တိ အညတိတ္ထိယာ ပရိဗ္ဗာဇကာ ပက္ခံ. ယံနူန အယျာပိ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတေယျု’န္တိ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ အယျာပိ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတေယျု’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇာနံ မာဂဓံ သေနိယံ ဗိမ္ဗိသာရံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ. အထ ခေါ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော ဘဂဝတာ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿိတော သမာဒပိတော သမုတ္တေဇိတော သမ္ပဟံသိတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ပဒက္ခိဏံ ကတွာ ပက္ကာမိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတု’’န္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ အနုညာတာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတုန္တိ – စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ တုဏှီ နိသီဒန္တိ. တေ မနုဿာ ဥပသင်္ကမန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ. တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ တုဏှီ နိသီဒိဿန္တိ၊ သေယျထာပိ မူဂသူကရာ. နနု နာမ သန္နိပတိတေဟိ ဓမ္မော ဘာသိတဗ္ဗော’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ အထ ခေါ ဘဂဝါ ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ သန္နိပတိတွာ ဓမ္မံ ဘာသိတု’’န္တိ.

၆၉. ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာနုဇာနနာ

၁၃၃. အထ ခေါ ဘဂဝတော ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ယာနိ မယာ ဘိက္ခူနံ ပညတ္တာနိ သိက္ခာပဒါနိ၊ တာနိ နေသံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ အနုဇာနေယျံ. သော နေသံ ဘဝိဿတိ ဥပေါသထကမ္မ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ဧတသ္မိံ နိဒါနေ ဧတသ္မိံ ပကရဏေ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ဣဓ မယှံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ ‘ယံနူနာဟံ ယာနိ မယာ ဘိက္ခူနံ ပညတ္တာနိ သိက္ခာပဒါနိ၊ တာနိ နေသံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ အနုဇာနေယျံ. သော နေသံ ဘဝိဿတိ ဥပေါသထကမ္မ’န္တိ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၃၄. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဥပေါသထံ ကရေယျ၊ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသေယျ. ကိံ သံဃဿ ပုဗ္ဗကိစ္စံ? ပါရိသုဒ္ဓိံ အာယသ္မန္တော အာရောစေထ. ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိဿာမိ. တံ သဗ္ဗေဝ သန္တာ သာဓုကံ သုဏောမ မနသိ ကရောမ. ယဿ သိယာ အာပတ္တိ၊ သော အာဝိကရေယျ. အသန္တိယာ အာပတ္တိယာ တုဏှီ ဘဝိတဗ္ဗံ. တုဏှီဘာဝေန ခေါ ပနာယသ္မန္တေ ပရိသုဒ္ဓါတိ ဝေဒိဿာမိ. ယထာ ခေါ ပန ပစ္စေကပုဋ္ဌဿ ဝေယျာကရဏံ ဟောတိ၊ ဧဝမေဝံ [ဧဝမေဝ (က)] ဧဝရူပါယ ပရိသာယ ယာဝတတိယံ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ. ယော ပန ဘိက္ခု ယာဝတတိယံ အနုဿာဝိယမာနေ သရမာနော သန္တိံ အာပတ္တိံ နာဝိကရေယျ၊ သမ္ပဇာနမုသာဝါဒဿ ဟောတိ. သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေါ ခေါ ပနာယသ္မန္တော အန္တရာယိကော ဓမ္မော ဝုတ္တော ဘဂဝတာ. တသ္မာ၊ သရမာနေန ဘိက္ခုနာ အာပန္နေန ဝိသုဒ္ဓါပေက္ခေန သန္တီ အာပတ္တိ အာဝိကာတဗ္ဗာ၊ အာဝိကတာ ဟိဿ ဖာသု ဟောတီ’’တိ.

၁၃၅. ပါတိမောက္ခန္တိ အာဒိမေတံ မုခမေတံ ပမုခမေတံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ. တေန ဝုစ္စတိ ပါတိမောက္ခန္တိ. အာယသ္မန္တောတိ ပိယဝစနမေတံ ဂရုဝစနမေတံ သဂါရဝသပ္ပတိဿာဓိဝစနမေတံ အာယသ္မန္တောတိ. ဥဒ္ဒိသိဿာမီတိ အာစိက္ခိဿာမိ ဒေသေဿာမိ ပညပေဿာမိ ပဋ္ဌပေဿာမိ ဝိဝရိဿာမိ ဝိဘဇိဿာမိ ဥတ္တာနိံ ကရိဿာမိ [ဥတ္တာနီ ကရိဿာမိ (သီ. သျာ.)] ပကာသေဿာမိ. တန္တိ ပါတိမောက္ခံ ဝုစ္စတိ. သဗ္ဗေဝ သန္တာတိ ယာဝတိကာ တဿာ ပရိသာယ ထေရာ စ နဝါ စ မဇ္ဈိမာ စ၊ ဧတေ ဝုစ္စန္တိ သဗ္ဗေဝ သန္တာတိ. သာဓုကံ သုဏောမာတိ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကတွာ သဗ္ဗစေတသာ [သဗ္ဗံ စေတသာ (သျာ. က.)] သမန္နာဟရာမ. မနသိ ကရောမာတိ ဧကဂ္ဂစိတ္တာ အဝိက္ခိတ္တစိတ္တာ အဝိသာဟဋစိတ္တာ နိသာမေမ. ယဿ သိယာ အာပတ္တီတိ ထေရဿ ဝါ နဝဿ ဝါ မဇ္ဈိမဿ ဝါ၊ ပဉ္စန္နံ ဝါ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ အညတရာ အာပတ္တိ၊ သတ္တန္နံ ဝါ အာပတ္တိက္ခန္ဓာနံ အညတရာ အာပတ္တိ. သော အာဝိကရေယျာတိ သော ဒေသေယျ၊ သော ဝိဝရေယျ၊ သော ဥတ္တာနိံ ကရေယျ၊ သော ပကာသေယျ သံဃမဇ္ဈေ ဝါ ဂဏမဇ္ဈေ ဝါ ဧကပုဂ္ဂလေ ဝါ. အသန္တီ နာမ အာပတ္တိ အနဇ္ဈာပန္နာ ဝါ ဟောတိ၊ အာပဇ္ဇိတွာ ဝါ ဝုဋ္ဌိတာ. တုဏှီ ဘဝိတဗ္ဗန္တိ အဓိဝါသေတဗ္ဗံ န ဗျာဟရိတဗ္ဗံ. ပရိသုဒ္ဓါတိ ဝေဒိဿာမီတိ ဇာနိဿာမိ ဓာရေဿာမိ. ယထာ ခေါ ပန ပစ္စေကပုဋ္ဌဿ ဝေယျာကရဏံ ဟောတီတိ ယထာ ဧကေန ဧကော ပုဋ္ဌော ဗျာကရေယျ၊ ဧဝမေဝ တဿာ ပရိသာယ ဇာနိတဗ္ဗံ မံ ပုစ္ဆတီတိ. ဧဝရူပါ နာမ ပရိသာ ဘိက္ခုပရိသာ ဝုစ္စတိ. ယာဝတတိယံ အနုဿာဝိတံ ဟောတီတိ သကိမ္ပိ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ၊ ဒုတိယမ္ပိ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ၊ တတိယမ္ပိ အနုဿာဝိတံ ဟောတိ. သရမာနောတိ ဇာနမာနော သဉ္ဇာနမာနော. သန္တီ နာမ အာပတ္တိ အဇ္ဈာပန္နာ ဝါ ဟောတိ၊ အာပဇ္ဇိတွာ ဝါ အဝုဋ္ဌိတာ. နာဝိကရေယျာတိ န ဒေသေယျ၊ န ဝိဝရေယျ၊ န ဥတ္တာနိံ ကရေယျ၊ န ပကာသေယျ သံဃမဇ္ဈေ ဝါ ဂဏမဇ္ဈေ ဝါ ဧကပုဂ္ဂလေ ဝါ. သမ္ပဇာနမုသာဝါဒဿ ဟောတီတိ. သမ္ပဇာနမုသာဝါဒေ ကိံ ဟောတိ? ဒုက္ကဋံ ဟောတိ. အန္တရာယိကော ဓမ္မော ဝုတ္တော ဘဂဝတာတိ. ကိဿ အန္တရာယိကော? ပဌမဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော၊ ဒုတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော၊ တတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော၊ စတုတ္ထဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော၊ ဈာနာနံ ဝိမောက္ခာနံ သမာဓီနံ သမာပတ္တီနံ နေက္ခမ္မာနံ နိဿရဏာနံ ပဝိဝေကာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အဓိဂမာယ အန္တရာယိကော. တသ္မာတိ တင်္ကာရဏာ. သရမာနေနာတိ ဇာနမာနေန သဉ္ဇာနမာနေန. ဝိသုဒ္ဓါပေက္ခေနာတိ ဝုဋ္ဌာတုကာမေန ဝိသုဇ္ဈိတုကာမေန. သန္တီ နာမ အာပတ္တိ အဇ္ဈာပန္နာ ဝါ ဟောတိ၊ အာပဇ္ဇိတွာ ဝါ အဝုဋ္ဌိတာ. အာဝိကာတဗ္ဗာတိ အာဝိကာတဗ္ဗာ သံဃမဇ္ဈေ ဝါ ဂဏမဇ္ဈေ ဝါ ဧကပုဂ္ဂလေ ဝါ. အာဝိကတာ ဟိဿ ဖာသု ဟောတီတိ. ကိဿ ဖာသု ဟောတိ? ပဌမဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ၊ ဒုတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ၊ တတိယဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ၊ စတုတ္ထဿ ဈာနဿ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတိ၊ ဈာနာနံ ဝိမောက္ခာနံ သမာဓီနံ သမာပတ္တီနံ နေက္ခမ္မာနံ နိဿရဏာနံ ပဝိဝေကာနံ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ အဓိဂမာယ ဖာသု ဟောတီတိ.

၁၃၆. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အနုညာတောတိ – ဒေဝသိကံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒေဝသိကံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထေ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ ဥပေါသထေ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အနုညာတောတိ – ပက္ခဿ တိက္ခတ္တုံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ၊ စာတုဒ္ဒသေ ပန္နရသေ အဋ္ဌမိယာ စ ပက္ခဿ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပက္ခဿ တိက္ခတ္တုံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သကိံ ပက္ခဿ စာတုဒ္ဒသေ ဝါ ပန္နရသေ ဝါ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ ယထာပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ သကာယ သကာယ ပရိသာယ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယထာပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ သကာယ သကာယ ပရိသာယ. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမဂ္ဂါနံ ဥပေါသထကမ္မန္တိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘သမဂ္ဂါနံ ဥပေါသထကမ္မ’န္တိ. ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ သာမဂ္ဂီ ဟောတိ၊ ယာဝတာ ဧကာဝါသော၊ ဥဒါဟု သဗ္ဗာ ပထဝီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတ္တာဝတာ သာမဂ္ဂီ ယာဝတာ ဧကာဝါသောတိ.

၇၀. မဟာကပ္ပိနဝတ္ထု

၁၃၇. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ မဒ္ဒကုစ္ဆိမှိ မိဂဒါယေ. အထ ခေါ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ‘‘ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ ဥပေါသထံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ၊ ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ သံဃကမ္မံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ၊ အထ ခွာဟံ ဝိသုဒ္ဓေါ ပရမာယ ဝိသုဒ္ဓိယာ’’တိ? အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ၊ ဧဝမေဝ – ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ အန္တရဟိတော မဒ္ဒကုစ္ဆိမှိ မိဂဒါယေ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ သမ္မုခေ ပါတုရဟောသိ. နိသီဒိ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. အာယသ္မာပိ ခေါ မဟာကပ္ပိနော ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ မဟာကပ္ပိနံ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နနု တေ၊ ကပ္ပိန၊ ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒိ – ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ ဥပေါသထံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ၊ ဂစ္ဆေယျံ ဝါဟံ သံဃကမ္မံ န ဝါ ဂစ္ဆေယျံ၊ အထ ခွာဟံ ဝိသုဒ္ဓေါ ပရမာယ ဝိသုဒ္ဓိယာ’’တိ? ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’. ‘‘တုမှေ စေ ဗြာဟ္မဏာ ဥပေါသထံ န သက္ကရိဿထ န ဂရုကရိဿထ [န ဂရုံ ကရိဿထ (က.)] န မာနေဿထ န ပူဇေဿထ၊ အထ ကော စရဟိ ဥပေါသထံ သက္ကရိဿတိ ဂရုကရိဿတိ မာနေဿတိ ပူဇေဿတိ? ဂစ္ဆ တွံ၊ ဗြာဟ္မဏ၊ ဥပေါသထံ၊ မာ နော အဂမာသိ. ဂစ္ဆ တွံ သံဃကမ္မံ၊ မာ နော အဂမာသီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကပ္ပိနော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ မဟာကပ္ပိနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတွာ သမာဒပေတွာ သမုတ္တေဇေတွာ သမ္ပဟံသေတွာ – သေယျထာပိ နာမ ဗလဝါ ပုရိသော သမိဉ္ဇိတံ ဝါ ဗာဟံ ပသာရေယျ၊ ပသာရိတံ ဝါ ဗာဟံ သမိဉ္ဇေယျ၊ ဧဝမေဝ – မဒ္ဒကုစ္ဆိမှိ မိဂဒါယေ အာယသ္မတော မဟာကပ္ပိနဿ သမ္မုခေ အန္တရဟိတော ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ပါတုရဟောသိ.

၇၁. သီမာနုဇာနနာ

၁၃၈. အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ဧတ္တာဝတာ သာမဂ္ဂီ ယာဝတာ ဧကာဝါသော’တိ၊ ကိတ္တာဝတာ နု ခေါ ဧကာဝါသော ဟောတီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမံ သမ္မန္နိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ – ပဌမံ နိမိတ္တာ ကိတ္တေတဗ္ဗာ – ပဗ္ဗတနိမိတ္တံ၊ ပါသာဏနိမိတ္တံ၊ ဝနနိမိတ္တံ၊ ရုက္ခနိမိတ္တံ၊ မဂ္ဂနိမိတ္တံ၊ ဝမ္မိကနိမိတ္တံ၊ နဒီနိမိတ္တံ၊ ဥဒကနိမိတ္တံ. နိမိတ္တေ ကိတ္တေတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၃၉. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သီမံ သမ္မန္နေယျ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ [ဧကူပေါသထံ (က.)]. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ. သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သီမံ သမ္မန္နတိ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သီမာယ သမ္မုတိ [သမ္မတိ (သျာ.)] သမာနသံဝါသာယ ဧကုပေါသထာယ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမ္မတာ သီမာ သံဃေန ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၁၄၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ သီမာသမ္မုတိ အနုညာတာတိ – အတိမဟတိယော သီမာယော သမ္မန္နန္တိ၊ စတုယောဇနိကာပိ ပဉ္စယောဇနိကာပိ ဆယောဇနိကာပိ. ဘိက္ခူ ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တာ ဥဒ္ဒိဿမာနေပိ ပါတိမောက္ခေ အာဂစ္ဆန္တိ၊ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေပိ အာဂစ္ဆန္တိ၊ အန္တရာပိ ပရိဝသန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတိမဟတီ သီမာ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ၊ စတုယောဇနိကာ ဝါ ပဉ္စယောဇနိကာ ဝါ ဆယောဇနိကာ ဝါ. ယော သမ္မန္နေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိယောဇနပရမံ သီမံ သမ္မန္နိတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ နဒီပါရသီမံ [နဒီပါရံ သီမံ (သီ. သျာ.)] သမ္မန္နန္တိ. ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တာ ဘိက္ခူပိ ဝုယှန္တိ၊ ပတ္တာပိ ဝုယှန္တိ၊ စီဝရာနိပိ ဝုယှန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ နဒီပါရသီမာ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ. ယော သမ္မန္နေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယတ္ထဿ ဓုဝနာဝါ ဝါ ဓုဝသေတု ဝါ၊ ဧဝရူပံ နဒီပါရသီမံ သမ္မန္နိတုန္တိ.

၇၂. ဥပေါသထာဂါရကထာ

၁၄၁. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အနုပရိဝေဏိယံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ အသင်္ကေတေန. အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ န ဇာနန္တိ – ‘‘ကတ္ထ ဝါ အဇ္ဇုပေါသထော ကရီယိဿတီ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုပရိဝေဏိယံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ အသင်္ကေတေန. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နိတွာ ဥပေါသထံ ကာတုံ၊ ယံ သံဃော အာကင်္ခတိ ဝိဟာရံ ဝါ အဍ္ဎယောဂံ ဝါ ပါသာဒံ ဝါ ဟမ္မိယံ ဝါ ဂုဟံ ဝါ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဝိဟာရံ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဝိဟာရံ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဝိဟာရဿ ဥပေါသထာဂါရဿ သမ္မုတိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမ္မတော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဝိဟာရော ဥပေါသထာဂါရံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ ဒွေ ဥပေါသထာဂါရာနိ သမ္မတာနိ ဟောန္တိ. ဘိက္ခူ ဥဘယတ္ထ သန္နိပတန္တိ – ‘‘ဣဓ ဥပေါသထော ကရီယိဿတိ၊ ဣဓ ဥပေါသထော ကရီယိဿတီ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကသ္မိံ အာဝါသေ ဒွေ ဥပေါသထာဂါရာနိ သမ္မန္နိတဗ္ဗာနိ. ယော သမ္မန္နေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကံ သမူဟနိတွာ [သမုဟနိတွာ (က.)] ဧကတ္ထ ဥပေါသထံ ကာတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမူဟန္တဗ္ဗံ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပေါသထာဂါရံ သမူဟနေယျ [သမုဟနေယျ (က.)]. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပေါသထာဂါရံ သမူဟနတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပေါသထာဂါရဿ သမုဂ္ဃါတော၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမူဟတံ သံဃေန ဣတ္ထန္နာမံ ဥပေါသထာဂါရံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၇၃. ဥပေါသထပ္ပမုခါနုဇာနနာ

၁၄၂. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ အတိခုဒ္ဒကံ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မတံ ဟောတိ၊ တဒဟုပေါသထေ မဟာဘိက္ခုသံဃော သန္နိပတိတော ဟောတိ. ဘိက္ခူ အသမ္မတာယ ဘူမိယာ နိသိန္နာ ပါတိမောက္ခံ အဿောသုံ. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မန္နိတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’တိ၊ မယဉ္စမှာ အသမ္မတာယ ဘူမိယာ နိသိန္နော ပါတိမောက္ခံ အဿုမှာ၊ ကတော နု ခေါ အမှာကံ ဥပေါသထော၊ အကတော နု ခေါ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. သမ္မတာယ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘူမိယာ နိသိန္နာ အသမ္မတာယ ဝါ ယတော ပါတိမောက္ခံ သုဏာတိ၊ ကတောဝဿ ဥပေါသထော. တေန ဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ယာဝ မဟန္တံ ဥပေါသထပ္ပမုခံ [ဥပေါသထမုခံ (သျာ.)] အာကင်္ခတိ၊ တာဝ မဟန္တံ ဥပေါသထပ္ပမုခံ သမ္မန္နတု. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ. ပဌမံ နိမိတ္တာ ကိတ္တေတဗ္ဗာ. နိမိတ္တေ ကိတ္တေတွာ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခံ သမ္မန္နေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာဝတာ သမန္တာ နိမိတ္တာ ကိတ္တိတာ. သံဃော ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခံ သမ္မန္နတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခဿ သမ္မုတိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမ္မတံ သံဃေန ဧတေဟိ နိမိတ္တေဟိ ဥပေါသထပ္ပမုခံ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ နဝကာ ဘိက္ခူ ပဌမတရံ သန္နိပတိတွာ – ‘‘န တာဝ ထေရာ အာဂစ္ဆန္တီ’’တိ – ပက္ကမိံသု. ဥပေါသထော ဝိကာလေ အဟောသိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဒဟုပေါသထေ ထေရေဟိ ဘိက္ခူဟိ ပဌမတရံ သန္နိပတိတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ရာဇဂဟေ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသာ သမာနသီမာ ဟောန္တိ. တတ္ထ ဘိက္ခူ ဝိဝဒန္တိ – ‘‘အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတု၊ အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတူ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ဗဟုလာ အာဝါသာ သမာနသီမာ ဟောန္တိ. တတ္ထ ဘိက္ခူ ဝိဝဒန္တိ – ‘‘အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတု၊ အမှာကံ အာဝါသေ ဥပေါသထော ကရီယတူ’’တိ. တေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ဧကဇ္ဈံ သန္နိပတိတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. ယတ္ထ ဝါ ပန ထေရော ဘိက္ခု ဝိဟရတိ၊ တတ္ထ သန္နိပတိတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော၊ န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. ယော ကရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၇၄. အဝိပ္ပဝါသသီမာနုဇာနနာ

၁၄၃. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ အန္ဓကဝိန္ဒာ ရာဇဂဟံ ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ နဒိံ တရန္တော မနံ ဝူဠှော အဟောသိ၊ စီဝရာနိဿ [တေန စီဝရာနိဿ (က.)] အလ္လာနိ. ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ကိဿ တေ၊ အာဝုသော၊ စီဝရာနိ အလ္လာနီ’’တိ? ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ အန္ဓကဝိန္ဒာ ရာဇဂဟံ ဥပေါသထံ အာဂစ္ဆန္တော အန္တရာမဂ္ဂေ နဒိံ တရန္တော မနမှိ ဝူဠှော. တေန မေ စီဝရာနိ အလ္လာနီ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယာ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ၊ သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတု. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ၊ သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတိဿာ သီမာယ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာယ [အဝိပ္ပဝါသဿ (သျာ.)] သမ္မုတိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမ္မတာ သာ သီမာ သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာ [အဝိပ္ပဝါသော (သျာ.)]. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဘဂဝတာ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိ အနုညာတာတိ အန္တရဃရေ စီဝရာနိ နိက္ခိပန္တိ. တာနိ စီဝရာနိ နဿန္တိပိ ဍယှန္တိပိ ဥန္ဒူရေဟိပိ ခဇ္ဇန္တိ. ဘိက္ခူ ဒုစ္စောဠာ ဟောန္တိ လူခစီဝရာ. ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘ကိဿ တုမှေ၊ အာဝုသော၊ ဒုစ္စောဠာ လူခစီဝရာ’’တိ? ‘‘ဣဓ မယံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသသမ္မုတိ အနုညာတာတိ အန္တရဃရေ စီဝရာနိ နိက္ခိပိမှာ. တာနိ စီဝရာနိ နဋ္ဌာနိပိ ဒဍ္ဎာနိပိ၊ ဥန္ဒူရေဟိပိ ခါယိတာနိ၊ တေန မယံ ဒုစ္စောဠာ လူခစီဝရာ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယာ သာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ၊ သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတု၊ ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၄၄. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နေယျ၊ ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ၊ သံဃော တံ သီမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမ္မန္နတိ၊ ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတိဿာ သီမာယ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာယ [အဝိပ္ပဝါသဿ (သျာ.)] သမ္မုတိ၊ ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမ္မတာ သာ သီမာ သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသာ [အဝိပ္ပဝါသော (သျာ.)]၊ ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၇၅. သီမာသမူဟနန

‘‘သီမံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နန္တေန ပဌမံ သမာနသံဝါသသီမာ [သမာနသံဝါသာ သီမာ (သျာ.)] သမ္မန္နိတဗ္ဗာ၊ ပစ္ဆာ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမ္မန္နိတဗ္ဗော. သီမံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမူဟနန္တေန ပဌမံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမူဟန္တဗ္ဗော၊ ပစ္ဆာ သမာနသံဝါသသီမာ သမူဟန္တဗ္ဗာ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမူဟန္တဗ္ဗော. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၄၅. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယော သော သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမ္မတော၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော တံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမူဟနေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယော သော သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော သမ္မတော၊ သံဃော တံ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသံ သမူဟနတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတဿ တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသဿ သမုဂ္ဃါတော၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမူဟတော သော သံဃေန တိစီဝရေန အဝိပ္ပဝါသော. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာ [သမာနသံဝါသာ သီမာ (သျာ.)]. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၄၆. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ၊ ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော တံ သီမံ သမူဟနေယျ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယာ သာ သံဃေန သီမာ သမ္မတာ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ၊ သံဃော တံ သီမံ သမူဟနတိ သမာနသံဝါသံ ဧကုပေါသထံ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဧတိဿာ သီမာယ သမာနသံဝါသာယ ဧကုပေါသထာယ သမုဂ္ဃါတော၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ. သမူဟတာ သာ သီမာ သံဃေန သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၇၆. ဂါမသီမာဒိ

၁၄၇. အသမ္မတာယ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာယ အဋ္ဌပိတာယ၊ ယံ ဂါမံ ဝါ နိဂမံ ဝါ ဥပနိဿာယ ဝိဟရတိ၊ ယာ တဿ ဝါ ဂါမဿ ဂါမသီမာ၊ နိဂမဿ ဝါ နိဂမသီမာ၊ အယံ တတ္ထ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ. အဂါမကေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရညေ သမန္တာ သတ္တဗ္ဘန္တရာ၊ အယံ တတ္ထ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာ. သဗ္ဗာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နဒီ အသီမာ၊ သဗ္ဗော သမုဒ္ဒေါ အသီမော၊ သဗ္ဗော ဇာတဿရော အသီမော. နဒိယာ ဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမုဒ္ဒေ ဝါ ဇာတဿရေ ဝါ ယံ မဇ္ဈိမဿ ပုရိသဿ သမန္တာ ဥဒကုက္ခေပါ၊ အယံ တတ္ထ သမာနသံဝါသာ ဧကုပေါသထာတိ.

၁၄၈. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သီမာယ သီမံ သမ္ဘိန္ဒန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယေသံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာ ပဌမံ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ ဓမ္မိကံ အကုပ္ပံ ဌာနာရဟံ. ယေသံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာ ပစ္ဆာ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ အဓမ္မိကံ ကုပ္ပံ အဋ္ဌာနာရဟံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာယ သီမာ သမ္ဘိန္ဒိတဗ္ဗာ. ယော သမ္ဘိန္ဒေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သီမာယ သီမံ အဇ္ဈောတ္ထရန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ယေသံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာ ပဌမံ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ ဓမ္မိကံ အကုပ္ပံ ဌာနာရဟံ. ယေသံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာ ပစ္ဆာ သမ္မတာ တေသံ တံ ကမ္မံ အဓမ္မိကံ ကုပ္ပံ အဋ္ဌာနာရဟံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမာယ သီမာ အဇ္ဈောတ္ထရိတဗ္ဗာ. ယော အဇ္ဈောတ္ထရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သီမံ သမ္မန္နန္တေန သီမန္တရိကံ ဌပေတွာ သီမံ သမ္မန္နိတုန္တိ.

၇၇. ဥပေါသထဘေဒါဒိ

၁၄၉. အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ ဥပေါသထာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဒွေမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထာ – စာတုဒ္ဒသိကော စ ပန္နရသိကော စ. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွေ ဥပေါသထာတိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ ဥပေါသထကမ္မာနီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. စတ္တာရိမာနိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထကမ္မာနိ – အဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ အဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ ဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ ဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မန္တိ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ အဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ ကာတဗ္ဗံ. န စ မယာ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ အဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. န စ မယာ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ ဓမ္မေန ဝဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. န စ မယာ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယဒိဒံ ဓမ္မေန သမဂ္ဂံ ဥပေါသထကမ္မံ၊ ဧဝရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ၊ ဧဝရူပဉ္စ မယာ ဥပေါသထကမ္မံ အနုညာတံ. တသ္မာတိဟ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပံ ဥပေါသထကမ္မံ ကရိဿာမ ယဒိဒံ ဓမ္မေန သမဂ္ဂန္တိ – ဧဝဉှိ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ.

၇၈. သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာဒိ

၁၅၀. အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတိ နု ခေါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ပဉ္စိမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာ – နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ. အယံ ပဌမော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော. နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ. အယံ ဒုတိယော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော. နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ. အယံ တတိယော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော. နိဒါနံ ဥဒ္ဒိသိတွာ စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဥဒ္ဒိသိတွာ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဒွေ အနိယတေ ဥဒ္ဒိသိတွာ အဝသေသံ သုတေန သာဝေတဗ္ဗံ. အယံ စတုတ္ထော ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော. ဝိတ္ထာရေနေဝ ပဉ္စမော. ဣမေ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဉ္စ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသာတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ – ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသော အနုညာတောတိ – သဗ္ဗကာလံ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ကောသလေသု ဇနပဒေ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သဝရဘယံ [သံစရဘယံ (သျာ.)] အဟောသိ. ဘိက္ခူ နာသက္ခိံသု ဝိတ္ထာရေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အသတိပိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသတိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတိ အန္တရာယေ သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ. တတြိမေ အန္တရာယာ – ရာဇန္တရာယော၊ စောရန္တရာယော၊ အဂျန္တရာယော၊ ဥဒကန္တရာယော၊ မနုဿန္တရာယော၊ အမနုဿန္တရာယော၊ ဝါဠန္တရာယော၊ သရီသပန္တရာယော၊ ဇီဝိတန္တရာယော၊ ဗြဟ္မစရိယန္တရာယောတိ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပေသု အန္တရာယေသု သံခိတ္တေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ၊ အသတိ အန္တရာယေ ဝိတ္ထာရေနာတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌာ ဓမ္မံ ဘာသန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌေန ဓမ္မော ဘာသိတဗ္ဗော. ယော ဘာသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန ဘိက္ခုနာ သာမံ ဝါ ဓမ္မံ ဘာသိတုံ ပရံ ဝါ အဇ္ဈေသိတုန္တိ.

၇၉. ဝိနယပုစ္ဆနကထာ

၁၅၁. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတာ ဝိနယံ ပုစ္ဆန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတေန ဝိနယော ပုစ္ဆိတဗ္ဗော. ယော ပုစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေန ဝိနယံ ပုစ္ဆိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗော – အတ္တနာ ဝါ [အတ္တနာဝ (သျာ.)] အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ၊ ပရေန ဝါ ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော. ကထဉ္စ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ အဟံ ဣတ္ထန္နာမံ ဝိနယံ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ. ဧဝံ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ.

ကထဉ္စ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမံ ဝိနယံ ပုစ္ဆေယျာ’’တိ. ဧဝံ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗောတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတာ ဝိနယံ ပုစ္ဆန္တိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ၊ လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ၊ ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေနပိ ပရိသံ ဩလောကေတွာ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ ဝိနယံ ပုစ္ဆိတုန္တိ.

၈၀. ဝိနယဝိဿဇ္ဇနကထာ

၁၅၂. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတာ ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ [ဝိဿဇ္ဇန္တိ (က.)]. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ အသမ္မတေန ဝိနယော ဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗော. ယော ဝိဿဇ္ဇေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေန ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ. အတ္တနာ ဝါ [အတ္တနာဝ (သျာ.)] အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ၊ ပရေန ဝါ ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော. ကထဉ္စ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ အဟံ ဣတ္ထန္နာမေန ဝိနယံ ပုဋ္ဌော ဝိဿဇ္ဇေယျ’’န္တိ. ဧဝံ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ.

ကထဉ္စ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမေန ဝိနယံ ပုဋ္ဌော ဝိဿဇ္ဇေယျာ’’တိ. ဧဝံ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗောတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတာ ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေန္တိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ၊ လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ၊ ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ သမ္မတေနပိ ပရိသံ ဩလောကေတွာ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ ဝိနယံ ဝိဿဇ္ဇေတုန္တိ.

၈၁. စောဒနာကထာ

၁၅၃. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ အနောကာသကတံ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနောကာသကတော ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ စောဒေတဗ္ဗော. ယော စောဒေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဩကာသံ ကာရာပေတွာ အာပတ္တိယာ စောဒေတုံ – ကရောတု အာယသ္မာ ဩကာသံ၊ အဟံ တံ ဝတ္တုကာမောတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ ဘိက္ခူ ဩကာသံ ကာရာပေတွာ အာပတ္တိယာ စောဒေန္တိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ၊ လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ၊ ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကတေပိ ဩကာသေ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ အာပတ္တိယာ စောဒေတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ – ပုရမှာကံ ပေသလာ ဘိက္ခူ ဩကာသံ ကာရာပေန္တီတိ – ပဋိကစ္စေဝ သုဒ္ဓါနံ ဘိက္ခူနံ အနာပတ္တိကာနံ အဝတ္ထုသ္မိံ အကာရဏေ ဩကာသံ ကာရာပေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုဒ္ဓါနံ ဘိက္ခူနံ အနာပတ္တိကာနံ အဝတ္ထုသ္မိံ အကာရဏေ ဩကာသော ကာရာပေတဗ္ဗော. ယော ကာရာပေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုဂ္ဂလံ တုလယိတွာ ဩကာသံ ကာတု [ကာရာပေတုံ (သျာ.)] န္တိ.

၈၂. အဓမ္မကမ္မပဋိက္ကောသနာဒိ

၁၅၄. တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အဓမ္မကမ္မံ ကရောန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. ယော ကရေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ. ကရောန္တိယေဝ အဓမ္မကမ္မံ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဓမ္မကမ္မေ ကယိရမာနေ ပဋိက္ကောသိတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ပေသလာ ဘိက္ခူ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေဟိ ဘိက္ခူဟိ အဓမ္မကမ္မေ ကယိရမာနေ ပဋိက္ကောသန္တိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ၊ လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ၊ ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိဋ္ဌိမ္ပိ အာဝိကာတုန္တိ. တေသံယေဝ သန္တိကေ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိကရောန္တိ. ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ လဘန္တိ အာဃာတံ၊ လဘန္တိ အပ္ပစ္စယံ၊ ဝဓေန တဇ္ဇေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတူဟိ ပဉ္စဟိ ပဋိက္ကောသိတုံ၊ ဒွီဟိ တီဟိ ဒိဋ္ဌိံ အာဝိကာတုံ၊ ဧကေန အဓိဋ္ဌာတုံ – ‘န မေတံ ခမတီ’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသမာနာ သဉ္စိစ္စ န သာဝေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကေန သဉ္စိစ္စ န သာဝေတဗ္ဗံ. ယော န သာဝေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ဥဒါယီ သံဃဿ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကော ဟောတိ ကာကဿရကော. အထ ခေါ အာယသ္မတော ဥဒါယိဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကေန သာဝေတဗ္ဗ’န္တိ၊ အဟဉ္စမှိ ကာကဿရကော၊ ကထံ နု ခေါ မယာ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကေန ဝါယမိတုံ – ‘ကထံ သာဝေယျ’န္တိ. ဝါယမန္တဿ အနာပတ္တီတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဒေဝဒတ္တော သဂဟဋ္ဌာယ ပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသတိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဂဟဋ္ဌာယ ပရိသာယ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌာ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃမဇ္ဈေ အနဇ္ဈိဋ္ဌေန ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ. ယော ဥဒ္ဒိသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရာဓိကံ [ထေရာဓေယျံ (အဋ္ဌကထာယံ ပါဌန္တရံ)] ပါတိမောက္ခန္တိ.

အညတိတ္ထိယဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော ပဌမော [ဧကာဒသမော (က.)].

၈၃. ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသကအဇ္ဈေသနာဒိ

၁၅၅. အထ ခေါ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန စောဒနာဝတ္ထု တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန စောဒနာဝတ္ထု တဒဝသရိ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ. တတ္ထ ထေရော ဘိက္ခု ဗာလော ဟောတိ အဗျတ္တော. သော န ဇာနာတိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ၊ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ထေရာဓိကံ ပါတိမောက္ခ’န္တိ၊ အယဉ္စ အမှာကံ ထေရော ဗာလော အဗျတ္တော၊ န ဇာနာတိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ၊ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ. ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ပဋိပဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယော တတ္ထ ဘိက္ခု ဗျတ္တော ပဋိဗလော တဿာဓေယျံ ပါတိမောက္ခန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ. တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ၊ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ. တေ ထေရံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု၊ ဘန္တေ၊ ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သော ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ဝတ္တတီ’’တိ. ဒုတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု၊ ဘန္တေ၊ ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ဝတ္တတီ’’တိ. တတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု၊ ဘန္တေ၊ ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ဝတ္တတီ’’တိ. ဧတေနေဝ ဥပါယေန ယာဝ သံဃနဝကံ အဇ္ဈေသိံသု – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု အာယသ္မာ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သောပိ ဧဝမာဟ – ‘‘န မေ၊ ဘန္တေ၊ ဝတ္တတီ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.

ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ. တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ၊ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ. တေ ထေရံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု၊ ဘန္တေ၊ ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သော ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ဝတ္တတီ’’တိ. ဒုတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု၊ ဘန္တေ၊ ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သောပိ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ဝတ္တတီ’’တိ. တတိယံ ထေရံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု၊ ဘန္တေ၊ ထေရော ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သောပိ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ၊ အာဝုသော၊ ဝတ္တတီ’’တိ. ဧတေနေဝ ဥပါယေန ယာဝ သံဃနဝကံ အဇ္ဈေသန္တိ – ‘‘ဥဒ္ဒိသတု အာယသ္မာ ပါတိမောက္ခ’’န္တိ. သောပိ ဧဝံ ဝဒေတိ – ‘‘န မေ၊ ဘန္တေ၊ ဝတ္တတီ’’တိ. တေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ဂစ္ဆာဝုသော၊ သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာန အာဂစ္ဆာဟီတိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ပါဟေတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ. ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ဂစ္ဆန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ဂန္တဗ္ဗံ. ယော န ဂစ္ဆေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၈၄. ပက္ခဂဏနာဒိဥဂ္ဂဟဏာနုဇာနနာ

၁၅၆. အထ ခေါ ဘဂဝါ စောဒနာဝတ္ထုသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ပုနဒေဝ ရာဇဂဟံ ပစ္စာဂဉ္ဆိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍာယ စရန္တေ ပုစ္ဆန္တိ – ‘‘ကတိမီ၊ ဘန္တေ၊ ပက္ခဿာ’’တိ? ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န ခေါ မယံ၊ အာဝုသော၊ ဇာနာမာ’’တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ပက္ခဂဏနမတ္တမမ္ပိမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ န ဇာနန္တိ၊ ကိံ ပနိမေ အညံ ကိဉ္စိ ကလျာဏံ ဇာနိဿန္တီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပက္ခဂဏနံ ဥဂ္ဂဟေတုန္တိ. အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ပက္ခဂဏနာ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗေဟေဝ ပက္ခဂဏနံ ဥဂ္ဂဟေတုန္တိ.

၁၅၇. တေန ခေါ ပန သမယေန မနုဿာ ဘိက္ခူ ပိဏ္ဍာယ စရန္တေ ပုစ္ဆန္တိ – ‘‘ကီဝတိကာ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ’’တိ? ဘိက္ခူ ဧဝမာဟံသု – ‘‘န ခေါ မယံ၊ အာဝုသော၊ ဇာနာမာ’’တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘အညမညမ္ပိမေ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ န ဇာနန္တိ၊ ကိံ ပနိမေ အညံ ကိဉ္စိ ကလျာဏံ ဇာနိဿန္တီ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ ဂဏေတုန္တိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကဒါ နု ခေါ ဘိက္ခူ ဂဏေတဗ္ဗာ’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဒဟုပေါသထေ နာမဂ္ဂေန [နာမမတ္တေန (သျာ.)၊ ဂဏမဂ္ဂေန (က.)] ဂဏေတုံ၊ သလာကံ ဝါ ဂါဟေတုန္တိ.

၁၅၈. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အဇာနန္တာ အဇ္ဇုပေါသထောတိ ဒူရံ ဂါမံ ပိဏ္ဍာယ စရန္တိ. တေ ဥဒ္ဒိဿမာနေပိ ပါတိမောက္ခေ အာဂစ္ဆန္တိ၊ ဥဒ္ဒိဋ္ဌမတ္တေပိ အာဂစ္ဆန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာရောစေတုံ ‘အဇ္ဇုပေါသထော’တိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ အာရောစေတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန ဘိက္ခုနာ ကာလဝတော အာရောစေတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ထေရော ကာလဝတော နဿရတိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘတ္တကာလေပိ အာရောစေတုန္တိ.

ဘတ္တကာလေပိ နဿရတိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယံ ကာလံ သရတိ၊ တံ ကာလံ အာရောစေတုန္တိ.

၈၅. ပုဗ္ဗကရဏာနုဇာနနာ

၁၅၉. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ ဥပေါသထာဂါရံ ဥက္လာပံ ဟောတိ. အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ ဥပေါသထာဂါရံ န သမ္မဇ္ဇိဿန္တီ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မဇ္ဇိတုန္တိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပေါသထာဂါရံ သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ.

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န သမ္မဇ္ဇန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န သမ္မဇ္ဇိတဗ္ဗံ. ယော န သမ္မဇ္ဇေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၁၆၀. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပေါသထာဂါရေ အာသနံ အပညတ္တံ ဟောတိ. ဘိက္ခူ ဆမာယံ နိသီဒန္တိ၊ ဂတ္တာနိပိ စီဝရာနိပိ ပံသုကိတာနိ ဟောန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထာဂါရေ အာသနံ ပညပေတုန္တိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပေါသထာဂါရေ အာသနံ ပညပေတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ.

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ပညပေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ပညပေတဗ္ဗံ. ယော န ပညပေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၁၆၁. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပေါသထာဂါရေ ပဒီပေါ န ဟောတိ. ဘိက္ခူ အန္ဓကာရေ ကာယမ္ပိ စီဝရမ္ပိ အက္ကမန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပေါသထာဂါရေ ပဒီပံ ကာတုန္တိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ဥပေါသထာဂါရေ ပဒီပေါ ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ.

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ပဒီပေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ပဒီပေတဗ္ဗော. ယော န ပဒီပေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၁၆၂. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ နေဝ ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေန္တိ၊ န ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေန္တိ. အာဂန္တုကာ ဘိက္ခူ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ အာဝါသိကာ ဘိက္ခူ နေဝ ပါနီယံ ဥပဋ္ဌာပေဿန္တိ၊ န ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေဿန္တီ’’တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတုန္တိ.

အထ ခေါ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကေန နု ခေါ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗ’’န္တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန ဘိက္ခုနာ နဝံ ဘိက္ခုံ အာဏာပေတုန္တိ.

ထေရေန အာဏတ္တာ နဝါ ဘိက္ခူ န ဥပဋ္ဌာပေန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ထေရေန အာဏတ္တေန အဂိလာနေန န ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗံ. ယော န ဥပဋ္ဌာပေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၈၆. ဒိသံဂမိကာဒိဝတ္ထု

၁၆၃. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဗာလာ အဗျတ္တာ ဒိသံဂမိကာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေ န အာပုစ္ဆိံသု [န အာပုစ္ဆိံသု (က.)]. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.

ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဗာလာ အဗျတ္တာ ဒိသံဂမိကာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေ န အာပုစ္ဆန္တိ [န အာပုစ္ဆန္တိ (က.)]. တေ [တေဟိ (က.)]၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗာ – ‘‘ကဟံ ဂမိဿထ၊ ကေန သဒ္ဓိံ ဂမိဿထာ’’တိ? တေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗာလာ အဗျတ္တာ အညေ ဗာလေ အဗျတ္တေ အပဒိသေယျုံ၊ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ အနုဇာနိတဗ္ဗာ. အနုဇာနေယျုံ စေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. တေ စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗာလာ အဗျတ္တာ အနနုညာတာ အာစရိယုပဇ္ဈာယေဟိ ဂစ္ဆေယျုံ စေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ. တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ၊ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ. တတ္ထ အညော ဘိက္ခု အာဂစ္ဆတိ ဗဟုဿုတော အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော. တေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ သော ဘိက္ခု သင်္ဂဟေတဗ္ဗော အနုဂ္ဂဟေတဗ္ဗော ဥပလာပေတဗ္ဗော ဥပဋ္ဌာပေတဗ္ဗော စုဏ္ဏေန မတ္တိကာယ ဒန္တကဋ္ဌေန မုခေါဒကေန. နော စေ သင်္ဂဏှေယျုံ အနုဂ္ဂဏှေယျုံ ဥပလာပေယျုံ ဥပဋ္ဌာပေယျုံ စုဏ္ဏေန မတ္တိကာယ ဒန္တကဋ္ဌေန မုခေါဒကေန၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ. တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ၊ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ. တေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာ အာဂစ္ဆာ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ တေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ သဗ္ဗေဟေဝ ယတ္ထ ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ၊ သော အာဝါသော ဂန္တဗ္ဗော. နော စေ ဂစ္ဆေယျုံ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ သမ္ဗဟုလာ ဘိက္ခူ ဝဿံ ဝသန္တိ ဗာလာ အဗျတ္တာ. တေ န ဇာနန္တိ ဥပေါသထံ ဝါ ဥပေါသထကမ္မံ ဝါ ပါတိမောက္ခံ ဝါ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ ဝါ. တေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ ဧကော ဘိက္ခု သာမန္တာ အာဝါသာ သဇ္ဇုကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာ အာဂစ္ဆာ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ ဧကော ဘိက္ခု သတ္တာဟကာလိကံ ပါဟေတဗ္ဗော – ‘‘ဂစ္ဆာဝုသော၊ သံခိတ္တေန ဝါ ဝိတ္ထာရေန ဝါ ပါတိမောက္ခံ ပရိယာပုဏိတွာ အာဂစ္ဆာ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ တေဟိ ဘိက္ခူဟိ တသ္မိံ အာဝါသေ ဝဿံ ဝသိတဗ္ဗံ. ဝသေယျုံ စေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၈၇. ပါရိသုဒ္ဓိဒါနကထာ

၁၆၄. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သန္နိပတထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ဥပေါသထံ ကရိဿတီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဂိလာနော၊ သော အနာဂတော’’တိ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗာ – တေန ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒမ္မိ၊ ပါရိသုဒ္ဓိံ မေ ဟရ၊ ပါရိသုဒ္ဓိံ မေ အာရောစေဟီ’’တိ. ကာယေန ဝိညာပေတိ၊ ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ ဒိန္နာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ. န ကာယေန ဝိညာပေတိ၊ န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ န ဒိန္နာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနော ဘိက္ခု မဉ္စေန ဝါ ပီဌေန ဝါ သံဃမဇ္ဈေ အာနေတွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. သစေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနုပဋ္ဌာကာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘‘သစေ ခေါ မယံ ဂိလာနံ ဌာနာ စာဝေဿာမ၊ အာဗာဓော ဝါ အဘိဝဍ္ဎိဿတိ ကာလံကိရိယာ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ၊ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနော ဘိက္ခု ဌာနာ စာဝေတဗ္ဗော. သံဃေန တတ္ထ ဂန္တွာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. ကရေယျ စေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ တတ္ထေဝ ပက္ကမတိ၊ အညဿ ဒါတဗ္ဗာ ပါရိသုဒ္ဓိ. ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ တတ္ထေဝ ဝိဗ္ဘမတိ၊။ပေ။ ကာလံ ကရောတိ – သာမဏေရော ပဋိဇာနာတိ – သိက္ခံ ပစ္စက္ခာတကော ပဋိဇာနာတိ – အန္တိမဝတ္ထုံ အဇ္ဈာပန္နကော ပဋိဇာနာတိ – ဥမ္မတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ခိတ္တစိတ္တော ပဋိဇာနာတိ – ဝေဒနာဋ္ဋော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပဏ္ဍကော ပဋိဇာနာတိ – ထေယျသံဝါသကော ပဋိဇာနာတိ – တိတ္ထိယပက္ကန္တကော ပဋိဇာနာတိ – တိရစ္ဆာနဂတော ပဋိဇာနာတိ – မာတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ပိတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – အရဟန္တဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ဘိက္ခုနိဒူသကော ပဋိဇာနာတိ – သံဃဘေဒကော ပဋိဇာနာတိ – လောဟိတုပ္ပါဒကော ပဋိဇာနာတိ – ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ၊ အညဿ ဒါတဗ္ဗာ ပါရိသုဒ္ဓိ.

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ အန္တရာမဂ္ဂေ ပက္ကမတိ၊ အနာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ. ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ အန္တရာမဂ္ဂေ ဝိဗ္ဘမတိ၊။ပေ။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ၊ အနာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ.

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော ပက္ကမတိ၊ အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ. ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော ဝိဗ္ဘမတိ၊။ပေ။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ၊ အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ.

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော သုတ္တော န အာရောစေတိ၊ ပမတ္တော န အာရောစေတိ၊ သမာပန္နော န အာရောစေတိ၊ အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ. ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကဿ အနာပတ္တိ.

ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နာယ ပါရိသုဒ္ဓိယာ သံဃပ္ပတ္တော သဉ္စိစ္စ န အာရောစေတိ၊ အာဟဋာ ဟောတိ ပါရိသုဒ္ဓိ. ပါရိသုဒ္ဓိဟာရကဿ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၈၈. ဆန္ဒဒါနကထာ

၁၆၅. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သန္နိပတထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃော ကမ္မံ ကရိဿတီ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဂိလာနော၊ သော အနာဂတော’’တိ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ဆန္ဒံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗော. တေန ဂိလာနေန ဘိက္ခုနာ ဧကံ ဘိက္ခုံ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ဆန္ဒံ ဒမ္မိ၊ ဆန္ဒံ မေ ဟရ၊ ဆန္ဒံ မေ အာရောစေဟီ’’တိ. ကာယေန ဝိညာပေတိ၊ ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ ဒိန္နော ဟောတိ ဆန္ဒော. န ကာယေန ဝိညာပေတိ၊ န ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ န ကာယေန ဝါစာယ ဝိညာပေတိ၊ န ဒိန္နော ဟောတိ ဆန္ဒော. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနော ဘိက္ခု မဉ္စေန ဝါ ပီဌေန ဝါ သံဃမဇ္ဈေ အာနေတွာ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. သစေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနုပဋ္ဌာကာနံ ဘိက္ခူနံ ဧဝံ ဟောတိ – ‘‘သစေ ခေါ မယံ ဂိလာနံ ဌာနာ စာဝေဿာမ၊ အာဗာဓော ဝါ အဘိဝဍ္ဎိဿတိ ကာလံကိရိယာ ဝါ ဘဝိဿတီ’’တိ၊ န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဂိလာနော ဘိက္ခု ဌာနာ စာဝေတဗ္ဗော. သံဃေန တတ္ထ ဂန္တွာ ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ကမ္မံ ကာတဗ္ဗံ. ကရေယျ စေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ တတ္ထေဝ ပက္ကမတိ၊ အညဿ ဒါတဗ္ဗော ဆန္ဒော. ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ တတ္ထေဝ ဝိဗ္ဘမတိ။ပေ။ ကာလံကရောတိ – သာမဏေရော ပဋိဇာနာတိ – သိက္ခံ ပစ္စက္ခာတကော ပဋိဇာနာတိ – အန္တိမဝတ္ထုံ အဇ္ဈာပန္နကော ပဋိဇာနာတိ – ဥမ္မတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ခိတ္တစိတ္တော ပဋိဇာနာတိ – ဝေဒနာဋ္ဋော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – အာပတ္တိယာ အပ္ပဋိကမ္မေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပါပိကာယ ဒိဋ္ဌိယာ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဥက္ခိတ္တကော ပဋိဇာနာတိ – ပဏ္ဍကော ပဋိဇာနာတိ – ထေယျသံဝါသကော ပဋိဇာနာတိ – တိတ္ထိယပက္ကန္တကော ပဋိဇာနာတိ – တိရစ္ဆာနဂတော ပဋိဇာနာတိ – မာတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ပိတုဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – အရဟန္တဃာတကော ပဋိဇာနာတိ – ဘိက္ခုနိဒူသကော ပဋိဇာနာတိ – သံဃဘေဒကော ပဋိဇာနာတိ – လောဟိတုပ္ပါဒကော ပဋိဇာနာတိ – ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ၊ အညဿ ဒါတဗ္ဗော ဆန္ဒော.

ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ အန္တရာမဂ္ဂေ ပက္ကမတိ၊ အနာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော. ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ အန္တရာမဂ္ဂေ ဝိဗ္ဘမတိ။ပေ။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ၊ အနာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော.

ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော ပက္ကမတိ၊ အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော. ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော ဝိဗ္ဘမတိ။ပေ။ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော ပဋိဇာနာတိ၊ အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော.

ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော သုတ္တော န အာရောစေတိ၊ ပမတ္တော န အာရောစေတိ၊ သမာပန္နော န အာရောစေတိ၊ အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော. ဆန္ဒဟာရကဿ အနာပတ္တိ.

ဆန္ဒဟာရကော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒိန္နေ ဆန္ဒေ သံဃပ္ပတ္တော သဉ္စိစ္စ န အာရောစေတိ၊ အာဟဋော ဟောတိ ဆန္ဒော. ဆန္ဒဟာရကဿ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တဒဟုပေါသထေ ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေန္တေန ဆန္ဒမ္ပိ ဒါတုံ၊ သန္တိ သံဃဿ ကရဏီယန္တိ.

၈၉. ဉာတကာဒိဂ္ဂဟဏကထာ

၁၆၆. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရံ ဘိက္ခုံ တဒဟုပေါသထေ ဉာတကာ ဂဏှိံသုံ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ.

ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုံ တဒဟုပေါသထေ ဉာတကာ ဂဏှန္တိ. တေ ဉာတကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ၊ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ မုဉ္စထ၊ ယာဝါယံ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ တေ ဉာတကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ၊ တုမှေ အာယသ္မန္တော မုဟုတ္တံ ဧကမန္တံ ဟောထ၊ ယာဝါယံ ဘိက္ခု ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေတီ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ တေ ဉာတကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ၊ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ နိဿီမံ နေထ၊ ယာဝ သံဃော ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. ကရေယျ စေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.

ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုံ တဒဟုပေါသထေ ရာဇာနော ဂဏှန္တိ၊။ပေ။ စောရာ ဂဏှန္တိ – ဓုတ္တာ ဂဏှန္တိ – ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဂဏှန္တိ၊ တေ ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ၊ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ မုဉ္စထ၊ ယာဝါယံ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ တေ ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ၊ တုမှေ အာယသ္မန္တော မုဟုတ္တံ ဧကမန္တံ ဟောထ၊ ယာဝါယံ ဘိက္ခု ပါရိသုဒ္ဓိံ ဒေတီ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ တေ ဘိက္ခုပစ္စတ္ထိကာ ဘိက္ခူဟိ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ဣင်္ဃ၊ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဣမံ ဘိက္ခုံ မုဟုတ္တံ နိဿီမံ နေထ၊ ယာဝ သံဃော ဥပေါသထံ ကရောတီ’’တိ. ဧဝဉ္စေတံ လဘေထ၊ ဣစ္စေတံ ကုသလံ. နော စေ လဘေထ၊ န တွေဝ ဝဂ္ဂေန သံဃေန ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. ကရေယျ စေ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာတိ.

၉၀. ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိ

၁၆၇. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘သန္နိပတထ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတ္ထိ သံဃဿ ကရဏီယ’’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အတ္ထိ၊ ဘန္တေ၊ ဂဂ္ဂေါ နာမ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော၊ သော အနာဂတော’’တိ.

‘‘ဒွေမေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥမ္မတ္တကာ – အတ္ထိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ၊ သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ၊ အတ္ထိ နေဝ သရတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ၊ အတ္ထိ နေဝ အာဂစ္ဆတိ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ယွာယံ ဥမ္မတ္တကော သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ၊ သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ၊ အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧဝရူပဿ ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတ္တိံ ဒါတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒါတဗ္ဗာ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော – သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ၊ သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိံ ဒဒေယျ. သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ၊ သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရေယျ၊ သံဃကမ္မံ ကရေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥမ္မတ္တကော – သရတိပိ ဥပေါသထံ နပိ သရတိ၊ သရတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ သရတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ ဥပေါသထံ နပိ အာဂစ္ဆတိ၊ အာဂစ္ဆတိပိ သံဃကမ္မံ နပိ အာဂစ္ဆတိ. သံဃော ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိံ ဒေတိ. သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ၊ သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျံ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန၊ ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရိဿတိ၊ သံဃကမ္မံ ကရိဿတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိယာ ဒါနံ – သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ၊ သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန၊ ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရိဿတိ၊ သံဃကမ္မံ ကရိဿတိ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒိန္နာ သံဃေန ဂဂ္ဂဿ ဘိက္ခုနော ဥမ္မတ္တကဿ ဥမ္မတ္တကသမ္မုတိ. သရေယျ ဝါ ဂဂ္ဂေါ ဘိက္ခု ဥပေါသထံ န ဝါ သရေယျ၊ သရေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ သရေယျ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ ဥပေါသထံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ အာဂစ္ဆေယျ ဝါ သံဃကမ္မံ န ဝါ အာဂစ္ဆေယျ၊ သံဃော သဟ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဝိနာ ဝါ ဂဂ္ဂေန ဥပေါသထံ ကရိဿတိ၊ သံဃကမ္မံ ကရိဿတိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

၉၁. သင်္ဃုပေါသထာဒိပ္ပဘေဒံ

၁၆၈. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ စတ္တာရော ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ ပညတ္တံ ‘ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’တိ၊ မယဉ္စမှာ စတ္တာရော ဇနာ၊ ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုန္တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ တယော ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ အနုညာတံ စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ၊ မယဉ္စမှာ တယော ဇနာ၊ ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တိဏ္ဏံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာတဗ္ဗော. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန တေ ဘိက္ခူ ဉာပေတဗ္ဗာ –

‘‘သုဏန္တု မေ အာယသ္မန္တာ. အဇ္ဇုပေါသထော ပန္နရသော. ယဒါယသ္မန္တာနံ ပတ္တကလ္လံ၊ မယံ အညမညံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကရေယျာမာ’’တိ.

ထေရေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထာ’’တိ.

နဝကေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ တေ ဘိက္ခူ ဧဝမဿု ဝစနီယာ – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ ဒွေ ဘိက္ခူ ဝိဟရန္တိ. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ အနုညာတံ စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ၊ တိဏ္ဏန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ. မယဉ္စမှာ ဒွေ ဇနာ. ကထံ နု ခေါ အမှေဟိ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒွိန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာတဗ္ဗော. ထေရေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ နဝေါ ဘိက္ခု ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေဟိ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေဟိ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ.

နဝကေန ဘိက္ခုနာ ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကရိတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒိတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဟေတွာ ထေရော ဘိက္ခု ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထ. ပရိသုဒ္ဓေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိသုဒ္ဓေါတိ မံ ဓာရေထာ’’တိ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ ဧကော ဘိက္ခု ဝိဟရတိ. အထ ခေါ တဿ ဘိက္ခုနော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဘဂဝတာ အနုညာတံ စတုန္နံ ပါတိမောက္ခံ ဥဒ္ဒိသိတုံ၊ တိဏ္ဏန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ၊ ဒွိန္နံ ပါရိသုဒ္ဓိဥပေါသထံ ကာတုံ. အဟဉ္စမှိ ဧကကော. ကထံ နု ခေါ မယာ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော’’တိ? ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အညတရသ္မိံ အာဝါသေ တဒဟုပေါသထေ ဧကော ဘိက္ခု ဝိဟရတိ. တေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ ယတ္ထ ဘိက္ခူ ပဋိက္ကမန္တိ ဥပဋ္ဌာနသာလာယ ဝါ၊ မဏ္ဍပေ ဝါ၊ ရုက္ခမူလေ ဝါ၊ သော ဒေသော သမ္မဇ္ဇိတွာ ပါနီယံ ပရိဘောဇနီယံ ဥပဋ္ဌာပေတွာ အာသနံ ပညပေတွာ ပဒီပံ ကတွာ နိသီဒိတဗ္ဗံ. သစေ အညေ ဘိက္ခူ အာဂစ္ဆန္တိ၊ တေဟိ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထော ကာတဗ္ဗော. နော စေ အာဂစ္ဆန္တိ၊ အဇ္ဇ မေ ဥပေါသထောတိ အဓိဋ္ဌာတဗ္ဗော. နော စေ အဓိဋ္ဌဟေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ.