၁. ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

၆၅၆. ဘိက္ခုနီဝိဘင်္ဂေ မိဂါရမာတုယာတိ မိဂါရမာတု၊ ဝိသာခါယာတိ အတ္ထော. ပါဠိယံ ‘‘ဧဟိ ဘိက္ခုနီတိ ဘိက္ခုနီ၊ တီဟိ သရဏဂမနေဟိ ဥပသမ္ပန္နာတိ ဘိက္ခုနီ’’တိ ဣဒံ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂပါဠိယာ သမဒဿနတ္ထံ အဋ္ဌဂရုဓမ္မပ္ပဋိဂ္ဂဟဏေန လဒ္ဓူပသမ္ပဒံ မဟာပဇာပတိဂေါတမိဉ္စေဝ တာယ သဟ နိက္ခန္တာ ဘဂဝတော အာဏာယ ဘိက္ခူနညေဝ သန္တိကေ ဧကတောဥပသမ္ပန္နာ ပဉ္စသတသာကိယာနိယော စ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တာ ဟိ ဘဂဝတာ အာနန္ဒတ္ထေရဿ ယာစနာယ ပဗ္ဗဇ္ဇံ အနုဇာနန္တေန ‘‘ဧထ ဘိက္ခုနိယော၊ မမ သာသနေ တုမှေပိ ပဝိသထာ’’တိ ဝုတ္တာ ဝိယ ဇာတာ. သာကိယာနိယော ဧဝ သရဏသီလာနိ ဒတွာ ကမ္မဝါစာယ ဥပသမ္ပာဒိတတ္တာ ‘‘တီဟိ သရဏဂမနေဟိ ဥပသမ္ပန္နာ’’တိ ဝုတ္တာ. န ဟိ ဧတာဟိ အညာ ဧဟိဘိက္ခုနိဘာဝါဒိနာ ဥပသမ္ပန္နာ နာမ သန္တိ. ယံ ပန ထေရီဂါထာသု ဘဒ္ဒါယ ကုဏ္ဍလကေသိယာ –

‘‘နိဟစ္စ ဇာဏုံ ဝန္ဒိတွာ၊ သမ္မုခါ အဉ္ဇလိံ အကံ၊

‘ဧဟိ ဘဒ္ဒေ’တိ မံ အဝေါစ၊ သာ မေ အာသူပသမ္ပဒါ’’တိ. (ထေရီဂါ. ၁၀၉) –

ဝုတ္တံ. ယဉ္စ အပဒါနေပိ –

‘‘အာယာစိတော တဒါ အာဟ၊ ‘ဧဟိ ဘဒ္ဒေ’တိ နာယကော၊

တဒါဟံ ဥပသမ္ပန္နာ၊ ပရိတ္တံ တောယမဒ္ဒသ’’န္တိ. (အပ. ထေရီ ၂.၃.၄၄) –

ဝုတ္တံ. တမ္ပိ ‘‘ဧဟိ တွံ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇံ၊ ဥပသမ္ပဒဉ္စ ဂဏှာဟီ’’တိ ဘဂဝတော အာဏာ ဥပသမ္ပဒါယ ကာရဏတ္တာ ဥပသမ္ပဒါ အဟောသီတိ ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တထာ ဟိ ဝုတ္တံ ထေရီဂါထာဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဧဟိ ဘဒ္ဒေ၊ ဘိက္ခုနုပဿယံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုနီနံ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇ္ဇ ဥပသမ္ပဇ္ဇဿူတိ မံ အဝစ အာဏာပေသိ၊ သာ သတ္ထု အာဏာ မယှံ ဥပသမ္ပဒါယ ကာရဏတ္တာ ဥပသမ္ပဒါ အာသိ အဟောသီ’’တိ (ထေရီဂါ. အဋ္ဌ. ၁၁၁).

၆၅၇. သာဓာရဏပါရာဇိကေဟီတိ မေထုနာဒီဟိ စတူဟိ. တာနိ၊ ပန အညာနိ စ သာဓာရဏသိက္ခာပဒါနိ ယသ္မာ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေ ဝုတ္တနိဒါနဝတ္ထာဒီသု ဧဝ သာဓာရဏဝသေန ပညတ္တာနိ၊ ပစ္ဆာ ပန တာနိ ဘိက္ခုနီနံ ပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသံ အနုဇာနန္တေန ဘဂဝတာ တာသံ သိက္ခာပစ္စက္ခာနာဘာဝေန ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဆန္ဒသော မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျာ’’တိအာဒိနာ တဒနုရူပဝသေန ပရိဝတ္တေတွာ အသာဓာရဏသိက္ခာပဒေဟိ သဒ္ဓိံ သံသန္ဒေတွာ ဘိက္ခုနိပါတိမောက္ခုဒ္ဒေသဝသေန ဧကတော သင်္ဂဟိတာနိ. ယသ္မာ စ နေသံ ဘိက္ခုဝိဘင်္ဂေ (ပါရာ. ၄၄ အာဒယော) ဝုတ္တနယေနေဝ သဗ္ဗောပိ ဝိနိစ္ဆယော သက္ကာ ဉာတုံ၊ တသ္မာ တာနိ ဝဇ္ဇေတွာ အသာဓာရဏာနံ ဧဝ ဣဓ ဝိဘင်္ဂေါ ဝုတ္တောတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၆၅၉. ဘိက္ခူနံ ‘‘ကာယသံသဂ္ဂံ သာဒိယေယျာ’’တိ အဝတွာ ‘‘သမာပဇ္ဇေယျာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ‘‘ဘိက္ခု အာပတ္တိယာ န ကာရေတဗ္ဗော’’တိ ဝုတ္တံ. တဗ္ဗဟုလနယေနာတိ ကိရိယာသမုဋ္ဌာနဿေဝ ဗဟုလဘာဝတော၊ ဧတေန အကိရိယာသမုဋ္ဌာနာပိ အယံ အာပတ္တိ ဟောတီတိ ဒဿေတိ. ကိဉ္စာပိ ဒဿေတိ၊ မယံ ပနေတ္ထ ဧဝံ တက္ကယာမ ‘‘ကာယသံသဂ္ဂက္ခဏေ သာဒိယန္တိယာ ကိရိယာယ အဘာဝေပိ တတော ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တိတာနံ ပဋိစ္ဆန္နဋ္ဌာနဂမနဣင်္ဂိတာကာရဒဿနာဒိကိရိယာနံ ဝသေနေဝ ကိရိယာသမဥဋ္ဌာနမေဝ၊ ပရေဟိ မဂ္ဂေ ကရိယမာနုပက္ကမေန နိစ္စလဿ သာဒိယတော သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ ဝိယ ပုဗ္ဗပယောဂါဘာဝေပိ ဝါ တသ္မိညေဝ ခဏေ ပရူပက္ကမေန ဇနိယမာနာယ အတ္တနော ကာယစလနာဒိသင်္ခါတာယ ကိရိယာယ၊ သာ ဟိ သာဒိယမာနေန တဿာ စိတ္တေနာပိ သမုဋ္ဌိတာ ကိရိယာ နာမ ဟောတိ အဝါယမိတွာ ပရူပက္ကမေန မေထုနသာဒိယနေ ဝိယ၊ ဘိက္ခူနံ ပန ပရူပက္ကမဇနိတံ ကိရိယံ အဗ္ဗောဟာရိကံ ကတွာ အတ္တနာ ကရိယမာနပယောဂဝသေနေဝ ‘ကာယသံသဂ္ဂံ သမာပဇ္ဇေယျာ’တိ ဧဝံ ဝိသေသေတွာဝ သိက္ခာပဒဿ ပညတ္တတ္တာ သာဒိယမာနေပိ န ဒေါသော. ဣတရထာ ဟိ တဗ္ဗဟုလနယေနေတ္ထ ကိရိယတ္တေ ဂယှမာနေ အညေသမ္ပိ ကိရိယာကိရိယသိက္ခာပဒါနံ ကိရိယတ္တဂ္ဂဟဏပ္ပသင်္ဂေါ သိယာ’’တိ. တသ္မာ ဝီမံသိတွာ ဂဟေတဗ္ဗံ. သာတိ ကိရိယာသမုဋ္ဌာနတာ. တထေဝါတိ ကာယသံသဂ္ဂရာဂီ ဧဝ.

ဥဗ္ဘဇာဏုမဏ္ဍလိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.