၄. ဗကဗြဟ္မသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၁၇၅. ‘‘သဿတော အတ္တာ စ လောကော စာ’’တိ ဧဝံ ပဝတ္တာ ဒိဋ္ဌိ သဿတဒိဋ္ဌိ. သဟ ကာယေနာတိ သဟ တေန ဗြဟ္မတ္တဘာဝေန. ဗြဟ္မဋ္ဌာနန္တိ အတ္တနော ဗြဟ္မဝတ္ထုံ. အနိစ္စံ ‘‘နိစ္စ’’န္တိ ဝဒတိ အနိစ္စတာယ အတ္တနော အပညာယမာနတ္တာ. ထိရန္တိ ဒဠှံ၊ ဝိနာသာဘာဝတော သာရဘူတန္တိ အတ္ထော. ဥပ္ပါဒဝိပရိဏာမာဘာဝတော သဒါ ဝိဇ္ဇမာနံ. ကေဝလန္တိ ပရိပုဏ္ဏံ. တေနာဟ ‘‘အခဏ္ဍ’’န္တိ. ကေဝလန္တိ ဝါ ဇာတိအာဒီဟိ အသမ္မိဿံ၊ ဝိရဟိတန္တိ အဓိပ္ပါယော. ဥပ္ပါဒါဒီနံ အဘာဝတော ဧဝ အစဝနဓမ္မံ. ကောစိ ဇာယနကော။ပေ။ ဥပပဇ္ဇနကော ဝါ နတ္ထိ နိစ္စဘာဝတော ဌာနေန သဒ္ဓိံ တန္နိဝါသီနံ. နိစ္စဘာဝဉှိ သော ပဋိဇာနာတိ. တိဿော ဈာနဘူမိယောတိ ဒုတိယတတိယစတုတ္ထဇ္ဈာနဘူမိယော. စတုတ္ထဇ္ဈာနဘူမိဝိသေသာ ဟိ အသညသုဒ္ဓါဝါသာရုပ္ပဘဝါ. နိဗ္ဗာနန္တိ ဝါ ဧတ္ထ ဣတိ-သဒ္ဒေါ အာဒိအတ္ထော၊ န ပရိသမာပနတ္ထော၊ တသ္မာ ‘‘သဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာ ‘‘အသည။ပေ။ ဘဝါ’’တိ ဝုတ္တံ သင်္ဂဏှာတိ. ပဋိဗာဟတီတိ သန္တံယေဝ သမာနံ အဇာနန္တောဝ ‘‘နတ္ထီ’’တိ ပဋိက္ခိပတိ. ဧကေ ဥတ္တရဝိဟာရဝါသိနော.
ဟေဋ္ဌူပပတ္တိကောတိ ဟေဋ္ဌာ ဘူမီသု ဥပ္ပန္နဥပပတ္တိကော. ဣဒါနိ တမတ္ထံ ဝိဝရိတုံ ‘‘အနုပ္ပန္နေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဟေဋ္ဌုပပတ္တိကံ ကတွာတိ ယထာဌိတဘူမိတော ဟေဋ္ဌာ တတိယဇ္ဈာနဘူမိယံ ဥပပတ္တိဈာနံ ကတွာ၊ န ဥပရိဈာနဿ ဝိယ ပတ္ထနာမတ္တန္တိ အဓိပ္ပါယော. ပဌမကာလေတိ တသ္မိံ ဘဝေ ပဌမကာလေ. အညာသိ အာသန္နဘာဝတော. ဥဘယန္တိ တံ တံ အတ္တနာ ကတကမ္မဉ္စေဝ နိဗ္ဗတ္တဋ္ဌာနဉ္စာတိ ဥဘယံ. ပမုဿိတွာ နိဗ္ဗတ္တိံ အနုပဓာရေန္တော.
အဝိဇ္ဇာယ ဂတောတိ အဝိဇ္ဇာယ သဟ ပဝတ္တော. သဟယောဂေ ဟိ ဣဒံ ကရဏဝစနံ. တေနာဟ ‘‘သမန္နာဂတော’’တိ. အညာဏီတိ အဝိဒွါ. ပညာစက္ခုဝိရဟတော အန္ဓီဘူတော၊ အန္ဓဘာဝံ အာပန္နောတိ အတ္ထော. အနာဂတေ သဒ္ဒေါ ဟောတာယံ ‘‘ဝက္ခတီ’’တိ ယတြသဒ္ဒပယောဂေန၊ အတ္ထော ပန ဝတ္တမာနကာလိကော. တေနာဟ ‘‘ဘဏတီ’’တိ. တေနာဟ ‘‘ယတြာ’’တိအာဒိ.
မဂ္ဂစောရောတိ မဂ္ဂပရိဗုန္ဓကစောရော. သန္တဇ္ဇိယမာနောတိ ‘‘အဝိဇ္ဇာဂတော ဝတ၊ ဘော၊ ဗကော ဗြဟ္မာ’’တိအာဒိနာ သန္တဇ္ဇိယမာနော. သတိံ လဘိတွာတိ တေနေဝ သန္တဇ္ဇနေန ယောနိသော ဥမ္မုဇ္ဇိတွာ ပုရိမဇာတိဝိသယံ သတိံ လဘိတွာ. နိပ္ပီဠိတုကာမောတိ ဃံသေတုကာမော ဒေါသံ ဒဿေတုကာမော ‘‘ဣဒံ ပဿ ယာဝဉ္စ တေ အပရဒ္ဓ’’န္တိ. ပုညကမ္မာတိ ပုညကာရိနော. ဝေဒေဟိ ဉာဏေဟိ ဂတတ္တာ ပဝတ္တတ္တာ. အန္တိမာ ဗြဟ္မုပပတ္တီတိ သဗ္ဗပစ္ဆိမာ ဗြဟ္မဘာဝပ္ပတ္တိ. အသ္မာဘိဇပ္ပန္တီတိ အသ္မေ အဘိဇပ္ပန္တိ. အာယုဝဏ္ဏာဒိဝသေန ဗြူဟိတဂုဏတ္တာ ဗြဟ္မာ. အညေဟိ မဟန္တာ ဗြဟ္မာ မဟာဗြဟ္မာ. အဘိဘူတိ တံ ဗြဟ္မလောကံ ဇေဋ္ဌကဘာဝေန အဘိဘဝိတွာ ဌိတော. အနဘိဘူတောတိ အညေဟိ န အဘိဘူတော. အညဒတ္ထူတိ ဧကံသဝစနမေတံ. ဒဿနဝသေန ဒသော၊ သဗ္ဗံ ပဿတီတိ အဓိပ္ပါယော. ဝသဝတ္တီတိ သဗ္ဗဇနံ ဝသေ ဝတ္တေတိ. ဣဿရောတိ လောကေ ဣဿရော. ကတ္တာ နိမ္မာတာတိ လောကဿ ကတ္တာ နိမ္မာတာ. သေဋ္ဌော သဇိတာတိ အယံ လောကဿ ဥတ္တမော သံဝိဘဇိတာ စ. ဝသီ ပိတာ ဘူတဘဗျာနန္တိ အာစိဏ္ဏဝသိတ္တာ ဝသီ၊ အယံ ပိတာ ဘူတာနံ နိဗ္ဗတ္တာနံ ဘဗျာနံ သမ္ဘဝေသီနန္တိ ပတ္ထေန္တိ ဝိကတ္ထေန္တိ ပိဟေန္တိ မာနေန္တိ.
ဧတန္တိ ဝိပရီတသညာဝသေန ‘‘ဣဒံ နိစ္စံ ဣဒံ ဓုဝံ ဣဒံ သဿတ’’န္တိအာဒိနာ ဝုတ္တံ ဧတံ အပ္ပံ ပရိတ္တကန္တိ တံ ဘဂဝါ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဒဿေတိ. တံ ပန ‘‘ဧကသ္မိံ ကောသလကေ တိလဝါဟေ ဝဿသတေ ဝဿသတေ ဧကေကတိလုဒ္ဓါရေ ကယိရမာနေ တိလာနိ ပရိက္ခယံ ဂစ္ဆန္တိ၊ န တွေဝ အဗ္ဗုဒေ အာယူ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တော အဗ္ဗုဒေါ၊ တံဝသေန ဝီသတိဂုဏံ နိရဗ္ဗုဒေါ၊ တေသံ နိရဗ္ဗုဒါနံ ဝသေန နိရဗ္ဗုဒသတသဟဿံ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရတော ပန ပဒုမေ အာယုနော ဝဿဂဏနာ ဣမသ္မိံယေဝ သံယုတ္တေ ပရတော အာဂမိဿတိ. အနန္တဒဿီတိ အနန္တဿ ဉေယျဿ အနဝသေသတော ဒဿီ. ဝတသီလဝတ္တန္တိ သမာဒါနဝသေန ဝတဘူတံ စာရိတ္တသီလဝသေန သမာစိဏ္ဏတ္တာ သီလဝတ္တံ. တံ ပန ဧကမေဝါတိ အာဟ ‘‘သီလမေဝါ’’တိ.
အပါယေသီတိ ဧတ္ထ ယဒါ သော ပိပါသိတေ မနုဿေ ပါနီယံ ပါယေသိ၊ တံ သမုဒါဂမတော ပဋ္ဌာယ ဒဿေတုံ ‘‘တတြာ’’တိအာဒိ အာရဒ္ဓံ. ပုဗ္ဗေတိ ပုရိမဇာတိယံ. ဧသ ဗြဟ္မာ ‘‘ဇရာမရဏဿ အန္တံ ကရိဿာမီ’’တိ အဇ္ဈာသယဝသေန ဈာနံ နိဗ္ဗတ္တေတွာ ဗြဟ္မလောကေ နိဗ္ဗတ္တိ၊ သော တတ္ထ နိဗ္ဗာနသညီ အဟောသိ. ဈာနရတိယာ ဝီတိနာမေတီတိ တဒါ တဿာ ကိရိယာယ အဝိစ္ဆေဒတော ပဝတ္တိံ ဥပါဒါယ ဝတ္တမာနပယောဂေါ. ရတ္တန္ဓကာရေ ပုရတော ပုရတော ဂစ္ဆန္တဿ သကဋဿ အနုဿရဏဝသေန ဂစ္ဆန္တာနံ သကဋာနံ နိဝတ္တနံ ဟောတီတိ ‘‘သဗ္ဗသကဋာနိ တထေဝ နိဝတ္တိတွာ’’တိ ဝုတ္တံ.
ကမ္မသဇ္ဇာတိ ယုဒ္ဓသဇ္ဇာ. ဝိလောပန္တိ ဝိလုတ္တဘဏ္ဍံ. ဧဏိကူလသ္မိန္တိ ဧတ္ထ ‘‘ပနိဟတာယ နိစ္စဂင်္ဂါယ နာမ’’န္တိ ကေစိ. ‘‘ဧဏိမိဂဗဟုလတာယ သော ဂင်္ဂါယ တီရပ္ပဒေသော ဧဏိကူလန္တိ ဝုတ္တ’’န္တိ အပရေ. ဂင်္ဂေယျကောတိ ဂင်္ဂါသန္နိဝါသီ.
ဗဒ္ဓစရောတိ ပဋိဗဒ္ဓစရိယော. တေနာဟ ‘‘အန္တေဝါသိကော’’တိ. ယသ္မာ ဗုဒ္ဓေါ သဗ္ဗညူ၊ တသ္မာ အညာသိ၊ ဣဓ မယှံ ပမုဋ္ဌဉ္စ သဗ္ဗံ ဇာနာသီတိ အဓိပ္ပါယော. သဗ္ဗံ ဗြဟ္မလောကံ ဩဘာသယန္တော သဗ္ဗမ္ပိမံ ဗြဟ္မလောကံ ဘဂဝါ ဩဘာသံ အဘိဘဝိတွာ အနညသာဓာရဏံ အတ္တနော ဩဘာသံ ဩဘာသေန္တော တိဋ္ဌတိ.
ဗကဗြဟ္မသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.