၆. ဇရာဝဂ္ဂေါ
၁. ဇရာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၁. ဟိတဿ သာဓနတော သာဓု၊ ယံ ကိဉ္စိ အတ္ထဇာတံ. တံ ပန အတ္ထကာမေန လဘိတဗ္ဗတော ဥပသေဝိတဗ္ဗတော လဒ္ဓကံ၊ ကလျာဏဋ္ဌေန ဘဒ္ဒကန္တိ ဝုစ္စတီတိ အာဟ ‘‘သာဓူတိ လဒ္ဓကံ ဘဒ္ဒက’’န္တိ. ‘‘သီလံ ယာဝ ဇရာ သာဓူ’’တိ ဝုတ္တမတ္ထံ ဗျတိရေကတော ဝိဘာဝေတုံ ‘‘ဣမိနာ ဣဒံ ဒဿေတီ’’တိ ဝုတ္တံ. ဣဒန္တိ ဣဒံ အတ္ထဇာတံ.
ပတိဋ္ဌိတာတိ စိတ္တသန္တာနေ လဒ္ဓပတိဋ္ဌာ၊ ကေနစိ အသံဟာရိယာ. တေနာဟ ‘‘မဂ္ဂေန အာဂတာ’’တိ. စိတ္တီကတဋ္ဌာဒီဟီတိ ပူဇနီယဘာဝါဒီဟိ. ဝုတ္တံ ဟေတံ ပေါရာဏဋ္ဌကထာယံ. စိတ္တီကတန္တိ ရတနန္တိ ဣဒံ ရတနံ နာမ လောကေ စိတ္တီကတံ ဝတ္ထူနံ သဟဿဂ္ဃနတာဒိဝသေန. ယေပိ လောကေ စိတ္တီကတာ ခတ္တိယပဏ္ဍိတ-စတုမဟာရာဇ-သက္က-သုယာမ-မဟာဗြဟ္မာဒယော၊ တေသံ စိတ္တီကတော တေဟိ သရဏန္တိ ဥပဂန္တဗ္ဗတာဒိဝသေန. ရတိကရန္တိ ပီတိသုခါဝဟံ. ဈာနရတိသုခေနာတိ ဒုဝိဓေနပိ ဈာနရတိသုခေန. တုလေတုန္တိ ပရိစ္ဆိန္ဒိတုံ. ဂုဏပါရမိန္တိ ဂုဏာနံ ဥက္ကံသပါရမိံ. ဒုလ္လဘော အနေကာနိ အသင်္ချေယျာနိ အတိဓာဝိတွာပိ လဒ္ဓုံ အသက္ကုဏေယျတ္တာ. အနောမောတိ အနူနော ပရိပုဏ္ဏော. တတ္ထ ဝိသေသတော အနောမသတ္တပရိဘောဂတော တေဟိ ‘‘သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဘဂဝါ’’တိ အနုဿရိတဗ္ဗတောတိ အာဟ ‘‘ဘဂဝါ အနောမော သီလေနာ’’တိအာဒိ.
အရိယမဂ္ဂပညာယေဝ ဣဓ အဓိပ္ပေတာတိ ‘‘ဣဓ ပန ဒုလ္လဘပါတုဘာဝဋ္ဌေန ပညာ ‘ရတန’န္တိ ဝုတ္တ’’န္တိ အာဟ. ပုဇ္ဇဖလနိဗ္ဗတ္တနတော၊ အတ္တနော သန္တာနံ ပုနာတီတိ စ ပုညစေတနာ ပုညံ၊ သာ ပန ယဿ ဥပ္ပန္နာ၊ တဿေဝ အာဝေဏိကတာယ အနညသာဓာရဏတ္တာ ကေနစိပိ အနာဟဋာ၊ အဋ္ဌကထာယံ ပန ‘‘အရူပတ္တာ’’တိ ဝုတ္တံ.
ဇရာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၂. အဇရသာသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၂. အဇီရဏေနာတိ ဇိဏ္ဏဘာဝါနာပဇ္ဇနေန. လက္ခဏဝစနဉ္စေတံ အဝိနာသပ္ပတ္တိယာ. တေနာဟ ‘‘အဝိပတ္တိယာတိ အတ္ထော’’တိ. နိဒ္ဓမိတဗ္ဗောတိ နီဟရိတဗ္ဗော.
အဇရသာသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၃. မိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၃. သဟ အတ္ထေန ဝတ္တတီတိ သတ္ထော၊ ဘဏ္ဍမူလံ ဂဟေတွာ ဝါဏိဇ္ဇဝသေန ဒေသန္တရာဒီသု ဝိစရဏကဇနသမူဟော. တေနာဟ ‘‘သဒ္ဓိံစရော’’တိ၊ သဟစရဏကောတိ အတ္ထော. မိတ္တန္တိ သိနေဟယောဂေန မိတ္တကိစ္စယုတ္တံ. ဣဓာဓိပ္ပေတပ္ပကာရံ ဒဿေတုံ ‘‘ရောဂေ ဥပ္ပန္နေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. တထာရူပေတိ ဇိဂုစ္ဆနီယေ၊ ဒုတ္တိကိစ္ဆေ ဝါ. ယထာ အသဏ္ဌိတာနံ သဏ္ဌာပနဝသေန ပဝသတော ပုရိသဿ ဘောဂဗျသနေ နာထတာ၊ ဧဝံ ပုတ္တသိနေဟဝသေန ပုတ္တဿ မာတုယာ အန္တောဂေဟေ နာထတာတိ ဝုတ္တံ ‘‘မာတာ မိတ္တံ သကေ ဃရေ’’တိ. အတ္ထဇာတဿာတိ ဥပဋ္ဌိတပယောဇနဿာတိ အတ္ထောတိ အာဟ ‘‘ဥပ္ပန္နကိစ္စဿာ’’တိ. သမ္ပရာယဟိတန္တိ သမ္ပရာယေ ဟိတာဝဟံ.
မိတ္တသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၄. ဝတ္ထုသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၄. ပတိဋ္ဌာတိ အဝဿယော. ဂုယှဿာတိ ဂုဟိတဗ္ဗဿ ရဟဿဿ. ပရမော သခါ နာမ အတိပိယဋ္ဌာနတာယ.
ဝတ္ထုသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၅. ပဌမဇနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၅. ဝိဓာဝတီတိ ဝိဝိဓံ ရူပံ ပဓာဝတိ၊ ယထာကာမံ ပဝတ္တတီတိ အတ္ထော.
ပဌမဇနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၆. ဒုတိယဇနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၆. ဝဋ္ဋဒုက္ခတောတိ သံသာရဒုက္ခတော. သံသာရော ဟိ ကိလေသကမ္မဝိပါကာနံ အပရာပရုပ္ပတ္တိတာယ ဝိဓာဝတိ. တဉ္စ ဒုက္ခံ ဒုက္ခမတ္တာယ နာနာဝိဓဒုက္ခရာသိဘာဝတော.
ဒုတိယဇနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၇. တတိယဇနသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၇. နိပ္ဖတ္တီတိ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌဝိပါကာနံ နိပ္ဖဇ္ဇနတော နိပ္ဖတ္တိ. တတော ဧဝ အဝဿယော၊ နိပ္ဖတ္တိတဝိပါကဿ အဝဿယော အဓိဋ္ဌာနံ ကာရဏန္တိ အတ္ထော.
တတိယဇနသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၈. ဥပ္ပထသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၈. အမဂ္ဂေါတိ န မဂ္ဂေါ အနုပါယော. ရတ္တိန္ဒိဝက္ခယောတိ တတ္ထ ဝယက္ခဏဿ ပါကဋဘာဝတော. ဝုတ္တက္ခဏောပိ ဟိ သယံ ခီယတေဝ. သေသံ ဗာဟိရမလံ ဝတ္ထသရီရာဒိဘူတံ. တထာ ဟိ ‘‘ဘသ္မခါရာဒီဟိ ဓောဝိတွာ သက္ကာ သောဓေတု’’န္တိ ဝုတ္တံ. ဒုဋ္ဌောတိ ဒူသိတော သတ္တသန္တာနော န သက္ကာ သုဒ္ဓေါ နာမ ကာတုံ အဗ္ဘန္တရမလီနဘာဝါပါဒနတော. ဣတ္ထိယန္တိ ဗြဟ္မစရိယဿ အန္တရာယကရာယပိ. ပဇာတိ သတ္တကာယော သဇ္ဇတိ သင်္ဂံ ကရောတိ ယာထာဝတော အာဒီနဝံ အပဿန္တော. ဣန္ဒြိယသံဝရာဒိ ကိလေသာနံ တာပနတော တပေါ၊ တေနာဟ ‘‘သဗ္ဗာပီ’’တိအာဒိ.
ဥပ္ပထသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၉. ဒုတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၅၉. ကိဿာတိ ဘုမ္မတ္ထေ သာမိဝစနန္တိ အာဟ ‘‘ကိသ္မိံ အဘိရတော’’တိ. သဒ္ဓါ နာမ အနဝဇ္ဇသဘာဝါ၊ တသ္မာ လောကိယလောကုတ္တရဟိတသုခါဝဟာတိ အာဟ ‘‘သုဂတိဉ္စေဝ နိဗ္ဗာနဉ္စ ဂစ္ဆန္တဿ ဒုတိယိကာ’’တိ. အနုသာသတိ ဟိတစရိယာယ ပရိဏာယိကဘာဝတော.
ဒုတိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
၁၀. ကဝိသုတ္တဝဏ္ဏနာ
၆၀. ဂါယတ္တိအာဒိကောတိ ဆဗ္ဗီသတိယာ ဆန္ဒေသု ဂါယတ္တိအာဒိကော ဥက္ကတိပရိယောသာနော ဆန္ဒော ဂါထာနံ နိဒါနံ သမုဋ္ဌာနံ ‘‘သမုဋ္ဌဟတိ ဧတေနာ’’တိ ကတွာ. တေဟိ ပန အနုဋ္ဌုဘာဒိကော ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဆန္ဒော ဂါထာနံ နိဒါန’’န္တိ. ပုဗ္ဗပဋ္ဌာပနဂါထာတိ ဓမ္မကထာယ အာဒိတော အာရောစနဘာဝဇာနနတ္ထံ သတိဇနနံ ဝိယ ပဝတ္တိတဂါထာ. အက္ခရဉှိ ပဒံ ဇနေတီတိ ယသ္မာ အက္ခရသမုဒါယော ပဒံ၊ ပဒသမုဒါယော ဂါထာ၊ သမုဒါယော စ သမုဒါယီဟိ ဗျဉ္ဇီယတိ တံပဝတ္တနတော၊ တသ္မာ ဗျဉ္ဇနဘာဝေ ဌိတံ အက္ခရံ၊ တံသမုဒါယော ပဒံ၊ ပဒံ တံ ဝိယဉ္ဇေတာ ဇနေတာ ဝိယ ဟောတီတိ ‘‘အက္ခရဉှိ ပဒံ ဇနေတီ’’တိ ဝုတ္တံ. အက္ခရံ ဟိ ဥစ္စာရိတဝိဒ္ဓံသိတာယ တံတံခဏမတ္တာဝဋ္ဌာယီပိ ပရတော ပဝတ္တိယာ မနောဝိညာဏဝီထိယာ သင်္ကလနဝသေန ဧကဇ္ဈံ ကတွာ ပဒဘာဝေန ဂယှမာနံ ယထာသင်္ကေတမတ္ထံ ဗျဉ္ဇေတိ. ပဒံ ဂါထံ ဇနေတီတိ ဧတ္ထာပိ ဧသေဝ နယော. ဂါထာ အတ္ထံ ပကာသေတီတိ ဂါထာသညိတော ပဒသမုဒါယော ကိရိယာကာရကသမ္ဗန္ဓဝသေန သမ္ဗန္ဓိတော ကတ္တုအဓိပ္ပါယာနုရူပံ အာလောစိတဝိလောစိတံ သံဟိတံ အတ္ထံ ဝိဘာဝေတိ. သမုဒ္ဒါဒိပဏ္ဏတ္တိနိဿိတာ ဝေါဟာရသန္နိဿယေနေဝ ပဝတ္တတီတိ ကတွာ. တေနာဟ ‘‘ဂါထာ အာရဘန္တော’’တိအာဒိ. အာသယောတိ အဝဿယောတိ အာဟ ‘‘ပတိဋ္ဌာ’’တိ ကဝိတောတိ ဝိစိတ္တကထီအာဒိတော.
ကဝိသုတ္တဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဇရာဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.