၂၇၁. ကောသမ္ဗကဝိဝါဒကထာ

၄၅၁. တေန သမယေန ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ ကောသမ္ဗိယံ ဝိဟရတိ ဃောသိတာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အညတရော ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. သော တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိ [အာပတ္တိဒိဋ္ဌီ (သီ.)] ဟောတိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော ဟောန္တိ. သော အပရေန သမယေန တဿာ အာပတ္တိယာ အနာ ပတ္တိဒိဋ္ဌိ ဟောတိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော ဟောန္တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အာပတ္တိံ တွံ၊ အာဝုသော၊ အာပန္နော၊ ပဿသေတံ အာပတ္တိ’’န္တိ? ‘‘နတ္ထိ မေ၊ အာဝုသော၊ အာပတ္တိ ယမဟံ ပဿေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ သာမဂ္ဂိံ လဘိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိံသု. သော စ ဘိက္ခု ဗဟုဿုတော ဟောတိ အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော. အထ ခေါ သော ဘိက္ခု သန္ဒိဋ္ဌေ သမ္ဘတ္တေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အနာပတ္တိ ဧသာ၊ အာဝုသော၊ နေသာ အာပတ္တိ. အနာပန္နောမှိ၊ နမှိ အာပန္နော. အနုက္ခိတ္တောမှိ၊ နမှိ ဥက္ခိတ္တော. အဓမ္မိကေနမှိ ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော ကုပ္ပေန အဋ္ဌာနာရဟေန. ဟောထ မေ အာယသ္မန္တော ဓမ္မတော ဝိနယတော ပက္ခာ’’တိ. အလဘိ ခေါ သော ဘိက္ခု သန္ဒိဋ္ဌေ သမ္ဘတ္တေ ဘိက္ခူ ပက္ခေ. ဇာနပဒါနမ္ပိ သန္ဒိဋ္ဌာနံ သမ္ဘတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ – အနာပတ္တိ ဧသာ၊ အာဝုသော၊ နေသာ အာပတ္တိ. အနာပန္နောမှိ၊ နမှိ အာပန္နော. အနုက္ခိတ္တောမှိ၊ နမှိ ဥက္ခိတ္တော. အဓမ္မိကေနမှိ ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော ကုပ္ပေန အဋ္ဌာနာရဟေန. ဟောန္တု မေ အာယသ္မန္တော ဓမ္မတော ဝိနယတော ပက္ခာ’’တိ. အလဘိ ခေါ သော ဘိက္ခု ဇာနပဒေပိ သန္ဒိဋ္ဌေ သမ္ဘတ္တေ ဘိက္ခူ ပက္ခေ. အထ ခေါ တေ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ ယေန ဥက္ခေပကာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဥက္ခေပကေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အနာပတ္တိ ဧသာ၊ အာဝုသော၊ နေသာ အာပတ္တိ. အနာပန္နော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု အာပန္နော. အနုက္ခိတ္တော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု ဥက္ခိတ္တော. အဓမ္မိကေန ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော ကုပ္ပေန အဋ္ဌာနာရဟေနာ’’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ ဥက္ခေပကာ ဘိက္ခူ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘အာပတ္တိ ဧသာ အာဝုသော၊ နေသာ အနာပတ္တိ. အာပန္နော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု အနာပန္နော. ဥက္ခိတ္တော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု အနုက္ခိတ္တော. ဓမ္မိကေန ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော အကုပ္ပေန ဌာနာရဟေန. မာ ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧတံ ဥက္ခိတ္တကံ ဘိက္ခုံ အနုဝတ္တိတ္ထ အနုပရိဝါရေထာ’’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ တေ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ ဥက္ခေပကေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနာ တထေဝ တံ ဥက္ခိတ္တကံ ဘိက္ခုံ အနုဝတ္တိံသု အနုပရိဝါရေသုံ.

၄၅၂. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ အညတရော ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော အဟောသိ. သော တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိ အဟောသိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော အဟေသုံ. သော အပရေန သမယေန တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိ အဟောသိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော အဟေသုံ. အထ ခေါ တေ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ တံ ဘိက္ခုံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘အာပတ္တိံ တွံ၊ အာဝုသော၊ အာပန္နော၊ ပဿသေတံ အာပတ္တိ’န္တိ? ‘‘နတ္ထိ မေ၊ အာဝုသော၊ အာပတ္တိ ယမဟံ ပဿေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ တေ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ သာမဂ္ဂိံ လဘိတွာ တံ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိံသု. သော စ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဗဟုဿုတော အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော. အထ ခေါ သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု သန္ဒိဋ္ဌေ သမ္ဘတ္တေ ဘိက္ခူ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတဒဝေါစ – ‘အနာပတ္တိ ဧသာ၊ အာဝုသော၊ နေသာ အာပတ္တိ. အနာပန္နောမှိ၊ နမှိ အာပန္နော. အနုက္ခိတ္တောမှိ၊ နမှိ ဥက္ခိတ္တော. အဓမ္မိကေနမှိ ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော ကုပ္ပေန အဋ္ဌာနာရဟေန. ဟောထ မေ အာယသ္မန္တော ဓမ္မတော ဝိနယတော ပက္ခာ’တိ. အလဘိ ခေါ သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု သန္ဒိဋ္ဌေ သမ္ဘတ္တေ ဘိက္ခူ ပက္ခေ. ဇာနပဒါနမ္ပိ သန္ဒိဋ္ဌာနံ သမ္ဘတ္တာနံ ဘိက္ခူနံ သန္တိကေ ဒူတံ ပါဟေသိ – ‘အနာပတ္တိ ဧသာ၊ အာဝုသော၊ နေသာ အာပတ္တိ. အနာပန္နောမှိ၊ နမှိ အာပန္နော. အနုက္ခိတ္တောမှိ၊ နမှိ ဥက္ခိတ္တော. အဓမ္မိကေနမှိ ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော ကုပ္ပေန အဋ္ဌာနာရဟေန. ဟောန္တု မေ အာယသ္မန္တော ဓမ္မတော ဝိနယတော ပက္ခာ’တိ. အလဘိ ခေါ သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဇာနပဒေပိ သန္ဒိဋ္ဌေ သမ္ဘတ္တေ ဘိက္ခူ ပက္ခေ. အထ ခေါ တေ၊ ဘန္တေ၊ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ ယေန ဥက္ခေပကာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဥက္ခေပကေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘အနာပတ္တိ ဧသာ၊ အာဝုသော၊ နေသာ အာပတ္တိ. အနာပန္နော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု အာပန္နော. အနုက္ခိတ္တော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု ဥက္ခိတ္တော. အဓမ္မိကေန ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော ကုပ္ပေန အဋ္ဌာနာရဟေနာ’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ တေ၊ ဘန္တေ၊ ဥက္ခေပကာ ဘိက္ခူ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘အာပတ္တိ ဧသာ၊ အာဝုသော၊ နေသာ အနာပတ္တိ. အာပန္နော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု အနာပန္နော. ဥက္ခိတ္တော ဧသော ဘိက္ခု၊ နေသော ဘိက္ခု အနုက္ခိတ္တော. ဓမ္မိကေန ကမ္မေန ဥက္ခိတ္တော အကုပ္ပေန ဌာနာရဟေန. မာ ခေါ တုမှေ အာယသ္မန္တော ဧတံ ဥက္ခိတ္တကံ ဘိက္ခုံ အနုဝတ္တိတ္ထ အနုပရိဝါရေထာ’တိ. ဧဝမ္ပိ ခေါ တေ၊ ဘန္တေ၊ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ ဥက္ခေပကေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဝုစ္စမာနာ တထေဝ တံ ဥက္ခိတ္တကံ ဘိက္ခုံ အနုဝတ္တန္တိ အနုပရိဝါရေန္တီ’’တိ.

၄၅၃. အထ ခေါ ဘဂဝါ ‘ဘိန္နော ဘိက္ခုသံဃော၊ ဘိန္နော ဘိက္ခုသံဃော’တိ – ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန ဥက္ခေပကာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ၊ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဥက္ခေပကေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ခေါ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ‘ပဋိဘာတိ နော၊ ပဋိဘာတိ နော’တိ ယသ္မိံ ဝါ တသ္မိံ ဝါ ဘိက္ခုံ ဥက္ခိပိတဗ္ဗံ မညိတ္ထ’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. သော တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိ ဟောတိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော ဟောန္တိ. တေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ တံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဗဟုဿုတော အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော. သစေ မယံ ဣမံ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိဿာမ၊ န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထံ ကရိဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ဥပေါသထံ ကရိဿာမ၊ ဘဝိဿတိ သံဃဿ တတောနိဒါနံ ဘဏ္ဍနံ ကလဟော ဝိဂ္ဂဟော ဝိဝါဒေါ သံဃဘေဒေါ သင်္ဃရာဇိ သံဃဝဝတ္ထာနံ သံဃနာနာကရဏ’န္တိ၊ ဘေဒဂရုကေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ န သော ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိတဗ္ဗော.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. သော တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိ ဟောတိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော ဟောန္တိ. တေ စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ တံ ဘိက္ခုံ ဧဝံ ဇာနန္တိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ ဗဟုဿုတော အာဂတာဂမော ဓမ္မဓရော ဝိနယဓရော မာတိကာဓရော ပဏ္ဍိတော ဗျတ္တော မေဓာဝီ လဇ္ဇီ ကုက္ကုစ္စကော သိက္ခာကာမော. သစေ မယံ ဣမံ ဘိက္ခုံ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိဿာမ၊ န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ပဝါရေဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ပဝါရေဿာမ. န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ သံဃကမ္မံ ကရိဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သံဃကမ္မံ ကရိဿာမ. န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ အာသနေ နိသီဒိဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ အာသနေ နိသီဒိဿာမ. န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ယာဂုပါနေ နိသီဒိဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ယာဂုပါနေ နိသီဒိဿာမ. န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဘတ္တဂ္ဂေ နိသီဒိဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ဘတ္တဂ္ဂေ နိသီဒိဿာမ. န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ဧကစ္ဆန္နေ ဝသိဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ဧကစ္ဆန္နေ ဝသိဿာမ. န မယံ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ သဒ္ဓိံ ယထာဝုဍ္ဎံ အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကရိဿာမ၊ ဝိနာ ဣမိနာ ဘိက္ခုနာ ယထာဝုဍ္ဎံ အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကရိဿာမ. ဘဝိဿတိ သံဃဿ တတောနိဒါနံ ဘဏ္ဍနံ ကလဟော ဝိဂ္ဂဟော ဝိဝါဒေါ သံဃဘေဒေါ သင်္ဃရာဇိ သံဃဝဝတ္ထာနံ သံဃနာနာကရဏ’န္တိ၊ ဘေဒဂရုကေဟိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူဟိ န သော ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိတဗ္ဗော’’တိ.

၄၅၄. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥက္ခေပကာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ ဘာသိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ၊ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘မာ ခေါ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ ‘နာမှ အာပန္နာ၊ နာမှ အာပန္နာ’တိ အာပတ္တိံ န ပဋိကာတဗ္ဗံ မညိတ္ထ’’.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. သော တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိ ဟောတိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော ဟောန္တိ. သော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တေ ဘိက္ခူ ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘ဣမေ ခေါ အာယသ္မန္တော [အာယသ္မန္တာ (က.)] ဗဟုဿုတာ အာဂတာဂမာ ဓမ္မဓရာ ဝိနယဓရာ မာတိကာဓရာ ပဏ္ဍိတာ ဗျတ္တာ မေဓာဝိနော လဇ္ဇိနော ကုက္ကုစ္စကာ သိက္ခာကာမာ၊ နာလံ မမံ ဝါ ကာရဏာ အညေသံ ဝါ ကာရဏာ ဆန္ဒာ ဒေါသာ မောဟာ ဘယာ အဂတိံ ဂန္တုံ. သစေ မံ ဣမေ ဘိက္ခူ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိဿန္တိ၊ န မယာ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထံ ကရိဿန္တိ၊ ဝိနာ မယာ ဥပေါသထံ ကရိဿန္တိ၊ ဘဝိဿတိ သံဃဿ တတောနိဒါနံ ဘဏ္ဍနံ ကလဟော ဝိဂ္ဂဟော ဝိဝါဒေါ သံဃဘေဒေါ သင်္ဃရာဇိ သံဃဝဝတ္ထာနံ သံဃနာနာကရဏ’န္တိ၊ ဘေဒဂရုကေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ ပရေသမ္ပိ သဒ္ဓါယ သာ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ.

‘‘ဣဓ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု အာပတ္တိံ အာပန္နော ဟောတိ. သော တဿာ အာပတ္တိယာ အနာပတ္တိဒိဋ္ဌိ ဟောတိ၊ အညေ ဘိက္ခူ တဿာ အာပတ္တိယာ အာပတ္တိဒိဋ္ဌိနော ဟောန္တိ. သော စေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခု တေ ဘိက္ခူ ဧဝံ ဇာနာတိ – ‘ဣမေ ခေါ အာယသ္မန္တော ဗဟုဿုတာ အာဂတာဂမာ ဓမ္မဓရာ ဝိနယဓရာ မာတိကာဓရာ ပဏ္ဍိတာ ဗျတ္တာ မေဓာဝိနော လဇ္ဇိနော ကုက္ကုစ္စကာ သိက္ခာကာမာ၊ နာလံ မမံ ဝါ ကာရဏာ အညေသံ ဝါ ကာရဏာ ဆန္ဒာ ဒေါသာ မောဟာ ဘယာ အဂတိံ ဂန္တုံ. သစေ မံ ဣမေ ဘိက္ခူ အာပတ္တိယာ အဒဿနေ ဥက္ခိပိဿန္တိ၊ န မယာ သဒ္ဓိံ ပဝါရေဿန္တိ၊ ဝိနာ မယာ ပဝါရေဿန္တိ. န မယာ သဒ္ဓိံ သံဃကမ္မံ ကရိဿန္တိ၊ ဝိနာ မယာ သံဃကမ္မံ ကရိဿန္တိ. န မယာ သဒ္ဓိံ အာသနေ နိသီဒိဿန္တိ၊ ဝိနာ မယာ အာသနေ နိသီဒိဿန္တိ. န မယာ သဒ္ဓိံ ယာဂုပါနေ နိသီဒိဿန္တိ၊ ဝိနာ မယာ ယာဂုပါနေ နိသီဒိဿန္တိ. န မယာ သဒ္ဓိံ ဘတ္တဂ္ဂေ နိသီဒိဿန္တိ ဝိနာ မယာ ဘတ္တဂ္ဂေ နိသီဒိဿန္တိ. န မယာ သဒ္ဓိံ ဧကစ္ဆန္နေ ဝသိဿန္တိ၊ ဝိနာ မယာ ဧကစ္ဆန္နေ ဝသိဿန္တိ. န မယာ သဒ္ဓိံ ယထာဝုဍ္ဎံ အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကရိဿန္တိ၊ ဝိနာ မယာ ယထာဝုဍ္ဎံ အဘိဝါဒနံ ပစ္စုဋ္ဌာနံ အဉ္ဇလိကမ္မံ သာမီစိကမ္မံ ကရိဿန္တိ၊ ဘဝိဿတိ သံဃဿ တတောနိဒါနံ ဘဏ္ဍနံ ကလဟော ဝိဂ္ဂဟော ဝိဝါဒေါ သံဃဘေဒေါ သင်္ဃရာဇိ သံဃဝဝတ္ထာနံ သံဃနာနာကရဏ’န္တိ၊ ဘေဒဂရုကေန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခုနာ ပရေသမ္ပိ သဒ္ဓါယ သာ အာပတ္တိ ဒေသေတဗ္ဗာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာနံ ဘိက္ခူနံ ဧတမတ္ထံ ဘာသိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ.

၄၅၅. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ တတ္ထေဝ အန္တောသီမာယ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ၊ သံဃကမ္မံ ကရောန္တိ. ဥက္ခေပကာ ပန ဘိက္ခူ နိဿီမံ ဂန္တွာ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ၊ သံဃကမ္မံ ကရောန္တိ. အထ ခေါ အညတရော ဥက္ခေပကော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တေ၊ ဘန္တေ၊ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ တတ္ထေဝ အန္တောသီမာယ ဥပေါသထံ ကရောန္တိ၊ သံဃကမ္မံ ကရောန္တိ. မယံ ပန ဥက္ခေပကာ ဘိက္ခူ နိဿီမံ ဂန္တွာ ဥပေါသထံ ကရောမ၊ သံဃကမ္မံ ကရောမာ’’တိ. ‘‘တေ စေ၊ ဘိက္ခု၊ ဥက္ခိတ္တာနုဝတ္တကာ ဘိက္ခူ တတ္ထေဝ အန္တောသီမာယ ဥပေါသထံ ကရိဿန္တိ၊ သံဃကမ္မံ ကရိဿန္တိ၊ ယထာ မယာ ဉတ္တိ စ အနုဿာဝနာ စ ပညတ္တာ၊ တေသံ တာနိ ကမ္မာနိ ဓမ္မိကာနိ ကမ္မာနိ ဘဝိဿ’’န္တိ အကုပ္ပါနိ ဌာနာရဟာနိ. တုမှေ စေ၊ ဘိက္ခု၊ ဥက္ခေပကာ ဘိက္ခူ တတ္ထေဝ အန္တောသီမာယ ဥပေါသထံ ကရိဿထ၊ သံဃကမ္မံ ကရိဿထ၊ ယထာ မယာ ဉတ္တိ စ အနုဿာဝနာ စ ပညတ္တာ၊ တုမှာကမ္ပိ တာနိ ကမ္မာနိ ဓမ္မိကာနိ ကမ္မာနိ ဘဝိဿန္တိ အကုပ္ပါနိ ဌာနာရဟာနိ. တံ ကိဿ ဟေတု? နာနာသံဝါသကာ ဧတေ [တေ (သျာ.)] ဘိက္ခူ [ဘိက္ခု (သီ. သျာ.)] တုမှေဟိ၊ တုမှေ စ တေဟိ နာနာသံဝါသကာ.

‘‘ဒွေမာ၊ ဘိက္ခု၊ နာနာသံဝါသကဘူမိယော – အတ္တနာ ဝါ အတ္တာနံ နာနာသံဝါသကံ ကရောတိ၊ သမဂ္ဂေါ ဝါ နံ သံဃော ဥက္ခိပတိ အဒဿနေ ဝါ အပ္ပဋိကမ္မေ ဝါ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဝါ. ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဒွေ နာနာသံဝါသကဘူမိယော. ဒွေမာ၊ ဘိက္ခု၊ သမာနသံဝါသကဘူမိယော – အတ္တနာ ဝါ အတ္တာနံ သမာနသံဝါသံ ကရောတိ၊ သမဂ္ဂေါ ဝါ နံ သံဃော ဥက္ခိတ္တံ ဩသာရေတိ အဒဿနေ ဝါ အပ္ပဋိကမ္မေ ဝါ အပ္ပဋိနိဿဂ္ဂေ ဝါ. ဣမာ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ ဒွေ သမာနသံဝါသကဘူမိယော’’တိ.

၄၅၆. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ ဘတ္တဂ္ဂေ အန္တရဃရေ ဘဏ္ဍနဇာတာ ကလဟဇာတာ ဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ အနနုလောမိကံ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ ဥပဒံသေန္တိ၊ ဟတ္ထပရာမာသံ ကရောန္တိ. မနုဿာ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ သမဏာ သကျပုတ္တိယာ ဘတ္တဂ္ဂေ အန္တရဃရေ ဘဏ္ဍနဇာတာ ကလဟဇာတာ ဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ အနနုလောမိကံ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ ဥပဒံသေဿန္တိ၊ ဟတ္ထပရာမာသံ ကရိဿန္တီ’’တိ. အဿောသုံ ခေါ ဘိက္ခူ တေသံ မနုဿာနံ ဥဇ္ဈာယန္တာနံ ခိယျန္တာနံ ဝိပါစေန္တာနံ. ယေ တေ ဘိက္ခူ အပ္ပိစ္ဆာ တေ ဥဇ္ဈာယန္တိ ခိယျန္တိ ဝိပါစေန္တိ – ‘‘ကထဉှိ နာမ ဘိက္ခူ ဘတ္တဂ္ဂေ အန္တရဃရေ ဘဏ္ဍနဇာတာ ကလဟဇာတာ ဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ အနနုလောမိကံ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ ဥပဒံသေဿန္တိ၊ ဟတ္ထပရာမာသံ ကရိဿန္တီ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ။ပေ။ ‘‘သစ္စံ ကိရ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဘိက္ခူ ဘတ္တဂ္ဂေ အန္တရဃရေ ဘဏ္ဍနဇာတာ။ပေ။ ဟတ္ထပရာမာသံ ကရောန္တီ’’တိ? ‘‘သစ္စံ၊ ဘဂဝါ’’တိ. ဝိဂရဟိ ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ။ပေ။ ဝိဂရဟိတွာ ဓမ္မိံ ကထံ ကတွာ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိန္နေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃေ အဓမ္မိယာယမာနေ [အဓမ္မိယမာနေ (သီ. သျာ. ကတ္ထစိ) အဓမ္မီယမာနေ (က.)] အသမ္မောဒိကာယ ဝတ္တမာနာယ [-‘‘အသမ္မောဒိကာဝတ္တမာနာယ’’ ဣတိ အဋ္ဌကထာယံ သံဝဏ္ဏေတဗ္ဗပါဌော] ‘ဧတ္တာဝတာ န အညမညံ အနနုလောမိကံ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မံ ဥပဒံသေဿာမ၊ ဟတ္ထပရာမာသံ ကရိဿာမာ’တိ အာသနေ နိသီဒိတဗ္ဗံ. ဘိန္နေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သံဃေ ဓမ္မိယာယမာနေ သမ္မောဒိကာယ ဝတ္တမာနာယ အာသနန္တရိကာယ နိသီဒိတဗ္ဗ’’န္တိ.

၄၅၇. [မ. နိ. ၃.၂၃၆ ထောကံ ဝိသဒိသံ] တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ ဘဏ္ဍနဇာတာ ကလဟဇာတာ ဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ မုခသတ္တီဟိ ဝိတုဒန္တာ ဝိဟရန္တိ. တေ န သက္ကောန္တိ တံ အဓိကရဏံ ဝူပသမေတုံ. အထ ခေါ အညတရော ဘိက္ခု ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ သော ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူ သံဃမဇ္ဈေ ဘဏ္ဍနဇာတာ ကလဟဇာတာ ဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ မုခသတ္တီဟိ ဝိတုဒန္တာ ဝိဟရန္တိ. တေ န သက္ကောန္တိ တံ အဓိကရဏံ ဝူပသမေတုံ. သာဓု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမတု အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. အဓိဝါသေသိ ဘဂဝါ တုဏှီဘာဝေန. အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန တေ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ၊ နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ ဘဏ္ဍနံ မာ ကလဟံ မာ ဝိဂ္ဂဟံ မာ ဝိဝါဒ’’န္တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ အညတရော အဓမ္မဝါဒီ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဂမေတု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဓမ္မဿာမီ၊ အပ္ပေါဿုက္ကော၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရမနုယုတ္တော ဝိဟရတု. မယမေတေန ဘဏ္ဍနေန ကလဟေန ဝိဂ္ဂဟေန ဝိဝါဒေန ပညာယိဿာမာ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ တေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အလံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ မာ ဘဏ္ဍနံ မာ ကလဟံ မာ ဝိဂ္ဂဟံ မာ ဝိဝါဒ’’န္တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ သော အဓမ္မဝါဒီ ဘိက္ခု ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာဂမေတု၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဓမ္မဿာမီ၊ အပ္ပေါဿုက္ကော၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဒိဋ္ဌဓမ္မသုခဝိဟာရမနုယုတ္တော ဝိဟရတု. မယမေတေန ဘဏ္ဍနေန ကလဟေန ဝိဂ္ဂဟေန ဝိဝါဒေန ပညာယိဿာမာ’’တိ.

ကောသမ္ဗကဝိဝါဒကထာ နိဋ္ဌိတာ.