၁၂. ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂေါ

၁-၂. အဝိဇ္ဇာသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၁၃-၁၁၄. ယာဝတာတိ ယသ္မာ. ဣမာယ။ပေ။ သမန္နာဂတောတိ ‘‘ဣဒံ ဒုက္ခန္တိ ယထာဘူတံ နပ္ပဇာနာတီ’’တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တာယ စတူသု အရိယသစ္စေသု အညာဏသဘာဝါယ အဝိဇ္ဇာယ သမ္မောဟေန သမန္နာဂတော. ဧတ္တာဝတာတိ ဧတ္တကေန ကာရဏေန အဝိဇ္ဇာဂတော သမင်္ဂီဘူတေန ဥပဂတော၊ အဝိဇ္ဇာယ ဝါ ဥပေတော နာမ ဟောတိ.

ဒုတိယေပီတိ ဝိဇ္ဇာသုတ္တေ. ‘‘ဝိဇ္ဇာဝသေန ဒေသနာ’’တိ အယမေဝ ဝိသေသောတိ အာဟ ‘‘ဧသေဝ နယော’’တိ.

အဝိဇ္ဇာသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. ဓမ္မကထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၅. ပဌမေန ဓမ္မကထိကော ကထိတော ‘‘ဓမ္မံ ဒေသေတီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. ဒုတိယေန သေခဘူမိ ကထိတာ ‘‘ပဋိပန္နော ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ၊ တတိယေန အသေခဘူမိ ကထိတာ ‘‘အနုပါဒါဝိမုတ္တော ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. ဓမ္မကထိကံ ပုစ္ဆိတေန ဘဂဝတာ. ဝိသေသေတွာတိ ဓမ္မကထိကဘာဝတော ဝိသေသေတွာ ဥက္ကံသေတွာ. ဒွေ ဘူမိယောတိ သေက္ခာသေက္ခဘူမိယော.

ဓမ္မကထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ဒုတိယဓမ္မကထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၁၆. တီဏိ ဝိဿဇ္ဇနာနီတိ ယထာပုစ္ဆံ တီဏိ ဝိဿဇ္ဇနာနိ.

ဒုတိယဓမ္မကထိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅-၉. ဗန္ဓနသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၁၇-၁၂၁. တီရံ ဝုစ္စတိ ဝဋ္ဋံ ဩရိမတီရန္တိ ကတွာ. တေနာဟ ‘‘အထာယံ ဣတရာ ပဇာ၊ တီရမေဝါနုဓာဝတီ’’တိ (ဓ. ပ. ၈၅). ပါရံ ဝုစ္စတိ နိဗ္ဗာနံ သံသာရဿ ပါရိမန္တိ ကတွာ. ဗဒ္ဓေါတိ အနုသယပ္ပဟာနဿ အကတတ္တာ ကိလေသဗန္ဓနေန ဗဒ္ဓေါ၊ သုက္ကပက္ခေပိ ဒိဋ္ဌိသမနုပဿနာယ ရူပါဒိဗန္ဓနဿ ပဋိက္ခေပမတ္တမေဝ ဝုတ္တံ၊ န ဝိမောက္ခန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဣမသ္မိံ သုတ္တေ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ ကထိတန္တိ ‘‘တီရဒဿီ ပါရဒဿီ၊ ပရိမုတ္တော သော ဒုက္ခသ္မာတိ ဝဒါမီ’’တိ အာဂတတ္တာ ဝဋ္ဋဝိဝဋ္ဋံ ကထိကန္တိ ဝတ္တုံ သက္ကာ.

ဆဋ္ဌာဒီနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ.

ဗန္ဓနသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. သီလဝန္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၂. အာဗာဓဋ္ဌေနာတိ အာဒိတော ဥပ္ပတ္တိတော ပဋ္ဌာယ ဗာဓနဋ္ဌေန ရုဇနဋ္ဌေန. အန္တောဒေါသဋ္ဌေနာတိ အဗ္ဘန္တရေ ဧဝ ဒုဿနဋ္ဌေန ကုပ္ပနဋ္ဌေန. ခဏနဋ္ဌေနာတိ သသနဋ္ဌေန. ဒုက္ခဋ္ဌေနာတိ ဒုက္ခမတ္တာ ဒုက္ခဘာဝေန. ဒုက္ခဉှိ လောကေ ‘‘အဃ’’န္တိ ဝုစ္စတိ အတိဝိယ ဟနနတော. ဝိသဘာဂံ ။ပေ။ ပစ္စယဋ္ဌေနာတိ ယထာပဝတ္တမာနာနံ ဓာတာဒီနံ ဝိသဘာဂဘူတမဟာဘူတသမုဋ္ဌာနဿ အာဗာဓဿ ပစ္စယဘာဝေန. အသကဋ္ဌေနာတိ အနတ္တနိယတော. ပလုဇ္ဇနဋ္ဌေနာတိ ပကာရတော ဘိဇ္ဇနဋ္ဌေန. သတ္တသုညတဋ္ဌေနာတိ သတ္တသင်္ခါတအတ္တသုညတဋ္ဌေန. အတ္တာဘာဝေနာတိ ဒိဋ္ဌိဂတိကပရိကပ္ပိတဿ အတ္တနော အဘာဝေန. သုညတော အနတ္တတောတိ ဧတ္ထ ‘‘ပရတော’’တိ ပဒဿ သင်္ဂဟော ကာတဗ္ဗော၊ တသ္မာ ‘‘ဒွီဟိ အနတ္တမနသိကာရော’’တိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

သီလဝန္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၁. သုတဝန္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၃. တထာ ဧကာဒသမေတိ ဧတ္ထ တထာ-သဒ္ဒေန ‘‘ဥတ္တာနမေဝါ’’တိ ဣဒံ အာကဍ္ဎတိ. ဣဓာတိ ဧကာဒသမေ. ကမ္မဋ္ဌာနဿ ဥဂ္ဂဟဓာရဏပရိစယမနသိကာရဝသေန ပဝတ္တဉာဏံ ကမ္မဋ္ဌာနသုတဝသေန နိပ္ဖဇ္ဇနတော ‘‘သုတ’’န္တိ ဝုတ္တံ.

သုတဝန္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၂-၁၃. ကပ္ပသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၁၂၄-၁၂၅. ရာဟုလောဝါဒသဒိသာနီတိ ရာဟုလောဝါဒသုတ္တေ (မ. နိ. ၂.၁၁၃ အာဒယော) အာဂတသုတ္တသဒိသာနိ.

ကပ္ပသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဓမ္မကထိကဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.