၆၃. ဥပသမ္ပဒါဝိဓိ

၁၂၅. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥပသမ္ပန္နာ ဒိဿန္တိ ကုဋ္ဌိကာပိ ဂဏ္ဍိကာပိ ကိလာသိကာပိ သောသိကာပိ အပမာရိကာပိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပသမ္ပာဒေန္တေန တေရသ [တဿ (က.)] အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုစ္ဆိတဗ္ဗော – ‘‘သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ – ကုဋ္ဌံ၊ ဂဏ္ဍော၊ ကိလာသော၊ သောသော၊ အပမာရော? မနုဿောသိ? ပုရိသောသိ? ဘုဇိဿောသိ? အဏဏောသိ? နသိ ရာဇဘဋော? အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ? ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿောသိ? ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ? ကိံနာမောသိ? ကောနာမော တေ ဥပဇ္ဈာယော’’တိ?

တေန ခေါ ပန သမယေန ဘိက္ခူ အနနုသိဋ္ဌေ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခေ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆန္တိ. ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ ဝိတ္ထာယန္တိ၊ မင်္ကူ ဟောန္တိ၊ န သက္ကောန္တိ ဝိဿဇ္ဇေတုံ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမံ အနုသာသိတွာ ပစ္ဆာ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆိတုန္တိ.

တတ္ထေဝ သံဃမဇ္ဈေ အနုသာသန္တိ. ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ တထေဝ ဝိတ္ထာယန္တိ၊ မင်္ကူ ဟောန္တိ၊ န သက္ကောန္တိ ဝိဿဇ္ဇေတုံ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကမန္တံ အနုသာသိတွာ သံဃမဇ္ဈေ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနုသာသိတဗ္ဗော –

၁၂၆. ပဌမံ ဥပဇ္ဈံ ဂါဟာပေတဗ္ဗော. ဥပဇ္ဈံ ဂါဟာပေတွာ ပတ္တစီဝရံ အာစိက္ခိတဗ္ဗံ – အယံ တေ ပတ္တော၊ အယံ သင်္ဃာဋိ၊ အယံ ဥတ္တရာသင်္ဂေါ၊ အယံ အန္တရဝါသကော. ဂစ္ဆ၊ အမုမှိ ဩကာသေ တိဋ္ဌာဟီတိ.

ဗာလာ အဗျတ္တာ အနုသာသန္တိ. ဒုရနုသိဋ္ဌာ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခာ ဝိတ္ထာယန္တိ၊ မင်္ကူ ဟောန္တိ၊ န သက္ကောန္တိ ဝိဿဇ္ဇေတုံ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗာလေန အဗျတ္တေန အနုသာသိတဗ္ဗော. ယော အနုသာသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန အနုသာသိတုန္တိ.

အသမ္မတာ အနုသာသန္တိ. ဘဂဝတော ဧတမတ္ထံ အာရောစေသုံ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ အသမ္မတေန အနုသာသိတဗ္ဗော. ယော အနုသာသေယျ၊ အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿ. အနုဇာနာမိ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မတေန အနုသာသိတုံ. ဧဝဉ္စ ပန၊ ဘိက္ခဝေ၊ သမ္မန္နိတဗ္ဗော [သမ္မနိတဗ္ဗော (က.)] – အတ္တနာ ဝါ [အတ္တနာဝ (သျာ.)] အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ၊ ပရေန ဝါ ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော.

ကထဉ္စ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော – ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ အဟံ ဣတ္ထန္နာမံ အနုသာသေယျ’’န္တိ. ဧဝံ အတ္တနာဝ အတ္တာနံ သမ္မန္နိတဗ္ဗံ.

ကထဉ္စ ပန ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော – ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမံ အနုသာသေယျာ’’တိ. ဧဝံ ပရေန ပရော သမ္မန္နိတဗ္ဗော.

တေန သမ္မတေန ဘိက္ခုနာ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော ဥပသင်္ကမိတွာ ဧဝမဿ ဝစနီယော – ‘‘သုဏသိ၊ ဣတ္ထန္နာမ၊ အယံ တေ သစ္စကာလော ဘူတကာလော. ယံ ဇာတံ တံ သံဃမဇ္ဈေ ပုစ္ဆန္တေ သန္တံ အတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အသန္တံ နတ္ထီ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ. မာ ခေါ ဝိတ္ထာယိ၊ မာ ခေါ မင်္ကု အဟောသိ. ဧဝံ တံ ပုစ္ဆိဿန္တိ – ‘‘သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ – ကုဋ္ဌံ၊ ဂဏ္ဍော၊ ကိလာသော၊ သောသော၊ အပမာရော? မနုဿောသိ? ပုရိသောသိ? ဘုဇိဿောသိ? အဏဏောသိ? နသိ ရာဇဘဋော? အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ? ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿောသိ? ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ? ကိံနာမောသိ? ကောနာမော တေ ဥပဇ္ဈာယော’’တိ?

ဧကတော အာဂစ္ဆန္တိ. န၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧကတော အာဂန္တဗ္ဗံ. အနုသာသကေန ပဌမတရံ အာဂန္တွာ သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော – ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော. အနုသိဋ္ဌော သော မယာ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ ဣတ္ထန္နာမော အာဂစ္ဆေယျာ’’တိ. အာဂစ္ဆာဟီတိ ဝတ္တဗ္ဗော.

ဧကံသံ ဥတ္တရာသင်္ဂံ ကာရာပေတွာ ဘိက္ခူနံ ပါဒေ ဝန္ဒာပေတွာ ဥက္ကုဋိကံ နိသီဒါပေတွာ အဉ္ဇလိံ ပဂ္ဂဏှာပေတွာ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာပေတဗ္ဗော – ‘‘သံဃံ၊ ဘန္တေ၊ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ. ဥလ္လုမ္ပတု မံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ. ဒုတိယမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ. ဥလ္လုမ္ပတု မံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ. တတိယမ္ပိ၊ ဘန္တေ၊ သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစာမိ. ဥလ္လုမ္ပတု မံ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’’တိ. ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ အဟံ ဣတ္ထန္နာမံ အန္တရာယိကေ ဓမ္မေ ပုစ္ဆေယျ’’န္တိ? သုဏသိ၊ ဣတ္ထန္နာမ၊ အယံ တေ သစ္စကာလော ဘူတကာလော. ယံ ဇာတံ တံ ပုစ္ဆာမိ. သန္တံ အတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ အသန္တံ နတ္ထီတိ ဝတ္တဗ္ဗံ. သန္တိ တေ ဧဝရူပါ အာဗာဓာ – ကုဋ္ဌံ ဂဏ္ဍော ကိလေသော သောသော အပမာရော၊ မနုဿောသိ၊ ပုရိသောသိ၊ ဘုဇိဿောသိ၊ အဏဏောသိ၊ နသိ ရာဇဘဋော၊ အနုညာတောသိ မာတာပိတူဟိ၊ ပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿောသိ၊ ပရိပုဏ္ဏံ တေ ပတ္တစီဝရံ၊ ကိံနာမောသိ၊ ကောနာမော တေ ဥပဇ္ဈာယောတိ? ဗျတ္တေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဗလေန သံဃော ဉာပေတဗ္ဗော –

၁၂၇. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊ ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ. ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေယျ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. ဧသာ ဉတ္တိ.

‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊ ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ. ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဒုတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊ ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ. ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘တတိယမ္ပိ ဧတမတ္ထံ ဝဒါမိ – သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော. အယံ ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမဿ အာယသ္မတော ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော၊ ပရိသုဒ္ဓေါ အန္တရာယိကေဟိ ဓမ္မေဟိ၊ ပရိပုဏ္ဏဿ ပတ္တစီဝရံ. ဣတ္ထန္နာမော သံဃံ ဥပသမ္ပဒံ ယာစတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. သံဃော ဣတ္ထန္နာမံ ဥပသမ္ပာဒေတိ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. ယဿာယသ္မတော ခမတိ ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါ ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.

‘‘ဥပသမ္ပန္နော သံဃေန ဣတ္ထန္နာမော ဣတ္ထန္နာမေန ဥပဇ္ဈာယေန. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.

ဥပသမ္ပဒါကမ္မံ နိဋ္ဌိတံ.