၂. ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ

၂၇-၁၆၄. ဒုက္ခပရိညာ ယာဝ ဒုက္ခသမတိက္ကမနတ္ထာတိ သပ္ပဒေသံ ပဝတ္တာပိ သာ တဒတ္ထာဝဟာ ဘဝေယျာတိ ကဿစိ အာသင်္ကာ သိယာတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘အရိယတ္တာ။ပေ။ ကတွာ ဝုတ္တ’’န္တိ. ကေစိ ပနေတ္ထ ‘‘အန္တိမဘဝေ ဌိတတ္တာ’’တိ ကာရဏံ ဝဒန္တိ၊ တံ န ယုဇ္ဇတိ ဥပပတ္တိယာ ဒုက္ခဝိစာရတ္တာ၊ န စ သဗ္ဗေ သုဒ္ဓါဝါသာ အန္တိမဘဝိကာ ဥဒ္ဓံသောတဝစနတော. ‘‘ယဿ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဥပ္ပါဒါဝတ္ထာ. အဝိသေသေန ဒုက္ခသစ္စပရိယာပန္နာ ဓမ္မာ သမ္ဗန္ဓီဘာဝေနေဝ တံသမင်္ဂီ စ ပုဂ္ဂလော ဝုတ္တောတိ ဒဿေန္တော ‘‘သဗ္ဗေ ဥပပဇ္ဇန္တာ’’တိအာဒိံ ဝတွာ သွာယမတ္ထော ယသ္မာ နိစ္ဆယရူပေန ဂဟိတော၊ နိစ္ဆိတဿေဝ စ အတ္ထဿ ဝိဘာဂဒဿနေန ဘဝိတဗ္ဗံ၊ တသ္မာ ‘‘တေသွေဝ။ပေ။ ဥပပန္နမေဝါ’’တိ အာဟ. တတ္ထ တေသွေဝ ကေစိ ဒဿီယန္တီတိ သမ္ဗန္ဓော. ဧကကောဋ္ဌာသုပ္ပတ္တိသမင်္ဂိနောတိ ဒုက္ခကောဋ္ဌာသုပ္ပတ္တိသမင်္ဂိနော. တေသူတိ သန္နိဋ္ဌာနေန ဂဟိတေသု. မဂ္ဂဖလုပ္ပါဒသမင်္ဂီသူတိ မဂ္ဂဖလုပ္ပါဒသမင်္ဂီနံ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော.

ဧတ္ထ စာတိအာဒိနာ ‘‘သဗ္ဗေသ’’န္တိအာဒိပါဠိယာ ပိဏ္ဍတ္ထံ ဒဿေတိ. တတ္ထ သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿဿ ဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿာတိ ဣဒံ အနာဒရေ သာမိဝစနံ. ကတ္ထစိ သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒဝေါမိဿေပိ ဒုက္ခသစ္စေ တံရဟိတဿ သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒရဟိတဿ ဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿ ဒဿနဝသေန ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. ကေစိ ပန ‘‘သမုဒယသစ္စာဝေါမိဿဿာ’’တိ ပဌန္တိ၊ တေသံ ‘‘တံရဟိတဿာ’’တိ ဣဒံ ပုရိမပဒဿ အတ္ထဝိဝရဏံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တံသဟိတဿာတိ သမုဒယသစ္စုပ္ပါဒသဟိတဿ ဒုက္ခသစ္စုပ္ပါဒဿ ဒဿနဝသေန ဝုတ္တန္တိ ယောဇနာ. တေသန္တိ အသညသတ္တာနံ၊ ပဝတ္တိယံ ဒုက္ခသစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ ‘‘ပဝတ္တေ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တေသု ဒွီသုပိ ကောဋ္ဌာသေသု န ဂဟိတောတိ အတ္ထော. ပဋိသန္ဓိယံ ပန တေသံ ဥပ္ပါဒဿ ပဌမကောဋ္ဌာသေန ဂဟိတတာ ဒဿိတာ ဧဝ. တထာ နိရောဓော စာတိ ယထာ အသညသတ္တာနံ ပဋိသန္ဓိယံ ဒုက္ခသစ္စဿ ဥပ္ပါဒေါ ပဌမကောဋ္ဌာသေန ဂဟိတော၊ ပဝတ္တိယံ ပန သော ဒွီဟိ ကောဋ္ဌာသေဟိ န ဂဟိတော၊ တထာ တေသံ ဒုက္ခသစ္စဿ နိရောဓောပီတိ အတ္ထော. တထာ ဟိ ‘‘သဗ္ဗေသံ စဝန္တာနံ ပဝတ္တေ တဏှာဝိပ္ပယုတ္တစိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ’’တိအာဒိနာ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၈၈) နိရောဓဝါရေ ပါဠိ ပဝတ္တာ. ဧသေဝ နယောတိ ယွာယံ ‘‘ဧတ္ထ စာ’’တိအာဒိနာ သမုဒယသစ္စယမကေ ပါဠိယာ အတ္ထနယော ဝုတ္တော၊ မဂ္ဂသစ္စယမကေပိ ဧသေဝ နယော၊ ဧဝမေဝ တတ္ထာပိ အတ္ထော နေတဗ္ဗောတိ အတ္ထော. တထာ ဟိ ‘‘သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာန’’န္တိအာဒိနာ တတ္ထ ပါဠိ ပဝတ္တာ.

ဧဝဉ္စ သတီတိ ဧဝံ ခဏဝသေန ဩကာသဂ္ဂဟဏေ သတီတိ ယထာဝုတ္တမတ္ထံ အနနုဇာနနဝသေန ပစ္စာမသတိ. ဧတဿ ဝိဿဇ္ဇနေတိ ဧတဿ ယမကပဒဿ ဝိဿဇ္ဇနေ. ‘‘အဂ္ဂမဂ္ဂဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ၊ အရဟန္တာနံ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ၊ ယဿ စိတ္တဿ အနန္တရာ အဂ္ဂမဂ္ဂံ ပဋိလဘိဿန္တိ၊ တဿ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ၊ အသညသတ္တံ ဥပပဇ္ဇန္တာနံ တေသံ တတ္ထ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ နော စ တေသံ တတ္ထ သမုဒယသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိဿတီ’’တိ (ယမ. ၁.သစ္စယမက.၇၁) ပုရိမကောဋ္ဌာသဿ အာဂတတ္တာ ဝိရောဓော နတ္ထီတိ ‘‘ပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ တသ္မာတိ ယသ္မာ န ဥပပတ္တိစိတ္တုပ္ပါဒက္ခဏော ဘာဝိနော သမုဒယပစ္စုပ္ပါဒဿ အာဓာရော၊ အထ ခေါ ကာမာဝစရာဒိဩကာသော၊ တသ္မာ. ပုဂ္ဂလောကာသဝါရော ဟေသာတိ ယသ္မာ ပုဂ္ဂလောကာသဝါရော ဧသ၊ တသ္မာ ‘‘တေသံ တတ္ထာ’’တိ ဧတ္ထ ဩကာသဝသေန တတ္ထ-သဒ္ဒဿ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ယဒိ ပုဂ္ဂလောကာသဝါရေ ကာမာဝစရာဒိဩကာသဝသေနေဝ အတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗော၊ န ခဏဝသေန၊ အထ ကသ္မာ ‘‘သဗ္ဗေသံ ဥပပဇ္ဇန္တာန’’န္တိအာဒိနာ ဩကာသံ အနာမသိတွာ တတ္ထ ဝိဿဇ္ဇနံ ပဝတ္တန္တိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘တတ္ထ။ပေ။ သော ဧဝါ’’တိ. တတ္ထ တတ္ထာတိ ဩကာသဝါရေ. ပုဂ္ဂလဝိသေသဒဿနတ္ထန္တိ ပုဂ္ဂလသင်္ခါတဝိသေသဒဿနတ္ထံ. ယတ္ထ တေတိ ယသ္မိံ ကာမာဝစရာဒိဩကာသေ တေ ပုဂ္ဂလာ.

ကေစီတိ ဓမ္မသိရိတ္ထေရံ သန္ဓာယာဟ. သော ဟိ ‘‘ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂက္ခဏေ ဒုက္ခသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဧတ္ထ စိတ္တဇရူပမေဝ အဓိပ္ပေတံ စိတ္တပဋိဗဒ္ဓဝုတ္တိတ္တာတိ ကာရဏံ ဝဒတိ. အပရေ ‘‘အရူပေတိ ဣမံ ပုရိမာပေက္ခမ္ပိ ဟောတီတိ တေန ပဝတ္တံ ဝိသေသေတွာ အရူပဘဝဝသေန အယမတ္ထော ဝုတ္တော၊ တသ္မာ ‘ယဿ ဝါ ပန သမုဒယသစ္စံ နိရုဇ္ဈတိ၊ တဿ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ? နော’တိအာဒီသုပိ ဧဝမတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ ဝဒန္တိ. ပုဂ္ဂလော န စိတ္တံ အပေက္ခိတွာဝ ဂဟိတောတိ ဣဒံ စိတ္တဿ အနဓိကတတ္တာ ဝုတ္တံ. ယတ္ထ ပန သမုဒယသစ္စဿ ဥပ္ပါဒနိစ္ဆယော၊ တတ္ထေဝ တဿ အနုပ္ပါဒနိစ္ဆယေနပိ ဘဝိတဗ္ဗံ စိတ္တေန စ ဝိနာ ပုဂ္ဂလဿေဝ အနုပလဗ္ဘနတောတိ ‘‘ယဿ သမုဒယသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇတီ’’တိ ဧတ္ထ သမုဒယသစ္စာဓာရံ စိတ္တံ အတ္ထတော ဂဟိတမေဝါတိ သက္ကာ ဝိညာတုံ. အပိစ ဣန္ဒြိယဗဒ္ဓေပိ န သဗ္ဗော ရူပုပ္ပါဒေါ ဧကန္တေန စိတ္တုပ္ပါဒါဓီနောတိ သက္ကာ ဝတ္တုံ စိတ္တုပ္ပတ္တိယာ ဝိနာပိ တတ္ထ ရူပုပ္ပတ္တိဒဿနတော၊ တသ္မာ စိတ္တဇရူပမေဝ စိတ္တဿ ဥပ္ပါဒက္ခဏေ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ န ဣတရံ၊ ဣတရံ ပန တဿ တီသုပိ ခဏေသု ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ နိဋ္ဌမေတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ. ဝိဘဇိတဗ္ဗာ အဝိဘတ္တာ နာမ နတ္ထီတိ သိယာယံ ပသင်္ဂေါ ပဌမဝါရေ၊ ဒုတိယဝါရေ ပန ဝိဘဇနာ ဧဝ သာတိ နာယံ ပသင်္ဂေါ လဗ္ဘတိ၊ ပဌမဝါရေပိ ဝါ နာယံ ပသင်္ဂေါ. ကသ္မာ? ဧသာ ဟိ ယမကဿ ပကတိ၊ ယဒိဒံ ယထာလာဘဝသေန ယောဇနာ.

ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေတိ ဧတ္ထ ‘‘ပဌမံ ဘဝင်္ဂံ၊ ဒုတိယံ စိတ္တ’’န္တိ ဝဒန္တိ. ဘဝနိကန္တိယာ အာဝဇ္ဇနမ္ပိ ဝိပါကပ္ပဝတ္တိတော ဝိသဒိသတ္တာ ‘‘ဒုတိယ’’န္တိ ဝတ္တုံ သက္ကာ၊ တတော ပဋ္ဌာယ ပုဗ္ဗေ တဿ တတ္ထ သမုဒယသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထာတိ ဝတ္တဗ္ဗာတိ အပရေ. ဘဝနိကန္တိယာ ပန သဟဇာတံ ပဌမံ စိတ္တံ ဣဓ ဒုတိယံ စိတ္တန္တိ အဓိပ္ပေတံ. တတော ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တံ သဗ္ဗံ အဗျာကတဘာဝေန သမာနဇာတိကတ္တာ ဧကန္တိ ကတွာ တတော ပဋ္ဌာယ ဟေဋ္ဌာ တဿ တတ္ထ သမုဒယသစ္စံ နုပ္ပဇ္ဇိတ္ထေဝါတိ. တေနာဟ ‘‘သဗ္ဗန္တိမေန ပရိစ္ဆေဒေနာ’’တိအာဒိ. တသ္မိန္တိ ဒုတိယေ စိတ္တေ. တေန သမာနဂတိကတ္တာတိ တေန ယထာဝုတ္တဒုတိယစိတ္တေန စ တံသမင်္ဂိနော ဝါ ဒုက္ခသစ္စံ ဥပ္ပဇ္ဇိတ္ထ၊ နော စ သမုဒယသစ္စန္တိ ဝတ္တဗ္ဗဘာဝေန သမာနဂတိကတ္တာ. ဧဝဉ္စ ကတွာတိ တေန သမာနဂတိကတာယ ဒဿိတတ္တာ ဧဝ. ယထာဝုတ္တာတိ ဒုတိယာကုသလစိတ္တတော ပုရိမသဗ္ဗစိတ္တသမင်္ဂိနော အဂ္ဂဟိတာ ဟောန္တိ ဣတရဘာဝါဘာဝတော. ဝုတ္တမေဝတ္ထံ ပါဌန္တရေန သမတ္ထေတုံ ‘‘ယထာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တေတိ စတုဝေါကာရာ. ဝဇ္ဇေတဗ္ဗာတိ ‘‘ဣတရေသ’’န္တိ ဝိသေသနေန နိဝတ္တေတဗ္ဗာ. ပဉ္စဝေါကာရာ ဝိယ ယထာဝုတ္တာ သုဒ္ဓါဝါသာတိ ဒုတိယစိတ္တက္ခဏသမင်္ဂိဘာဝေန ဝုတ္တပ္ပကာရာ ယထာ သုဒ္ဓါဝါသသင်္ခါတာ ပဉ္စဝေါကာရာ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တာ သန္တိ၊ ဧဝံ စတုဝေါကာရာ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တာ န ဟိ သန္တီတိ ယောဇနာ.

‘‘ယဿ ယတ္ထာ’’တိ ပုဂ္ဂလောကာသာ အာဓေယျာဓာရဘာဝေန အပေက္ခိတာတိ အာဟ ‘‘ပုဂ္ဂလောကာသာ အညမညပရိစ္ဆိန္နာ ဂဟိတာ’’တိ. ကာမာဝစရေ။ပေ။ ဥပပန္နာတိ ဧတ္ထ ကာမာဝစရေ အဘိသမေတာဝိနော ရူပါဝစရံ ဥပပန္နာ၊ ရူပါဝစရေ အဘိသမေတာဝိနော အရူပါဝစရံ ဥပပန္နာ၊ ဝါ-သဒ္ဒေန ကာမာဝစရေ အဘိသမေတာဝိနော အရူပါဝစရံ ဥပပန္နာတိ စ ယောဇေတဗ္ဗံ. တတ္ထာတိ ဥပပန္နောကာသေ. အဘိသမယောတိ ဥပရိမဂ္ဂါဘိသမယော ယာဝ ဥပပန္နော န ဘဝိဿတိ၊ တာဝ တေ တတ္ထ ဥပပန္နပုဂ္ဂလာ ဧတ္ထ ဧတသ္မိံ ‘‘အဘိသမေတာဝီန’’န္တိအာဒိနာ ဝုတ္တေ ဒုတိယကောဋ္ဌာသေ န ဂယှန္တိ ပုဂ္ဂလောကာသာနံ အညမညံ ပရိစ္ဆိန္နတ္တာ. ယဒိ ဧဝံ ကိံ တေ ဣမသ္မိံ ယမကေ အသင်္ဂဟိတာတိ အာဟ ‘‘တေ ပနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ယံ ဝုတ္တံ ‘‘သမာနဂတိကာတိ ဝိသုံ န ဒဿိတာ’’တိ၊ တံ ပါကဋတရံ ကာတုံ ‘‘အနဘိသမေတာဝီန’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တဿတ္ထော – ‘‘အနဘိသမေတာဝီန’’န္တိ ဣမိနာ ပဌမပဒေန ဂဟိတာ သဗ္ဗတ္ထ မဂ္ဂုပ္ပတ္တိရဟေ သမ္ပတ္တိဘဝေ တတ္ထ သုဒ္ဓါဝါသေ ယေ အနဘိသမေတာဝိနော၊ တေသု ဒွိပ္ပကာရေသု သုဒ္ဓါဝါသာ ယသ္မိံ ကာလေ တတ္ထ အနဘိသမေတာဝိနောတိ ဂဟေတဗ္ဗာ၊ တတ္ထ နေသံ တထာ ဂဟေတဗ္ဗကာလဿ ဝိသေသနတ္ထံ ‘‘သုဒ္ဓါဝါသာနံ ဒုတိယေ စိတ္တေ ဝတ္တမာနေ’’တိ ဝုတ္တန္တိ.

ဧတေနာတိ ဧတေန ဝစနေန. ဝေါဒါနစိတ္တံ နာမ မဂ္ဂစိတ္တာနံ အနန္တရပစ္စယဘူတံ စိတ္တံ၊ ဣဓ ပန အဂ္ဂမဂ္ဂစိတ္တဿ. တတောတိ ယထာဝုတ္တဝေါဒါနစိတ္တတော ပုရိမတရစိတ္တသမင်္ဂိနော၊ အနုလောမဉာဏသမ္ပယုတ္တစိတ္တသမင်္ဂိနော၊ အဝသိဋ္ဌဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာစိတ္တာဒိသမင်္ဂိနောပိ. တေနာဟ ‘‘ယာဝ သဗ္ဗန္တိမတဏှာသမ္ပယုတ္တစိတ္တသမင်္ဂီ၊ တာဝ ဒဿိတာ’’တိ.

ပဋိသန္ဓိစုတိစိတ္တာနံ ဘင်္ဂုပ္ပါဒက္ခဏာ ပဝတ္တေ စိတ္တဿ ဘင်္ဂုပ္ပါဒက္ခဏေဟိ ဒုက္ခသစ္စာဒီနံ နုပ္ပါဒါဒီသု သမာနဂတိကာတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘ပဝတ္တေ စိတ္တဿာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ စုတိစိတ္တဿပိ ဥပ္ပါဒက္ခဏဿ ဂဟဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ ယောဇနာ. ဒွီသုပိ ကောဋ္ဌာသေသူတိ သမုဒယသစ္စဿ ဘာဝိနော နိရောဓဿ အပ္ပဋိက္ခေပပဋိက္ခေပဝသေန ပဝတ္တေသု ပုရိမပစ္ဆိမကောဋ္ဌာသေသု. န ဝိသေသိတန္တိ ယထာဝုတ္တေ အပ္ပဋိက္ခေပေ စ သတိပိ ဝိသေသေတွာ န ဝုတ္တန္တိ အတ္ထော. ဧကဿပိ ပုဂ္ဂလဿ တာဒိသဿ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏသမင်္ဂိနော ပုရိမကောဋ္ဌာသဿေဝ အဘဇနတော ကောဋ္ဌာသဒွယသမ္ဘဝါဘာဝတောတိ အတ္ထော. ဣဒါနိ တမေဝတ္ထံ ဝိဝရိတုံ ‘‘ယဿ ဒုက္ခသစ္စ’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကေသဉ္စိ ပုဂ္ဂလာနံ. နိဒ္ဓါရဏေ စေတံ သာမိဝစနံ. ‘‘မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စာ’’တိ ဝုတ္တမဂ္ဂဖလာနိ ဒဿေန္တော ‘‘တိဏ္ဏံ ဖလာနံ ဒွိန္နဉ္စ မဂ္ဂါန’’န္တိ အာဟ. တာနိ ပန ဟေဋ္ဌိမာနိ တီဏိ ဖလာနိ မဇ္ဈေ စ ဒွေ မဂ္ဂါ ဝေဒိတဗ္ဗာ. နိရန္တရံ အနုပ္ပါဒေတွာတိ ပဋိပက္ခဓမ္မေဟိ အဝေါကိဏ္ဏံ ကတွာ သဟ ဝိပဿနာယ မဂ္ဂံ ဥပ္ပါဒေန္တေန ယာ သာတစ္စကိရိယာ ကာတဗ္ဗာ၊ တံ အကတွာတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘အန္တရန္တရာ။ပေ။ ဥပ္ပါဒေတွာ’’တိ. ‘‘အရူပေ မဂ္ဂဿ စ ဖလဿ စ ဘင်္ဂက္ခဏေ’’တိ အဝိသေသတော ဝုတ္တေ ကထမယံ ဝိသေသော လဗ္ဘတီတိ အာဟ ‘‘သာမညဝစနေနပီ’’တိအာဒိ. တေန အပဝါဒဝိသယပရိယာယေန ဥပသဂ္ဂါ အဘိနိဝိသန္တီတိ လောကသိဒ္ဓေါယံ ဉာယောတိ ဒဿေတိ.

ပဝတ္တိဝါရဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.