၇. မဟာသဠာယတနိကသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၄၂၈. မဟန္တာနိ သဠာယတနာနိ အဓိကိစ္စ ပဝတ္တတ္တာ မဟာသဠာယတနိကံ၊ မဟန္တတာ စ တေသံ မဟန္တံ လောကသန္နိဝါသံ အဘိဗျာပေတွာ ဌိတတ္တာ အယောနိသော ဂယှမာနာနံ မဟတော အနတ္ထာယ သံဝတ္တနတော၊ ယောနိသော ဂယှမာနာနံ မဟတော အတ္ထာယ ဟိတာယ သုခါယ သံဝတ္တနတော စ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ. ဇောတကန္တိ ဗောဓကံ.

၄၂၉. သိခါပ္ပတ္တာယ ဝိပဿနာယ ဇာနနမ္ပိ ယထာဘူတဇာနနမေဝ မဂ္ဂေန ဇာနနဿ အာသန္နကာရဏဘာဝတောတိ အာဟ – ‘‘သဟဝိပဿနေန မဂ္ဂေန အဇာနန္တော’’တိ. ဝုဍ္ဎိံ ဂစ္ဆန္တီတိ ပစ္စယသမောဓာနေန ဘဝယောနိဂတိဌိတိသတ္တာဝါသပါဠိယာ အပရာပရံ ပရိဝုဒ္ဓိံ ဂစ္ဆန္တိ. ဧဝံဘူတာ ပဂုဏဘာဝမာပါဒိတာ သမထဝိပဿနာဓမ္မာ ဝိယ သုဋ္ဌုတရံ ဝသီဘာဝံ ပါပိတာ ဈာနာဘိညာ ဝိယ စ ဝသီဘူတာ ဟုတွာ ဥပရူပရိ ဗြူဟေန္တီတိ အာဟ – ‘‘ဝသီဘာဝံ ဂစ္ဆန္တီ’’တိ. တထာ ဟိ တေ ကဒါစိ ဘဝပတ္ထနာယ အနုပ္ပါဒိတာယပိ အပ္ပဟီနဘာဝေနေဝဿာ တိဋ္ဌန္တိ. အကုသလာ ဓမ္မာဝ ယေဘုယျေန ဒဿနာယတနေန ဝိနာသဒဿနတော ပဝတ္တန္တိ ပရိဝဍ္ဎန္တိ စ. ပဉ္စဒွါရိကဒရထာတိ ပဉ္စဒွါရိကဇဝနသဟဂတာ အကုသလဒရထာ. ဧဝံ မနောဒွါရိကဒရထာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. သန္တာပါတိ ဒရထေဟိ ဗလဝန္တော သမ္ပယုတ္တဓမ္မာနံ နိဿယဿ စ သန္တာပနကရာ. ပရိဠာဟာတိ တတောပိ ဗလဝတရာ တေသံယေဝ ပရိဒဟနကရာ.

၄၃၀. ပဉ္စဒွါရိကသုခံ၊ န ကာယပ္ပသာဒသန္နိဿိတသုခမေဝ. မနောဒွါရိကသုခန္တိ မနောဒွါရိကစိတ္တသန္နိဿိတသုခံ၊ န ယံ ကိဉ္စိ စေတသိကသုခံ တဿ ကာယိကသုခဂ္ဂဟဏေနေဝ ဂဟိတတ္တာ. ပဉ္စဒွါရိကဇဝနေန သမာပဇ္ဇနံ ဝါ ဝုဋ္ဌာနံ ဝါ နတ္ထီတိ ဣဒံ မနောဒွါရိကဇဝနေန တဿ သမ္ဘဝံ ဒဿေတုံ၊ မဂ္ဂဿ ဝသေန ဝုတ္တံ၊ န ပန တပ္ပသင်္ဂသင်္ကာနိဝတ္တနတ္ထံ. ဝိညတ္တိမတ္တမ္ပိ ဇနေတုံ အသမတ္ထံ သမာပဇ္ဇနဿ ကထံ ပစ္စယော ဟောတိ၊ ဗုဒ္ဓါနံ ပန ဘဂဝန္တာနံ ဟောတီတိ စေ? တထာပိ တဿ အာသန္နဋ္ဌာနေ ပဉ္စဒွါရိကစိတ္တပ္ပဝတ္တိယာ အသမ္ဘဝေါ ဧဝ တာဒိသဿ ပုဗ္ဗာဘောဂဿ တသ္မိံ ကာလေ အသမ္ဘဝတော. ဧတေနေဝ ယာ ကေသဉ္စိ အရိယဓမ္မေ အကောဝိဒါနံ ဃဋသဘာဝါဒီသု ဗုဒ္ဓိတုလျကာရိတာပတ္တိစောဒနာ၊ သာ ပဋိက္ခိတ္တာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗာ တံတံပုရိမာဘောဂဝသေန တေန တေန ပဉ္စဒွါရိကာဘိနိယတမနောဝိညာဏဿ ပရတော ပဝတ္တမာနမနောဝိညာဏေန တသ္မိံ တသ္မိံ အတ္ထေ ဝဏ္ဏသဏ္ဌာနာဒိဝိသေသဿ ဝိနိစ္ဆိနိတဗ္ဗတော. ဥပ္ပန္နမတ္တကမေဝ ဟောတီတိ ပဉ္စဒွါရိကဇဝနံ တာဒိသံ ကိဉ္စိ အတ္ထနိစ္ဆယကိစ္စံ ကာတုံ န သက္ကောတိ၊ ကေဝလံ ဥပ္ပန္နမတ္တမေဝ ဟောတိ. အယန္တိ ‘‘အာဒီနဝါနုပဿိနော’’တိအာဒိနာ ဝုတ္တာ.

၄၃၁. ကုသလစိတ္တ။ပေ။ ဘူတဿာတိ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာသဟဂတကုသလစိတ္တဿ သမ္ပယုတ္တစေတောသုခသမင်္ဂီဘူတဿ. ပုဗ္ဗသုဒ္ဓိကာတိ မဂ္ဂုပ္ပတ္တိတော၊ ဝိပဿနာရမ္ဘတောပိ ဝါ ပုဗ္ဗေဝ သုဒ္ဓါ. တေနာဟ – ‘‘အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ပရိသုဒ္ဓါဝ ဟောန္တီ’’တိ. သဗ္ဗတ္ထကကာရာပကင်္ဂါနီတိ သီလဝိသောဓနဿ စိတ္တသမာဓာနဿ ဝိပဿနာဘိယောဂဿ မဂ္ဂေန ပဟာတဗ္ဗကိလေသပဟာနဿာတိ သဗ္ဗဿပိ မဂ္ဂသမ္ဘာရကိစ္စဿ ကာရာပကင်္ဂါနိ. အဋ္ဌင်္ဂိကော ဝါတိ ပဌမဇ္ဈာနိကော ဝါ အဋ္ဌင်္ဂိကော၊ ဒုတိယဇ္ဈာနိကော ဝါ သတ္တင်္ဂိကော ဟောတိ.

ဣမမေဝ သုတ္တပဒေသံ ဂဟေတွာတိ၊ ‘‘ယာ တထာဘူတဿ ဒိဋ္ဌီ’’တိအာဒိနာ သမ္မာဒိဋ္ဌိအာဒီနံ ပဉ္စန္နံယေဝ တသ္မိံ ဌာနေ ဂဟိတတ္တာ လောကုတ္တရမဂ္ဂေါ ပဉ္စင်္ဂိကောတိ ဝဒတိ. သောတိ တထာ ဝဒန္တော ဝိတဏ္ဍဝါဒီ. အနန္တရဝစနေနေဝါတိ၊ ‘‘ယာ တထာဘူတဿ ဒိဋ္ဌီ’’တိအာဒိဝစနဿ၊ ‘‘ဧဝမဿာယ’’န္တိအာဒိနာ အနန္တရဝစနေန. ပဋိသေဓိတဗ္ဗောတိ ပဋိက္ခိပိတဗ္ဗော. ‘‘အရိယော အဋ္ဌင်္ဂိကော မဂ္ဂေါ’’တိ ဟိ ဣဒံ ဝစနံ အရိယမဂ္ဂဿ ပဉ္စင်္ဂိကဘာဝံ ဥဇုကမေဝ ပဋိက္ခိပတိ. ယဒိ ဧဝံ ‘‘ယာ တထာဘူတဿ ဒိဋ္ဌီ’’တိအာဒိနာ တတ္ထ ပဉ္စန္နံ ဧဝ အင်္ဂါနံ ဂဟဏံ ကိမတ္ထိယန္တိ အာဟ ‘‘ဥတ္တရိ စာ’’တိအာဒိ. သမ္မာဝါစံ ဘာဝေတိ အရိယမဂ္ဂသမင်္ဂီ. တေနာဟ ‘‘မိစ္ဆာဝါစံ ပဇဟတီ’’တိ. ယသ္မိဉှိ ခဏေ သမ္မာဝါစာ ဘာဝနာပါရိပူရိံ ဂစ္ဆတိ၊ တသ္မိံယေဝ မိစ္ဆာဝါစာ ပဇဟီယတီတိ. သဟေဝ ဝိရတိယာ ပူရေန္တိ သမုစ္ဆေဒဝိရတိယာ ဝိနာ ဒုက္ခပရိညာဒီနံ အသမ္ဘဝတော. အာဒိတော ပဋ္ဌာယ ပရိသုဒ္ဓါနေဝ ဝဋ္ဋန္တိ ပရိသုဒ္ဓေ သီလေ ပတိဋ္ဌိတဿေဝ ဘာဝနာယ ဣဇ္ဈနတော. ယထာဝုတ္တမတ္ထံ ဂန္ထန္တရေနပိ သမတ္ထေတုံ၊ ‘‘သုဘဒ္ဒသုတ္တေပိ စာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အနေကေသု သုတ္တသတေသု အဋ္ဌင်္ဂိကောဝ မဂ္ဂေါ အာဂတော၊ န ပဉ္စင်္ဂိကောတိ အဓိပ္ပါယော.

သမ္မာသတိ မဂ္ဂက္ခဏေ ကာယာနုပဿနာဒိစတုကိစ္စသာဓိကာ ဟောတီတိ တံ စတုဗ္ဗိဓံ ကတွာ ဒဿေန္တော၊ ‘‘မဂ္ဂသမ္ပယုတ္တာဝ စတ္တာရော သတိပဋ္ဌာနာ’’တိ အာဟ. န စတုမဂ္ဂသမ္ပယုတ္တတာဝသေန. ဧသ နယော သမ္မပ္ပဓာနာဒီသုပိ. အညမညာနတိဝတ္တမာနာ ယုဂနဒ္ဓါ ယုတ္တာ ဝိယ အရိယမဂ္ဂယုဂနဒ္ဓါ အညမညံ ပဋိဗဒ္ဓါတိ ယုဂနဒ္ဓါ. တေနာဟ – ‘‘ဧကက္ခဏိကယုဂနန္ဓာ’’တိ အရိယမဂ္ဂက္ခဏေ ဧဝ ဟိ သမထဝိပဿနာ ဧကက္ခဏိကာ ဟုတွာ သမဓုရံ ဝတ္တန္တိ. တေနေဝါဟ ‘‘ဧတေ ဟီ’’တိအာဒိ. အညသ္မိံ ခဏေ သမာပတ္တိ၊ အညသ္မိံ ဝိပဿနာတိ ဣဒံ တေသံ တတ္ထ တတ္ထ ကိစ္စတော အဓိကဘာဝံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ၊ န အညထာ. န ဟိ ပညာရဟိတာ သမာပတ္တိ၊ သမာဓိရဟိတာ စ ဝိပဿနာ အတ္ထိ. အရိယမဂ္ဂေ ပန ဧကက္ခဏိကာ သမဓုရတာယ ဧကရသဘာဝေနာတိ အတ္ထော. ဖလဝိမုတ္တီတိ အရဟတ္တဖလဝိမုတ္တိ. သေသံ ဟေဋ္ဌာ ဝုတ္တနယတ္တာ သုဝိညေယျမေဝ.

မဟာသဠာယတနိကသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.