၈. ဆေတွာဝဂ္ဂေါ
၁. ဆေတွာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၁. ဝဓိတွာတိ ဟန္တွာ ဝိနာသေတွာ. အပရိဒယှမာနတ္တာတိ အပီဠိယမာနတ္တာ. ဝိနဋ္ဌဒေါမနဿတ္တာ န သောစတိ စေတောဒုက္ခဒုက္ခာဘာဝတော. ဝိသံ နာမ ဒုက္ခံ အနိဋ္ဌဘာဝတော၊ တဿ မူလကာရဏံ ကောဓော အနိဋ္ဌဖလတ္တာတိ အာဟ ‘‘ဝိသမူလဿာတိ ဒုက္ခဝိပါကဿာ’’တိ. အက္ကုဋ္ဌဿာတိ အက္ကောသာပရာဓဿ. အက္ကောသပဟာရတ္ထသမ္ဗန္ဓေန ဟိ ‘‘ကုဒ္ဓဿာ’’တိ ဥပယောဂတ္ထေ သမ္ပဒါနဝစနံ. သုခံ ဥပ္ပဇ္ဇတိ ကောဓံ နဿတိ. သုခုပ္ပတ္တိံ သန္ဓာယ ဧသ ကောဓော ‘‘မဓုရဂ္ဂေါ’’တိ ဝုတ္တော၊ သုခါဝသာနောတိ အတ္ထော.
ဆေတွာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၂. ရထသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၂. ပညာဏန္တိ လက္ခဏံ သလ္လက္ခဏူပါယော. ဒိသွာတိ ဒဿနဟေတု. ‘‘စောဠရညော ရဋ္ဌံ စောဠရဋ္ဌ’’န္တိ ဧဝံ ရဋ္ဌံ ရညာ ပညာယတိ.
ရထသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၃. ဝိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၃. သဒ္ဓါယာတိ သဒ္ဓါဟေတု. ကုလသမ္ပဒါတိ ခတ္တိယာဒိသမ္ပတ္တိယော. သဗ္ဗလောကိယလောကုတ္တရဝိတ္တပဋိလာဘဟေတုတော သဒ္ဓါဝိတ္တမေဝ. ဟေဋ္ဌာ တိဏ္ဏံ ဒွါရာနံ ဝသေန ဥပ္ပန္နကဿ သဗ္ဗဿပိ အနဝဇ္ဇဓမ္မဿ သင်္ဂဏှနတော ‘‘ဓမ္မောတိ ဒသကုသလကမ္မပထော’’တိ ဝုတ္တံ. အသံကိလိဋ္ဌသုခန္တိ. နိရာမိသံ သုခံ. တမေဝ သာမိသံ ဥပနိဓာယ သမ္ဘာဝေန္တော အာဟ ‘‘အသံကိလိဋ္ဌ’’န္တိ. အသေစနကဘာဝေန အဘိရုစိဇနနတော ပိယာကိစ္ဆကရဏတော ဗဟုံ သုစိရမ္ပိ ကာလံ အာသေဝန္တဿ အဒေါသာဝဟတော သစ္စမေဝ မဓုရတရံ. န ဟိ တံ ပိဝိတဗ္ဗတော သာဒိတဗ္ဗတော အနုဘဝိတဗ္ဗတော ရသောတိ ဝတ္တဗ္ဗတံ အရဟတိ. ဣဒါနိ တဿ ကိစ္စသမ္ပတ္တိအတ္ထေဟိပိ မဟာရဟတံ ဒဿေတုံ ‘‘သစ္စသ္မိံ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တတ္ထ နဒီနိဝတ္တနံ မဟာကပ္ပိနဝတ္ထုအာဒီဟိ (ဓ. ပ. အဋ္ဌ. ၁.မဟာကပ္ပိနတ္ထေရဝတ္ထု၊ အ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၁.၂၃၁၊ ထေရဂါ. အဋ္ဌ. ၂.မဟာကပ္ပိနတ္ထေရဂါထာဝဏ္ဏနာ) ဒီပေတဗ္ဗံ၊ ဣတရာနိ ကဏှဒီပါယနဇာတက- (ဇာ. ၁.၁၀.၆၂ အာဒယော) သုတသောမ- (ဇာ. ၂.၂၁.၃၇၁ အာဒယော) မစ္ဆဇာတကေဟိ (ဇာ. ၁.၁.၃၄၊ ၇၅၊ ၁.၂.၁၃၁ အာဒယော) ဒီပေတဗ္ဗာနိ. နိမ္မဒ္ဒေန္တိ အဘိဘဝန္တိ. မဓုရတရန္တိ သုန္ဒရတရံ သေဋ္ဌေသူတိ အတ္ထော. ပညာဇီဝီတိ ပညာယ ဇီဝနသီလောတိ ပညာဇီဝီ၊ ပညာပုဗ္ဗင်္ဂမစရိယောတိ အတ္ထော. ပညာဇီဝီတိ စ ပညာဝသေန ဣရိယတိ ဝတ္တတိ ဇီဝိတံ ပဝတ္တေတီတိ အတ္ထောတိ ဒဿေန္တော ‘‘ယော ပညာဇီဝီ’’တိအာဒိမာဟ. ‘‘ဇီဝတ’’န္တိ ကေစိ ပဌန္တိ၊ ဇီဝန္တာနံ ပညာဇီဝိံ သေဋ္ဌမာဟူတိ အတ္ထော.
ဝိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၄. ဝုဋ္ဌိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၄. ဥပ္ပတန္တာနန္တိ ပထဝိံ ဘိန္ဒိတွာ ဥဋ္ဌဟန္တာနံ. ‘‘သေဋ္ဌ’’န္တိ ဝုစ္စမာနတ္တာ ‘‘သတ္တဝိဓ’’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ဣတရေသံ ဝါ တဒနုလောမတော. ခေမော ဟောတိ ဒုဗ္ဘိက္ခုပဒ္ဒဝါဘာဝတော. တေနာဟ ‘‘သုဘိက္ခော’’တိ. နိပတန္တာနန္တိ အဓောမုခံ ပဝတ္တန္တာနံ. ပဝဇမာနာနန္တိ ဝဇနသီလာနံ. တေ ပန ယသ္မာ ဇင်္ဂမာ နာမ ဟောန္တိ၊ န ရုက္ခာဒယော ဝိယ ထာဝရာ၊ တသ္မာ အာဟ ‘‘ဇင်္ဂမာန’’န္တိ. ဂါဝေါတိ ဓေနုယော. တေန မဟိံသာဒိကာနမ္ပိ သင်္ဂဟော ဒဋ္ဌဗ္ဗော. ဝဒန္တာနန္တိ ဥပ္ပန္နံ အတ္ထံ ဝဒန္တာနံ.
အတ္တနော ခန္တိယာတိ အတ္တနော ခန္တိယာ ရုစိယာ ဂဟိတဘာဝေန. ဣတရာ ဒေဝတာ တဿာ ဝိဿဇ္ဇနေ အပရိတုဿမာနာ အာဟ. ယာဝ ပဓံသီတိ ဂုဏဓံသီ သတ္ထုဒေသနာယ လဒ္ဓဗ္ဗဂုဏနာသနတော. ပဂဗ္ဗာတိ ပါဂဗ္ဗိယေန သမန္နာဂတာ၊ ယထာ ဝစီပါဂဗ္ဗိယေန အခရာ၊ တထာ ဝါစာယ ဘဝိတဗ္ဗံ. မုခရာတိ မုခခရာ. ဒသဗလံ ပုစ္ဆိ သဏှံ သုခုမံ ရတနတ္တယသံဟိတံ အတ္ထံ သောတုကာမာ. အဿာ ဒေဝတာယ ဝိဿဇ္ဇေန္တော အဇ္ဈာသယာနုရူပံ. ဥပ္ပတမာနာတိ ဥပ္ပတန္တီ သမုဂ္ဃါဋေတိ ဩဓိသော. ဝဋ္ဋမူလကမဟာအဝိဇ္ဇာတိ တဿာ အာဒီနဝဒဿနတ္ထံ ဘူတကထနဝိသေသနံ. ဩသီဒန္တာနန္တိ ပဋိပက္ခဝသေန အဓော သီဒန္တာနံ၊ ဥဿာဒယမာနာနန္တိ အတ္ထော. ပုညက္ခေတ္တဘူတောတိ ဣဒံ ‘‘ပဒသာ စရမာနာန’’န္တိ ပဒဿ အတ္ထဝိဝရဏဝသေန ဘူတကထနဝိသေသနံ. ယာဒိသော ပုတ္တော ဝါ ဟောတူတိ ဣဒံ ပုရိမပဒေ ဒေဝတာယ ပုတ္တဂဟဏဿ ကတတ္တာ ဝုတ္တံ.
ဝုဋ္ဌိသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၅. ဘီတာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၅. ကိံ သူဓ ဘီတာတိ ဧတ္ထ သု-ဣဓာတိ နိပါတမတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ကိံ ဘီတာ’’တိ? မဂ္ဂေါ စ နေကာယတနပ္ပဝုတ္တောတိ အနေကကာရဏံ နာနာဝိဓာဓိဂမောကာသံ ကတွာ ပဝုတ္တော ကထိတော. တေနာဟ ‘‘အဋ္ဌတိံသာရမ္မဏဝသေနာ’’တိအာဒိ. ဧဝံ သန္တေတိ ဧဝံ သဗ္ဗသာဓာရဏာနေကာယတနေဟိ နိဗ္ဗာနဂါမိမဂ္ဂဿ တုမှေဟိ ပဝေဒိတတ္တာ လဗ္ဘမာနေ ခေမေ မဂ္ဂေ ကိံ ဘီတာယံ ဇနတာ ဥပ္ပထဘူတာ ဝိပရီတဒိဋ္ဌိတော ဂဏှီတိ အတ္ထော? ဧဝံ ဒေဝတာ ယထိစ္ဆာယ ပုရိမဒ္ဓေန အတ္တနာ ယထာစိန္တိတမတ္ထံ သတ္ထု ပဝေဒိတာ၊ ပစ္ဆိမဒ္ဓေန အတ္တနော သံသယံ ပုစ္ဆတိ. ဗဟုပညာတိ ပုထုပည. ဥဿန္နပညာတိ အဓိကပညာ. ဌပေတွာတိ သံယမေတွာ. သံဝိဘာဂီတိ အာဟာရပရိဘောဂေ သမ္မဒေဝ ဝိဘဇနသီလော. တေနာဟ ‘‘အစ္ဆရာယာ’’တိအာဒိ. ဝုတ္တတ္ထမေဝ ဟေဋ္ဌာ.
မနေနာတိ မနောဂဟဏေန. ပုဗ္ဗသုဒ္ဓိအင်္ဂန္တိ ပုဗ္ဗဘာဂသုဒ္ဓိဘူတံ အင်္ဂံ. စတူသူတိ ဝုတ္တအင်္ဂပရိယာပန္နံ. ယညဥပက္ခရောတိ ဒါနဿ သာဓနံ. ဧတေသု ဓမ္မေသူတိ ဧတေသု သဒ္ဓါဒိဂုဏေသု. ယထာ ဟိ သဒ္ဓေါ ပစ္စယံ ပစ္စုပဋ္ဌပေတွာ ဝတ္ထုပရိစ္စာဂဿ ဝိသေသပစ္စယော ကမ္မဖလဿ ပရလောကဿ စ ပစ္စက္ခတော ဝိယ ပတ္တိယာယနတော၊ ဧဝံ မုဒုဟဒယော. မုဒုဟဒယော ဟိ အနုဒယံ ပတွာ ယံ ကိဉ္စိ အတ္တနော သန္တကံ ပရေသံ ဒေတိ. ယော စ သံဝိဘာဂသီလော၊ သော အပ္ပကသ္မိမ္ပိ အတ္တနော သန္တကေ ပရေဟိ သာဓာရဏဘောဂီ ဟောတိ. ဝဒညူ ဝဒါနိယတာယ ယာဂိနောဝ ယုတ္တံ ယုတ္တကာလံ ဉတွာ အတ္ထိကာနံ မနောရထံ ပူရေတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဣတိ။ပေ။ စတူသူတိ အာဟာ’’တိ.
ဝါစန္တိအာဒီနိ တီဏိ အင်္ဂါနိ တိဝိဓသီလသမ္ပတ္တိဒီပနတော. သမ္ပန္နသီလော ဟိ ပရလောကံ န ဘာသေယျ. သဒ္ဓေါ ဧကံ အင်္ဂံ ပယောဂါသယသုဒ္ဓိဒီပနတော. သုဒ္ဓါသယဿ သမ္မာပယောဂေ ဌိတဿ ကထံ ပရလောကတော ဘယန္တိ. ဒုကဝသေန စတုရင်္ဂယောဇနာ ဒုကနယော. ဧတေသု စတူသု ဓမ္မေသု ဌိတောတိ ဧတေသု ယထာဝုတ္တဒုကသင်္ဂဟေသု စတူသု ဂုဏေသု ပတိဋ္ဌိတော.
ဘီတာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၆. နဇီရတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၆. နာမဂေါတ္တန္တိ တိဿော ကဿပေါ ဂေါတမောတိ ဧဝရူပံ နာမဉ္စ ဂေါတ္တဉ္စ. နိဒဿနမတ္တမေတံ၊ တသ္မာ သဗ္ဗဿ ပညတ္တိယာ လက္ခဏဝစနန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. န ဇီရတီတိ အသဘာဝဓမ္မတ္တာ ဥပ္ပါဒဝယာဘာဝတော ဇရံ န ပါပုဏာတိ. တေနာဟ ‘‘ဇီရဏသဘာဝေါ န ဟောတီ’’တိ. ယသ္မာ သမညာဘာဝတော ကာလန္တရေပိ တံ သမညာယတေဝ၊ တသ္မာ ‘‘အတီတဗုဒ္ဓါနံ။ပေ။ န ဇီရတီတိ ဝုစ္စတီ’’တိ အာဟ.
အာလသိယန္တိ အလသဘာဝေါ ဒဠှကောသဇ္ဇံ. တေနာဟ ‘‘ယေနာ’’တိအာဒိ. ဌိတိန္တိ ဗျာပါရံ. နိဒ္ဒါဝသေန ပမဇ္ဇနံ ကတ္တဗ္ဗဿ အကရဏံ. ကိလေသဝသေန ပမဇ္ဇနံ အကတ္တဗ္ဗဿ ကရဏမ္ပိ. ကမ္မသမယေတိ ကမ္မံ ကာတုံ ယုတ္တကာလေ. ကမ္မကရဏဝီရိယာဘာဝေါတိ တံကမ္မကိရိယသမုဋ္ဌာပကဝီရိယာဘာဝေါ. သော ပန အတ္ထတော ဝီရိယပဋိပက္ခော အကုသလစိတ္တုပ္ပါဒေါ၊ န ဝီရိယဿ အဘာဝမတ္တံ. သီလသညမာဘာဝေါ ဒုဿီလျံ. ဝိဿဋ္ဌာစာရတာ နာမ အနာစာရော. သောပ္ပဗဟုလတာတိ နိဒ္ဒါလုတာ. ယတော ဂဟဏဟတ္ထောပိ န ကိလာသုပိ ပုရိသော နိဒ္ဒါယ အဘိဘုယျတိ. တေနာဟ ‘‘တာယာ’’တိအာဒိ. အတိစ္ဆာတာဒီနီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန အဘိဘုယျတာဒိံ သင်္ဂဏှာတိ. အာဂန္တုကာလသိယံ န ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တအာလသျံ ဝိယ ပကတိသိဒ္ဓံ. ‘‘တေ ဆိဒ္ဒေ’’တိ ပါဠိယံ လိင်္ဂဝိပလ္လာသေန ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘တာနိ ဆ ဆိဒ္ဒါနီ’’တိ. ကုသလစိတ္တပ္ပဝတ္တိယာ အနောကာသဘာဝတော ဆိဒ္ဒါနိ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘ယတ္ထ ဝိတ္တံ န တိဋ္ဌတီ’’တိ. သဗ္ဗာကာရေန လေသမတ္တံ အသေသေတွာတိ အဓိပ္ပါယော.
နဇီရတိသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၇. ဣဿရိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၇. သတ္ထဿ မလန္တိ သတ္ထမလံ၊ ယေန သတ္ထံ မလီနံ ဟောတိ၊ သတ္ထမလဂ္ဂဟဏေန စေတ္ထ မလီနံ သတ္ထမေဝ ဂဟိတန္တိ အာဟ ‘‘မလဂ္ဂဟိတသတ္ထ’’န္တိ. အာဏာပဝတ္တနန္တိ အပ္ပကေ ဝါ မဟန္တေ ဝါ ယတ္ထ ကတ္ထစိ အတ္တနော အာဏာယ ပဝတ္တနဝသေန ဝသနံ ဣဿရိယတ္တမိစ္ဆန္တိ. မဏိရတနမ္ပိ ဝိဿဇ္ဇနီယပက္ခိကတ္တာ ဥတ္တမံ ဘဏ္ဍံ နာမ န ဟောတိ၊ ဣတ္ထီ ပန ပရိစ္စတ္တကုလာစာရိတ္ထိကာယပိ အနိဿဇ္ဇနီယတာယ ဥတ္တမဘဏ္ဍံ နာမ. တေနာဟ ‘‘ဣတ္ထီ ဘဏ္ဍာနမုတ္တမ’’န္တိ. တေသံ တေသဉှိ ပုရိသာဇာနီယာနံ ဥပ္ပတ္တိဋ္ဌာနတာယ ဥတ္တမရတနာကရတ္တာ ဣတ္ထီ ဘဏ္ဍာနမုတ္တမံ. မလဂ္ဂဟိတသတ္ထသဒိသော အဝဗောဓကိစ္စဝိဗန္ဓနတော. သတ္ထမလံ ဝိယ သတ္ထဿ ပညာသတ္ထဿ ဂုဏာဘာဝကရဏတော ပညာသတ္ထမလံ. အဗ္ဗု ဝုစ္စတိ ဥပဒ္ဒဝံ၊ တံ ဒေတီတိ အဗ္ဗုဒံ၊ ဝိနာသကာရဏံ. နနု ဟရဏံ သမဏဿ အယုတ္တန္တိ? ယုတ္တံ. တဿ အနွယတော ဗျတိရေကတော စ ယုတ္တတံ ဒဿေန္တော ‘‘သလာကဘတ္တာဒီနီ’’တိအာဒိမာဟ.
ဣဿရိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၈. ကာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၈. ‘‘အတ္တကာမော’’တိ ပါဠိယံ ဝုတ္တတ္တာ အာဟ ‘‘ဌပေတွာ သဗ္ဗဗောဓိသတ္တေ’’တိ. တေ ဟိ သဗ္ဗသော ပရတ္ထာယ ဧဝ ပဋိပဇ္ဇမာနာ မဟာကာရုဏိကာ ပရတ္ထကာမာ၊ အတ္ထကာမာ နာမ န ဟောန္တိ၊ ယာ စ တေသံ အတ္တတ္ထာဝဟာ ပဋိပတ္တိ၊ သာပိ ယာဝဒေဝ ပရတ္ထာ ဧဝါတိ. ဝုတ္တံ ပေါရာဏဋ္ဌကထာယံ. ယသ္မာ ဗောဓိသတ္တာ ပရဟိတပဋိပတ္တိယာ ပါရမိယော ပူရေန္တာ တထာရူပံ ကာရဏံ ပတွာ အတ္တာနံ ပရေသံ ပရိစ္စဇန္တိ ပညာပါရမိယာ ပရိပူရဏတော၊ တသ္မာ ဣဓာပိ ‘‘သဗ္ဗဗောဓိသတ္တေ ဌပေတွာယေဝါတိ ဝုတ္တ’’န္တိ အာဟ. ကလျာဏန္တိ ဘဒ္ဒကံ. ဝါစာယ အဓိပ္ပေတတ္တာ အာဟ ‘‘သဏှံ မုဒုက’’န္တိ. ပါပိကန္တိ လာမကံ နိဟီနံ. တံ ပန ဖရုသံ ဝါစန္တိ သရူပတော ဒဿေတိ.
ကာမသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၉. ပါထေယျသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၇၉. သဒ္ဓါ ဗန္ဓတိ ပါထေယျန္တိ သဒ္ဓါ နာမ သတ္တဿ မရဏဝသေန မဟာပထံ သံဝဇတော မဟာကန္တာရံ ပဋိပဇ္ဇတော မဟာဝိဒုဂ္ဂံ ပက္ခန္ဒတော ပါထေယျပုဋံ ဗန္ဓတိ သမ္ဗလံ သဇ္ဇေတိ. ကထန္တိ အာဟ ‘‘သဒ္ဓံ ဥပ္ပါဒေတွာ’’တိအာဒိ. ဧတံ ဝုတ္တန္တိ ‘‘သဒ္ဓါ ဗန္ဓတိ ပါထေယျ’’န္တိ ဧတံ ဂါထာပဒံ ဝုတ္တံ ဘဂဝတာ. သိရီတိ ကတပုညေဟိ သေဝီယတိ တေဟိ ပဋိလဘီယတီတိ သိရီ. ဣဿရိယံ ဝိဘဝေါ. အာသယိတဗ္ဗတော အာသယော၊ ဝသနဋ္ဌာနံ နိကေတန္တိ အတ္ထော. ပရိကဍ္ဎတီတိ ဣစ္ဆာဝသိကံ ပုဂ္ဂလံ တတ္ထ တတ္ထ ဥပကဍ္ဎတိ.
ပါထေယျသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၀. ပဇ္ဇောတသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၈၀. တံ တံ သမဝိသမံ ပဇ္ဇောတတီတိ ပဇ္ဇောတော. ပဒီပေါ အန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ ပစ္စက္ခတော ရူပဂတံ ဒဿေတိ၊ ဧဝံ ပညာပဇ္ဇောတော အဝိဇ္ဇန္ဓကာရံ ဝိဓမိတွာ ဓမ္မာနံ ပရမတ္ထဘူတံ ရူပံ ဒဿေတိ. ဇာဂရဗြာဟ္မဏော ဝိယာတိ ဇာဂရခီဏာသဝဗြာဟ္မဏော ဝိယ. သော ဟိ သတိပညာဝေပုလ္လပ္ပတ္တိယာ သဗ္ဗဒါပိ ဇာဂရော ဟောတိ. ဂါဝေါတိ ဂေါဇာတိယော. ဣဒံ ဂုန္နံ ဂေါဏာနဉ္စ သာမညတော ဂဟဏံ. ကမ္မေတိ ကရဏတ္ထေ ဘုမ္မဝစနံ. ဇီဝနံ ဇီဝေါ၊ သဟ ဇီဝေနာတိ သဇီဝိနော. တေနာဟ ‘‘ကမ္မေန သဟ ဇီဝန္တာန’’န္တိ၊ ကသိဝါဏိဇ္ဇာဒိကမ္မံ ကတွာ ဇီဝန္တာနန္တိ အတ္ထော. ဂေါမဏ္ဍလေဟိ သဒ္ဓိန္တိ ဂေါဂဏေန သဟ. န တေန ဝိနာ ကသိကမ္မာဒီနိ ဥပ္ပဇ္ဇန္တိ၊ ဂေါရသသိဒ္ဓိယာ စေဝ ကသနဘာရဝဟနသိဒ္ဓိယာ စ ကသိကမ္မဧကစ္စဝါဏိဇ္ဇကမ္မာဒီနိ ဣဇ္ဈန္တိ. သတ္တကာယဿာတိ အာဟာရုပဇီဝိနော သတ္တကာယဿ ကသိတော အညထာ ဇီဝိကံ ကပ္ပေန္တဿပိ ကသိဇီဝိတဝုတ္တိယာ မူလကာရဏံ ဖလနိပ္ဖတ္တိနိမိတ္တတ္တာ တဿ. ဣရိယာပထော စ ဣရိယနကိရိယာနံ ပဝတ္တနုပါယော. ‘‘သီတန္တိ နင်္ဂလသီတကမ္မ’’န္တိ ဝဒန္တိ.
ပဇ္ဇောတသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၁. အရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၈၁. ရဏန္တိ ကန္ဒန္တိ ဧတေဟီတိ ရဏာ၊ ရာဂါဒယော. တေဟိ အဘိဘူတတာယ ဟိ သတ္တာ နာနပ္ပကာရံ ကန္ဒန္တိ ပရိဒေဝန္တိ. တေ ပန သဗ္ဗသော နတ္ထိ ဧတေသံ ရဏာတိ အရဏာ. နိက္ကိလေသာ ခီဏာသဝါ. ဝုသိတဝါသောတိ ဝုသိတဗြဟ္မစရိယဝါသော. ဘောဇိဿိယန္တိ ဘုဇိဿဘာဝေါ. တေနာဟ ‘‘အဒါသဘာဝေါ’’တိ. သမဏာတိ သမိတပါပသမဏာတိ အာဟ ‘‘ခီဏာသဝသမဏာ’’တိ. ပုထုဇ္ဇနကလျာဏကာလေ လောကိယပရိညာယ၊ သေက္ခာ ပုဗ္ဗဘာဂေ လောကိယပရိညာယ၊ ပစ္စဝေက္ခဏေ လောကိယလောကုတ္တရာယ ပရိညာယ ပရိညေယျံ တေဘူမကံ ခန္ဓပဉ္စကံ ပရိဇာနန္တိ ပရိစ္ဆိဇ္ဇန္တိ. ခီဏာသဝါ ပန ပရိညာတပရိညေယျာ ဟောန္တိ. တထာ ဟိ တေ သာမီ ဟုတွာ ပရိဘုဉ္ဇန္တိ. ဝန္ဒန္တိ နံ ပတိဋ္ဌိတန္တိ ဝုတ္တံ၊ ဝန္ဒနီယဘာဝေါ စ သီလသမ္ပန္နတာယာတိ အာဟ ‘‘ပတိဋ္ဌိတန္တိ သီလေ ပတိဋ္ဌိတ’’န္တိ. ဣဓာတိ ဣမသ္မိံ လောကေ. ခတ္တိယာတိ လက္ခဏဝစနန္တိ အာဟ ‘‘န ကေဝလံ ခတ္တိယာဝါ’’တိအာဒိ.
အရဏသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဆေတွာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
သာရတ္ထပ္ပကာသိနိယာ သံယုတ္တနိကာယ-အဋ္ဌကထာယ
ဒေဝတာသံယုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.