၁. ဣန္ဒကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၃၅. အတ္တနော ပရိဏာယကတ္တေန ဣန္ဒော နာမ မဟေသက္ခော၊ ဣန္ဒောတိ သမညာ အဿာတိ ကတွာ ‘‘ဣန္ဒကော’’တိပိ ဝုစ္စတိ၊ တဿ ဣန္ဒကဿ. ဣန္ဒကူဋေ ပဗ္ဗတေ နိဝသတီတိ ဣန္ဒကူဋနိဝါသီ၊ တဿ ဣန္ဒကူဋနိဝါသိနော. ဗလိကမ္မေဟိ ယဇိတဗ္ဗတော ပူဇိတဗ္ဗတော ယက္ခော၊ တဿ ယက္ခဿ. ဣန္ဒဿ နိဝါသဋ္ဌာနဘူတံ ကူဋံ ဣန္ဒကူဋန္တိ ယက္ခတော ကူဋေန နာမံ လဒ္ဓံ. ဣန္ဒကူဋော ဣန္ဒော ဥတ္တရပဒလောပေန ယထာ ‘‘ကေလာသကူဋော ကေလာသော’’တိ. ဣန္ဒော ယက္ခောတိ ကူဋတော ယက္ခေန နာမံ လဒ္ဓံ. န စေတ္ထ ဣတရီတရနိဿယဒေါသော အညမညူပလက္ခဏဘာဝတော ယထာ တံ ‘‘ကာယကမ္မဋ္ဌာန’’န္တိ. ရူပန္တိ သကလံ ရူပက္ခန္ဓမာဟ၊ န ရူပါယတနန္တိ. ဣမံ သရီရံ ပေစ္စ အယံ ကိန္တိ ပဋိလဘတီတိ စောဒေတိ.

ကုတော အာဂစ္ဆတီတိ ပရာဓာရရူပေ ဇီဝေ အတ္တနိ မာတုကုစ္ဆိမောက္ကန္တေ ရူပဿ သမ္ဘဝေါတိ ကုတော နာမ ဌာနတော အာဂစ္ဆတိ. တေနာဟ ‘‘ဣမာနိ စ အဋ္ဌီနိ ဣမာ စ မံသပေသိယော’’တိအာဒိ. ကထံ နွယန္တိ အယံ ကုစ္ဆိသင်္ခါတေ ဂဗ္ဘရေ ကထံ သဇ္ဇတီတိ ပုစ္ဆတိ. ‘‘သီဟာနံဝ နဒန္တာနံ၊ ဒါဌီနံ ဂိရိဂဗ္ဘရေ’’တိအာဒိနာ (ထေရဂါ. နိဒါနဂါထာ) ဂဗ္ဘရော စ ကုစ္ဆိဝါစကော အာဂတော. တေနာဟ ‘‘ဂဗ္ဘရသ္မိန္တိ မာတုကုစ္ဆိသ္မိ’’န္တိ. ပုဂ္ဂလဝါဒီတိ အတ္တဝါဒုပါဒါနော. ယထာ ဟိ မစ္ဆမံသံ ဘုတ္တံ ဖေဏံ ဝိယ ဟုတွာ ဝိလီယတိ၊ န စ ပညာယတိ သတ္တဘာဝေန အပ္ပဝတ္တနတော၊ ဧဝမေဝံ ယဒိ မာတုကုစ္ဆိသ္မိံ ဂဗ္ဘဘာဝေန ဥပ္ပန္နံ ရူပံ သတ္တော န ဘဝေယျ နော ဝဍ္ဎေယျ၊ ဝိလီယိတွာ ဂစ္ဆေယျ၊ ပညာယတိ စ တံ ရူပံ၊ တသ္မာ ဇီဝေါတိ ဣမာယ လဒ္ဓိယာ. ဧဝမာဟာတိ ‘‘ရူပံ။ပေ။ ဂဗ္ဘရသ္မိ’’န္တိ ဧဝမဝေါစ. ပဌမန္တိ ဧတေသံ ပဉ္စန္နံ ပဌမံ. တေနာဟ ‘‘ပဌမေန ပဋိသန္ဓိဝိညာဏေန သဒ္ဓိ’’န္တိ. ‘‘ဇာတိဥဏ္ဏံသူဟီတိ ဇာတိဧဠကာယ ဥဏ္ဏံသူဟီ’’တိ ဝဒန္တိ. ‘‘ဂဗ္ဘံ ဖာလေတွာ ဂဟိတဥဏ္ဏာ ဇာတိဥဏ္ဏာ. တဿာ အံသူဟိ တီဟိ ကတသုတ္တဂ္ဂေ’’တိ သံယုတ္တဘာဏကာနံ အဓိပ္ပါယော.

အနာဝိလောတိ အစ္ဆော၊ သုပ္ပသန္နောတိ အတ္ထော. ဧဝံဝဏ္ဏပ္ပဋိဘာဂန္တိ ဝုတ္တပ္ပမာဏသဏ္ဌာနသမ္ပရိစ္ဆိန္နံ. ကလလံ သမ္ပဝုစ္စတီတိ အတ္တဘာဝေါ ဘူတုပါဒါရူပသင်္ခါတော သန္တာနဝသေန ပဝတ္တမာနော ကလလံ နာမာတိ ကထီယတိ.

ကလလာတိ ယထာဝုတ္တကလလရူပဟေတု တံ နိဿာယ ပစ္စယံ ကတွာ. မံသဓောဝနဥဒကဝဏ္ဏန္တိ ဝဏ္ဏတော မံသဓောဝနဥဒကဝဏ္ဏံ၊ သဏ္ဌာနတော ပန ဝိလီနတိပုသဒိသံ.

ပရိပက္ကန္တိ ပရိပါကကလလဘာဝတော ပရိပါကံ ဂတံ သုပရိပါကံ ဂတံ. သမူဟတန္တိ သမူဟဘူတံ သင်္ဂတံ. ဝိဝဋ္ဋမာနန္တိ ပရိဏမန္တံ. တဗ္ဘာဝန္တိ ကရဏေ ဧတံ ဥပယောဂဝစနံ၊ တဗ္ဘာဝေန ပရိဏမန္တန္တိ အတ္ထော. နိဿက္ကေ ဝါ ဥပယောဂဝစနံ၊ တဗ္ဘာဝတော ကလလဘာဝတော ကလလံ ဝိပရိဏမန္တံ. အဗ္ဗုဒံ နာမ ဇာယတိ၊ အဗ္ဗုဒံ နာမ သမ္ပဇ္ဇတီတိ အတ္ထော.

ဝိလီနတိပုသဒိသာ သဏ္ဌာနဝသေန၊ ဝဏ္ဏဝသေန ပန သိတာ အရတ္တာဝ ဟောတီတိ ဝဒန္တိ. မဏ္ဍန္တိ ဒါရိကာနံ တထာ ပီဠနတော နိဗ္ဗတ္တမရိစပက္ကဿ သာရဘူတံ ရသံ. သဗ္ဗဘာဂေဟိ မုစ္စတီတိ သော မဏ္ဍော ကပါလေ အလဂ္ဂေါ ဟုတွာ တဿ သဗ္ဗဘာဂေဟိ မုစ္ဆိတွာ ပိဏ္ဍိတော ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ. ဧဝရူပါ ပေသိ ဟောတီတိ သာ ပေသိ ဂဗ္ဘာသယေ ကတ္ထစိ အလဂ္ဂါ ယထာဝုတ္တမဏ္ဍော ဝိယ ပိဏ္ဍိတော ဟုတွာ တိဋ္ဌတိ. တေနာဟ ‘‘ဝိလီနတိပုသဒိသာ’’တိ.

ပေသိ နိဗ္ဗတ္တတီတိ ဧတ္ထ ပေသီတိ နိဿက္ကေ ပစ္စတ္တဝစနန္တိ အာဟ ‘‘တတော ပေသိတော’’တိ.

ဃနဿ သဏ္ဌာနံ. နိဗ္ဗတ္တံ ကမ္မပစ္စယာတိ တံသဏ္ဌာနံ ရူပဓမ္မနိဗ္ဗတ္တိယာ ဇာယတိ. ‘‘ဇရာမရဏံ အနိစ္စံ သင်္ခတံ ပဋိစ္စသမုပ္ပန္န’’န္တိ (သံ. နိ. ၂.၂၀) ဟိ ဝုတ္တံ.

ပီဠကာတိ ပီဠကသဒိသာ မံသပိဏ္ဍာ ဇာယန္တိ.

သတ္တမာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန အဋ္ဌမသတ္တာဟတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ဧကစတ္တာလီသာ စတုတ္တိံသ သတ္တာဟာနိ သင်္ဂဏှာတိ. ပရိဏတကာလန္တိ ဂဗ္ဘဿ ပရိဏတကာလံ. နဝမာသတော ဗဟိ ပရိပက္ကော နာမ ဟောတိ ကေသလောမာဒိနိဗ္ဗတ္တိတော. တေနာဟ ‘‘ဒွါစတ္တာလီသေ သတ္တာဟေ ဧတာနိ ဇာယန္တီ’’တိ.

တဿာတိ ဂဗ္ဘသေယျကသတ္တဿ. မာတုဥဒရပဋလေန ဧကာဗဒ္ဓေါ ဟောတိ ယတော မာတရာ ပရိဘုတ္တအာဟာရော အာမာသယေ ပတိဋ္ဌိတေ ဂဗ္ဘဿ နာဘိနာဠာနုသာရေန ဂဗ္ဘဂတဿ သရီရံ သမ္ပတွာ အာဟာရကိစ္စံ ကရောတိ. အာဟာရသမုဋ္ဌာနရူပံ သမုဋ္ဌာပေတီတိ ဂဗ္ဘဂတဿ ကာယေ ဩဇာယ ပစ္စယော ဟောတိ. သာ စ တံ ပစ္စယံ လဘိတွာ ဩဇဋ္ဌမကံ ရူပံ သမုဋ္ဌာပေတိ. ဧဝံ မာတရာ ပရိဘုတ္တအာဟာရပစ္စယေန ဂဗ္ဘဂတော ဒသ မာသေ ယာပေတိ အတ္တနော နာဘိနာဠာနုသာရဂတေနေဝ တေန ယာဝ အာဟာရသမုဋ္ဌာနသတ္တာဟော၊ တတော ပဋ္ဌာယ အာဟရဏတော. ကေစိ ပန ‘‘မာတရာ ပရိဘုတ္တအာဟာရော ဗာဟိရဝဂ္ဂေါ ဝိယ တဿ ကာယံ အဘိသန္နေတိ ပရိသန္နေတိ၊ တေန သော ယာပေတီ’’တိ ဝဒန္တိ. ကုစ္ဆိဂတံ ဥဒရပဋလေန တိရောဟိတတ္တာ ဗဟိ ဌိတန္တိ ဝတ္တဗ္ဗတံ န အရဟတီတိ ‘‘ကုစ္ဆိယာ အဗ္ဘန္တရဂတော’’တိ အာဟ. မာတုကုစ္ဆိဂတော နရောတိ မာတု တိရောကုစ္ဆိဂတော. ဧဝံ ခေါတိ ဣမိနာ ယထာဝုတ္တာကာရေန အယံ သတ္တော။ပေ။ နိဗ္ဗတ္တတိ၊ တသ္မာ ရူပံ န ဇီဝေါ. န ဟိ ဒိဋ္ဌိဂတဿ သတ္တာဟက္ကမေန ဝုဍ္ဎိပ္ပတ္တော ဣစ္ဆိတော အနိစ္စတာပတ္တိတော.

ဣန္ဒကသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.