၁၀. ကိမိလသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၉၈၆. ထေရောတိ အာနန္ဒတ္ထေရော. အယံ ဒေသနာတိ ‘‘ကထံ ဝိဘာဝိတော နု ခေါ ကိမိလာ’’တိအာဒိနာ ပဝတ္တာ ဒေသနာ. ကာယညတရန္တိ ရူပကာယေ အညတရကောဋ္ဌာသေ. ဧဝန္တိ ယထာ အာနာပါနံ အနုဿရန္တော ဘိက္ခု ကာယေ ကာယာနုပဿီ ဇာတော၊ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ဝါရေသု ဝေဒနာနုပဿီတိအာဒိ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
ဒေသနာသီသန္တိ ဒေသနာပဒေသံ. မနသိကာရပဒေသေန ဝေဒနာ ဝုတ္တာတိ တံ သဗ္ဗံ သရူပတော အညာပဒေသတော အပဒိသတိ. ယထေဝ ဟီတိအာဒိနာ တတ္ထ နိဒဿနံ ဒဿေတိ. စိတ္တသင်္ခါရပဒဒွယေတိ ‘‘စိတ္တသင်္ခါရပဋိသံဝေဒီ ပဿမ္ဘယံ စိတ္တသင်္ခါရ’’န္တိ ဧတသ္မိံ ပဒဒွယေ.
ဧဝံ သန္တေပီတိ ပီတိမနသိကာရစိတ္တသင်္ခါရပဒေသေန ယဒိ ဝေဒနာ ဝုတ္တာ၊ ဧဝံ သန္တေပိ. ဧသာ ယထာဝုတ္တာ ဝေဒနာ အာရမ္မဏံ န ဟောတိ. ဝေဒနာရမ္မဏာ စ အနုပဿနာ၊ တသ္မာ ဝေဒနာနုပဿနာ န ယုဇ္ဇတိ. ယဒိ ဧဝံ မဟာသတိပဋ္ဌာနာဒီသု ‘‘ဝေဒနာ ဝေဒိယတီ’’တိ ဝုတ္တံ၊ တံ ကထန္တိ အာဟ – ‘‘မဟာသတိပဋ္ဌာနာဒီသုပီ’’တိအာဒိ. တတ္ထ သုခါဒီနံ ဝတ္ထုန္တိ သုခါဒီနံ ဥပ္ပတ္တိယာ ဝတ္ထုဘူတံ ရူပသဒ္ဒါဒိံ အာရမ္မဏံ ကတွာ ဝေဒနာ ဝေဒိယတိ၊ န ပုဂ္ဂလော ပုဂ္ဂလဿေဝ အဘာဝတော. ဝေဒနာပ္ပဝတ္တိံ ဥပါဒါယ နိဿာယ ယထာ ‘‘ပုဂ္ဂလော ဝေဒနံ ဝေဒိယတီ’’တိ ဝေါဟာရမတ္တံ ဟောတိ. ဧဝံ ဣဓာပိ ဝေဒနာယ အဿာသပဿာသေ အာရဗ္ဘ ပဝတ္တိ၊ တထာ ပဝတ္တမနသိကာရသီသေန ‘‘ဝေဒနာသု ဝေဒနာနုပဿီ ဘိက္ခု တသ္မိံ သမယေ ဝိဟရတီ’’တိ ဝုတ္တော. တံ သန္ဓာယာတိ တံ ဝေဒနာယ အာရမ္မဏဘာဝံ သန္ဓာယ. အာဒီနံ ပဒါနံ. ဧတဿ ‘‘ဝေဒနာနုပဿနာ န ယုဇ္ဇတီ’’တိ ဝုတ္တအနုယောဂဿ.
သပ္ပီတိကေ ဒွေ ဈာနေ သမာပဇ္ဇတီတိ ပီတိသဟဂတာနိ ပဌမဒုတိယဇ္ဈာနာနိ ပဋိပါဋိယာ သမာပဇ္ဇတိ. တဿာတိ တေန. ပဋိသံဝိဒိတသဒ္ဒါပေက္ခာယ ဟိ ကတ္တုအတ္ထေ ဧတံ သာမိဝစနံ. သမာပတ္တိက္ခဏေတိ သမာပဇ္ဇနက္ခဏေ. ဈာနပဋိလာဘေနာတိ ဈာနေန သမင်္ဂီဘာဝေန. အာရမ္မဏတောတိ အာရမ္မဏမုခေန တဒါရမ္မဏဈာနပရိယာပန္နာ ပီတိ ပဋိသံဝိဒိတာ ဟောတိ၊ အာရမ္မဏဿ ပဋိသံဝိဒိတတ္တာတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. ယထာ နာမ သပ္ပပရိယေသနံ စရန္တေန တဿ အာသယေ ပဋိသံဝိဒိတေ သောပိ ပဋိသံဝိဒိတော ဟောတိ မန္တာဂဒဗလေန တဿ ဂဟဏဿ သုကရတ္တာ၊ ဧဝံ ပီတိယာ အာသယဘူတေ အာရမ္မဏေ ပဋိသံဝိဒိတေ သာ ပီတိ ပဋိသံဝိဒိတာဝ ဟောတိ သလက္ခဏတော သာမညလက္ခဏတော စ တဿာ ဂဟဏဿ သုကရတ္တာ. ဝိပဿနက္ခဏေတိ ဝိပဿနာပညာယ တိက္ခဝိသဒဘာဝပ္ပတ္တာယ ဝိသယတော ဒဿနက္ခဏေ. လက္ခဏပ္ပဋိဝေဓေနာတိ ပီတိယာ သလက္ခဏဿ သာမညလက္ခဏဿ စ ပဋိဝိဇ္ဈနေန. ယဉှိ ပီတိယာ ဝိသေသတော သာမညတော စ လက္ခဏံ၊ တသ္မိံ ဝိဒိတေ သာ ယာထာဝတော ဝိဒိတာ ဧဝ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘အသမ္မောဟတော ပီတိ ပဋိသံဝိဒိတာ ဟောတီ’’တိ.
ဣဒါနိ တမတ္ထံ ပါဠိယာ ဧဝ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ဝုတ္တဉှေတ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဒီဃံ အဿာသဝသေနာတိ ဒီဃဿ အဿာသဿ အာရမ္မဏဘူတဿ ဝသေန. ပဇာနတော သာ ပီတိ ပဋိသံဝိဒိတာ ဟောတီတိ သမ္ဗန္ဓော. စိတ္တဿ ဧကဂ္ဂတံ အဝိက္ခေပံ ပဇာနတောတိ ဈာနပရိယာပန္နံ ‘‘အဝိက္ခေပေါ’’တိ လဒ္ဓနာမံ စိတ္တဿေကဂ္ဂတံ တံသမ္ပယုတ္တာယ ပညာယ ပဇာနတော. ယထာ ဟိ အာရမ္မဏမုခေန ပီတိ ပဋိသံဝိဒိတာ ဟောတိ၊ ဧဝံ တံသမ္ပယုတ္တဓမ္မာပိ အာရမ္မဏမုခေန ပဋိသံဝိဒိတာ ဧဝ ဟောန္တီတိ. သတိ ဥပဋ္ဌိတာ ဟောတီတိ ဒီဃံ အဿာသဝသေန ဈာနသမ္ပယုတ္တာ သတိ တသ္မိံ အာရမ္မဏေ ဥပဋ္ဌိတာ အာရမ္မဏမုခေန ဈာနေပိ ဥပဋ္ဌိတာ နာမ ဟောတိ. တာယ သတိယာတိ ဧဝံ ဥပဋ္ဌိတာယ တာယ သတိယာ ယထာဝုတ္တေန တေန ဉာဏေန သုပ္ပဋိဝိဒိတတ္တာ အာရမ္မဏဿ တဿ ဝသေန တဒါရမ္မဏာ သာ ပီတိ ပဋိသံဝိဒိတာ ဟောတိ. ဒီဃံ ပဿာသဝသေနာတိအာဒီသုပိ ဣမိနာဝ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဧတေနေဝ နယေန အဝသေသပဒါနိပိ အတ္ထတော ဝေဒိတဗ္ဗာနီ’’တိ.
ယထေဝါတိအာဒီသု အယံ သင်္ခေပတ္ထော – ဈာနပဋိလာဘေန ယထာ အာရမ္မဏတော ပီတိအာဒယော ပဋိသံဝိဒိတာ ဟောန္တိ တေန ဝိနာ တေသံ အပ္ပဝတ္တနတော. ဧဝံ ဈာနသမ္ပယုတ္တေန တံပရိယာပန္နေန ဝေဒနာသင်္ခါတမနသိကာရပဋိလာဘေန အာရမ္မဏတော ဝေဒနာ ပဋိသံဝိဒိတာ ဟောတိ အရုဏုဂ္ဂမေန ဝိယ သူရိယဿ တေန ဝိနာ ဝေဒနာယ အပ္ပဝတ္တနတော. တသ္မာ ဝုတ္တနယေန အတိသယပ္ပဝတ္တိ ဝေဒနာ သုပ္ပဋိဝိဒိတာ၊ တသ္မာ သုဝုတ္တမေတန္တိ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တစောဒနံ နိရာကရောတိ.
အာရမ္မဏေတိ အဿာသပဿာသနိမိတ္တံ ဝဒတိ. စိတ္တာနုပဿီယေဝ နာမေသ ဟောတိ အသမ္မောဟတော စိတ္တဿ ပဋိသံဝိဒိတတ္တာ. တေနာဟ ‘‘တသ္မာ’’တိအာဒိ. စိတ္တပဋိသံဝိဒိတဝသေနာတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ဣတရာ တိဿောပိ စိတ္တာနုပဿနာ သင်္ဂဏှာတိ.
သောတိ ဓမ္မာနုပဿနံ အနုယုတ္တော ဘိက္ခု. ယံ တံ ပဟာနံ ပဟာယကဉာဏံ. ပညာယာတိ အပရာယ ဝိပဿနာပညာယ အနိစ္စဝိရာဂါဒိတော ဒိသွာ ဒုဝိဓာယပိ အဇ္ဈုပေက္ခိတာ ဟောတိ. ဣဒဉှိ စတုက္ကန္တိ အနိစ္စာနုပဿနာဒိဝသေန ဝုတ္တံ စတုက္ကံ. တဿာပိ ဓမ္မာနုပဿနာယ. ပဇဟတီတိ ပဟာနန္တိ အာဟ ‘‘နိစ္စသညံ။ပေ။ ပဟာနကရဉာဏံ အဓိပ္ပေတ’’န္တိ. ဝိပဿနာပရမ္ပရန္တိ ပဋိပါဋိယာ ဝိပဿနမာဟ. ပထပဋိပန္နံ အဇ္ဈုပေက္ခတီတိ မဇ္ဈိမာယ ပဋိပတ္တိယာ သမ္မဒေဝ ဝီထိပဋိပန္နံ ဘာဝနာစိတ္တံ ပဂ္ဂဟနိဂ္ဂဟာနံ အကရဏေန အဇ္ဈုပေက္ခတိ. ဧကတော ဥပဋ္ဌာနန္တိ ယသ္မာ မဇ္ဈိမသမထဝီထိနာတိဝတ္တိယာ တတ္ထ စ ပက္ခန္ဒနေန ဣန္ဒြိယာနံ ဧကရသဘာဝေန၊ တတြမဇ္ဈတ္တတာယ ဘာဝတော အဝိသေသံ ဧကဂ္ဂဘာဝူပဂမနေန ဧကန္တတော ဥပဋ္ဌာတိ၊ တသ္မာ န တတ္ထ ကိဉ္စိ ကာတဗ္ဗန္တိ အဇ္ဈုပေက္ခတိ. တတ္ထာတိ ဧဝံ အဇ္ဈုပေက္ခနေ. သဟဇာတာနမ္ပိ အဇ္ဈုပေက္ခနာ ဟောတိ တေသံ ပဝတ္တနာကာရဿ အဇ္ဈုပေက္ခနတော. ‘‘ပညာယ ဒိသွာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ အာရမ္မဏအဇ္ဈုပေက္ခနာ အဓိပ္ပေတာ. န ကေဝလံ နီဝရဏာဒိဓမ္မေ အဇ္ဈုပေက္ခိတာ၊ အထ ခေါ အဘိဇ္ဈာ ။ပေ။ ပညာယ ဒိသွာ အဇ္ဈုပေက္ခိတာ ဟောတီတိ ယောဇနာ.
ပံသုပုဉ္ဇဋ္ဌာနိယဿ ကိလေသဿ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနဒဿနတ္ထံ ‘‘စတုမဟာပထော ဝိယ ဆ အာယတနာနိ’’ဣစ္စေဝ ဝုတ္တံ. ကာယာဒယော စတ္တာရော အာရမ္မဏသတိပဋ္ဌာနာ. စတူသု အာရမ္မဏေသူတိ ကာယာဒီသု စတူသု အာရမ္မဏေသု ပဝတ္တာ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ ပံသုပုဉ္ဇဋ္ဌာနိယဿ ကိလေသဿ ဥပဟနနတော.
ဧကဓမ္မဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.