၅. အမတဝဂ္ဂေါ
၂. သမုဒယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၄၀၈. သာရမ္မဏသတိပဋ္ဌာနာတိ အာရမ္မဏလက္ခိတာ သတိပဋ္ဌာနာ ကထိတာ၊ န သတိလက္ခဏာ.
၄. သတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၄၁၀. သုဒ္ဓိကံ ကတွာ ဝိသုံ ဝိသုံ ကတွာ. တထာ စ ဝုတ္တံ ပါဠိယံ ‘‘ကာယေ ဝါ ဘိက္ခူ’’တိ.
၆. ပါတိမောက္ခသံဝရသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၄၁၂. ဇေဋ္ဌကသီလန္တိ ပဓာနကသီလံ. သီလဂ္ဂဟဏဉှိ ပါဠိယံ ပါတိမောက္ခသံဝရဝသေနေဝ အာဂတံ. တေနာဟ ‘‘တိပိဋကစူဠနာဂတ္ထေရော ပနာ’’တိအာဒိ. တတ္ထ ပါတိမောက္ခသံဝရောဝ သီလန္တိ အဝဓာရဏံ ဣတရေသံ တိဏ္ဏံ ဧကဒေသေန ပါတိမောက္ခန္တောဂဓဘာဝံ ဒီပေတိ. တထာ ဟိ အနောလောကိယောလောကနေ အာဇီဝဟေတု စ ဆသိက္ခာပဒဝီတိက္ကမနေ ဂိလာနပစ္စယဿ အပ္ပစ္စဝေက္ခိတပရိဘောဂေ စ အာပတ္တိ ဝိဟိတာတိ. တီဏီတိ ဣန္ဒြိယသံဝရာဒီနိ. သီလန္တိ ဝုတ္တဋ္ဌာနံ နာမ နတ္ထီတိ သီလပရိယာယေန တေသံ ကတ္ထစိ သုတ္တေ ဂဟိတဋ္ဌာနံ နာမ နတ္ထီတိ နိပ္ပရိယာယသီလတံ တေသံ ပဋိက္ခိပတိ. ဆဒွါရရက္ခဏမတ္တမေဝါတိ တဿ သလ္လဟုကတမာဟ စိတ္တာဓိဋ္ဌာနမတ္တေန ပဋိပါကတိကဘာဝပ္ပတ္တိတော. ဣတရဒွယေပိ ဧသေဝ နယော. ပစ္စယုပ္ပတ္တိမတ္တကန္တိ ဖလေန ဟေတုံ ဒဿေတိ. ဥပ္ပါဒနဟေတုကာ ဟိ ပစ္စယာနံ ဥပ္ပတ္တိ. ဣဒမတ္ထန္တိ ဣဒံ ပယောဇနံ ဣမဿ ပစ္စယဿ ပရိဘုဉ္ဇနေတိ အဓိပ္ပါယော. နိပ္ပရိယာယေနာတိ ဣမိနာ ဣန္ဒြိယသံဝရာဒီနိ တီဏိ ပဓာနသီလဿ ပရိပါလနပရိသောဓနဝသေန ပဝတ္တိယာ ပရိယာယသီလာနိ နာမာတိ ဒဿေတိ. ဣဒါနိ ပါတိမောက္ခသီလဿေဝ ပဓာနဘာဝံ ဗျတိရေကတော အနွယတော စ ဥပမာယ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ယဿာ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ သောတိ ပါတိမောက္ခသံဝရော. သေသာနိ ဣန္ဒြိယသံဝရာဒီနိ. ပါတိမောက္ခသဒ္ဒဿ အတ္ထော ပန ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂသံဝဏ္ဏနာဒီသု ဝိတ္ထာရိတော၊ တသ္မာ တတ္ထ ဝုတ္တနယေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော.
အာစာရေန စ ဂေါစရေန စ သမ္ပန္နောတိ ကာယိကစေတသိကအဝီတိက္ကမသင်္ခါတေန အာစာရေန စ နဝေသိယာဒိဂေါစရတာဒိသင်္ခါတေန ဂေါစရေန စ သမ္ပန္နော၊ သမ္ပန္နအာစာရဂေါစရောတိ အတ္ထော. အပ္ပမတ္တကေသူတိ အတိပရိတ္တကေသု အနာပတ္တိဂမနီယေသု. ‘‘ဒုက္ကဋဒုဗ္ဘာသိတမတ္တေသူ’’တိ အပရေ. ဝဇ္ဇေသူတိ အကရဏီယေသု ဂါရယှေသု. တေ ပန ဧကန္တတော အကုသလာ ဟောန္တီတိ အာဟ – ‘‘အကုသလဓမ္မေသူ’’တိ. ဘယဒဿာဝီတိ ဘယတော ဒဿနသီလော၊ ပရမာဏုမတ္တမ္ပိ ဝဇ္ဇံ သိနေရုပ္ပမာဏံ ဝိယ ကတွာ ဒဿနသီလော. သမ္မာ အာဒိယိတွာတိ သမ္မဒေဝ သက္ကစ္စံ သဗ္ဗသော စ အာဒိယိတွာ. သိက္ခာပဒေသူတိ နိဒ္ဓါရဏေ ဘုမ္မန္တိ သမုဒါယတော အဝယဝနိဒ္ဓါရဏံ ဒဿေန္တော ‘‘သိက္ခာပဒေသု တံ တံ သိက္ခာပဒ’’န္တိအာဒိမာဟ. သိက္ခာပဒံ သမာဒါတဗ္ဗံ သိက္ခိတဗ္ဗဉ္စာတိ အဓိပ္ပါယော. သိက္ခာတိ အဓိသီလသိက္ခာ. ပုဗ္ဗေ ပဒ-သဒ္ဒေါ အဓိဋ္ဌာနဋ္ဌော၊ ဣဓ ဘာဂတ္ထောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗန္တိ အာဟ – ‘‘သိက္ခာကောဋ္ဌာသေသူ’’တိ. မူလပညတ္တိအနုပညတ္တိအာဒိဘေဒံ ယံကိဉ္စိ သိက္ခိတဗ္ဗံ ပူရေတဗ္ဗံ သီလံ၊ တံ ပန ဒွါရဝသေန ဒုဝိဓမေဝါတိ အာဟ – ‘‘ကာယိကံ ဝါ ဝါစသိကံ ဝါ’’တိ. ဣမသ္မိံ အတ္ထဝိကပ္ပေ သိက္ခာပဒေသူတိ အာဓာရေ ဘုမ္မံ သိက္ခာဘာဂေသု ကဿစိ ဝိသုံ အဂ္ဂဟဏတော. တေနာဟ – ‘‘တံ တံ သဗ္ဗ’’န္တိ. ‘‘တတော တွံ ဘိက္ခု သီလံ နိဿာယာ’’တိ ဝစနတော အနဘိဇ္ဈာ အဗျာပါဒသမ္မာဒိဋ္ဌိယောပိ သီလန္တိ ဝုတ္တာ၊ တသ္မာ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ‘‘ပါတိမောက္ခသံဝရသီလမေဝ ကထိတ’’န္တိ ဝုတ္တံ.
၇. ဒုစ္စရိတသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၄၁၃. ဧတ္ထာပိ မနောသုစရိတံ သီလံ နာမာတိ ဒဿေတီတိ ကတွာ ဝုတ္တံ ‘‘ပစ္ဆိမာပိ တယော’’တိ. အနဘိဇ္ဈာအဗျာပါဒသမ္မာဒိဋ္ဌိဓမ္မာ သီလံ ဟောတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ ကာယဝစီသုစရိတေဟိ သဒ္ဓိံ မနောသုစရိတမ္ပိ ဝတွာ ‘‘တတော တွံ ဘိက္ခု သီလံ နိဿာယ သီလေ ပတိဋ္ဌာယာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. သေသံ ဝုတ္တနယမေဝ. ဆဋ္ဌသတ္တမေသူတိ ဆဋ္ဌသတ္တမဝဂ္ဂေသု အပုဗ္ဗံ နတ္ထိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော’’တိ. ဝဂ္ဂပေယျာလတော ပန ဣမသ္မိံ သတိပဋ္ဌာနသံယုတ္တေ ကတိပယဝဂ္ဂါ သင်္ဂဟံ အာရူဠှာ၊ တထာပိ တေသံ အတ္ထဝိသေသာဘာဝတော ဧကစ္စေသု ပေါတ္ထကေသု မုခမတ္တံ ဒဿေတွာ သံခိတ္တာ၊ ဧကစ္စေသု အတိသံခိတ္တာဝ၊ တေ သင်္ခေပဝသေန ဒွေ ကတွာ ‘‘ဆဋ္ဌသတ္တမေသူ’’တိ ဝုတ္တံ.
အမတဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
သတိပဋ္ဌာနသံယုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.