၅. ဗာဟိရမာတိကာဝဏ္ဏနာ

၅. ဧတေန ဌပနာကာရေနာတိ သရူပေန အဂ္ဂဟေတွာ ယထာဝုတ္တေန ပကရဏန္တရမာတိကာယ ဣဓ မာတိကာဘာဝကိတ္တနသင်္ခါတေန ဌပနာကာရေန. ပကရဏန္တရဌပိတာယ မာတိကာယ အဝိဘာဂေန ပစ္ဆတော ဂဟဏံ ဗဟိ ဌပနန္တိ အာဟ ‘‘ဗဟိ ပိဋ္ဌိတော ဌပိတတ္တာ’’တိ. ဣဓ အဋ္ဌပေတွာတိ ဣမိဿာ ဓာတုကထာယ သရူပေန အဝတွာ. တထာ ပကာသိတတ္တာတိ မာတိကာဘာဝေန ဇောတိတတ္တာ. ဓမ္မသင်္ဂဏီသီသေန ဟိ ဓမ္မသင်္ဂဏိယံ အာဂတမာတိကာဝ ဂဟိတာတိ. ယေဟိ နယေဟိ ဓာတုကထာယ နိဒ္ဒေသော၊ တေသု နယေသု၊ တေဟိ ဝိဘဇိတဗ္ဗေသု ခန္ဓာဒီသု၊ တေသံ နယာနံ ပဝတ္တိဒွါရလက္ခဏေသု စ ဥဒ္ဒိဋ္ဌေသု ဓာတုကထာယ ဥဒ္ဒေသဝသေန ဝတ္တဗ္ဗံ ဝုတ္တမေဝ ဟောတီတိ ယံ ဥဒ္ဒေသဝသေန ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ဝတွာ ပုန ယထာဝုတ္တာနံ ခန္ဓာဒီနံ ကုသလာဒိဝိဘာဂဒဿနတ္ထံ ‘‘သဗ္ဗာပိ ဓမ္မသင်္ဂဏီ ဓာတုကထာယ မာတိကာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ ဧဝမေတ္ထ မာတိကာယ နိက္ခေပဝိဓိ ဝေဒိတဗ္ဗော.

‘‘ဂါဝီတိ အယမာဟာ’’တိ ဧတ္ထ ဂါဝီ-သဒ္ဒေါ ဝိယ ‘‘သင်္ဂဟော အသင်္ဂဟော’’တိ ဧတ္ထ ပဒတ္ထဝိပလ္လာသကာရိနာ ဣတိ-သဒ္ဒေန အတ္ထပဒတ္ထကော သင်္ဂဟာသင်္ဂဟ-သဒ္ဒေါ သဒ္ဒပဒတ္ထကော ဇာယတီတိ အဓိပ္ပါယေနာဟ ‘‘အနိဒ္ဓါရိတတ္ထဿ သဒ္ဒဿေဝ ဝုတ္တတ္တာ’’တိ. တေန အတ္ထုဒ္ဓါရတော သင်္ဂဟသဒ္ဒံ သံဝဏ္ဏေတီတိ ဒဿေတိ. အနိဒ္ဓါရိတဝိသေသောတိ အသင်္ဂဟိတဇာတိသဉ္ဇာတိအာဒိဝိသေသော. သာမညေန ဂဟေတဗ္ဗတန္တိ သင်္ဂဟသဒ္ဒါဘိဓေယျတာသာမညေန ဝိညာယမာနော ဝုစ္စမာနော ဝါ. န စေတ္ထ သာမညဉ္စ ဧကရူပမေဝါတိ စောဒနာ ကာတဗ္ဗာ ဘေဒါပေက္ခတ္တာ တဿ. ယတ္တကာ ဟိ တဿ ဝိသေသာ၊ တဒပေက္ခမေဝ တန္တိ. ‘‘အတ္တနော ဇာတိယာ’’တိ ဝိညာယတိ ယထာ ‘‘မတ္တေယျာ’’တိ ဝုတ္တေ အတ္တနော မာတု ဟိတာတိ.

ဓမ္မဝိသေသံ အနိဒ္ဓါရေတွာတိ သင်္ဂဟိတတာဒိနာ ပုစ္ဆိတဗ္ဗဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗဓမ္မာနံ ဝိသေသနံ အကတွာ. သာမညေနာတိ အဝိသေသေန. ဓမ္မာနန္တိ ခန္ဓာဒိဓမ္မာနံ. အဝသေသာ နိဒ္ဓါရေတွာတိ ‘‘သင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတ’’န္တိအာဒိကာ အဝသေသာ ဒွါဒသပိ ပုစ္ဆိတဗ္ဗဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗဓမ္မဝိသေသံ နိဒ္ဓါရေတွာ ဓမ္မာနံ ပုစ္ဆနဝိဿဇ္ဇနနယဥဒ္ဒေသာတိ ယောဇနာ. နနု စ ‘‘သင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတ’’န္တိအာဒယောပိ ယထာဝုတ္တဝိသေသံ အနိဒ္ဓါရေတွာ သာမညေန ဓမ္မာနံ ပုစ္ဆနဝိဿဇ္ဇနနယုဒ္ဒေသာတိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘သင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတ’’န္တိအာဒိ. ယဿ အတ္ထော ဉာယတိ၊ သဒ္ဒေါ စ န ပယုဇ္ဇတိ၊ သော လောပေါတိ ဝေဒိတဗ္ဗော၊ အာဝုတ္တိအာဒိဝသေန ဝါ အယမတ္ထော ဒီပေတဗ္ဗော. တေနာတိ လုတ္တနိဒ္ဒိဋ္ဌေန အသင်္ဂဟိတ-သဒ္ဒေန. သင်္ဂဟိတဝိသေသဝိသိဋ္ဌောတိ စက္ခာယတနေန ခန္ဓသင်္ဂဟေန သင်္ဂဟိတတာဝိသေသဝိသိဋ္ဌော၊ တေန သောတာယတနာဒိဘာဝေန အသင်္ဂဟိတော သောတပသာဒါဒိကော ယော ရုပ္ပနသဘာဝေါ ဓမ္မဝိသေသော. တန္နိဿိတော တံ ဓမ္မဝိသေသံ နိဿာယ လဗ္ဘမာနော. ‘‘တေ ဓမ္မာ ကတိဟိ ခန္ဓေဟိ။ပေ။ စတူဟိ ခန္ဓေဟိ အသင်္ဂဟိတာ’’တိအာဒိနာ အသင်္ဂဟိတတာသင်္ခါတော ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနနယော ပရတော ပုစ္ဆိတွာ ဝိဿဇ္ဇိယမာနော ဣဓ ဥဒ္ဒိဋ္ဌော ဟောတိ. ဝိသေသနေ ကရဏဝစနန္တိ ဣမိနာ တဿ ဓမ္မဿ ယထာဝုတ္တသင်္ဂဟိတတာဝိသေသဝိသိဋ္ဌတံယေဝ ဝိဘာဝေတိ. ဧဝမေတေ ပုစ္ဆိတဗ္ဗဝိဿဇ္ဇေတဗ္ဗဓမ္မဝိသေသံ နိဒ္ဓါရေတွာ ပုစ္ဆနဝိဿဇ္ဇနနယုဒ္ဒေသာ ပဝတ္တာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

နနု စ ‘‘သင်္ဂဟိတေန အသင်္ဂဟိတ’’န္တိ ဧတ္တာဝတာပိ အယမတ္ထော လဗ္ဘတီတိ? န လဗ္ဘတိ တဿ ဓမ္မမတ္တဒီပနတော. နယုဒ္ဒေသော ဟေသော၊ န ဓမ္မုဒ္ဒေသော. တထာ ဟိ ပါဠိယံ သင်္ဂဟိတေနအသင်္ဂဟိတပဒနိဒ္ဒေသေ ‘‘စက္ခာယတနေန ယေ ဓမ္မာ ခန္ဓသင်္ဂဟေန သင်္ဂဟိတာ၊ အာယတန။ပေ။ ဓာတုသင်္ဂဟေန အသင်္ဂဟိတာ’’တိ ဝတွာ ‘‘တေ ဓမ္မာ ကတိဟိ ခန္ဓေဟိ။ပေ။ အသင်္ဂဟိတာ’’တိ (ဓာတု. ၁၇၁) ပုစ္ဆိတွာ ‘‘တေ ဓမ္မာ စတူဟိ ခန္ဓေဟိ ဒွီဟာယတနေဟိ အဋ္ဌဟိ ဓာတူဟိ အသင်္ဂဟိတာ’’တိ ဒုတိယံ အသင်္ဂဟိတပဒံ ဂဟိတံ. အညထာ ‘‘စက္ခာယတနေန ယေ ဓမ္မာ ခန္ဓသင်္ဂဟေန သင်္ဂဟိတာ၊ တေ ဓမ္မာ အာယတနသင်္ဂဟေန အသင်္ဂဟိတာ၊ ဓာတုသင်္ဂဟေန အသင်္ဂဟိတာ. တေ ကတမေ’’ဣစ္စေဝ နိဒ္ဒိသိတဗ္ဗံ သိယာ.

ဧသ နယောတိ အတိဒေသေန ဒဿိတမတ္ထံ ပါကဋတရံ ကာတုံ ‘‘တေသုပီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတိယပဒေနာတိ လုတ္တနိဒ္ဒေသေန ဂဟေတဗ္ဗန္တိ ဝုတ္တပဒံ သန္ဓာယာဟ. ကတ္တုအတ္ထေ ကရဏနိဒ္ဒေသော သင်္ဂဟိတာသင်္ဂဟိတေဟိ တေဟိ ဓမ္မေဟိ ဓမ္မာနံ သင်္ဂဟိတတာသင်္ဂဟိတတာယ ဝုတ္တတ္တာ. တထာ ဟိ တတ္ထ ပါဠိယံ ‘‘တေဟိ ဓမ္မေဟိ ယေ ဓမ္မာ’’တိ ဓမ္မမုခေနေဝ သင်္ဂဟိတတာသင်္ဂဟိတတာ ဝုတ္တာ. ဒုတိယတတိယေသု ပန သင်္ဂဟိတတာသင်္ဂဟိတတာသင်္ခါတဝိသေသနဒွါရေန ဓမ္မာနံ အသင်္ဂဟိတတာသင်္ဂဟိတတာ ဝုတ္တာတိ တတ္ထ ‘‘ဝိသေသနေ ကရဏဝစန’’န္တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘တတ္ထ ဟိ။ပေ။ ဓမ္မန္တရဿာ’’တိ. တတ္ထ သဘာဝန္တရေနာတိ သင်္ဂဟိတတာသင်္ဂဟိတတာသင်္ခါတေန သဘာဝန္တရေန ပကာရန္တရေန. သဘာဝန္တရဿာတိ အသင်္ဂဟိတတာသင်္ဂဟိတတာသင်္ခါတဿ သဘာဝန္တရဿ. ဧတေသူတိ စတုတ္ထပဉ္စမေသု. ဓမ္မန္တရေနာတိ အညဓမ္မေန. ဓမ္မန္တရဿာတိ တတော အညဿ ဓမ္မဿ ဝိသေသနံ ကတံ. တတ္ထ ဟိ အန္တရေန ပကာရဝိသေသာမသနံ ဓမ္မေနေဝ ဓမ္မော ဝိသေသိတောတိ. အာဒိပဒေနေဝါတိ ‘‘သင်္ဂဟိတေနာ’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တေန ပဌမပဒေနေဝ. ဣတရေဟီတိ ‘‘သမ္ပယုတ္တံ ဝိပ္ပယုတ္တ’’န္တိအာဒိနာ ဝုတ္တေဟိ ဒုတိယတတိယပဒေဟိ. ဧတ္ထာတိ ဧကာဒသမာဒီသု စတူသု. ဒုတိယတတိယေသု ဝိယ ဝိသေသနေ ဧဝ ကရဏဝစနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ န စတုတ္ထပဉ္စမေသု ဝိယ ကတ္တုအတ္ထေတိ အဓိပ္ပါယော. ပုစ္ဆာဝိဿဇ္ဇနာနန္တိအာဒိနာ တမေဝတ္ထံ ဝိဘာဝေတိ.

ဝိဝိဓကပ္ပနတောတိ ဝိဝိဓံ ဗဟုဓာ ကပ္ပနတော၊ သင်္ဂဟာသင်္ဂဟာနံ ဝိသုံ သဟ စ ဝိသေသနဝိသေသိတဗ္ဗဘာဝကပ္ပနတောတိ အတ္ထော. တံ ပန ဝိကပ္ပနံ ဝုတ္တာကာရေန ဝိဘဇနံ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဝိဘာဂတောတိ အတ္ထော’’တိ. သန္နိဋ္ဌာနလက္ခဏေန အဓိမောက္ခေန သမ္ပယုတ္တဓမ္မာ အာရမ္မဏေ နိစ္ဆယနာကာရေန ပဝတ္တိယာ သန္နိဋ္ဌာနဝသေန ဝုတ္တဓမ္မာ. တေ စ တေဟိ သဒ္ဓိံ တဒဝသိဋ္ဌေ ဒွိပဉ္စဝိညာဏဝိစိကိစ္ဆာသဟဂတဓမ္မေ စ သင်္ဂဟေတွာ အာဟ ‘‘သန္နိဋ္ဌာနဝသေန ဝုတ္တာ စ သဗ္ဗေ စ စိတ္တုပ္ပါဒါ သန္နိဋ္ဌာနဝသေန ဝုတ္တသဗ္ဗစိတ္တုပ္ပါဒါ’’တိ. ဣတရေတိ ဖဿာဒယော. သဗ္ဗေသန္တိ ဧကူနနဝုတိယာ စိတ္တုပ္ပါဒါနံ. ပရိဂ္ဂဟေတဗ္ဗာတိ သင်္ဂဟာဒိဝသေန ပရိဂ္ဂဏှိတဗ္ဗာ. မဟာဝိသယေန အဓိမောက္ခေန. အညေသန္တိ ဝိတက္ကာဒီနံ. ဝစနံ သန္ဓာယာတိ ‘‘အဓိမုစ္စနံ အဓိမောက္ခော၊ သော သန္နိဋ္ဌာနလက္ခဏော’’တိ ဓမ္မသင်္ဂဟဝဏ္ဏနာယံ (ဓ. သ. အဋ္ဌ. ယေဝါပနကဝဏ္ဏနာ) ‘‘တဏှာပစ္စယာ အဓိမောက္ခော၊ အဓိမောက္ခပစ္စယာ ဘဝေါ’’တိ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဝိဘင်္ဂေ စ အာဂတံ ဝစနံ သန္ဓာယ. အတ္ထေ သတီတိ ‘‘သန္နိဋ္ဌာန။ပေ။ သာဓာရဏတော’’တိ ဧဝမတ္ထေ ဝုစ္စမာနေ. ဝတ္တဗ္ဗေသူတိ သင်္ဂဟာဒိပရိဂ္ဂဟတ္ထံ ဝတ္တဗ္ဗေသု. ဝုတ္တာ ဖဿာဒယော မနသိကာရပရိယောသာနာ. တာဒိသဿာတိ ဖဿာဒိသဒိသဿ သာဓာရဏဿ အဓိမောက္ခသဒိသဿ အသာဓာရဏဿ အညဿ ဓမ္မဿ အဘာဝါ.

နနု ဇီဝိတိန္ဒြိယစိတ္တဋ္ဌိတိယောပိ သာဓာရဏာတိ? သစ္စံ သာဓာရဏာ၊ အတ္ထိ ပန ဝိသေသောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘ဇီဝိတိန္ဒြိယံ ပနာ’’တိအာဒိ. အသမာဓိသဘာဝါ ဗလဘာဝံ အပ္ပတ္တာ သာမညသဒ္ဒေနေဝ ဝတ္တဗ္ဗာတိ ယောဇနာ. သာမညဝိသေသသဒ္ဒေဟိ စာတိ သာမညဝိသေသသဒ္ဒေဟိ ဝတ္တဗ္ဗာ စ သမာဓိသဘာဝါ စိတ္တေကဂ္ဂတာ. ဝိသေသသဒ္ဒဝစနီယံ အညန္တိ ဗလပ္ပတ္တသမာဓိတော အညံ သာမညသဒ္ဒေန ဗျာပေတဗ္ဗံ၊ ဝိသေသသဒ္ဒေန စ နိဝတ္တေတဗ္ဗံ နတ္ထိ သမာဓိသဘာဝါယ ဧဝ စိတ္တေကဂ္ဂတာယ ဂဟိတတ္တာ. န အညဗျာပကနိဝတ္တကော သာမညဝိသေသော အနည။ပေ။ ဝိသေသော၊ တဿ ဒီပနတော. တဿေဝ ဓမ္မဿာတိ တဿေဝ ဗလပ္ပတ္တသမာဓိဓမ္မဿ. ဘေဒဒီပကေဟီတိ ဝိသေသဒီပကေဟိ သမာဓိဗလာဒိဝစနေဟိ ဝတ္တဗ္ဗာ. ဝုတ္တလက္ခဏာ အနညဗျာပကနိဝတ္တကသာမညဝိသေသဒီပနာ သဒ္ဒါ. တတော ဝိပရီတေဟိ အညံ ဗျာပေတဗ္ဗံ နိဝတ္တေတဗ္ဗဉ္စ ဂဟေတွာ ပဝတ္တေဟိ သာမညဝိသေသသဒ္ဒေဟေဝ န သုခါဒိသဘာဝါ ဝေဒနာ ဝိယ ဝတ္တဗ္ဗာ. တသ္မာတိ ယသ္မာ အသမာဓိသဘာဝါ သမာဓိသဘာဝါတိ ဒွေဓာ ဘိန္ဒိတွာ ဂဟိတာ စိတ္တေကဂ္ဂတာ၊ တသ္မာ. အသမာဓိသဘာဝမေဝ ပကာသေယျ ဝိသေသသဒ္ဒနိရပေက္ခံ ပဝတ္တမာနတ္တာ. ဣတရောတိ သမာဓိဗလာဒိကော ဝိသေသသဒ္ဒေါ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ အဗ္ဘန္တရမာတိကုဒ္ဒေသေ၊ သာဓာရဏေ ဖဿာဒိကေ၊ မဟာဝိသယေ ဝါ အဓိမောက္ခေ ဥဒ္ဒိသိယမာနေ. နနု စ အဘိန္ဒိတွာ ဂယှမာနာ စိတ္တေကဂ္ဂတာ ဝေဒနာ ဝိယ သာဓာရဏာ ဟောတီတိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘အဘိန္နာပိ ဝါ’’တိအာဒိ. ‘‘စိတ္တဿ ဌိတိ စိတ္တေကဂ္ဂတာ အဝိသာဟဋမာနသတာ (ဓ. သ. ၁၁၊ ၁၅). အရူပီနံ ဓမ္မာနံ အာယု ဌိတီ’’တိ (ဓ. သ. ၁၉) ဝစနတော သမာဓိဇီဝိတိန္ဒြိယာနံ အညဓမ္မနိဿယေန ဝတ္တဗ္ဗတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. န အရဟတီတိ ဣဓ ဥဒ္ဒေသံ န အရဟတိ သမုခေနေဝ ဝတ္တဗ္ဗေသု ဖဿာဒီသု ဥဒ္ဒိသိယမာနေသူတိ အတ္ထော.

မာတိကာဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.