၁၂. ဥရုဝေလပါဋိဟာရိယကထာ

၃၇. အထ ခေါ ဘဂဝါ အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန ဥရုဝေလာ တဒဝသရိ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥရုဝေလာယံ တယော ဇဋိလာ ပဋိဝသန္တိ – ဥရုဝေလကဿပေါ၊ နဒီကဿပေါ၊ ဂယာကဿပေါတိ. တေသု ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ပဉ္စန္နံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဟောတိ၊ ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော. နဒီကဿပေါ ဇဋိလော တိဏ္ဏံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဟောတိ၊ ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော. ဂယာကဿပေါ ဇဋိလော ဒွိန္နံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဟောတိ၊ ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော. အထ ခေါ ဘဂဝါ ယေန ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ အဿမော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ တေ၊ ကဿပ၊ အဂရု၊ ဝသေယျာမ ဧကရတ္တံ အဂျာဂါရေ’’တိ? ‘‘န ခေါ မေ၊ မဟာသမဏ၊ ဂရု၊ စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော၊ သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ. ဒုတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ တေ၊ ကဿပ၊ အဂရု၊ ဝသေယျာမ ဧကရတ္တံ အဂျာဂါရေ’’တိ? ‘‘န ခေါ မေ၊ မဟာသမဏ၊ ဂရု၊ စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော၊ သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ. တတိယမ္ပိ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သစေ တေ၊ ကဿပ၊ အဂရု၊ ဝသေယျာမ ဧကရတ္တံ အဂျာဂါရေ’’တိ? ‘‘န ခေါ မေ၊ မဟာသမဏ၊ ဂရု၊ စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော၊ သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ. ‘‘အပ္ပေဝ မံ န ဝိဟေဌေယျ၊ ဣင်္ဃ တွံ၊ ကဿပ၊ အနုဇာနာဟိ အဂျာဂါရ’’န္တိ. ‘‘ဝိဟရ၊ မဟာသမဏ၊ ယထာသုခ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ အဂျာဂါရံ ပဝိသိတွာ တိဏသန္ထာရကံ ပညပေတွာ နိသီဒိ ပလ္လင်္ကံ အာဘုဇိတွာ ဥဇုံ ကာယံ ပဏိဓာယ ပရိမုခံ သတိံ ဥပဋ္ဌပေတွာ.

၃၈. အဒ္ဒသာ ခေါ သော နာဂေါ ဘဂဝန္တံ ပဝိဋ္ဌံ၊ ဒိသွာန ဒုမ္မနော [ဒုက္ခီ ဒုမ္မနော (သီ. သျာ.)] ပဓူပါယိ [ပခူပါသိ (က.)]. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ ဣမဿ နာဂဿ အနုပဟစ္စ ဆဝိဉ္စ စမ္မဉ္စ မံသဉ္စ နှာရုဉ္စ အဋ္ဌိဉ္စ အဋ္ဌိမိဉ္ဇဉ္စ တေဇသာ တေဇံ ပရိယာဒိယေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တထာရူပံ ဣဒ္ဓါဘိသင်္ခါရံ အဘိသင်္ခရိတွာ ပဓူပါယိ. အထ ခေါ သော နာဂေါ မက္ခံ အသဟမာနော ပဇ္ဇလိ. ဘဂဝါပိ တေဇောဓာတုံ သမာပဇ္ဇိတွာ ပဇ္ဇလိ. ဥဘိန္နံ သဇောတိဘူတာနံ အဂျာဂါရံ အာဒိတ္တံ ဝိယ ဟောတိ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ. အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ အဂျာဂါရံ ပရိဝါရေတွာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘အဘိရူပေါ ဝတ ဘော မဟာသမဏော နာဂေန ဝိဟေဌိယတီ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန တဿ နာဂဿ အနုပဟစ္စ ဆဝိဉ္စ စမ္မဉ္စ မံသဉ္စ နှာရုဉ္စ အဋ္ဌိဉ္စ အဋ္ဌိမိဉ္ဇဉ္စ တေဇသာ တေဇံ ပရိယာဒိယိတွာ ပတ္တေ ပက္ခိပိတွာ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဒဿေသိ – ‘‘အယံ တေ၊ ကဿပ၊ နာဂေါ ပရိယာဒိန္နော [ပရိယာဒိဏ္ဏော (က.)] အဿ တေဇသာ တေဇော’’တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ စဏ္ဍဿ နာဂရာဇဿ ဣဒ္ဓိမတော အာသိဝိသဿ ဃောရဝိသဿ တေဇသာ တေဇံ ပရိယာဒိယိဿတိ၊ နတွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ.

၃၉. နေရဉ္ဇရာယံ ဘဂဝါ၊ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ အဝေါစ၊

‘‘သစေ တေ ကဿပ အဂရု၊ ဝိဟရေမု အဇ္ဇဏှော အဂ္ဂိသာလမှီ’’တိ [အဂ္ဂိသရဏမှီတိ (သီ. သျာ.)].

‘‘န ခေါ မေ မဟာသမဏ ဂရု၊

ဖာသုကာမောဝ တံ နိဝါရေမိ၊

စဏ္ဍေတ္ထ နာဂရာဇာ၊

ဣဒ္ဓိမာ အာသိဝိသော ဃောရဝိသော၊

သော တံ မာ ဝိဟေဌေသီ’’တိ.

‘‘အပ္ပေဝ မံ န ဝိဟေဌေယျ၊

ဣင်္ဃ တွံ ကဿပ အနုဇာနာဟိ အဂျာဂါရ’’န္တိ၊

ဒိန္နန္တိ နံ ဝိဒိတွာ၊

အဘီတော [အသမ္ဘီတော (သီ.)] ပါဝိသိ ဘယမတီတော.

ဒိသွာ ဣသိံ ပဝိဋ္ဌံ၊ အဟိနာဂေါ ဒုမ္မနော ပဓူပါယိ၊

သုမနမနသော အဓိမနော [အဝိမနော (ကတ္ထစိ)၊ နဝိမနော (သျာ.)]၊ မနုဿနာဂေါပိ တတ္ထ ပဓူပါယိ.

မက္ခဉ္စ အသဟမာနော၊ အဟိနာဂေါ ပါဝကောဝ ပဇ္ဇလိ၊

တေဇောဓာတုသု ကုသလော၊ မနုဿနာဂေါပိ တတ္ထ ပဇ္ဇလိ.

ဥဘိန္နံ သဇောတိဘူတာနံ၊

အဂျာဂါရံ အာဒိတ္တံ ဟောတိ သမ္ပဇ္ဇလိတံ သဇောတိဘူတံ၊

ဥဒိစ္ဆရေ ဇဋိလာ၊

‘‘အဘိရူပေါ ဝတ ဘော မဟာသမဏော၊

နာဂေန ဝိဟေဌိယတီ’’တိ ဘဏန္တိ.

အထ တဿာ ရတ္တိယာ [အထ ရတ္တိယာ (သီ. သျာ.)] အစ္စယေန၊

ဟတာ နာဂဿ အစ္စိယော ဟောန္တိ [အဟိနာဂဿ အစ္စိယော န ဟောန္တိ (သီ. သျာ.)]၊

ဣဒ္ဓိမတော ပန ဌိတာ [ဣဒ္ဓိမတော ပနုဋ္ဌိတာ (သီ.)]၊

အနေကဝဏ္ဏာ အစ္စိယော ဟောန္တိ.

နီလာ အထ လောဟိတိကာ၊

မဉ္ဇိဋ္ဌာ ပီတကာ ဖလိကဝဏ္ဏာယော၊

အင်္ဂီရသဿ ကာယေ၊

အနေကဝဏ္ဏာ အစ္စိယော ဟောန္တိ.

ပတ္တမှိ ဩဒဟိတွာ၊

အဟိနာဂံ ဗြာဟ္မဏဿ ဒဿေသိ၊

‘‘အယံ တေ ကဿပ နာဂေါ၊

ပရိယာဒိန္နော အဿ တေဇသာ တေဇော’’တိ.

အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝတော ဣမိနာ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယေန အဘိပ္ပသန္နော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓေဝ၊ မဟာသမဏ၊ ဝိဟရ၊ အဟံ တေ [တေ ဥပဋ္ဌာမိ (ဣတိပိ)] ဓုဝဘတ္တေနာ’’တိ.

ပဌမံ ပါဋိဟာရိယံ.

၄၀. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ အဿမဿ အဝိဒူရေ အညတရသ္မိံ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ. အထ ခေါ စတ္တာရော မဟာရာဇာနော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ စတုဒ္ဒိသာ အဋ္ဌံသု သေယျထာပိ မဟန္တာ အဂ္ဂိက္ခန္ဓာ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော၊ မဟာသမဏ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ. ကေ နု ခေါ တေ၊ မဟာသမဏ၊ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန တွံ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ အဘိဝါဒေတွာ စတုဒ္ဒိသာ အဋ္ဌံသု ‘‘သေယျထာပိ မဟန္တာ အဂ္ဂိက္ခန္ဓာ’’တိ. ‘‘ဧတေ ခေါ၊ ကဿပ၊ စတ္တာရော မဟာရာဇာနော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိံသု ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ စတ္တာရောပိ မဟာရာဇာနော ဥပသင်္ကမိဿန္တိ ဓမ္မဿဝနာယ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ.

ဒုတိယံ ပါဋိဟာရိယံ.

၄၁. အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော၊ ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော၊ မဟာသမဏ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ. ကော နု ခေါ သော၊ မဟာသမဏ၊ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန တွံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော၊ ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စာ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ကဿပ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ သက္ကောပိ ဒေဝါနမိန္ဒော ဥပသင်္ကမိဿတိ ဓမ္မဿဝနာယ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ.

တတိယံ ပါဋိဟာရိယံ.

၄၂. အထ ခေါ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော၊ ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော၊ မဟာသမဏ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ. ကော နု ခေါ သော၊ မဟာသမဏ၊ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ ဝနသဏ္ဍံ ဩဘာသေတွာ ယေန တွံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ သေယျထာပိ မဟာအဂ္ဂိက္ခန္ဓော၊ ပုရိမာဟိ ဝဏ္ဏနိဘာဟိ အဘိက္ကန္တတရော စ ပဏီတတရော စာ’’တိ? ‘‘ဧသော ခေါ၊ ကဿပ၊ ဗြဟ္မာ သဟမ္ပတိ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ ဓမ္မဿဝနာယာ’’တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဗြဟ္မာပိ သဟမ္ပတိ ဥပသင်္ကမိဿတိ ဓမ္မဿဝနာယ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ.

စတုတ္ထံ ပါဋိဟာရိယံ.

၄၃. တေန ခေါ ပန သမယေန ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော ဟောတိ၊ ကေဝလကပ္ပါ စ အင်္ဂမဂဓာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ အဘိက္ကမိတုကာမာ ဟောန္တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဧတရဟိ ခေါ မေ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော၊ ကေဝလကပ္ပါ စ အင်္ဂမဂဓာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ အဘိက္ကမိဿန္တိ. သစေ မဟာသမဏော မဟာဇနကာယေ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရိဿတိ၊ မဟာသမဏဿ လာဘသက္ကာရော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ၊ မမ လာဘသက္ကာရော ပရိဟာယိဿတိ. အဟော နူန မဟာသမဏော သွာတနာယ နာဂစ္ဆေယျာ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ဥတ္တရကုရုံ ဂန္တွာ တတော ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ အနောတတ္တဒဟေ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တတ္ထေဝ ဒိဝါဝိဟာရံ အကာသိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော၊ မဟာသမဏ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ. ကိံ နု ခေါ၊ မဟာသမဏ၊ ဟိယျော နာဂမာသိ? အပိ စ မယံ တံ သရာမ – ကိံ နု ခေါ မဟာသမဏော နာဂစ္ဆတီတိ? ခါဒနီယဿ စ ဘောဇနီယဿ စ တေ ပဋိဝီသော [ပဋိဝိံသော (သီ.)၊ ပဋိဝိသော (သျာ.)] ဌပိတော’’တိ. နနု တေ၊ ကဿပ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘‘‘ဧတရဟိ ခေါ မေ မဟာယညော ပစ္စုပဋ္ဌိတော၊ ကေဝလကပ္ပါ စ အင်္ဂမဂဓာ ပဟူတံ ခါဒနီယံ ဘောဇနီယံ အာဒါယ အဘိက္ကမိဿန္တိ၊ သစေ မဟာသမဏော မဟာဇနကာယေ ဣဒ္ဓိပါဋိဟာရိယံ ကရိဿတိ၊ မဟာသမဏဿ လာဘသက္ကာရော အဘိဝဍ္ဎိဿတိ၊ မမ လာဘသက္ကာရော ပရိဟာယိဿတိ၊ အဟော နူန မဟာသမဏော သွာတနာယ နာဂစ္ဆေယျာ’တိ. သော ခေါ အဟံ၊ ကဿပ၊ တဝ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကံ အညာယ ဥတ္တရကုရုံ ဂန္တွာ တတော ပိဏ္ဍပါတံ အာဟရိတွာ အနောတတ္တဒဟေ ပရိဘုဉ္ဇိတွာ တတ္ထေဝ ဒိဝါဝိဟာရံ အကာသိ’’န္တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ စေတသာပိ စိတ္တံ ပဇာနိဿတိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ.

ပဉ္စမံ ပါဋိဟာရိယံ.

၄၄. တေန ခေါ ပန သမယေန ဘဂဝတော ပံသုကူလံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဓောဝေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ပါဏိနာ ပေါက္ခရဏိံ ခဏိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဓောဝတူ’’တိ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒတူတိ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ [အဟံ ပံသုကူလံ (က.)] အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ ကကုဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ သာခံ ဩနာမေသိ – ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရတူတိ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော ဘဂဝတော စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေတူတိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကာလော၊ မဟာသမဏ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တံ. ကိံ နု ခေါ၊ မဟာသမဏ၊ နာယံ ပုဗ္ဗေ ဣဓ ပေါက္ခရဏီ၊ သာယံ ဣဓ ပေါက္ခရဏီ. နယိမာ သိလာ ပုဗ္ဗေ ဥပနိက္ခိတ္တာ. ကေနိမာ သိလာ ဥပနိက္ခိတ္တာ? နယိမဿ ကကုဓဿ ပုဗ္ဗေ သာခါ ဩနတာ၊ သာယံ သာခါ ဩနတာ’’တိ. ဣဓ မေ၊ ကဿပ၊ ပံသုကူလံ ဥပ္ပန္နံ အဟောသိ. တဿ မယှံ၊ ကဿပ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကတ္ထ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဓောဝေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ၊ ကဿပ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ ပါဏိနာ ပေါက္ခရဏိံ ခဏိတွာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဓောဝတူ’’တိ. သာယံ ကဿပ အမနုဿေန ပါဏိနာ ခဏိတာ ပေါက္ခရဏီ. တဿ မယှံ၊ ကဿပ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ၊ ကဿပ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ပရိမဒ္ဒတူ’’တိ. သာယံ ကဿပ အမနုဿေန ဥပနိက္ခိတ္တာ သိလာ. တဿ မယှံ၊ ကဿပ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ၊ ကဿပ၊ ကကုဓေ အဓိဝတ္ထာ ဒေဝတာ ဇ မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ သာခံ ဩနာမေသိ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ အာလမ္ဗိတွာ ဥတ္တရတူ’’တိ. သွာယံ အာဟရဟတ္ထော ကကုဓော. တဿ မယှံ၊ ကဿပ၊ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ကိမှိ နု ခေါ အဟံ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေယျ’’န္တိ? အထ ခေါ၊ ကဿပ၊ သက္ကော ဒေဝါနမိန္ဒော မမ စေတသာ စေတောပရိဝိတက္ကမညာယ မဟတိံ သိလံ ဥပနိက္ခိပိ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ပံသုကူလံ ဝိဿဇ္ဇေတူ’’တိ. သာယံ ကဿပ အမနုဿေန ဥပနိက္ခိတ္တာ သိလာတိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ သက္ကောပိ ဒေဝါနမိန္ဒော ဝေယျာဝစ္စံ ကရိဿတိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ.

အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစေသိ – ‘‘ကာလော၊ မဟာသမဏ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ. ‘‘ဂစ္ဆ တွံ၊ ကဿပ၊ အာယာမဟ’’န္တိ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ၊ တတော ဖလံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝန္တံ အဂျာဂါရေ နိသိန္နံ၊ ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမေန တွံ၊ မဟာသမဏ၊ မဂ္ဂေန အာဂတော? အဟံ တယာ ပဌမတရံ ပက္ကန္တော၊ သော တွံ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော’’တိ. ‘‘ဣဓာဟံ၊ ကဿပ၊ တံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ၊ တတော ဖလံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော. ဣဒံ ခေါ၊ ကဿပ၊ ဇမ္ဗုဖလံ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နံ ဂန္ဓသမ္ပန္နံ ရသသမ္ပန္နံ. သစေ အာကင်္ခသိ ပရိဘုဉ္ဇာ’’တိ. ‘‘အလံ၊ မဟာသမဏ၊ တွံယေဝ တံ အရဟသိ၊ တွံယေဝ တံ [တွံယေဝေတံ အာဟရသိ၊ တွံယေဝေတံ (သီ. သျာ.)] ပရိဘုဉ္ဇာဟီ’’တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ မံ ပဌမတရံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ၊ တတော ဖလံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိဿတိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဘတ္တံ ဘုဉ္ဇိတွာ တသ္မိံယေဝ ဝနသဏ္ဍေ ဝိဟာသိ.

၄၅. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ကာလံ အာရောစေသိ – ‘‘ကာလော၊ မဟာသမဏ၊ နိဋ္ဌိတံ ဘတ္တ’’န္တိ. ဂစ္ဆ တွံ၊ ကဿပ၊ အာယာမဟန္တိ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဥယျောဇေတွာ ယာယ ဇမ္ဗုယာ ‘ဇမ္ဗုဒီပေါ’ ပညာယတိ၊ တဿာ အဝိဒူရေ အမ္ဗော။ပေ။ တဿာ အဝိဒူရေ အာမလကီ။ပေ။ တဿာ အဝိဒူရေ ဟရီတကီ။ပေ။ တာဝတိံသံ ဂန္တွာ ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝန္တံ အဂျာဂါရေ နိသိန္နံ၊ ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတမေန တွံ၊ မဟာသမဏ၊ မဂ္ဂေန အာဂတော? အဟံ တယာ ပဌမတရံ ပက္ကန္တော၊ သော တွံ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော’’တိ. ‘‘ဣဓာဟံ၊ ကဿပ၊ တံ ဥယျောဇေတွာ တာဝတိံသံ ဂန္တွာ ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသိန္နော. ဣဒံ ခေါ၊ ကဿပ၊ ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဝဏ္ဏသမ္ပန္နံ ဂန္ဓသမ္ပန္နံ [သုဂန္ဓိကံ (က.)]. (သစေ အာကင်္ခသိ ဂဏှာ’’တိ. ‘‘အလံ၊ မဟာသမဏ၊ တွံယေဝ တံ အရဟသိ၊ တွံယေဝ တံ ဂဏှာ’’တိ) [( ) သီ. သျာ. ပေါတ္ထကေသု နတ္ထိ]. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ မံ ပဌမတရံ ဥယျောဇေတွာ တာဝတိံသံ ဂန္တွာ ပါရိစ္ဆတ္တကပုပ္ဖံ ဂဟေတွာ ပဌမတရံ အာဂန္တွာ အဂျာဂါရေ နိသီဒိဿတိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ.

၄၆. တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ အဂ္ဂိံ ပရိစရိတုကာမာ န သက္ကောန္တိ ကဋ္ဌာနိ ဖာလေတုံ. အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ၊ ယထာ မယံ န သက္ကောမ ကဋ္ဌာနိ ဖာလေတု’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဖာလိယန္တု၊ ကဿပ၊ ကဋ္ဌာနီ’’တိ. ‘‘ဖာလိယန္တု၊ မဟာသမဏာ’’တိ. သကိဒေဝ ပဉ္စ ကဋ္ဌသတာနိ ဖာလိယိံသု. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ ကဋ္ဌာနိပိ ဖာလိယိဿန္တိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ.

၄၇. တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ အဂ္ဂိံ ပရိစရိတုကာမာ န သက္ကောန္တိ အဂ္ဂိံ ဥဇ္ဇလေတုံ [ဇာလေတုံ (သီ.)၊ ဥဇ္ဇလိတုံ (က.)]. အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ၊ ယထာ မယံ န သက္ကောမ အဂ္ဂိံ ဥဇ္ဇလေတု’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဥဇ္ဇလိယန္တု၊ ကဿပ၊ အဂ္ဂီ’’တိ. ‘‘ဥဇ္ဇလိယန္တု၊ မဟာသမဏာ’’တိ. သကိဒေဝ ပဉ္စ အဂ္ဂိသတာနိ ဥဇ္ဇလိယိံသု. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ အဂ္ဂီပိ ဥဇ္ဇလိယိဿန္တိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ.

၄၈. တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ အဂ္ဂိံ ပရိစရိတွာ န သက္ကောန္တိ အဂ္ဂိံ ဝိဇ္ဈာပေတုံ. အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ၊ ယထာ မယံ န သက္ကောမ အဂ္ဂိံ ဝိဇ္ဈာပေတု’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဝိဇ္ဈာယန္တု၊ ကဿပ၊ အဂ္ဂီ’’တိ. ‘‘ဝိဇ္ဈာယန္တု၊ မဟာသမဏာ’’တိ. သကိဒေဝ ပဉ္စ အဂ္ဂိသတာနိ ဝိဇ္ဈာယိံသု. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ အဂ္ဂီပိ ဝိဇ္ဈာယိဿန္တိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ.

၄၉. တေန ခေါ ပန သမယေန တေ ဇဋိလာ သီတာသု ဟေမန္တိကာသု ရတ္တီသု အန္တရဋ္ဌကာသု ဟိမပါတသမယေ နဇ္ဇာ နေရဉ္ဇရာယ ဥမ္မုဇ္ဇန္တိပိ၊ နိမုဇ္ဇန္တိပိ၊ ဥမ္မုဇ္ဇနနိမုဇ္ဇနမ္ပိ ကရောန္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ပဉ္စမတ္တာနိ မန္ဒာမုခိသတာနိ အဘိနိမ္မိနိ၊ ယတ္ထ တေ ဇဋိလာ ဥတ္တရိတွာ ဝိသိဗ္ဗေသုံ. အထ ခေါ တေသံ ဇဋိလာနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘နိဿံသယံ ခေါ မဟာသမဏဿ ဣဒ္ဓါနုဘာဝေါ၊ ယထယိမာ မန္ဒာမုခိယော နိမ္မိတာ’’တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ တာဝ ဗဟူ မန္ဒာမုခိယောပိ အဘိနိမ္မိနိဿတိ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ.

၅၀. တေန ခေါ ပန သမယေန မဟာ အကာလမေဃော ပါဝဿိ၊ မဟာ ဥဒကဝါဟကော သဉ္ဇာယိ. ယသ္မိံ ပဒေသေ ဘဂဝါ ဝိဟရတိ၊ သော ပဒေသော ဥဒကေန န ဩတ္ထဋော [ဥဒကေန ဩတ္ထဋော (သီ. သျာ.)] ဟောတိ. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘ယံနူနာဟံ သမန္တာ ဥဒကံ ဥဿာရေတွာ မဇ္ဈေ ရေဏုဟတာယ ဘူမိယာ စင်္ကမေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ သမန္တာ ဥဒကံ ဥဿာရေတွာ မဇ္ဈေ ရေဏုဟတာယ ဘူမိယာ စင်္ကမိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော – မာဟေဝ ခေါ မဟာသမဏော ဥဒကေန ဝူဠှော အဟောသီတိ နာဝါယ သမ္ဗဟုလေဟိ ဇဋိလေဟိ သဒ္ဓိံ ယသ္မိံ ပဒေသေ ဘဂဝါ ဝိဟရတိ တံ ပဒေသံ အဂမာသိ. အဒ္ဒသာ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝန္တံ သမန္တာ ဥဒကံ ဥဿာရေတွာ မဇ္ဈေ ရေဏုဟတာယ ဘူမိယာ စင်္ကမန္တံ၊ ဒိသွာန ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဒံ နု တွံ၊ မဟာသမဏာ’’တိ? ‘‘အယမဟမသ္မိ [အာမ အဟမသ္မိ (သျာ.)]၊ ကဿပါ’’တိ ဘဂဝါ ဝေဟာသံ အဗ္ဘုဂ္ဂန္တွာ နာဝါယ ပစ္စုဋ္ဌာသိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပဿ ဇဋိလဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ ယတြ ဟိ နာမ ဥဒကမ္ပိ န ပဝါဟိဿတိ [နပ္ပသဟိဿတိ (သီ.)]၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’’န္တိ.

၅၁. အထ ခေါ ဘဂဝတော ဧတဒဟောသိ – ‘‘စိရမ္ပိ ခေါ ဣမဿ မောဃပုရိသဿ ဧဝံ ဘဝိဿတိ – ‘မဟိဒ္ဓိကော ခေါ မဟာသမဏော မဟာနုဘာဝေါ၊ န တွေဝ စ ခေါ အရဟာ ယထာ အဟ’န္တိ၊ ယံနူနာဟံ ဣမံ ဇဋိလံ သံဝေဇေယျ’’န္တိ. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလကဿပံ ဇဋိလံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘နေဝ စ ခေါ တွံ၊ ကဿပ၊ အရဟာ၊ နာပိ အရဟတ္တမဂ္ဂသမာပန္နော. သာပိ တေ ပဋိပဒါ နတ္ထိ၊ ယာယ တွံ အရဟာ ဝါ အဿသိ၊ အရဟတ္တမဂ္ဂံ ဝါ သမာပန္နော’’တိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘လဘေယျာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျံ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ. တွံ ခေါသိ၊ ကဿပ၊ ပဉ္စန္နံ ဇဋိလသတာနံ နာယကော ဝိနာယကော အဂ္ဂေါ ပမုခေါ ပါမောက္ခော. တေပိ တာဝ အပလောကေဟိ၊ ယထာ တေ မညိဿန္တိ တထာ တေ ကရိဿန္တီတိ. အထ ခေါ ဥရုဝေလကဿပေါ ဇဋိလော ယေန တေ ဇဋိလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တေ ဇဋိလေ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣစ္ဆာမဟံ၊ ဘော၊ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ၊ ယထာ ဘဝန္တော မညန္တိ တထာ ကရောန္တူ’’တိ. ‘‘စိရပဋိကာ မယံ၊ ဘော၊ မဟာသမဏေ အဘိပ္ပသန္နာ၊ သစေ ဘဝံ၊ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿတိ၊ သဗ္ဗေဝ မယံ မဟာသမဏေ ဗြဟ္မစရိယံ စရိဿာမာ’’တိ. အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ပဝါဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ. ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ. သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ.

၅၂. အဒ္ဒသာ ခေါ နဒီကဿပေါ ဇဋိလော ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ဝုယှမာနေ၊ ဒိသွာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာဟေဝ မေ ဘာတုနော ဥပသဂ္ဂေါ အဟောသီ’’တိ. ဇဋိလေ ပါဟေသိ – ဂစ္ဆထ မေ ဘာတရံ ဇာနာထာတိ. သာမဉ္စ တီဟိ ဇဋိလသတေဟိ သဒ္ဓိံ ယေနာယသ္မာ ဥရုဝေလကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥရုဝေလကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဒံ နု ခေါ၊ ကဿပ၊ သေယျော’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော၊ ဣဒံ သေယျော’’တိ. အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ပဝါဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ. ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ. သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ.

၅၃. အဒ္ဒသာ ခေါ ဂယာကဿပေါ ဇဋိလော ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ဝုယှမာနေ၊ ဒိသွာနဿ ဧတဒဟောသိ – ‘‘မာဟေဝ မေ ဘာတူနံ ဥပသဂ္ဂေါ အဟောသီ’’တိ. ဇဋိလေ ပါဟေသိ – ဂစ္ဆထ မေ ဘာတရော ဇာနာထာတိ. သာမဉ္စ ဒွီဟိ ဇဋိလသတေဟိ သဒ္ဓိံ ယေနာယသ္မာ ဥရုဝေလကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ ဥရုဝေလကဿပံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဒံ နု ခေါ၊ ကဿပ၊ သေယျော’’တိ? ‘‘အာမာဝုသော၊ ဣဒံ သေယျော’’တိ. အထ ခေါ တေ ဇဋိလာ ကေသမိဿံ ဇဋာမိဿံ ခါရိကာဇမိဿံ အဂ္ဂိဟုတမိဿံ ဥဒကေ ပဝါဟေတွာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘လဘေယျာမ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ လဘေယျာမ ဥပသမ္ပဒ’’န္တိ. ‘‘ဧထ ဘိက္ခဝေါ’’တိ ဘဂဝါ အဝေါစ – ‘‘သွာက္ခာတော ဓမ္မော၊ စရထ ဗြဟ္မစရိယံ သမ္မာ ဒုက္ခဿ အန္တကိရိယာယာ’’တိ. သာဝ တေသံ အာယသ္မန္တာနံ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသိ.

ဘဂဝတော အဓိဋ္ဌာနေန ပဉ္စ ကဋ္ဌသတာနိ န ဖာလိယိံသု၊ ဖာလိယိံသု၊ အဂ္ဂီ န ဥဇ္ဇလိယိံသု၊ ဥဇ္ဇလိယိံသု၊ န ဝိဇ္ဈာယိံသု၊ ဝိဇ္ဈာယိံသု၊ ပဉ္စမန္ဒာမုခိသတာနိ အဘိနိမ္မိနိ. ဧတေန နယေန အဍ္ဎုဍ္ဎပါဋိဟာရိယသဟဿာနိ ဟောန္တိ.

၅၄. အထ ခေါ ဘဂဝါ ဥရုဝေလာယံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ဂယာသီသံ တေန ပက္ကာမိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသဟဿေန သဗ္ဗေဟေဝ ပုရာဏဇဋိလေဟိ. တတြ သုဒံ ဘဂဝါ ဂယာယံ ဝိဟရတိ ဂယာသီသေ သဒ္ဓိံ ဘိက္ခုသဟဿေန. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –

[သံ. နိ. ၄.၂၉] ‘‘သဗ္ဗံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အာဒိတ္တံ. ကိဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သဗ္ဗံ အာဒိတ္တံ? စက္ခု အာဒိတ္တံ၊ ရူပါ အာဒိတ္တာ၊ စက္ခုဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ စက္ခုသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ. သောတံ အာဒိတ္တံ၊ သဒ္ဒါ အာဒိတ္တာ၊ သောတဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ သောတသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ သောတသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ. ဃာနံ အာဒိတ္တံ၊ ဂန္ဓာ အာဒိတ္တာ၊ ဃာနဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ၊ ဃာနသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ ဃာနသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ. ဇိဝှါ အာဒိတ္တာ၊ ရသာ အာဒိတ္တာ၊ ဇိဝှါဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ ဇိဝှါသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ ဇိဝှါသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ. ကာယော အာဒိတ္တော၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ အာဒိတ္တာ၊ ကာယဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ ကာယသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ ကာယသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ. မနော အာဒိတ္တော၊ ဓမ္မာ အာဒိတ္တာ၊ မနောဝိညာဏံ အာဒိတ္တံ မနောသမ္ဖဿော အာဒိတ္တော၊ ယမိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တမ္ပိ အာဒိတ္တံ. ကေန အာဒိတ္တံ? ရာဂဂ္ဂိနာ ဒေါသဂ္ဂိနာ မောဟဂ္ဂိနာ အာဒိတ္တံ၊ ဇာတိယာ ဇရာယ မရဏေန သောကေဟိ ပရိဒေဝေဟိ ဒုက္ခေဟိ ဒေါမနဿေဟိ ဥပါယာသေဟိ အာဒိတ္တန္တိ ဝဒါမိ.

‘‘ဧဝံ ပဿံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော စက္ခုသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရူပေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ စက္ခုသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ယမိဒံ စက္ခုသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ၊ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ. သောတသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ သဒ္ဒေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ ဃာနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဂန္ဓေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ ဇိဝှါယပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ရသေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ ကာယသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဖောဋ္ဌဗ္ဗေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ။ပေ။ မနသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ဓမ္မေသုပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောဝိညာဏေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ မနောသမ္ဖဿေပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ ယမိဒံ မနောသမ္ဖဿပစ္စယာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ဝေဒယိတံ သုခံ ဝါ ဒုက္ခံ ဝါ အဒုက္ခမသုခံ ဝါ တသ္မိမ္ပိ နိဗ္ဗိန္ဒတိ၊ နိဗ္ဗိန္ဒံ ဝိရဇ္ဇတိ၊ ဝိရာဂါ ဝိမုစ္စတိ၊ ဝိမုတ္တသ္မိံ ဝိမုတ္တမိတိ ဉာဏံ ဟောတိ. ခီဏာ ဇာတိ၊ ဝုသိတံ ဗြဟ္မစရိယံ၊ ကတံ ကရဏီယံ၊ နာပရံ ဣတ္ထတ္တာယာတိ ပဇာနာတီ’’တိ.

ဣမသ္မိဉ္စ ပန ဝေယျာကရဏသ္မိံ ဘညမာနေ တဿ ဘိက္ခုသဟဿဿ အနုပါဒါယ အာသဝေဟိ စိတ္တာနိ ဝိမုစ္စိံသု.

အာဒိတ္တပရိယာယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ.

ဥရုဝေလပါဋိဟာရိယံ တတိယဘာဏဝါရော နိဋ္ဌိတော.