၆. ဥပယဝဂ္ဂေါ
၁. ဥပယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၃. ဥပေတီတိ ဥပယော. ကထမုပေတိ? တဏှာမာနာဒိဝသေနာတိ အာဟ ‘‘တဏှာမာနဒိဋ္ဌိဝသေနာ’’တိ. ကထမိဒံ လဗ္ဘတီတိ? ‘‘အဝိမုတ္တော’’တိ ဝစနတော. တဏှာဒိဋ္ဌိဝသေန ဟိ ဗဒ္ဓေါ၊ ကိံ ဥပေတီတိ အာဟ ‘‘ပဉ္စက္ခန္ဓေ’’တိ တဗ္ဗိနိမုတ္တဿ တထာ ဥပေတဿ အဘာဝတော. ကော ပနုပေတီတိ? တံသမင်္ဂီပုဂ္ဂလော. တဏှာဒိဋ္ဌိဝသေန ဥပဂမဿ ဝုတ္တတ္တာ ဝိညာဏန္တိ အကုသလကမ္မဝိညာဏမေဝါတိ ဝဒန္တိ. ဇဝါပေတွာတိ ဂဟိတဇဝံ ကတွာ. ယထာ ပဋိသန္ဓိံ အာကဍ္ဎိတုံ သမတ္ထံ၊ ဧဝံ ကတွာ. တေနာဟ ‘‘ပဋိသန္ဓီ’’တိအာဒိ. အဂ္ဂဟဏေ ကာရဏံ ဝုတ္တမေဝ ‘‘ဩကံ ပဟာယ အနိကေတသာရီ’’တိ ဂါထာယ ဝိဿဇ္ဇနေ. ကမ္မနိမိတ္တာဒိဝသေန ပဋိသန္ဓိယာ ပစ္စယဘူတံ အာရမ္မဏံ ပဋိသန္ဓိဇနကဿ ကမ္မဿ ဝသေန ဝေါစ္ဆိဇ္ဇတိ. ပတိဋ္ဌာ န ဟောတိ သရာဂကာလေ ဝိယ အနုပဋ္ဌာနတော. အပ္ပတိဋ္ဌိတံ ဝိညာဏံ ဝုတ္တပ္ပကာရေန. အနဘိသင်္ခရိတွာတိ အနုပ္ပါဒေတွာ ပစ္စယဃာတေန.
ဥပယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၂. ဗီဇသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၄. ဗီဇဇာတာနီတိ ဇာတ-သဒ္ဒေါ ပဒပူရဏမတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဗီဇာနီ’’တိ. ဝစန္တိ သေတဝစံ. အဇ္ဇုကန္တိ တစ္ဆကံ. ဖဏိဇ္ဇကံ တုလသိ. အဘိန္နာနီတိ ဧကဒေသေနပိ အခဏ္ဍိတာနိ. ဗီဇတ္ထာယာတိ ဗီဇကိစ္စာယ. န ဥပကပ္ပတီတိ ပစ္စယော န ဟောတီတိ ဒဿေတိ. န ပါပိတာနီတိ ပူတိတံ န ဥပဂတာနိ. တဏ္ဍုလသာရဿ အာဒါနတော သာရာဒါနိ. အာရမ္မဏဂ္ဂဟဏဝသေန ဝိညာဏံ တိဋ္ဌတိ ဧတ္ထာတိ ဝိညာဏဋ္ဌိတိယော. အာရမ္မဏဝသေနာတိ အာရမ္မဏဘာဝဝသေန. သိနေဟနဋ္ဌေနာတိ တဏှာယနဝသေန သိနိဒ္ဓတာပါဒနေန၊ ယတော ‘‘နန္ဒူပသေစန’’န္တိ ဝုတ္တံ. တထာ ဟိ ဝိရောပိတံ တံ ကမ္မဝိညာဏံ ပဋိသန္ဓိအင်္ကုရုပ္ပါဒနသမတ္ထံ ဟောတိ. သပ္ပစ္စယန္တိ အဝိဇ္ဇာအယောနိသောနမနသိကာရာဒိပစ္စယေဟိ သပ္ပစ္စယံ. ဝိရုဟတိ ဝိပါကသန္တာနုပ္ပါဒနသမတ္ထော ဟုတွာ.
ဗီဇသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၃. ဥဒါနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၅. ဥဒါနံ ဥဒါဟရီတိ အတ္တမနဝါစံ နိစ္ဆာရေသိ. ဧသ ဝုတ္တပ္ပကာရော ဥဒါဟာရော. ဘုသော နိဿယော ဥပနိဿယော၊ ဒါနမေဝ ဥပနိဿယော ဒါနူပနိဿယော. ဧသ နယော သေသေသုပိ. တတ္ထ ဒါနူပနိဿယော အန္နာဒိဝတ္ထူသု ဗလဝါတိ ဗလဝဘာဝေန ဟောတိ၊ တသ္မာ ဥပနိဿယဗဟုလော ကာမရာဂပ္ပဟာနေနေဝ ကတပရိစယတ္တာ ဝိပဿနမနုယုဉ္ဇန္တော န စိရဿေဝ အနာဂါမိဖလံ ပါပုဏာတိ၊ တထာ သုဝိသုဒ္ဓသီလူပနိဿယော ကာမဒေါသဇိဂုစ္ဆနေန. ယဒိ ဧဝံ ကသ္မာ ဣမေ ဒွေ ဥပနိဿယာ ဒုဗ္ဗလာတိ ဝုတ္တာ? ဝိဇ္ဇူပမညာဏဿေဝ ပစ္စယဘာဝတော. သောပိ ဘာဝနူပနိဿယသဟာယလာဘေနေဝ၊ န ကေဝလံ. ဘာဝနာ ပန ပဋိဝေဓဿ ဝိသေသဟေတုဘာဝတော ဗလဝါ ဥပနိဿယော. တထာ ဟိ သာ ဝဇိရူပမဉာဏဿ ဝိသေသပစ္စယော. တေနာဟ ‘‘ဘာဝနူပနိဿယော အရဟတ္တံ ပါပေတီ’’တိ.
သောတိ မိလကတ္ထေရော. ဝိဟာရန္တိ ဝသနဋ္ဌာနံ. ဝိဟာရပစ္စန္တေ ဟိ ပဏ္ဏသာလာယ ထေရော ဝိဟရတိ. ဥပဋ္ဌာတိ ဧကလက္ခဏေန. ကူဋဂေါဏော ဝိယ ဂမနဝီထိံ. တတ္ထာတိ အလ္လကဋ္ဌရာသိမှိ. ဥဒကမဏိကာနန္တိ ဥဒကထေဝါနံ.
အတ္တနိယေဝ ဥပနေသိ ဥဒါနကထာယ ဝုတ္တဓမ္မာနံ ပရိပုဏ္ဏာနံ အတ္တနိ သံဝိဇ္ဇမာနတ္တာ. တေနာဟ ‘‘ဥဋ္ဌာနဝတာ’’တိအာဒိ. အယဉှိ မိလကတ္ထေရော သိက္ခာယ ဂါရဝေါ သပ္ပတိဿော ဝတ္တပဋိဝတ္တံ ပူရေန္တော ဝိသုဒ္ဓသီလော ဟုတွာ ဌိတော၊ တသ္မာ ‘‘ဒုဗ္ဗလူပနိဿယေ’’တိ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ဘဂဝါ ဥဒါနေန္တော ‘‘နော စဿံ။ပေ။ သညောဇနာနီ’’တိ.
သစေ အဟံ န ဘဝေယျန္တိ ယဒိ အဟံ နာမ ကောစိ န ဘဝေယျံ တာဒိသဿ အဟံသဒ္ဒဝစနီယဿ ကဿစိ အတ္ထဿ အဘာဝတော. တတော ဧဝ မမ ပရိက္ခာရောပိ န ဘဝေယျတဿ စ ပဘင်္ဂုဘာဝေန အနဝဋ္ဌိတဘာဝတော. ဧဝံ အတ္တုဒ္ဒေသိကဘာဝေန ပဒဒွယဿ အတ္ထံ ဝတွာ ဣဒါနိ ကမ္မဖလဝသေန ဝတ္တုံ ‘‘သစေ ဝါ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အတီတပစ္စုပ္ပန္နဝသေန သုညတံ ဒဿေတွာ ဣဒါနိ ပစ္စုပ္ပန္နာနာဂတဝသေန တံ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဒါနိ ပနာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဧဝံ အဓိမုစ္စန္တောတိ ဧဒိသံ အဓိမုတ္တိံ ပဝတ္တေန္တော. ဝိဘဝိဿတီတိ ဝိနဿိဿတိ. ဝိဘဝေါ ဟိ ဝိနာသော. တေနာဟ ‘‘ဘိဇ္ဇိဿတီ’’တိ. ဝိဘဝဒဿနံ ဝိဘဝေါတိ ဥတ္တရပဒလောပေန ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ဝိဘဝဒဿနေနာ’’တိ. ဝိဘဝဒဿနံ နာမ အစ္စန္တာယ ဝိနာသဿ ဒဿနံ. တန္တိ အရိယမဂ္ဂံ. သာမညဇောတနာ ဟေသာ ဝိသေသနိဋ္ဌာ ဟောတီတိ တတိယမဂ္ဂဝသေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
ဥပရိ မဂ္ဂဖလန္တိ အဂ္ဂမဂ္ဂဖလံ. နတ္ထိ ဧတိဿာ ဇာတိယာ အန္တရန္တိ အနန္တရာ၊ အနန္တရာ ဝိပဿနာ မဂ္ဂဿ. ဂေါတြဘူ ပန အနုလောမဝီထိပရိယာပန္နတ္တာ ဝိပဿနာဂတိကံ ဝါ သိယာ၊ နိဗ္ဗာနာရမ္မဏတ္တာ မဂ္ဂဂတိကံ ဝါတိ န တေန မဂ္ဂေါ အန္တရိကော နာမ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘ဝိပဿနာ မဂ္ဂဿ အာသန္နာနန္တရံ နာမာ’’တိ. ဖလံ ပန နိဗ္ဗာနာရမ္မဏတ္တာ ကိလေသာနံ ပဇဟနဝသေန ပဝတ္တနတော လောကုတ္တရဘာဝတော စ ကမ္မမဂ္ဂဂတိကမေဝ၊ ကုသလဝိပါကဘာဝေန ပန နေသံ အတ္ထော ပဘေဒေါတိ ဝိပဿနာယ ဖလဿ သိယာ အနန္တရတာတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဖလဿ ဒူရာနန္တရံ နာမာ’’တိ. ‘‘အာသဝါနံ ခယော’’တိ ပန အဂ္ဂမဂ္ဂေ ဝုစ္စမာနေ ဝိပဿနာနံ အာသန္နတာယ ဝတ္တဗ္ဗမေဝ နတ္ထိ. အတသိတာယေတိ န တသိတဗ္ဗေ တာသံ အနာပဇ္ဇိတဗ္ဗေ. တာသောတိ တာသဟေတု ‘‘တသတိ ဧတသ္မာ’’တိ ကတွာ. သောတိ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော. တိလက္ခဏာဟတန္တိ အနိစ္စတာဒိလက္ခဏတ္တယလက္ခိတံ. မနမှိ နဋ္ဌောတိ ဤသကံ နဋ္ဌောမှိ၊ တတော ပရမ္ပိ တတ္ထေဝ ဌတွာ ကိဉ္စိ အပူရိတတ္တာ ဧဝ မုတ္တောတိ အဓိပ္ပါယော. ‘‘န တာသော နာမ ဟောတီ’’တိ ဝတွာ တဿ အတာသဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘န ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကလျာဏပုထုဇ္ဇနော ဟိ ဘယတုပဋ္ဌာနဉာဏေန ‘‘သဘယာ သင်္ခါရာ’’တိ ဝိပဿန္တော န ဥတ္တသတိ.
ဥဒါနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၄. ဥပါဒါနပရိပဝတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၆. စတုန္နံ ပရိဝဋ္ဋနဝသေနာတိ ပစ္စေကက္ခန္ဓေသု စတုန္နံ အရိယသစ္စာနံ ပရိဝဋ္ဋနဝသေန. ရူပံ အဗ္ဘညာသိန္တိ သကလဘူတုပါဒါရူပံ ကုစ္ဆိတဘာဝတော တတ္ထ စ တုစ္ဆဝိပလ္လာသတာယ ‘‘ဒုက္ခသစ္စ’’န္တိ အဘိဝိသိဋ္ဌေန ဉာဏေန အညာသိံ ပဋိဝိဇ္ဈိံ. အာဟာရဝသေန ရူပကာယဿ ဟာနိဝုဒ္ဓါဒီနံ ပါကဋဘာဝတော ဝိသေသပစ္စယတော စ တဿ ‘‘အာဟာရသမုဒယာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဒုက္ခသမုဒယကထာ နာမ ဝဋ္ဋကထာတိ ‘‘သစ္ဆန္ဒရာဂေါ’’တိ ဝိသေသေတွာ ဝုတ္တံ. ဆန္ဒရာဂဂ္ဂဟဏေန စ ဥပါဒါနကမ္မာဝိဇ္ဇာပိ ဂဟိတာ ဧဝ. ပဋိပန္နာ ဟောန္တီတိ အတ္ထော. ဝတ္တမာနကာလပ္ပယောဂေါ ဟေသ ယထာ ‘‘ကုသလံ စိတ္တံ ဥပ္ပန္နံ ဟောတီ’’တိ. ပတိဋ္ဌဟန္တီတိ ပတိဋ္ဌံ လဘန္တိ. ကေဝလိနောတိ ဣဓ ဝိမုတ္တိဂုဏေန ပါရိပူရီတိ အာဟ ‘‘သကလိနော ကတသဗ္ဗကိစ္စာ’’တိ. ယေန တေတိ ယေန အဝသိဋ္ဌေန တေ အသေက္ခေ ပညာပေန္တာ ပညာပေယျုံ၊ တံ နေသံ ဝဋ္ဋံ သေက္ခာနံ ဝိယ နတ္ထိ ပညာပနာယ. ဝဋ္ဋန္တိ ကာရဏံ ဝဋ္ဋနဋ္ဌေန ဖလဿ ပဝတ္တနဋ္ဌေန. အသေက္ခဘူမိဝါရောတိ အသေက္ခဘူမိပ္ပဝတ္တိ.
ဥပါဒါနပရိပဝတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၅. သတ္တဋ္ဌာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၇. သတ္တသု ဩကာသေသူတိ ရူပပဇာနနာဒီသု သတ္တသု ဩကာသေသု. ဝုသိတဝါသောတိ ဝုသိတအရိယဝါသော. ဧတ္ထာတိ ဣမသ္မိံ ဥဒ္ဒေသေ. သေသံ နာမ ဣဓ ဝုတ္တာဝသေသံ. ဝုတ္တနယေနာတိ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ. ဥဿဒနန္ဒိယန္တိ ဥဿန္နဂုဏဝတော တောသနံ သမ္မောဒါပနံ. ဂုဏကိတ္တနေန ပလောဘနီယံ သေက္ခကလျာဏပုထုဇ္ဇနာနံ ပသာဒုပ္ပါဒနေန. ဣဒါနိ ဝုတ္တမေဝ အတ္ထံ ပါကဋံ ကာတုံ ‘‘ယထာ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.
ဧတ္တာဝတာတိ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ဝသေန သတ္တသု ဌာနေသု ကောသလ္လဒီပနေန ဧတ္တကေန ဒေသနာက္ကမေန. တန္တိ အာရမ္မဏံ. ဓာတုအာဒိမတ္တမေဝါတိ ဓာတာယတနပဋိစ္စသမုပ္ပါဒမတ္တမေဝ. ဣမေသု ဓမ္မေသူတိ ဣမေသု ဇာတာဒီသု. ကမ္မံ ကတွာတိ သမ္မသနကမ္မံ နိဋ္ဌပေတွာတိ အတ္ထော. ဧဝမေတ္ထ ပဉ္စန္နံ ခန္ဓာနံ ဝသေန သတ္တဋ္ဌာနကောသလ္လပဝတ္တိယာ ပဘေဒေန ဝိဘဇိတွာ ‘‘တိဝိဓူပပရိက္ခီ’’တိ ဒဿေတိ ဓမ္မရာဇာ.
သတ္တဋ္ဌာနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၆. သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၈. အဓိကံ သဝိသေသံ ပယသတိ ပယုဉ္ဇတိ ဧတေနာတိ အဓိပ္ပယာသော၊ ဝိသိဋ္ဌပယောဂေါ. တေနာဟ ‘‘အဓိကပယောဂေါ’’တိ. ဣမဉှိ မဂ္ဂန္တိ အဋ္ဌင်္ဂိကံ အရိယမဂ္ဂမာဟ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ သုတ္တေ. အဝတ္တမာနဋ္ဌေနာတိ ဗုဒ္ဓုပ္ပါဒတော ပုဗ္ဗေ န ဝတ္တမာနဘာဝေန. မဂ္ဂံ ဇာနာတီတိ သမုဒါဂမတော ပဋ္ဌာယ သပုဗ္ဗဘာဂံ သသမ္ဘာရဝိသယံ သဖလံ သဥဒြယံ အရိယံ မဂ္ဂံ ဇာနာတိ အဝဗုဇ္ဈတီတိ မဂ္ဂညူ. ဝိဒိတန္တိ အညေသမ္ပိ ဉာတံ ပဋိလဒ္ဓံ ဟတ္ထတလေ အာမလကံ ဝိယ ပါကဋံ အကာသိ၊ တထာ ကတွာ ဒေသေသိ. အမဂ္ဂေ ပရိဝဇ္ဇနေန မဂ္ဂေ ပဋိပတ္တီတိ တဿ မဂ္ဂကုသလတာ ဝိယ အမဂ္ဂကုသလတာပိ ဣစ္ဆိတဗ္ဗာတိ အာဟ ‘‘မဂ္ဂေ စ အမဂ္ဂေ စ ကောဝိဒေါ’’တိ. အဟံ ပဌမံ ဂတောတိ အဟံ ပဌမမဂ္ဂေန သမန္နာဂတော.
သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၇. အနတ္တလက္ခဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၉. ပုရာဏုပဋ္ဌာကေတိ ပုဗ္ဗေ ပဓာနပဒဟနကာလေ ဥပဋ္ဌာကဘူတေ. ‘‘အဝသဝတ္တနဋ္ဌေန အဿာမိကဋ္ဌေန သုညတဋ္ဌေန အတ္တပဋိက္ခေပဋ္ဌေနာ’’တိ ဧဝံ ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တေဟိ. ဧတ္တကေန ဌာနေနာတိ ‘‘ရူပံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနတ္တာ’’တိ အာရဘိတွာ ယာဝ ‘‘ဧဝံ မေ ဝိညာဏံ မာ အဟောသီ’’တိ ဧတ္တကေန သုတ္တပဒေသေန. အကထိတဿေဝ ကထနံ ဥတ္တရံ၊ န ကထိတဿာတိ ဝုတ္တံ ‘‘တာနိ ဒဿေတွာ’’တိ. သမောဓာနေတွာတိ သမ္ပိဏ္ဍိတွာ. ဝိတ္ထာရကထာတိ ဝိတ္ထာရတော အဋ္ဌကထာ. အနတ္တလက္ခဏမေဝါတိ တဗ္ဗဟုလတာယ တပ္ပဓာနတာယ စ ဝုတ္တံ. အနိစ္စတာဒီနမ္ပိ ဟိ တတ္ထ တံဒီပနတ္ထမေဝ ဝုတ္တတ္တာ တဒေဝ ဇေဋ္ဌံ ပဓာနံ တထာ ဝေနေယျဇ္ဈာသယတော.
အနတ္တလက္ခဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၈. မဟာလိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၀. ဧကန္တဒုက္ခန္တိအာဒီနိ ပဒါနိ ဝုတ္တနယာနေဝ၊ တသ္မာ တတ္ထ ဝုတ္တနယေနေဝ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဧတ္ထ စ ယထာ သရာဂေါ ဟေတု ပစ္စယော သံကိလေသာယ၊ ဧဝံ သဝိပဿနော မဂ္ဂေါ ဟေတု ပစ္စယော စ ဝိသုဒ္ဓိယာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.
မဟာလိသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၉. အာဒိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၁. ဧကာဒသဟီတိ ရာဂါဒီဟိ ဥပါယာသပရိယောသာနေဟိ ဧကာဒသဟိ သန္တာပနဋ္ဌေန အဂ္ဂီဟိ. ဒွီသူတိ အဋ္ဌမနဝမေသု. ဒုက္ခလက္ခဏမေဝါတိ တဗ္ဗဟုလတာယ တပ္ပဓာနတာယ စ ဝုတ္တံ.
အာဒိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၀. နိရုတ္တိပထသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၂. နိရုတ္တိယောဝ နိရုတ္တိပထာတိ ပထ-သဒ္ဒေန ပဒဝဍ္ဎနမာဟ ယထာ ‘‘ဗီဇာနိယေဝ ဗီဇဇာတာနီ’’တိ. နိရုတ္တိဝသေနာတိ နိဗ္ဗစနဝသေန. ပထာ စ အတ္ထာနုရူပဘာဝတော. တီဏိပီတိ နိရုတ္တိအဓိဝစနပညတ္တိပထပဒါနိ. တထာ ဟိ ‘‘ဖုသတီတိ ဖဿော’’တိအာဒိနာ နီဟရိတွာ ဝစနံ နိရုတ္တိ၊ ‘‘သိရီဝဍ္ဎကော ဓနဝဍ္ဎကော’’တိအာဒိနာ ဝစနမတ္တမေဝ အဓိကာရံ ကတွာ ပဝတ္တံ အဓိဝစနံ၊ ‘‘တက္ကော ဝိတက္ကော’’တိအာဒိနာ တံတံပကာရေန ဉာပနတော ပညတ္တိ. အထ ဝါ တံတံအတ္ထပ္ပကာသနေန နိစ္ဆိတံ၊ နိယတံ ဝါ ဝစနံ နိရုတ္တိ. အဓိ-သဒ္ဒေါ ဥပရိဘာဂေ၊ ဥပရိ ဝစနံ အဓိဝစနံ. ကဿ ဥပရိ? ပကာသေတဗ္ဗဿ အတ္ထဿာတိ ပါကဋောယမတ္ထော. အဓီနံ ဝစနံ အဓိဝစနံ. ကေန အဓီနံ? အတ္ထေန. အတ္ထဿ ပညာပနတ္ထေန ပညတ္တီတိ ဧဝံ နိရုတ္တိအာဒိပဒါနံ သဗ္ဗဝစနေသု ပဝတ္တိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အညထာ ‘‘ဖုသတီတိ ဖဿော’’တိအာဒိပ္ပကာရေန နိဒ္ဓါရဏဝစနာနံယေဝ နိရုတ္တိတာ၊ သိရိဝဍ္ဎကဓနဝဍ္ဎကပကာရာနမေဝ အဘိလာပနံ အဓိဝစနတာ. ‘‘တက္ကော ဝိတက္ကော’’တိ ဧဝံပကာရာနမေဝ ဧကမေဝ အတ္ထံ တေန တေန ပကာရေန ဉာပေန္တာနံ ဝစနာနံ ပညတ္တိတာ စ အာပဇ္ဇေယျ. အသံကိဏ္ဏာတိ န သံကိဏ္ဏာ. တေနာဟ ‘‘အဝိဇဟိတာ။ပေ။ အဆဍ္ဍိတာ’’တိ. န သံကီယန္တီတိ န သံကိရီယန္တိ၊ န သံကီယိဿန္တိ န သံကိရီယိဿန္တီတိ အတ္ထော. အပ္ပဋိကုဋ္ဌာတိ န ပဋိက္ခိတ္တာ. ယသ္မာ ဘင်္ဂံ အတိက္ကန္တံ ဥပ္ပါဒါဒိ အတိက္ကန္တမေဝ ဟောတိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘ဘင်္ဂမေဝါ’’တိ. ယသ္မာ ဒေသန္တရံ သင်္ကန္တောပိ အတိက္ကန္တန္တိ ဝုစ္စတိ၊ တသ္မာ တဒါဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘ဒေသန္တရံ အသင်္ကမိတွာ’’တိ ဝုတ္တံ. ယတ္ထ ယတ္ထ ဟိ သင်္ခါရာ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ တတ္ထ တတ္ထေဝ ဘိဇ္ဇန္တိ နိရုဇ္ဈန္တိ ဝိပရိဏမန္တိ ဝိနာသံ အာပဇ္ဇန္တိ. တေနာဟ ‘‘ဝိပရိဏတန္တိ။ပေ။ နဋ္ဌ’’န္တိ. အပါကဋီဘူတံ အဇာတတ္တာ ဧဝ.
ဝသဘဏဂေါတ္တတာယ ဝဿဘညာ. မူလဒိဋ္ဌိဂတိကာတိ မူလဘူတာ ဒိဋ္ဌိဂတိကာ၊ ဣမသ္မိံ ကပ္ပေ သဗ္ဗပဌမံ တာဒိသဒိဋ္ဌိသမုပ္ပါဒကာ. ပုနပ္ပုနံ အာဝဇ္ဇေန္တဿာတိ အဟေတုဝါဒပဋိသံယုတ္တဂန္ထံ ဥဂ္ဂဟေတွာ ပရိယာပုဏိတွာ တဒတ္ထံ ဝီမံသန္တဿ ‘‘နတ္ထိ ဟေတု၊ နတ္ထိ ပစ္စယော သတ္တာနံ သံကိလေသာယာ’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တာယ လဒ္ဓိယာ အာရမ္မဏေ မိစ္ဆာသတိ သန္တိဋ္ဌတိ၊ ‘‘နတ္ထိ ဟေတူ’’တိအာဒိဝသေန အနုဿဝူပလဒ္ဓေ အတ္ထေ တဒါကာရပရိဝိတက္ကနေဟိ သဝိဂ္ဂဟေ ဝိယ သရူပတော စိတ္တဿ ပစ္စုပဋ္ဌိတေ စိရကာလပရိစယေန ‘‘ဧဝမေတ’’န္တိ နိဇ္ဈာနက္ခမဘာဝူပဂမနေန နိဇ္ဈာနက္ခန္တိယာ တထာဂဟိတေ ပုနပ္ပုနံ တထေဝ အာသေဝန္တဿ ဗဟုလီကရောန္တဿ မိစ္ဆာဝိတက္ကေန သမာဒိယမာနာ မိစ္ဆာဝါယာမူပတ္ထမ္ဘိတာ အတံသဘာဝံ ‘‘တံသဘာဝ’’န္တိ ဂဏှန္တီ မိစ္ဆာသတီတိ လဒ္ဓနာမာ တံလဒ္ဓိသဟဂတာ တဏှာ သန္တိဋ္ဌတိ. ယထာသကံ ဝိတက္ကာဒိပစ္စယလာဘေန တသ္မိံ အာရမ္မဏေ အဓိဋ္ဌိတတာယ အနေကဂ္ဂတံ ပဟာယ စိတ္တံ ဧကဂ္ဂတံ အပ္ပိတံ ဝိယ ဟောတိ မိစ္ဆာသမာဓိနာ. သောပိ ဟိ ပစ္စယဝိသေသေဟိ လဒ္ဓဘာဝနာဗလော ဤဒိသေ ဌာနေ သမာဓာနပတိရူပကိစ္စကရော ဟောတိယေဝ ဝါလဝိဇ္ဈနာဒီသု ဝိယာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တထာ ဟိ အနေကက္ခတ္တုံ တေနာကာရေန ပုဗ္ဗဘာဂိယေသု ဇဝနဝါရေသု ပဝတ္တေသု သဗ္ဗပစ္ဆိမေ ဇဝနဝါရေ သတ္တ ဇဝနာနိ ဇဝန္တိ. တတ္ထ ပဌမေ သတေကိစ္ဆော ဟောတိ၊ တထာ ဒုတိယာဒီသု. သတ္တမေ ပန ဇဝနေ သမ္ပတ္တေ အတေကိစ္ဆော ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘အဿာဒေန္တဿာ’’တိအာဒိ. ဣမေသုပီတိ ဒွီသုပိ ဌာနေသု.
ပစ္စုပ္ပန္နံ ဝါတိ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ အာဒိအတ္ထော. တေန ‘‘ယဒေတံ အနာဂတံ နာမ၊ နယိဒံ အနာဂတ’’န္တိအာဒိကံ သင်္ဂဏှာတိ. တေပီတိ တေ ဝဿဘညာပိ န မညိံသု လောကသမညာယ အနတိက္ကမနီယတော. တေနာဟ ‘‘အတီတံ ပနာ’’တိအာဒိ. ခန္ဓာနံ ဥပရိ နိရုဠှာ ပဏ္ဏတ္တိ.
နိရုတ္တိပထသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဥပယဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.