၆. သုရာပါနဝဂ္ဂေါ
၁. သုရာပါနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၂၆-၃၂၈. သုရာပါနဝဂ္ဂဿ ပဌမသိက္ခာပဒေ ဝတိယာတိ ဂါမပရိက္ခေပဝတိယာ. ပါဠိယံ ပိဋ္ဌသုရာဒီသု ပိဋ္ဌံ ဘာဇနေ ပက္ခိပိတွာ တဇ္ဇံ ဥဒကံ ဒတွာ မဒ္ဒိတွာ ကတာ ပိဋ္ဌသုရာ. ဧဝံ ပူဝေ ဩဒနေ စ ဘာဇနေ ပက္ခိပိတွာ တဇ္ဇံ ဥဒကံ ဒတွာ မဒ္ဒိတွာ ကတာ ပူဝသုရာ ဩဒနသုရာတိ စ ဝုစ္စတိ. ‘‘ကိဏ္ဏာ’’တိ ပန တဿာ သုရာယ ဗီဇံ ဝုစ္စတိ. ယေ သုရာမောဒကာတိပိ ဝုစ္စန္တိ၊ တေ ပက္ခိပိတွာ ကတာ ကိဏ္ဏပက္ခိတ္တာ. ဟရီတကီသာသပါဒိနာနာသမ္ဘာရေဟိ သံယောဇိတာ သမ္ဘာရသံယုတ္တာ.
မဓုကတာလနာဠိကေရာဒိပုပ္ဖရသော စိရပရိဝါသိတော ပုပ္ဖါသဝေါ. ပနသာဒိဖလရသော ဖလာသဝေါ. မုဒ္ဒိကာရသော မဓွာသဝေါ. ဥစ္ဆုရသော ဂုဠာသဝေါ. ဟရီတကာမလကကဋုကဘဏ္ဍာဒိနာနာသမ္ဘာရာနံ ရသော စိရပရိဝါသိတော သမ္ဘာရသံယုတ္တော. ဗီဇတော ပဋ္ဌာယာတိ သမ္ဘာရေ ပဋိယာဒေတွာ စာဋိယံ ပက္ခိတ္တကာလတော၊ တာလနာဠိကေရာဒီနံ ပုပ္ဖရသဿ ဂဟိတအဘိနဝကာလတောယေဝ စ ပဋ္ဌာယ.
၃၂၉. လောဏသောဝီရကံ သုတ္တဉ္စ အနေကေဟိ ဘေသဇ္ဇေဟိ အဘိသင်္ခတော အမဇ္ဇဘူတော အာသဝဝိသေသော. ဝါသဂ္ဂါဟာပနတ္ထန္တိ သုဂန္ဓိဘာဝဂ္ဂါဟာပနတ္ထံ. အစိတ္တကံ လောကဝဇ္ဇန္တိ ဧတ္ထ ယံ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တံ ပဌမပါရာဇိကဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. မဇ္ဇဘာဝေါ၊ တဿ ပါနဉ္စာတိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ.
သုရာပါနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၂. အင်္ဂုလိပတောဒကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၃၀. ဒုတိယေ ဘိက္ခုနီပိ အနုပသမ္ပန္နဋ္ဌာနေ ဌိတာတိ ဧတ္ထ ဘိက္ခုပိ ဘိက္ခုနိယာ အနုပသမ္ပန္နဋ္ဌာနေ ဌိတောတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. ဟသာဓိပ္ပါယတာ၊ ဥပသမ္ပန္နဿ ကာယေန ကာယာမသနန္တိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ.
အင်္ဂုလိပတောဒကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၃. ဟသဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၃၅. တတိယံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. ဥပရိဂေါပ္ဖကတာ၊ ဟသာဓိပ္ပါယေန ကီဠနန္တိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ.
ဟသဓမ္မသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၄. အနာဒရိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၄၄. စတုတ္ထေ ဂါရယှော အာစရိယုဂ္ဂဟော န ဂဟေတဗ္ဗောတိ ယသ္မာ ဥစ္ဆုရသော သတ္တာဟကာလိကော၊ တဿ ကသဋော ယာဝဇီဝိကော၊ ဒွိန္နံယေဝ သမဝါယော ဥစ္ဆုယဋ္ဌိ၊ တသ္မာ ဝိကာလေ ဥစ္ဆုယဋ္ဌိံ ခါဒိတုံ ဝဋ္ဋတိ ဂုဠဟရီတကံ ဝိယာတိ ဧဝမာဒိကော ဂါရယှာစရိယဝါဒေါ န ဂဟေတဗ္ဗော. လောကဝဇ္ဇေ အာစရိယုဂ္ဂဟော န ဝဋ္ဋတီတိ လောကဝဇ္ဇသိက္ခာပဒေ အာပတ္တိဋ္ဌာနေ ယော အာစရိယဝါဒေါ၊ သော န ဂဟေတဗ္ဗော၊ လောကဝဇ္ဇံ အတိက္ကမိတွာ ‘‘ဣဒံ အမှာကံ အာစရိယုဂ္ဂဟော’’တိ ဝဒန္တဿ ဥဂ္ဂဟော န ဝဋ္ဋတီတိ အဓိပ္ပါယော. သုတ္တာနုလောမံ နာမ အဋ္ဌကထာ. ပဝေဏိယာ အာဂတသမောဓာနံ ဂစ္ဆတီတိ ‘‘ပဝေဏိယာ အာဂတော အာစရိယုဂ္ဂဟောဝ ဂဟေတဗ္ဗော’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တေ မဟာအဋ္ဌကထာဝါဒေယေဝ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ အဓိပ္ပါယော. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. ဥပသမ္ပန္နဿ ပညတ္တေန ဝစနံ၊ အနာဒရိယကရဏန္တိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ.
အနာဒရိယသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၅. ဘိံသာပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၄၅. ပဉ္စမံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. ဥပသမ္ပန္နတာ၊ တဿ ဒဿနသဝနဝိသယေ ဘိံသာပေတုကာမတာယ ဝါယမနန္တိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ.
ဘိံသာပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၆. ဇောတိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၅၀. ဆဋ္ဌေ ဘဂ္ဂါ နာမ ဇနပဒိနော ရာဇကုမာရာ၊ တေသံ နိဝါသော ဧကောပိ ဇနပဒေါ ရုဠှီသဒ္ဒေန ‘‘ဘဂ္ဂါ’’တိ ဝုစ္စတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဘဂ္ဂါတိ ဇနပဒဿ နာမ’’န္တိ. သုသုမာရဂိရေတိ ဧဝံနာမကေ နဂရေ. တဿ ကိရ နဂရဿ မာပနတ္ထံ ဝတ္ထုဝိဇ္ဇာစရိယေန နဂရဋ္ဌာနဿ ပရိဂ္ဂဏှနဒိဝသေ အဝိဒူရေ သုသုမာရော သဒ္ဒမကာသိ ဂိရံ နိစ္ဆာရေသိ. အထ အနန္တရာယေန နဂရေ မာပိတေ တမေဝ သုသုမာရဂိရဏံ သုဘနိမိတ္တံ ကတွာ သုသုမာရဂိရံတွေဝဿ နာမံ အကံသု. ကေစိ ပန ‘‘သုသုမာရသဏ္ဌာနတ္တာ သုသုမာရော နာမ ဧကော ဂိရိ၊ သော တဿ နဂရဿ သမီပေ၊ တသ္မာ တံ သုသုမာရဂိရိ ဧတဿ အတ္ထီတိ ‘သုသုမာရဂိရီ’တိ ဝုစ္စတီ’’တိ ဝဒန္တိ. တထာ ဝါ ဟောတု အညထာ ဝါ၊ နာမမေတံ တဿ နဂရဿာတိ အာဟ ‘‘သုသုမာရဂိရန္တိ နဂရဿ နာမ’’န္တိ. ဘေသကဠာတိ ဃမ္ပဏ္ဍနာမကော ဂစ္ဆဝိသေသော. ကေစိ ‘‘သေတရုက္ခော’’တိပိ ဝဒန္တိ. တေသံ ဗဟုလတာယ ပန တံ ဝနံ ဘေသကဠာဝနန္တွေဝ ပညာယိတ္ထ. ‘‘ဘေသဂဠာဝနေ’’တိပိ ပါဌော. ‘‘ဘေသော နာမ ဧကော ယက္ခော အယုတ္တကာရီ၊ တဿ တတော ဂဠိတဋ္ဌာနတာယ တံ ဝနံ ဘေသဂဠာဝနံ နာမ ဇာတ’’န္တိ ဟိ ကေစိ.
၃၅၂. ဇောတိကရဏေတိ အဂ္ဂိကရဏေ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. အဂိလာနတာ၊ အနုညာတကရဏာဘာဝေါ၊ ဝိသိဗ္ဗေတုကာမတာ၊ သမာဒဟနန္တိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ စတ္တာရိ အင်္ဂါနိ.
ဇောတိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၇. နဟာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၅၇. သတ္တမသိက္ခာပဒဿ ပါဠိယံ အသမ္ဘိန္နေနာတိ အမက္ခိတေန၊ အနဋ္ဌေနာတိ အတ္ထော. ဩရေနဒ္ဓမာသံ နဟာယေယျာတိ နဟာတဒိဝသတော ပဋ္ဌာယ အဒ္ဓမာသေ အပရိပုဏ္ဏေ နဟာယေယျ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. မဇ္ဈိမဒေသော၊ ဦနကဒ္ဓမာသေ နဟာနံ၊ သမယာနံ ဝါ နဒီပါရဂမနဿ ဝါ အာပဒါနံ ဝါ အဘာဝေါတိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ.
နဟာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၈. ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၆၈. အဋ္ဌမေ ‘‘စမ္မကာရနီလံ နာမ ပကတိနီလ’’န္တိ တီသုပိ ဂဏ္ဌိပဒေသု ဝုတ္တံ. ဂဏ္ဌိပဒေ ပန ‘‘စမ္မကာရာ ဥဒကေ တိပုမလံ အယဂူထဉ္စ ပက္ခိပိတွာ စမ္မံ ကာဠံ ကရောန္တိ၊ တံ စမ္မကာရနီလ’’န္တိ ဝုတ္တံ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. ဝုတ္တပ္ပကာရဿ စီဝရဿ အကတကပ္ပတာ၊ အနဋ္ဌစီဝရာဒိတာ၊ နိဝါသနံ ဝါ ပါရုပနံ ဝါတိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ.
ဒုဗ္ဗဏ္ဏကရဏသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၉. ဝိကပ္ပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၇၄. နဝမေ အပစ္စုဒ္ဓါရဏန္တိ ‘‘မယှံ သန္တကံ ပရိဘုဉ္ဇ ဝါ ဝိဿဇ္ဇေဟိ ဝါ’’တိအာဒိနာ အကတပစ္စုဒ္ဓါရံ. ယေန ဝိနယကမ္မံ ကတန္တိ ယေန သဒ္ဓိံ ဝိနယကမ္မံ ကတံ. တိံသကဝဏ္ဏနာယန္တိ နိဿဂ္ဂိယဝဏ္ဏနာယံ. ပရိဘောဂေန ကာယကမ္မံ၊ အပစ္စုဒ္ဓါရာပနေန ဝစီကမ္မံ. သေသမေတ္ထ ဥတ္တာနမေဝ. သာမံ ဝိကပ္ပိတဿ အပစ္စုဒ္ဓါရော၊ ဝိကပ္ပနုပဂစီဝရတာ၊ ပရိဘောဂေါတိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ.
ဝိကပ္ပနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၀. စီဝရအပနိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
၃၇၇. ဒသမံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ. ဥပသမ္ပန္နဿ သန္တကာနံ ပတ္တာဒီနံ အပနိဓာနံ၊ ဝိဟေသေတုကာမတာ ဝါ ဟသာဓိပ္ပါယတာ ဝါတိ ဣမာနိ ပနေတ္ထ ဒွေ အင်္ဂါနိ.
စီဝရအပနိဓာနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
နိဋ္ဌိတော သုရာပါနဝဂ္ဂေါ ဆဋ္ဌော.