၁. အရဟန္တဝဂ္ဂေါ

၁. ဓနဉ္ဇာနီသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၈၇. ဓနဉ္ဇာနိဂေါတ္တာတိ ဧတ္ထ ပုဗ္ဗပုရိသတော အာဂတဿ ကုလဝံသဿ နာမာဘိဓာနသင်္ခါတံ ဂံ တာယတီတိ ဂေါတ္တံ. (ကိံ ပန တန္တိ? အညကုလပရမ္ပရာသာဓာရဏံ တဿ ကုလဿ အာဒိပုရိသသမုဒါဂတံ တံကုလပရိယာပန္နသာဓာရဏံ သာမညရူပန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.) ဓနဉ္ဇာနိဂေါတ္တံ ဧတိဿန္တိ ဓနဉ္ဇာနိဂေါတ္တာ. တဿာ ဥဒါနဿ ကာရဏံ ပုစ္ဆိတွာ အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘သော ကိရာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. နာနာရသဘောဇနံ ဒေတီတိ ယောဇနာ. ပဉ္စဂေါရသသမ္ပာဒိတံ သာလိဘတ္တံ သူပသာကဗျဉ္ဇနံ နာနာရသံ ဗြာဟ္မဏဘောဇနံ. မဏ္ဍလဂ္ဂခဂ္ဂန္တိ မဏ္ဍလဂ္ဂသင်္ခါတံ ခဂ္ဂံ. ဒုဝိဓော ဟိ ခဂ္ဂေါ မဏ္ဍလဂ္ဂေါ ဒီဃဂ္ဂေါတိ. တတ္ထ ယဿ အဂ္ဂေါ မဏ္ဍလာကာရေန ဌိတော၊ သော မဏ္ဍလဂ္ဂေါ. ယဿ ပန အသိပုတ္တိကာ ဝိယ ဒီဃော၊ သော ဒီဃဂ္ဂေါ.

သာသနာတိ အနုသာသနာ. ‘‘နမော။ပေ။ သမ္ဗုဒ္ဓဿာ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တာ ပဉ္စပဒိကဂါထာ. သတ္ထုသာသနေ ဟိ လောကိယစ္ဆန္ဒံ အနပေက္ခိတွာ ဧသာ ပဉ္စပဒိကဂါထာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဩက္ကာဝရဓရာတိ ပုဗ္ဗပုရိသသင်္ခါတဥက္ကာကဝံသဝရဓာရိကာ. သက္ကာတိ သက္ကုဏေယျံ.

ဧဝန္တိ ‘‘သစေ မေ အင်္ဂမင်္ဂါနီ’’တိအာဒိနာ ဣမိနာ ပကာရေန. ‘‘ပဉ္စ ဂါထာသတာနိ ပန အဋ္ဌကထံ အာရုဠှာနိ၊ ဣဓ ပန ဒွေ ဧဝ ဥဒ္ဓဋာ’’တိ ဝဒန္တိ. ပဟရိတုံ ဝါတိ ဧကဝါရမ္ပိ ဟတ္ထေန ဝါ ပါဒေန ဝါ ပဟရိတုမ္ပိ ပရာမသိတုမ္ပိ အသက္ကောန္တောတိ အတ္ထော. သော ဟိ တဿာ အရိယသာဝိကာယ အာနုဘာဝေန အတ္တနော သာမတ္ထိယေန ဝသေ ဝတ္တာပနတ္ထံ သန္တဇ္ဇိတွာပိ တဒနုဝတ္တန္တော နိဗ္ဗိသော အဟောသိ. တေနာဟ ‘‘ဘောတီ’’တိအာဒိ.

တဿ ဗြာဟ္မဏဿာတိ အတ္တနော သာမိကဗြာဟ္မဏဿ. ဥပသံဟရန္တီတိ ဥပနေန္တီ. တသ္မိံ သမယေတိ တသ္မိံ ဒုက္ခုပ္ပတ္တိကာလေ ‘‘သဗ္ဗေ သင်္ခါရာ ဒုက္ခာ’’တိ ဘဂဝတော ဝစနံ အနုဿရိတွာ ‘‘ဒသဗလဿ ဘဂဝတော’’တိအာဒီသု ယထာပရိစိတံ ဂုဏပဒံ အနုဿရိ. တေနာဟ ‘‘ဒသဗလံ သရီ’’တိ.

ခန္တိသောရစ္စရဟိတတာယ ကုဇ္ဈိတွာ. ဘိဇ္ဇိတွာတိ သံယတာဘာဝတော တဿ ဗြာဟ္မဏဿ အန္တရေ မေတ္တိဘေဒေန ဘိဇ္ဇိတွာ. ဧဝမေဝါတိ ယထာ ဧတရဟိ အကာရဏေန၊ ဧဝမေဝ အညဒါပိ အကာရဏေနာတိ အတ္ထော. နိက္ကာရဏတာဒီပနေ ဧဝံ-သဒ္ဒေါ၊ ဧဝ-သဒ္ဒေါ ပန အဝဓာရဏတ္ထော. နိက္ကာရဏတာ စ နာမ နိရတ္ထကတာ၊ နိရတ္ထကဝိပ္ပလာပဘာဝေနေတ္ထ ဧဝံ-သဒ္ဒဿ ဂဟဏေ ပဝတ္တိ ဂဝေသိတဗ္ဗာ. ဂရဟတ္ထော ဝါယံ ဧဝံ-သဒ္ဒေါ အနေကတ္ထတ္တာ နိပါတာနံ. ဂရဟတ္ထတာ စဿ ဝသလိသဒ္ဒသန္နိဓာနတော ပါကဋာ ဧဝ.

ဂါမနိဂမရဋ္ဌပူဇိတောတိ ဣမိနာ ဂါမနိဂမရဋ္ဌသာမိကေဟိ ပူဇိတဘာဝေါ ဒီပိတော ဂါမာဒီနံ တေသံ ဝသေ ဝတ္တနတော. အသုကဿ နာမ ပုဂ္ဂလဿ. သေသန္တိ အဘိက္ကန္တန္တိအာဒိ၊ ယမ္ပိ စညံ ဣဓာဂတံ ဟေဋ္ဌာ ဝဏ္ဏိတဉ္စ.

ဓနဉ္ဇာနီသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၂. အက္ကောသသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၈၈. ဘာရဒွါဇောဝ သောတိ ဘာရဒွါဇော နာမ ဧဝ သော ဗြာဟ္မဏော. ဂေါတ္တဝသေန ဟိ တယိဒံ နာမံ၊ ဝိသေသေန ပနေတံ ဇာတန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘ပဉ္စမတ္တေဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဇာနိကတာတိ ဉာတိဝဂ္ဂဟာနိကတာ. ပက္ခော ဘိန္နောတိ တတော ဧဝ ဉာတိပက္ခော နဋ္ဌော. ယထာ ဒေါမနဿိတော အနတ္တမနောတိ ဝတ္တဗ္ဗံ လဘတိ၊ ဧဝံ ကုပိတောတိ အာဟ ‘‘ဒေါမနဿေန စာ’’တိ. ဒသဟီတိ အနဝသေသပရိယာဒါနဝသေန ဝုတ္တံ ပဉ္စဟိ ဂါထာသတေဟိ အက္ကောသန္တော တထာ အက္ကောသေယျာတိ ကတွာ. တတ္ထ ပန ယေန ကေနစိ အက္ကောသန္တောပိ အက္ကောသတိယေဝ နာမ. ကရောသိ မမ ဘာတိကဿ ပဗ္ဗဇ္ဇံ.

သမ္ဘုဉ္ဇတီတိ သမ္ဘောဂံ ကရောတိ. အက္ကောသာဒီဟိ ဧကတော ဘုဉ္ဇတိ. ဝီတိဟရတီတိ ဗျတိဟာရံ ကရောတိ၊ အက္ကောသတော ပစ္စက္ကောသနာဒိနာ ဝိနိမယံ ကရောတီတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ကတဿ ပဋိကာရံ ကရောတီ’’တိ. အဿ အနုဿဝဝသေန သုတွာ ‘‘သပတိ မ’’န္တိ သညိနော ဘယံ ဥပ္ပဇ္ဇီတိ ယောဇနာ. အဿာတိ ဗြာဟ္မဏဿ. သုတွာတိ ပဒံ ဥဘယတ္ထာပိ ယောဇေတဗ္ဗံ ‘‘တဝေဝေတံ ဗြာဟ္မဏာတိ သုတွာ၊ အနုဿဝဝသေန သုတွာ’’တိ စ. ကာမံ ကိသဝစ္ဆာဒယော သပနံ နာဒံသု၊ ဒေဝတာနံယေဝ ဟိ သော အတ္ထော၊ သတ္တာနံ ပန တထာ သညာ ဥပ္ပန္နာ၊ သောပိ တထာသညီ အဟောသိ. တေနာဟ ‘‘အနုဿဝဝသေနာ’’တိ.

ဒန္တဿ သဗ္ဗသော ဒမထံ ဥပဂတတ္တာ. နိဗ္ဗိသေဝနဿာတိ ရာဂဒေါသာဒိဟေတုကဝိပ္ဖန္ဒနရဟိတဿ. တဿေဝါတိ ပဋိကုဇ္ဈန္တဿေဝ ပုဂ္ဂလဿ တေန ကောဓေန ပါပံ ဟောတိ ပါပဿ သန္တာနန္တရသင်္ကန္တိယာ အဘာဝတော. ကေစိ ပန ‘‘တဿေဝါတိ တဿေဝ ပဋိကုဇ္ဈန္တပုရိသဿ တေန ပဋိကုဇ္ဈနေန. ပါပိယောတိ ပဋိကုဇ္ဈန္တပုဂ္ဂလဿ လာမကတရော’’တိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထံ ဝဒန္တိ. သတိယာ သမန္နာဂတော ဟုတွာ ပဋိသင်္ခါနေ ဌိတော အဓိဝါသေတိ၊ န သဟော မူဠှော ဟုတွာတိ အဓိပ္ပါယော. ဥဘိန္နံ တိကိစ္ဆန္တန္တိ ဥဘိန္နံ ဥပ္ပန္နကောဓသင်္ခါတံ ကိလေသဗျာဓိံ တိကိစ္ဆန္တံ ဝူပသမေန္တံ တံ ပုဂ္ဂလံ. ယော ပုဂ္ဂလောတိအာဒိနာ ပုရိမာသု ဂါထာသု ပဝတ္တိတာနိ ပဒါနိ သမ္ဗန္ဓိတွာ ဒဿေတိ. ပဉ္စသု ခန္ဓေသု ယာထာဝတော ဝိနီတာ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒါ နာမ ဟောန္တီတိ အာဟ ‘‘ဓမ္မဿာတိ ပဉ္စက္ခန္ဓဓမ္မဿာ’’တိ. ဣဒါနိ တမတ္ထံ ပရိပုဏ္ဏံ ကတွာ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘စတုသစ္စဓမ္မဿ ဝါ’’တိ.

အက္ကောသသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. အသုရိန္ဒကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၈၉. တေနေဝါတိ ဘာတုပဗ္ဗဇိတေနေဝ. အဿေဝါတိ တိတိက္ခဿ. ‘‘တံ ဇယံ ဟောတီ’’တိ လိင်္ဂဝိပလ္လာသဝသေန ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘သော ဇယော ဟောတီ’’တိ၊ ဒုဇ္ဇယံ ကောဓံ တိတိက္ခာယ ဇိနန္တဿာတိ အဓိပ္ပါယော. ယသ္မာ တိတိက္ခာဒယော န ကောဓဝသိကံ ဓုရံ၊ တံ ပန ဗာလာနံ မညနာမတ္တန္တိ ဣဓ ဣမမတ္ထံ ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ကတမဿာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဝိဇာနတောဝ ဇယော န အဝိဇာနတော တိတိက္ခာယ အဘာဝတော. န ဟိ အဝိဇာနန္တော အန္ဓဗာလော ကောဓံ ဝိဇေတုံ သက္ကောတိ. ကေဝလံ ဇယံ မညတိ ကိလေသေဟိ ပရာဇိတော သမာနောပီတိ အဓိပ္ပါယော.

အသုရိန္ဒကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄. ဗိလင်္ဂိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၀. သုဒ္ဓန္တိ ကေဝလံ သမ္ဘာရဝိရဟိတံ. သမ္ဘာရယုတ္တန္တိ ကဋုကဘဏ္ဍာဒိသမ္ဘာရသဟိတံ. ကဉ္ဇိတော နိဗ္ဗတ္တတ္တာ ကဉ္ဇိကံ၊ အာရနာလံ၊ ဗိလင်္ဂန္တိ အတ္ထော. နာမံ ဂဟိတံ သင်္ဂီတိကာလေ ‘‘ဗိလင်္ဂိကဘာရဒွါဇော’’တိ ဝိသေသနဝသေန. တယောတိ ဓနဉ္ဇာနိယာ သာမိကော ဘာရဒွါဇော၊ အက္ကောသကဘာရဒွါဇော၊ အသုန္ဒရိကဘာရဒွါဇောတိ အာဒိတော တီသု သုတ္တေသု အာဂတာ တယော. မေတိ မယှံ.

ဗိလင်္ဂိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၅. အဟိံသကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၁. ဧသာတိ ဗြာဟ္မဏော. ‘‘အဟိံသကော အဟ’’န္တိ တဒတ္ထံ သာဓေတုံ ဣစ္ဆာယ ကထေသီတိ ဝုတ္တံ ‘‘အဟိံသကပဉှံ ပုစ္ဆီ’’တိ. တထာ စေ အဿာတိ ယထာ တေ နာမဿ အတ္ထော၊ တထာ စေတံ ဘဝေယျာသိ အနွတ္ထနာမကော ဘဝေယျာသိ အဟိံသကော ဧဝ သိယာတိ. န ဒုက္ခာပေတိ ဒုက္ခမတ္တမ္ပိ န ဥပ္ပါဒေတိ၊ ဒုက္ခတော အပနေတီတိ အတ္ထော.

အဟိံသကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ဇဋာသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၂. ဇဋာပဉှဿာတိ ‘‘အန္တောဇဋာ ဗဟိဇဋာ’’တိ ဧဝံ ဇဋာပရိယာယဿ ပဉှဿ.

ဇဋာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. သုဒ္ဓိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၃. သုဒ္ဓိကပဉှဿာတိ ‘‘နာဗြာဟ္မဏော သုဇ္ဈတီ’’တိ ဧဝံ သုဒ္ဓသန္နိဿိတဿ ပဉှဿ. သီလသမ္ပန္နောတိ ပဉ္စဝိဓနိယမလက္ခဏေန သီလေန သမန္နာဂတော. တပေါကမ္မန္တိ အနသနပဉ္စာတပတပ္ပနာဒိပရိဘေဒနတပေါကမ္မံ ကရောန္တောပိ. ဝိဇ္ဇာတိ တယော ဝေဒါတိ ဝဒန္တိ ‘‘တာယ ဣဓလောကတ္ထံ ပရလောကတ္ထံ ဉာယန္တီ’’တိ ကတွာ. ဂေါတ္တစရဏန္တိ ဂေါတ္တသင်္ခါတံ စရဏံ. ဗြာဟ္မဏော သုဇ္ဈတိ ဇေဋ္ဌဇာတိကတ္တာ. တထာ ဟိ သော ဧဝ တပံ အာစရိတုံ လဘတိ၊ န ဣတရော. အညာ လာမိကာ ပဇာတိ ဣတရဝဏ္ဏံ ဝဒတိ. ဝစနသဟဿမ္ပီတိ ဂါထာနေကသဟဿမ္ပိ. အန္တော ကိလေသေဟိ ပူတိကော သဘာဝေန ပူတိကော. ကိလိဋ္ဌေဟိ ကာယကမ္မာဒီဟိ ကာယဒုစ္စရိတာဒီဟိ.

သုဒ္ဓိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. အဂ္ဂိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၄. အဂ္ဂိပရိစရဏဝသေနာတိ အဂ္ဂိဟုတ္တဇုဟနဝသေန. သန္နိဟိတောတိ မိဿီဘာဝံ သမ္ပာပိတော. တထာဘူတော စ သော သပ္ပိနာ သဒ္ဓိံ ယောဇိတော နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သံယောဇိတော’’တိ. အပါယမဂ္ဂံ ဩက္ကမတိ မိစ္ဆာဒိဋ္ဌိမိစ္ဆာသင်္ကပ္ပါဒီနံ အတ္တနော သန္တာနေ သမုပ္ပါဒနတော. တေနာဟ ‘‘ဣမံ လဒ္ဓိ’’န္တိအာဒိ.

ဇာတိယာတိ သဒေါသကိရိယာပရာဓဿ အသမ္ဘဝေန ပရိသုဒ္ဓါယ ဇာတိယာ. နာနပ္ပကာရေ အဋ္ဌာရသဝိဇ္ဇာဋ္ဌာနသညိတေ ဂန္ထေ. သုတဝါတိ သုတွာ နိဋ္ဌံ ပတ္တော အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျတ္တာတိ အဓိပ္ပါယော.

ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏေနာတိ ဣဒံ လောကေ သာသနေ စ နိရုဠှတာဝသေန ဝုတ္တံ. အညေ ဟိ ပုဗ္ဗေနိဝါသံ ဇာနန္တာ ပုဗ္ဗေနိဝါသဉာဏေနေဝ ဇာနန္တိ၊ ဘဂဝါ ပန သဗ္ဗညုတညာဏေနပိ ဇာနာတိ. ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. သဗ္ဗသော ဇာတိ ခီယတိ ဧတေနာတိ ဇာတိက္ခယော၊ အဂ္ဂမဂ္ဂေါ၊ တေန ပတ္တဗ္ဗတ္တာ အာပန္နတ္တာ စ ဇာတိက္ခယော အရဟတ္တံ. ဇာနိတွာ ဝေါသိတဝေါသာနောတိ ဝိဇာနိတဗ္ဗံ စတုသစ္စဓမ္မံ မဂ္ဂဉာဏေန ဇာနိတွာ သောဠသန္နမ္ပိ ကိစ္စာနံ ဝေါသိတဝေါသာနော.

ဥပ္ပတ္တိံ ဒီပေတွာတိ ပါယသဒါနဿ အာဂမနံ ပကာသေတွာ. ဂါထာဟိ အဘိဂီတန္တိ ဒွီဟိ ဂါထာဟိ မယာ အဘိဂီတံ. အဘုဉ္ဇိတဗ္ဗန္တိ ဘုဉ္ဇိတုံ န ယုတ္တံ. ‘‘အဘောဇနေယျ’’န္တိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ၊ နနု ဘဂဝတော အဇ္ဈာသယော အစ္စန္တမေဝ သုဒ္ဓေါတိ? သစ္စမေတံ၊ ဗြာဟ္မဏော ပန ပုဗ္ဗေ အဒါတုကာမော ပစ္ဆာ ဂါထာ သုတွာ ဓမ္မဒေသနာယ မုဒုဟဒယော ဟုတွာ ဒါတုကာမော အဟောသိ၊ တသ္မာ တံ ဘိက္ခူနံ အနာဂတေ ဒိဋ္ဌာနုဂတိအာပဇ္ဇနတ္ထံ ပဋိက္ခိပိ. တထာ ဟိ အနန္တရသုတ္တေ ကသိဘာရဒွါဇသုတ္တေ စ ဧဝမေဝ ပဋိပဇ္ဇိ. တေနာဟ ‘‘တွံ ဗြာဟ္မဏာ’’တိအာဒိ. ကိလဉ္ဇမှိ။ပေ။ ပကာသိတာတိ ဧတေန ဂါထံ ဥဒ္ဒေသဋ္ဌာနေဝ ဌပေတွာ ဘဂဝါ ဗြာဟ္မဏဿ ဝိတ္ထာရေန ဓမ္မံ ဒေသေသီတိ ဒဿေတိ. ဂါယနေနာတိ ဂါယနကေန၊ ဂါနေန ဝါ. အတ္ထဉ္စ ဓမ္မဉ္စာတိ သဒေဝကဿ လောကဿ ဟိတဉ္စေဝ တဿ ကာရဏဉ္စ. သမ္ပဿန္တာနန္တိ သမ္မဒေဝ ပဿန္တာနံ. ဓမ္မောတိ ပဝေဏိအာဂတော စာရိတ္တဓမ္မော န ဟောတိ. ဘောဇနေသု ဥက္ကံသဂတံ ဒဿေတုံ ‘‘သုဓာဘောဇန’’န္တိ အာဟ. ဓမ္မေ သတီတိ အရိယာနံ အာစာရဓမ္မေ သတိ တံ အာလမ္ဗိတွာ ဇီဝန္တာနံ ဧတဒေဝ သေဋ္ဌန္တိ ‘‘သောမံ ဘုဉ္ဇေယျ ပါယသ’’န္တိ တံ အာရဗ္ဘ ကထာယ ဥပ္ပန္နတ္တာ.

သလ္လက္ခေတိ အယံ ဗြာဟ္မဏော. သေသာ ပစ္စယာ နိဒ္ဒေါသာ တေ အာရဗ္ဘ ကထာယ အပ္ပဝတ္တိတတ္တာ. ကုက္ကုစ္စဝူပသန္တန္တိ အဂ္ဂိအာဟိတပဒဿ ဝိယ သဒ္ဒသိဒ္ဓိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. အန္နေန ပါနေနာတိ လက္ခဏဝစနမေတံ ယထာ ‘‘ကာကေဟိ သပ္ပိ ရက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. တေနာဟ ‘‘ဒေသနာမတ္တမေတ’’န္တိ. ဗဟုသဿဖလဒါယကံ သုခေတ္တံ ဝိယ ပဋိယတ္တန္တိ သမ္မာ ကသနဗီဇနဥဒကာနယနာပနယနာဒိနာ သုသဇ္ဇိတံ ခေတ္တံ ဝိယ သီလာဒိဂုဏဝိသေသသမ္ပာဒနေန ပဋိယတ္တံ ပုညက္ခေတ္တံ ဧတံ.

အဂ္ဂိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. သုန္ဒရိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၅. အာနေတွာ ဟုနိတဗ္ဗတော အာဟုတိ. သပ္ပိမဓုပါယသာဒီဟိ အဂ္ဂိံ ဇုဟောတိ ဧတ္ထာတိ အဂ္ဂိဟုတ္တံ၊ သာဓိဋ္ဌာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. တေနာဟ ‘‘အဂျာယတန’’န္တိအာဒိ. သုဝိသောဓိတော စဿာတိ နိဟီနဇာတိကာနံ အနေန သုဋ္ဌု ဝိသောဓိတော စ ဘဝေယျ. ‘‘မေ’’တိ ပဒံ အာနေတွာ သမ္ဗန္ဓော.

အဖလံ ကရောတီတိ ဣတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ဒေမီတိ ပဒံ. တာဝ အနန္တရသုတ္တဝဏ္ဏနာယ အာဂတသဒိသမေဝါတိ ပေယျာလဝသေန ဌပေသိ၊ န သပ္ပိသင်္ခါရဋ္ဌပနံ. ဟိမပါတဿ စ သီတဝါတဿ စ ပဋိဗာဟနတ္ထန္တိ အကာရဏမေတန္တိ တံ အနာဒိယိတွာ အညမေဝ သုကာရဏံ ဒဿေတုံ ‘‘ပဋိဗလောဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သဉ္ဇာနိတွာတိ ‘‘နာယံ ဗြာဟ္မဏော’’တိ သဉ္ဇာနိတွာ.

နီစကေသန္တန္တိ ရဿကေသန္တံ. ဗြာဟ္မဏာနံ သုဒ္ဓိအတ္ထာ သိခါတိ အာဟ ‘‘ပဝတ္တမတ္တမ္ပိ၊ သိခံ အဒိသွာ’’တိ၊ ‘‘ပရမဟံသပရိက္ခာဒိနာ’’တိ ကေစိ.

အကာရဏံ ဒက္ခိဏေယျဘာဝဿ ဇာတိ အဒက္ခိဏေယျဘာဝဟေတူနံ ပါပဓမ္မာနံ အပဋိက္ခေပဘာဝတော. ဧတန္တိ သီလာဒိဘေဒံ စရဏံ. ဒက္ခိဏေယျဘာဝဿ ကာရဏံ အဒက္ခိဏေယျဘာဝကာရကပါပဓမ္မာနံ တဒင်္ဂါဒိဝသေန ပဇဟနတော. အဿာတိ ဗြာဟ္မဏဿ. တမတ္ထန္တိ တံ ဒက္ခိဏေယျဘာဝဿ ကာရဏတာသင်္ခါတမတ္ထံ ဥပမာယ ဝိဘာဝေန္တော. သာလာဒိကဋ္ဌာ ဇာတောဝါတိ သာလာဒိဝိသုဒ္ဓကဋ္ဌာဝ ဇာတော. သာပါနဒေါဏိအာဒိအဝိသုဒ္ဓကဋ္ဌာ ဇာတော အဂ္ဂိကိစ္စံ န စ န ကရောတိ. ဧဝန္တိ ယထာ အဂ္ဂိ ယတော ကုတောစိ ဇာတောပိ အဂ္ဂိကိစ္စံ ကရောတိယေဝ၊ ဧဝံ စဏ္ဍာလကုလာဒီသု ဇာတောပိ ဒက္ခိဏေယျော န န ဟောတိ ဂုဏသမ္ပဒါဝသေန အရိယာနံ ဝံသေ ပဇာတတ္တာတိ အာဟ ‘‘ဂုဏသမ္ပတ္တိယာ ဇာတိမာ’’တိ. ဓိတိယာ ဂုဏသမ္ပတ္တိယာ ပမုခဘာဝံ ဒဿေတုံ ‘‘သော ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ဓိတိယာတိ ဝီရိယေန. တဉှိ အနုပ္ပန္နာနံ ကုသလဓမ္မာနံ ဥပ္ပါဒနပရိဗြူဟနေဟိ တေ ဓာရေတိ. ဟိရိယာ ဒေါသေ နိသေဓေတိ၊ သမ္မဒေဝ ပါပါနံ ဇိဂုစ္ဆနေ သတိ တေသံ ပဝတ္တိယာ အဝသရော ဧဝ နတ္ထိ. မောနဓမ္မေန ဉာဏသင်္ခါတေန ဩတ္တပ္ပဓမ္မေန. ကာရဏာကာရဏဇာနနကောတိ တေသံ တေသံ ဓမ္မာနံ ယထာဘူတံ ဌာနံ၊ ပါပဓမ္မာနံ ဝါ ဝိပ္ပကာရသဘာဝဋ္ဌာနံ ဇာနနကော.

ပရမတ္ထသစ္စေန နိဗ္ဗာနေန အာရမ္မဏပစ္စယဘူတေန အရိယမဂ္ဂေန ဒန္တော. ဣန္ဒြိယဒမေနာတိ တတော ဧဝ အရိယေန ဣန္ဒြိယသံဝရေန ဥပဂတော. ဝိဒန္တိ တေဟိ သစ္စာနီတိ ဝေဒါ. မဂ္ဂဝေဒါနံ အန္တန္တိ အရိယဖလံ. ကိလေသာနံ အန္တန္တိ တေသံ အနုပ္ပါဒနိရောဓဋ္ဌာနံ. ယညောတိ အဂ္ဂဖလံ. နိရတ္ထကန္တိ အဖလံ တေသံ အနာဂမနတော၊ အာဂတာနမ္ပိ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျာဘာဝတော. ဇုဟတိ ဒေတိ.

သုယိဋ္ဌန္တိ သုဒါနံ အဂ္ဂဒက္ခိဏေယျလာဘေန. သုဟုတန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. အထ ဝါ သုယိဋ္ဌန္တိ သုဋ္ဌု သမ္မဒေဝ ယိဋ္ဌံ သာရေ ဥပနီတံ မမ ဣဒံ ဒေယျဝတ္ထု. သုဟုတန္တိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော.

ဥပဟဋမတ္တေတိ ဗြာဟ္မဏေန ‘‘ဘုဉ္ဇတု ဘဝ’’န္တိ ဥပနီတမတ္တေ. နိဗ္ဗတ္တိတောဇမေဝါတိ သဝတ္ထုကံ အဂ္ဂဟေတွာ ဝတ္ထုတော ဝိဝေစိတဩဇမေဝ. တေန တံ သုခုမတ္တံ ဂတန္တိ တံ ဟဗျသေသံ သဗ္ဗသော သုခုမဘာဝံ ဂတန္တိ ဩဇာယ အနောဠာရိကတာယ ပုရိမာကာရေနေဝ ပညာယမာနတံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ န ပန ဩဇာယ ဧဝ ကေဝလာယ ဂဟဏံ သန္ဓာယ. သာ ဟိ အဝိနိဗ္ဘောဂဝုတ္တိတာယ ဝိသုံ ဂဏှိတုံ န သက္ကာ၊ တသ္မာ ဒေဝတာဟိပိ သဝတ္ထုကာ ဂယှတိ. မနုဿာနံ ဝတ္ထူတိ ကရဇကာယမာဟ. ဩဠာရိကဝတ္ထုတာယ ဒေဝါနံ ဝိယ ဂဟဏီ န တိက္ခာတိ ဒိဗ္ဗောဇသမ္မိဿတာယ သမ္မာ ပရိဏာမံ န ဂစ္ဆတိ. သုခုမာပိ သမာနာ ဒိဗ္ဗောဇာ တေန ပါယသေန မိဿိတာ ဩဠာရိကသမ္မိဿတာယ သုခုမဝတ္ထုကာနံ ဒေဝါနံ သုခဒါ န ဟောတီတိ ဣမမတ္ထံ ဒဿေတိ ‘‘ဂေါယူသေ ပနာ’’တိအာဒိနာ. ပရိဘောဂဝတ္ထုနော ဩဠာရိကတာယ ဝါ ဒေဝါနံ ဒုက္ကရံ သမ္မာ ပရိဏာမေတုံ၊ ဒိဗ္ဗောဇာယ ဂရုတရဘာဝေန မနုဿာနံ. တေနာဟ ဘဂဝါ ‘‘န ခွာဟ’’န္တိအာဒိ. သမာပတ္တိစိတ္တသမုဋ္ဌိတာ တေဇောဓာတု ဈာနာနုဘာဝသန္တေဇိတာ တိက္ခတရာ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘အဋ္ဌ။ပေ။ ပရိဏာမေယျာ’’တိ. ဘဂဝတော ပန သုဒ္ဓေနေဝ ပရိဏမတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ပါကတိကေနေဝါ’’တိ၊ ဈာနာနုဘာဝပ္ပတ္တေန ဈာနေန ဝိနာ သဘာဝသိဒ္ဓေနေဝ.

‘‘အပ္ပဟရိတေ’’တိ ဧတ္ထ အပ္ပ-သဒ္ဒေါ ‘‘အပ္ပိစ္ဆော’’တိအာဒီသု ဝိယ အဘာဝတ္ထောတိ အာဟ ‘‘အပ္ပဟရိတေတိ အဟရိတေ’’တိ. ပါတိသတေပိ ပါယသေ. န အာလုဠတီတိ န အာဝိလံ ဟောတိ. အနာဂန္တာဝ ဂစ္ဆေယျ ‘‘အတ္တနာပိ န ပရိဘုဉ္ဇိ၊ အညေသံ န ဒါပေသိ၊ ကေဝလံ ပါယသံ နာသေသီ’’တိ ဒေါမနဿပ္ပတ္တော.

ဒါရု သမာဒဟာနောတိ ဒါရုဟရိဒ္ဒိ ဒါရုသ္မိံ တဿ ဒဟန္တော. ယဒီတိအာဒိ ဒါရုဈာပနဿ ဗဟိဒ္ဓဘာဝသာဓနံ အသုဒ္ဓဟေတူနံ ပဋိပက္ခာဘာဝတော တဿ. ခန္ဓာဒီသု ကုသလာတိ တေသု သဘာဝတော သမုဒယတော အတ္ထင်္ဂမတော အဿာဒတော အာဒီနဝတော နိဿရဏတော ဇာနနတော ဆေကာ ပဏ္ဍိတာ. ဉာဏဇောတိန္တိ ဉာဏမယံ ဇောတိံ. ဇာလေမီတိ ပဇ္ဇလိတံ ကရောမိ. နိစ္စံ ပဇ္ဇလိတဂ္ဂိ သဗ္ဗတ္ထကမေဝ ဝိဂတသမ္မောဟန္ဓကာရတာယ ဧကောဘာသဘာဝတော. သဗ္ဗသော ဝိက္ခေပါဘာဝတော နိစ္စသမာဟိတတ္တော. ဧဝံ ဝဒတီတိ စရိတံ ဗြဟ္မစရိယံ ဂဟေတွာ စရာမီတိ ဧဝံ ဝတ္တမာနံ ဝိယ ဝဒတိ အာသန္နတံ ဟဒယေ ဌပေတွာ.

ခါရိဘာရောတိ ခါရိဘာရသဒိသော. တေနာဟ ‘‘ယထာ’’တိအာဒိ. ခန္ဓေန ဝယှမာနောတိ ကာဇေ ပက္ခိပိတွာ ခန္ဓေန ဝယှမာနော. ပထဝိယာ သဒ္ဓိံ ဖုသေတိ ဘာရဿ ဂရုကဘာဝေန ကာဇဿ ပရိဏမနေန. မာနေန အတ္တနော ဇာတိအာဒီနိ ပဂ္ဂဏှတော အညဿ တာနိ န သဟတီတိ အာဟ – ‘‘တတ္ထ တတ္ထ ဣဿံ ဥပ္ပါဒေန္တော’’တိ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဇာတိအာဒိမာနဝတ္ထုသ္မိံ ဂရုတရဂ္ဂဟဏေန သံသီဒေယျာတိ အဓိပ္ပါယော. ကောဓော ဓူမောတိ ယထာပိ ဘာသုရော အဂ္ဂိ ဓူမေန ဥပက္ကိလိဋ္ဌော၊ ဧဝံ ကောဓေန ဥပက္ကိလိဋ္ဌော. ဉာဏဂ္ဂီတိ တဿ ကောဓော ဓူမော. မုသာဝါဒေါဝ မောသဝဇ္ဇံ. ယထာ ဉာဏေ သတိ မုသာဝါဒေါ နတ္ထိ၊ ဧဝံ မုသာဝါဒေ သတိ ဉာဏမ္ပီတိ တေန တံ နိရောဓိတံ ဝိယ ဟောတီတိ အာဟ – ‘‘မုသာဝါဒေန ပဋိစ္ဆန္နံ ဉာဏ’’န္တိ. ယထာ သုဇာယ ဝိနာ ဗြာဟ္မဏာနံ ယာဂေါ န ဣဇ္ဈတိ၊ ဧဝံ ပဟူတဇိဝှါယ ဝိနာ သတ္ထု ဓမ္မယာဂေါ န ဣဇ္ဈတီတိ ဇိဝှါ သုဇာပရိယာယာ ဝုတ္တာ. ဇောတိ ဌိယတိ ဧတ္ထာတိ ဇောတိဋ္ဌာနံ ဝေဒိ၊ ယံ အဂ္ဂိကုဏ္ဍံ. သတ္တာနံ ဟဒယံ ဇောတိဋ္ဌာနံ ဉာဏဂ္ဂိနော တတ္ထ သမုဇ္ဇလနတော. အတ္တာတိ စိတ္တံ ‘‘အာဟိတော အဟံ မာနော ဧတ္ထာ’’တိ ကတွာ.

ဓမ္မော ရဟဒေါတိ အဿဒ္ဓိယာဒိအာလသိယာဘာဝတော ကိလေသမလပက္ခာလနတော ပရမဂ္ဂိနိဗ္ဗုတာဝဟနတော အရိယမဂ္ဂဓမ္မော အနာဝိလော ရဟဒေါ. ဟေဋ္ဌုပရိယဝါလုကာတိ ဝိပရိဝတ္တိတဝါလုကာ ဟုတွာ. အာလုဠာတိ အာကုလဇာတာ. ပဏ္ဍိတာနံ ပသတ္ထောတိ ပဏ္ဍိတာနံ ပုရတော သေဋ္ဌော. သေဋ္ဌဘာဝေန သန္တော ပါသံသော ဟုတွာ ကိလေသေ ဘိန္ဒတိ သမုစ္ဆိန္ဒတီတိ သဗ္ဘီတိ ဝုစ္စတိ. တေနာဟ ‘‘ဥတ္တမဋ္ဌေနာ’’တိ. တထာ စာဟ ဘဂဝါ ‘‘မဂ္ဂါနဋ္ဌင်္ဂိကော သေဋ္ဌော’’တိ (ဓ. ပ. ၂၇၃).

ဝစီသစ္စန္တိ ဣမိနာ ‘‘စတုရင်္ဂသမန္နာဂတာ ဝါစာ သုပရိသုဒ္ဓါ ဟောတီ’’တိ သမ္မာဝါစံ ဒဿေတိ. သစ္စသံယမပဒေဟိ ဒဿိတာ မဂ္ဂဓမ္မာ ဣဓ ‘‘ဓမ္မော’’တိ အဓိပ္ပေတာတိ အာဟ – ‘‘ဓမ္မောတိ ဣမိနာ။ပေ။ ဒဿေတီ’’တိ. မဂ္ဂသစ္စံ ဂဟိတံ အနန္တရဂါထာယ အနေကေဟိ ဝိသေသေတွာ ဝုတ္တတ္တာ. အတ္ထတောတိ ပုဗ္ဗင်္ဂမတ္တာဒိအတ္ထတော. တာယ ဟိ သကိစ္စံ ကရောန္တိယာ ဣတရေ သဗ္ဗေပိ တဒနုဝတ္တိကာ ဟောန္တိ. တဂ္ဂတိကတ္တာတိ သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ ဥပကာရကဘာဝေန တာယ သမာနဂတိကတ္တာ. အာရမ္မဏဉှိ ဝိတက္ကေနာဟဋံ ပညာ ဝိစိနိတုံ သက္ကောတိ. တထာ ဟိ သော ပညာက္ခန္ဓေန သင်္ဂဟံ ဂတော. ဓမ္မောတိ သဘာဝတော သမာဓိ ဂဟိတော၊ ဣတရေ ဒွေ တဒုပကာရတ္တာ. တထာ ဟိ ‘‘ဧဝံဓမ္မာ တေ ဘဂဝန္တော’’တိအာဒီသု (ဒီ. နိ. ၂.၁၃၊ မ. နိ. ၃.၁၉၇၊ သံ. နိ. ၅.၃၇၈) သမာဓိ ‘‘ဓမ္မော’’တိ ဝုတ္တော. ပရမတ္ထသစ္စံ ဂဟိတံ သဗ္ဗေသံ သေဋ္ဌဘာဝတော. ယထာဟ – ‘‘ယာဝတာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဓမ္မာ သင်္ခတာ ဝါ အသင်္ခတာ ဝါ၊ ဝိရာဂေါ တေသံ အဂ္ဂမက္ခာယတီ’’တိ (ဣတိဝု. ၉၀၊ အ. နိ. ၄.၃၄). အတ္ထတောတိ တတော ဧဝ ပရမတ္ထတော၊ အနန္တရံ ဝုစ္စမာနာနံ ဝါ မဂ္ဂဓမ္မာနံ အာရမ္မဏဘာဝတော. ပဉ္စင်္ဂါနိ ဂဟိတာနိ တာသံ မဂ္ဂဘာဝတော. တီဏိ အင်္ဂါနိ. ဗြဟ္မစရိယံ နာမာတိ ဧတံ နိဗ္ဗာနဂါမိ ဥတ္တမဋ္ဌေန မဂ္ဂဗြဟ္မစရိယံ နာမ. မဇ္ဈေ သိတာတိ လီနုဒ္ဓစ္စာဒိအန္တဒွယဝိဝဇ္ဇနေန မဇ္ဈေ မဇ္ဈိမပဋိပဒါဘာဝနံ နိဿိတာ. သဿတုစ္ဆေဒဂ္ဂဟဏံ ဟေတ္ထ ပဓာနတာယ နိဒဿနမတ္တံ. သေဋ္ဌပ္ပတ္တီတိ သေဋ္ဌဘာဝပ္ပတ္တိ. တ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရောတိ ‘‘သ ဥဇုဘူတေသူ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ မဇ္ဈေ တ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော၊ ‘‘သ ဒုဇ္ဇုဘူတေသူတိ ကေစိ ပဌန္တိ၊ တေသံ ဒ-ကာရော ပဒသန္ဓိကရော. သ-ဣတိ သုန္ဒရိကော ဗြာဟ္မဏော ဝုတ္တောတိ ကတွာ အာဟ ‘‘သ တွ’’န္တိ၊ သော တွန္တိ အတ္ထော. ဓမ္မော သာရိယော ပရိဓာနဘူတာ အလင်္ကာရာ ဧတဿာတိ ဓမ္မသာရီ. အထ ဝါ ဓမ္မေဟိ သာရိတဝါတိ ဓမ္မသာရီ၊ တေဟိ သာရေတွာ ဌိတဝါတိ အတ္ထော. တေနာဟ ‘‘ကုသလဓမ္မေဟီ’’တိအာဒိ.

သုန္ဒရိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၀. ဗဟုဓီတရသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၉၆. သမန္တတောတိ ဒက္ခိဏဝါမာနံ ဝသေန သမန္တတော. ဦရုဗဒ္ဓါသနန္တိ ဦရူနံ ဗန္ဓနဝသေန နိသဇ္ဇနံ. ဒွိန္နံ ဦရူနံ အညမညဗန္ဓနဝသေန အာဘုဇိတာကာရံ သန္ဓာယာဟ ‘‘အာဘုဇိတွာတိ ဗန္ဓိတွာ’’တိ. ဟေဋ္ဌိမကာယဿ အနုဇုကံ ဌပနံ နိသဇ္ဇာဝစနေနေဝ ဗောဓိတန္တိ ‘‘ဥဇုံ ကာယ’’န္တိ ဧတ္ထ ကာယ-သဒ္ဒေါ ဥပရိမကာယဝိသယောတိ အာဟ ‘‘ဥပရိမံ သရီရံ ဥဇုကံ ဌပေတွာ’’တိ. တံ ပန ဥဇုကဋ္ဌပနံ သရူပတော ပယောဇနတော စ ဒဿေတုံ ‘‘အဋ္ဌာရသာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ပရိမုခန္တိ ဧတ္ထ ပရိ-သဒ္ဒေါ အဘိသဒ္ဒေန သမာနတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ကမ္မဋ္ဌာနာဘိမုခ’’န္တိ၊ ဗဟိဒ္ဓါ ပုထုတ္တာရမ္မဏတော နိဝါရေတွာ ကမ္မဋ္ဌာနံယေဝ ပုရေက္ခတောတိ အတ္ထော. ပရိဂ္ဂဟဋ္ဌော ‘‘ပရိဏာယိကာ’’တိအာဒီသု ဝိယ. မုခန္တိ နိယျာနဋ္ဌော ‘‘သုညတဝိမောက္ခမုခ’’န္တိအာဒီသု ဝိယ. ပဋိပက္ခတော နိဂ္ဂမနဋ္ဌော ဟိ နိယျာနဋ္ဌော၊ တသ္မာ ပရိဂ္ဂဟိတနိယျာနန္တိ သဗ္ဗထာ ဂဟိတသမ္မောသံ ပရိစ္စတ္တသမ္မောသံ သတိံ ကတွာ ပရမံ သတိနေပက္ကံ ဥပဋ္ဌပေတွာတိ အတ္ထော. ဆဗ္ဗဏ္ဏာ။ပေ။ နိသီဒိ ဗြာဟ္မဏဿ ပသာဒသဉ္ဇာနနတ္ထံ. အဋဝိမုခါ စရမာနာတိ ဂေါစရံ ဂဏှန္တာ.

အဇ္ဇသဋ္ဌိန္တိ အဇ္ဇ ဆန္နံ ပူရဏီ သဋ္ဌီ ဒိဝသဝုတ္တိ၊ အဇ္ဇ အာဒိံ ကတွာ ဆ ဒိဝသေတိ အတ္ထော. အစ္စန္တသံယောဂေ စေတံ ဥပယောဂဝစနံ. အဇ္ဇ ဆဒိဝသမတ္တကာတိ အဇ္ဇတော ဆဋ္ဌဒိဝသမတ္တကာ. လာမကာတိ နိဟီနာ နိပ္ဖလာ. တေနာဟ ‘‘တိလခါဏုကာ’’တိအာဒိ.

ဥဿာဟေနာတိ ဥဒ္ဓံ ဥဒ္ဓံ ပသာရေန အဘိဘဝနေန. တံ ပန နေသံ အဘိဘဝနံ ဒဿေတုံ ‘‘ကဏ္ဏနင်္ဂုဋ္ဌာဒီနီ’’တိအာဒိမာဟ.

‘‘ဥပ္ပါဋကပါဏကာ’’တိ တစံ ဥပ္ပါဋေတွာ ဝိယ ခါဒကပါဏကာ ဦကာမင်္ဂုလာဒယော.

ကဠာရပိင်္ဂလာတိ နိက္ခန္တပိင်္ဂလက္ခိကာ၊ ကဠာရပိင်္ဂလာတိ ဝါ ရတ္တဂတ္တာ စ ပိင်္ဂလစက္ခုကာ စ. တိလကာဟတာတိ အာဟတတိလကာ၊ တိလပ္ပမာဏေဟိ ဗိန္ဒူဟိ သမန္တတော သန္ထတသရီရာ.

ပဋိဂါထာဟိ ဗြာဟ္မဏဿ ဓမ္မဒေသနံ ဝဍ္ဎေသီတိ ပကတိယာ တဿ အတ္တနာ ကထေတဗ္ဗံ ဓမ္မဒေသနံ ပဗ္ဗဇ္ဇာဂုဏကိတ္တနဝသေန သတ္တဟိ ဝဍ္ဎေသိ. ပဗ္ဗဇိတွာတိ ဣဏာယိကာနံ အတ္တနော ပလိဗောဓံ တထာ တထာ ဇာနာပေတွာ ပဗ္ဗဇိတွာ.

ယထာ စ တတ္ထ ဘဂဝါ ပဋိပဇ္ဇိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ပုန ဒိဝသေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

တံ တံ ကုလဃရံ ပေသေတွာတိ တံ တံ တဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဓီတရံ တဿ တဿာနုစ္ဆဝိကဿ ဗြာဟ္မဏဿ ဒေန္တော တံ တံ ကုလဃရံ ပေသေတွာ ဗြာဟ္မဏဓမ္မေ ဂရုကရဏာဘာဝတော.

‘‘နဋ္ဌေ မတေ ပဗ္ဗဇိတေ၊ နပုံသကေပိ ဘတ္တရိ၊

ဣတ္ထိယာ ပတိသေဋ္ဌာယ၊ န အညော ပတိ ဣစ္ဆိယော’’တိ. –

အယဉှိ ဗြာဟ္မဏဓမ္မော. အယျိကဋ္ဌာနေတိ မာတာမဟိဋ္ဌာနေ ဌပေသိ သတ္ထု စိတ္တာရာဓနဝသေနာတိ.

ဗဟုဓီတရသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ပဌမဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.