၂. ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကသိက္ခာပဒကထာ
၄၄၁. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ထေရေ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘဂဝါ မံ၊ ဘန္တေ၊ ပရိနိဗ္ဗာနကာလေ ဧဝမာဟ – ‘အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ သံဃော မမစ္စယေန ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနေယျာ’’’တိ. ‘‘ပုစ္ဆိ ပန တွံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဘဂဝန္တံ – ‘ကတမာနိ ပန၊ ဘန္တေ၊ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’’တိ? ‘‘န ခေါဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝန္တံ ပုစ္ဆိံ – ‘ကတမာနိ ပန၊ ဘန္တေ၊ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ. ဧကစ္စေ ထေရာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဌပေတွာ၊ အဝသေသာနိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ. ဧကစ္စေ ထေရာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဌပေတွာ၊ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဌပေတွာ၊ အဝသေသာနိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ. ဧကစ္စေ ထေရာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဌပေတွာ၊ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဌပေတွာ၊ ဒွေ အနိယတေ ဌပေတွာ၊ အဝသေသာနိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ. ဧကစ္စေ ထေရာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဌပေတွာ၊ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဌပေတွာ၊ ဒွေ အနိယတေ ဌပေတွာ၊ တိံသ နိဿဂ္ဂိယေ ပါစိတ္တိယေ ဌပေတွာ၊ အဝသေသာနိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ. ဧကစ္စေ ထေရာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဌပေတွာ၊ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဌပေတွာ၊ ဒွေ အနိယတေ ဌပေတွာ၊ တိံသ နိဿဂ္ဂိယေ ပါစိတ္တိယေ ဌပေတွာ၊ ဒွေနဝုတိ ပါစိတ္တိယေ ဌပေတွာ၊ အဝသေသာနိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ. ဧကစ္စေ ထေရာ ဧဝမာဟံသု – ‘‘စတ္တာရိ ပါရာဇိကာနိ ဌပေတွာ၊ တေရသ သံဃာဒိသေသေ ဌပေတွာ၊ ဒွေ အနိယတေ ဌပေတွာ၊ တိံသ နိဿဂ္ဂိယေ ပါစိတ္တိယေ ဌပေတွာ၊ ဒွေနဝုတိ ပါစိတ္တိယေ ဌပေတွာ၊ စတ္တာရော ပါဋိဒေသနီယေ ဌပေတွာ၊ အဝသေသာနိ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’’တိ.
၄၄၂. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ သံဃံ ဉာပေသိ –
‘‘သုဏာတု မေ၊ အာဝုသော၊ သံဃော. သန္တမှာကံ သိက္ခာပဒါနိ ဂိဟိဂတာနိ. ဂိဟိနောပိ ဇာနန္တိ – ‘ဣဒံ ဝေါ သမဏာနံ သကျပုတ္တိယာနံ ကပ္ပတိ၊ ဣဒံ ဝေါ န ကပ္ပတီ’တိ. သစေ မယံ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနိဿာမ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝတ္တာရော – ‘ဓူမကာလိကံ သမဏေန ဂေါတမေန သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ. ယာဝိမေသံ သတ္ထာ အဋ္ဌာသိ တာဝိမေ သိက္ခာပဒေသု သိက္ခိံသု. ယတော ဣမေသံ သတ္ထာ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ န ဒါနိမေ သိက္ခာပဒေသု သိက္ခန္တီ’တိ. ယဒိ သံဃဿ ပတ္တကလ္လံ၊ သံဃော အပ္ပညတ္တံ နပ္ပညပေယျ၊ ပညတ္တံ န သမုစ္ဆိန္ဒေယျ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တေယျ. ဧသာ ဉတ္တိ.
‘‘သုဏာတု မေ၊ အာဝုသော၊ သံဃော. သန္တမှာကံ သိက္ခာပဒါနိ ဂိဟိဂတာနိ. ဂိဟိနောပိ ဇာနန္တိ – ‘ဣဒံ ဝေါ သမဏာနံ သကျပုတ္တိယာနံ ကပ္ပတိ၊ ဣဒံ ဝေါ န ကပ္ပတီ’တိ. သစေ မယံ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနိ သမူဟနိဿာမ၊ ဘဝိဿန္တိ ဝတ္တာရော – ‘ဓူမကာလိကံ သမဏေန ဂေါတမေန သာဝကာနံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ. ယာဝိမေသံ သတ္ထာ အဋ္ဌာသိ တာဝိမေ သိက္ခာပဒေသု သိက္ခိံသု. ယတော ဣမေသံ သတ္ထာ ပရိနိဗ္ဗုတော၊ န ဒါနိမေ သိက္ခာပဒေသု သိက္ခန္တီ’တိ. သံဃော အပ္ပညတ္တံ နပ္ပညပေတိ၊ ပညတ္တံ န သမုစ္ဆိန္ဒတိ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တတိ. ယဿာယသ္မတော ခမတိ အပ္ပညတ္တဿ အပ္ပညာပနာ၊ ပညတ္တဿ အသမုစ္ဆေဒေါ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တနာ၊ သော တုဏှဿ၊ ယဿ နက္ခမတိ၊ သော ဘာသေယျ.
‘‘သံဃော အပ္ပညတ္တံ နပ္ပညပေတိ၊ ပညတ္တံ န သမုစ္ဆိန္ဒတိ၊ ယထာပညတ္တေသု သိက္ခာပဒေသု သမာဒါယ ဝတ္တတိ. ခမတိ သံဃဿ၊ တသ္မာ တုဏှီ၊ ဧဝမေတံ ဓာရယာမီ’’တိ.
၄၄၃. အထ ခေါ ထေရာ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဒံ တေ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဒုက္ကဋံ၊ ယံ တွံ ဘဂဝန္တံ န ပုစ္ဆိ – ‘ကတမာနိ ပန၊ ဘန္တေ၊ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’တိ. ဒေသေဟိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘အဟံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အဿတိယာ ဘဂဝန္တံ န ပုစ္ဆိံ – ‘ကတမာနိ ပန၊ ဘန္တေ၊ ခုဒ္ဒါနုခုဒ္ဒကာနိ သိက္ခာပဒါနီ’တိ. နာဟံ တံ ဒုက္ကဋံ ပဿာမိ၊ အပိ စာယသ္မန္တာနံ သဒ္ဓါယ ဒေသေမိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘ဣဒမ္ပိ တေ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဒုက္ကဋံ၊ ယံ တွံ ဘဂဝတော ဝဿိကသာဋိကံ အက္ကမိတွာ သိဗ္ဗေသိ. ဒေသေဟိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘အဟံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ န အဂါရဝေန ဘဂဝတော ဝဿိကသာဋိကံ အက္ကမိတွာ သိဗ္ဗေသိံ. နာဟံ တံ ဒုက္ကဋံ ပဿာမိ၊ အပိ စာယသ္မန္တာနံ သဒ္ဓါယ ဒေသေမိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘ဣဒမ္ပိ တေ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဒုက္ကဋံ၊ ယံ တွံ မာတုဂါမေဟိ ဘဂဝတော သရီရံ ပဌမံ ဝန္ဒာပေသိ၊ တာသံ ရောဒန္တီနံ ဘဂဝတော သရီရံ အဿုကေန မက္ခိတံ. ဒေသေဟိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. အဟံ ခေါ၊ ဘန္တေ – မာယိမာသံ [မာယိမာ (သီ. သျာ.)] ဝိကာလေ အဟေသုန္တိ – မာတုဂါမေဟိ ဘဂဝတော သရီရံ ပဌမံ ဝန္ဒာပေသိံ. နာဟံ တံ ဒုက္ကဋံ ပဿာမိ၊ အပိ စာယသ္မန္တာနံ သဒ္ဓါယ ဒေသေမိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘ဣဒမ္ပိ တေ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဒုက္ကဋံ၊ ယံ တွံ ဘဂဝတာ ဩဠာရိကေ နိမိတ္တေ ကယိရမာနေ၊ ဩဠာရိကေ ဩဘာသေ ကယိရမာနေ၊ န ဘဂဝန္တံ ယာစိ – ‘တိဋ္ဌတု ဘဂဝါ ကပ္ပံ၊ တိဋ္ဌတု သုဂတော ကပ္ပံ၊ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’န္တိ. ဒေသေဟိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘အဟံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ မာရေန ပရိယုဋ္ဌိတစိတ္တော န ဘဂဝန္တံ ယာစိံ – ‘တိဋ္ဌတု ဘဂဝါ ကပ္ပံ၊ တိဋ္ဌတု သုဂတော ကပ္ပံ၊ ဗဟုဇနဟိတာယ ဗဟုဇနသုခါယ လောကာနုကမ္ပာယ အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ ဒေဝမနုဿာန’န္တိ. နာဟံ တံ ဒုက္ကဋံ ပဿာမိ၊ အပိ စာယသ္မန္တာနံ သဒ္ဓါယ ဒေသေမိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘ဣဒမ္ပိ တေ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဒုက္ကဋံ ယံ တွံ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥဿုက္ကံ အကာသိ. ဒေသေဟိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ. ‘‘အဟံ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အယံ မဟာပဇာပတိ ဂေါတမီ ဘဂဝတော မာတုစ္ဆာ အာပါဒိကာ ပေါသိကာ ခီရဿ ဒါယိကာ ဘဂဝန္တံ ဇနေတ္တိယာ ကာလင်္ကတာယ ထညံ ပါယေသီတိ မာတုဂါမဿ တထာဂတပ္ပဝေဒိတေ ဓမ္မဝိနယေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ ဥဿုက္ကံ အကာသိံ. နာဟံ တံ ဒုက္ကဋံ ပဿာမိ၊ အပိ စာယသ္မန္တာနံ သဒ္ဓါယ ဒေသေမိ တံ ဒုက္ကဋ’’န္တိ.
၄၄၄. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ ပုရာဏော ဒက္ခိဏာဂိရိသ္မိံ စာရိကံ စရတိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ ပဉ္စမတ္တေဟိ ဘိက္ခုသတေဟိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ ပုရာဏော ထေရေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဓမ္မေ စ ဝိနယေ စ သင်္ဂီတေ ဒက္ခိဏာဂိရိသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ ဝိဟရိတွာ ယေန ရာဇဂဟံ ယေန ဝေဠုဝနံ ကလန္ဒကနိဝါပေါ ယေန ထေရာ ဘိက္ခူ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ထေရေဟိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ပဋိသမ္မောဒိတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ ပုရာဏံ ထေရာ ဘိက္ခူ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ထေရေဟိ၊ အာဝုသော ပုရာဏ၊ ဓမ္မော စ ဝိနယော စ သင်္ဂီတော. ဥပေဟိ တံ သင်္ဂီတိ’’န္တိ. ‘‘သုသင်္ဂီတာဝုသော၊ ထေရေဟိ ဓမ္မော စ ဝိနယော စ. အပိစ ယထေဝ မယာ ဘဂဝတော သမ္မုခါ သုတံ၊ သမ္မုခါ ပဋိဂ္ဂဟိတံ၊ တထေဝါဟံ ဓာရေဿာမီ’’တိ.