၁. ပဌမသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၆၇၉. သံဃာဒိသေသကဏ္ဍေ ‘‘ဒုတိယဿ အာရောစေတီ’’တိ ဧတ္ထာပိ ဒွီသုပိ အဍ္ဍကာရကေသု ယဿ ကဿစိ ဒုတိယဿ ကထံ ယော ကောစိ အာရောစေတီတိ ဧဝမတ္ထော ဂဟေတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ.

ဂတိဂတန္တိ စိရကာလပ္ပဝတ္တံ. အာပတ္တီတိ အာပဇ္ဇနံ. ‘‘နိဿာရဏီယ’’န္တိ ဣဒံ ကတ္တုအတ္ထေ သိဒ္ဓန္တိ အာဟ ‘‘နိဿာရေတီ’’တိ. အာပန္နံ ဘိက္ခုနိံ သင်္ဃတော ဝိယောဇေတိ၊ ဝိယောဇနဟေတု ဟောတီတိ အတ္ထော.

ဂီဝါယေဝါတိ အာဏတ္တိယာ အဘာဝတော. တေသံ အနတ္ထကာမတာယာတိ ‘‘စောရော’’တိ ဝုတ္တံ မမ ဝစနံ သုတွာ ကေစိ ဒဏ္ဍိဿန္တိ ဇီဝိတာ ဝေါရောပေဿန္တီတိ ဧဝံ သညာယ. ဧတေန ကေဝလံ ဘယေန ဝါ ပရိက္ခာရဂ္ဂဟဏတ္ထံ ဝါ သဟသာ ‘‘စောရော’’တိ ဝုတ္တေ ဒဏ္ဍိတေပိ န ဒေါသောတိ ဒဿေတိ. ရာဇပုရိသာနဉှိ ‘‘စောရော အယ’’န္တိ ဥဒ္ဒိဿ ကထနေ ဧဝ ဂီဝါ၊ ဘိက္ခူနံ၊ ပန အာရာမိကာဒီနံ ဝါ သမ္မုခါ ‘‘အသုကော စောရော ဧဝမကာသီ’’တိ ကေနစိ ဝုတ္တဝစနံ နိဿာယ အာရာမိကာဒီသု ရာဇပုရိသာနံ ဝတွာ ဒဏ္ဍာပေန္တေသုပိ ဘိက္ခုဿ န ဂီဝါ ရာဇပုရိသာနံ အဝုတ္တတ္တာ. ယေသဉ္စ ဝုတ္တံ၊ တေဟိ သယံ စောရဿ အဒဏ္ဍိတတ္တာတိ ဂဟေတဗ္ဗံ. ‘‘တွံ ဧတဿ သန္တကံ အစ္ဆိန္ဒာ’’တိ အာဏတ္တောပိ ဟိ သစေ အညေန အစ္ဆိန္ဒာပေတိ၊ အာဏာပကဿ အနာပတ္တိ ဝိသင်္ကေတတ္တာ. ‘‘အတ္တနော ဝစနကရ’’န္တိ ဣဒံ သာမီစိဝသေန ဝုတ္တံ. ဝစနံ အကရောန္တာနံ ရာဇပုရိသာနမ္ပိ ‘‘ဣမိနာ ဂဟိတပရိက္ခာရံ အာဟရာပေဟိ၊ မာ စဿ ဒဏ္ဍံ ကရောဟီ’’တိ ဥဒ္ဒိဿ ဝဒန္တဿာပိ ဒဏ္ဍေ ဂဟိတေပိ န ဂီဝါ ဧဝ ဒဏ္ဍဂ္ဂဟဏဿ ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ၊ ‘‘အသုကဘဏ္ဍံ အဝဟရာ’’တိ အာဏာပေတွာ ဝိပ္ပဋိသာရေ ဥပ္ပန္နေ ပုန ပဋိက္ခိပနေ (ပါရာ. ၁၂၁) ဝိယ.

ဒါသာဒီနံ သမ္ပဋိစ္ဆနေ ဝိယ တဒတ္ထာယ အဍ္ဍကရဏေ ဘိက္ခူနမ္ပိ ဒုက္ကဋန္တိ အာဟ ‘‘အကပ္ပိယအဍ္ဍော နာမ န ဝဋ္ဋတီ’’တိ. ကေနစိ ပန ဘိက္ခုနာ ခေတ္တာဒိအတ္ထာယ ဝေါဟာရိကာနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ အဍ္ဍေ ကတေပိ တံ ခေတ္တာဒိသမ္ပဋိစ္ဆနေ ဝိယ သဗ္ဗေသံ အကပ္ပိယံ န ဟောတိ ပုဗ္ဗေ ဧဝ သံဃဿ သန္တကတ္တာ၊ ဘိက္ခုဿေဝ ပန ပယောဂဝသေန အာပတ္တိယော ဟောန္တိ. ဒါသာဒီနမ္ပိ ပန အတ္ထာယ ရက္ခံ ယာစိတုံ ဝေါဟာရိကေန ပုဋ္ဌေန သံဃဿ ဥပ္ပန္နံ ကပ္ပိယက္ကမံ ဝတ္တုံ၊ အာရာမိကာဒီဟိ စ အဍ္ဍံ ကာရာပေတုဉ္စ ဝဋ္ဋတိ ဧဝ. ဝိဟာရဝတ္ထာဒိကပ္ပိယအဍ္ဍံ ပန ဘိက္ခုနော သယမ္ပိ ကာတုံ ဝဋ္ဋတိ.

ဘိက္ခုနီနံ ဝုတ္တောတိ ရက္ခံ ယာစန္တီနံ ဘိက္ခုနီနံ ဝုတ္တော ဥဒ္ဒိဿအနုဒ္ဒိဿဝသေန ရက္ခာယာစနဝိနိစ္ဆယော၊ န သဗ္ဗော သိက္ခာပဒဝိနိစ္ဆယော အသာဓာရဏတ္တာ သိက္ခာပဒဿ. တေနာဟ ‘‘ဘိက္ခုနောပီ’’တိအာဒိ. အနာကဍ္ဎိတာယ အဍ္ဍကရဏံ၊ အဍ္ဍပရိယောသာနန္တိ ဒွေ အင်္ဂါနိ.

ပဌမသံဃာဒိသေသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.