၁၀. ဒေဝဒူတသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၆၁. ဒွေ အဂါရာတိအာဒီတိ အာဒိ-သဒ္ဒေန ‘‘သဒွါရာ။ပေ။ အနုဝိစရန္တေပီ’’တိ ဧတမတ္ထံ သင်္ဂဏှာတိ. ဧတ္တကမေဝ ဟိ အဿပုရသုတ္တေ (မ. နိ. ၁.၄၃၂၊ မ. နိ. အဋ္ဌ. ၁.၄၃၂) ဝိတ္ထာရိတံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ‘‘ဒိဗ္ဗေန စက္ခုနာ’’တိအာဒိ ပန ဝိသုဒ္ဓိမဂ္ဂေ (ဝိသုဒ္ဓိ. ၂.၃၉၇) တထာ ဝိတ္ထာရိတမ္ပိ သုတ္တသံဝဏ္ဏနာ ဟောတီတိ ကတွာ၊ ‘‘အဿပုရသုတ္တေ ဝိတ္ထာရိတမေဝါ’’တိ ဝုတ္တံ.

၂၆၂. နိရယတော ပဋ္ဌာယ ဒေသနံ ဒေဝလောကေန ဩသာပေတီတိ သံကိလေသဓမ္မေဟိ သံဝေဇေတွာ ဝေါဒါနဓမ္မေဟိ နိဋ္ဌာပေန္တော. ဒုတိယံ ပန ဝုတ္တဝိပရိယာယေန ဝေဒိတဗ္ဗံ၊ တဒိဒံ ဝေနေယျဇ္ဈာသယဝိသိဋ္ဌန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. ဣဒါနိ သင်္ခိပိတွာ ဝုတ္တမတ္ထံ ဝိဝရိတုံ၊ ‘‘သစေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သောတိ ဘဂဝါ.

ဧကစ္စေ ထေရာတိ (ကထာ. အနုဋီ. ၈၆၆-၈၆၈၊ အ. နိ. ဋီ. ၂.၃.၃၆) အန္ဓကာဒိကေ၊ ဝိညာဏဝါဒိနော စ သန္ဓာယ ဝဒတိ. နေရယိကေ နိရယေ ပါလေန္တိ တတော နိဂ္ဂန္တုမပ္ပဒါနဝသေန ရက္ခန္တီတိ နိရယပါလာ. နေရယိကာနံ နရကဒုက္ခေန ပရိယောနဒ္ဓါယ အလံ သမတ္ထာတိ ဝါ နိရယပါလာ. တန္တိ ‘‘နတ္ထိ နိရယပါလာ’’တိဝစနံ. ပဋိသေဓိတမေဝါတိ ‘‘အတ္ထိ နိရယေ နိရယပါလာ၊ အတ္ထိ စ ကာရဏိကာ’’တိအာဒိနာ နယေန အဘိဓမ္မေ (ကထာ. ၈၆၆) ပဋိသေဓိတမေဝ. ယဒိ နိရယပါလာ နာမ န သိယုံ၊ ကမ္မကာရဏာပိ န ဘဝေယျ. သတိ ဟိ ကာရဏိကေ ကမ္မကာရဏာယ ဘဝိတဗ္ဗန္တိ အဓိပ္ပါယော. တေနာဟ ‘‘ယထာ ဟီ’’တိအာဒိ. ဧတ္ထာဟ – ‘‘ကိံ ပနေတေ နိရယပါလာ နေရယိကာ၊ ဥဒါဟု အနေရယိကာ’’တိ. ကိဉ္စေတ္ထ – ယဒိ တာဝ နေရယိကာ၊ ဣမေ နိရယသံဝတ္တနိယေန ကမ္မုနာ နိဗ္ဗတ္တာတိ သယမ္ပိ နိရယဒုက္ခံ အနုဘဝေယျုံ၊ တထာ သတိ အညေသံ နေရယိကာနံ ယာတနာယ အသမတ္ထာ သိယုံ၊ ‘‘ဣမေ နေရယိကာ၊ ဣမေ နိရယပါလာ’’တိ ဝဝတ္ထာနဉ္စ န သိယာ၊ ယေ စ ယေ ယာတေန္တိ၊ တေဟိ သမာနရူပဗလပ္ပမာဏေဟိ ဣတရေသံ ဘယသန္တာသာ န သိယုံ. အထ အနေရယိကာ၊ နေသံ တတ္ထ ကထံ သမ္ဘဝေါတိ ဝုစ္စတေ – အနေရယိကာ နိရယပါလာ အနိရယဂတိသံဝတ္တနိယကမ္မနိဗ္ဗတ္တိတော. နိရယူပပတ္တိသံဝတ္တနိယကမ္မတော ဟိ အညေနေဝ ကမ္မုနာ တေ နိဗ္ဗတ္တန္တိ ရက္ခသဇာတိကတ္တာ. တထာ ဟိ ဝဒန္တိ သဗ္ဗတ္ထိဝါဒိနော –

‘‘ကောဓနာ ကုရူရကမ္မန္တာ၊ ပါပါဘိရုစိနော သဒါ၊

ဒုက္ခိတေသု စ နန္ဒန္တိ၊ ဇာယန္တိ ယမရက္ခသာ’’တိ. (ကထာ. အနုဋီ. ၈၆၆-၈၆၈၊ အ. နိ. ဋီ. ၂.၃.၃၆)၊

တတ္ထ ယဒေကေ ဝဒန္တိ ‘‘ယာတနာဒုက္ခံ ပဋိသံဝေဒေယျုံ၊ အထ ဝါ အညမညံ ယာတေယျု’’န္တိအာဒိ၊ တယိဒံ အသာရံ နိရယပါလာနံ နေရယိကဘာဝဿေဝ အဘာဝတော. ယဒိပိ အနေရယိကာ နိရယပါလာ၊ အယောမယာယ ပန အာဒိတ္တာယ သမ္ပဇ္ဇလိတာယ သဇောတိဘူတာယ နိရယဘူမိယာ ပရိက္ကမမာနာ ကထံ ဒါဟဒုက္ခံ နာနုဘဝန္တီတိ? ကမ္မာနုဘာဝတော. ယထာ ဟိ ဣဒ္ဓိမန္တော စေတောဝသိပ္ပတ္တာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနာဒယော နေရယိကေ အနုကမ္ပန္တာ ဣဒ္ဓိဗလေန နိရယဘူမိံ ဥပဂတာ ဒါဟဒုက္ခေန န ဗာဓီယန္တိ၊ ဧဝံသမ္ပဒမိဒံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဣဒ္ဓိဝိသယဿ အစိန္တေယျဘာဝတောတိ စေ? ဣဒမ္ပိ တံသမာနံ ကမ္မဝိပါကဿ အစိန္တေယျဘာဝတော. တထာရူပေန ဟိ ကမ္မုနာ တေ နိဗ္ဗတ္တာ. ယထာ နိရယဒုက္ခေန အဗာဓိတာ ဧဝ ဟုတွာ နေရယိကေ ယာတေန္တိ၊ န စေတ္တကေန ဗာဟိရဝိသယာဘာဝေါ ယုဇ္ဇတိ ဣဋ္ဌာနိဋ္ဌတာယ ပစ္စေကံ ဒွါရပုရိသေသု ဝိဘတ္တသဘာဝတ္တာ. တထာ ဟိ ဧကစ္စဿ ဒွါရဿ ပုရိသဿ စ ဣဋ္ဌံ ဧကစ္စဿ အနိဋ္ဌံ၊ ဧကစ္စဿ စ အနိဋ္ဌံ ဧကစ္စဿ ဣဋ္ဌံ ဟောတိ. ဧဝဉ္စ ကတွာ ယဒေကေ ဝဒန္တိ – ‘‘နတ္ထိ ကမ္မဝသေန တေဇသာ ပရူပတာပန’’န္တိအာဒိ၊ တဒပါဟတံ ဟောတိ. ယံ ပန ဝဒန္တိ – ‘‘အနေရယိကာနံ နေသံ ကထံ တတ္ထ သမ္ဘဝေါ’’တိ နိရယေ နေရယိကာနံ ယာတနာသဗ္ဘာဝတော. နေရယိကသတ္တယာတနာယောဂျဉှိ အတ္တဘာဝံ နိဗ္ဗတ္တေန္တံ ကမ္မံ တာဒိသနိကန္တိဝိနာမိတံ နိရယဋ္ဌာနေယေဝ နိဗ္ဗတ္တေတိ. တေ စ နေရယိကေဟိ အဓိကတရဗလာရောဟပရိဏာဟာ အတိဝိယ ဘယာနကဒဿနာ ကုရူရတရပယောဂါ စ ဟောန္တိ. ဧတေနေဝ တတ္ထ နေရယိကာနံ ဝိဗာဓကကာကသုနခါဒီနမ္ပိ နိဗ္ဗတ္တိ သံဝဏ္ဏိတာတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ကထံ အညဂတိကေဟိ အညဂတိကဗာဓနန္တိ စ န ဝတ္တဗ္ဗံ အညတ္ထာပိ တထာ ဒဿနတော. ယံ ပနေကေ ဝဒန္တိ – ‘‘အသတ္တသဘာဝါ ဧဝ နိရယပါလာ နိရယသုနခါဒယော စာ’’တိ တမ္ပိ တေသံ မတိမတ္တံ အညတ္ထ တထာ အဒဿနတော. န ဟိ ကာစိ အတ္ထိ တာဒိသီ ဓမ္မပ္ပဝတ္တိ၊ ယာ အသတ္တသဘာဝါ၊ သမ္ပတိသတ္တေဟိ အပ္ပယောဇိတာ စ သတ္တကိစ္စံ သာဓေန္တီ ဒိဋ္ဌပုဗ္ဗာ. ပေတာနံ ပါနီယနိဝါရကာနံ ဒဏ္ဍာဒိဟတ္ထပုရိသာနမ္ပိ သဗ္ဘာဝေ၊ အသတ္တဘာဝေ စ ဝိသေသကာရဏံ နတ္ထိ. သုပိနောပဃာတောပိ အတ္ထိ၊ ကိစ္စသမတ္ထတာ ပန အပ္ပမာဏံ ဒဿနာဒိမတ္တေနပိ တဒတ္ထသိဒ္ဓိတော. တထာ ဟိ သုပိနေ အာဟာရူပဘောဂါဒိနာ န အတ္ထသိဒ္ဓိ၊ ဣဒ္ဓိနိမ္မာနရူပံ ပနေတ္ထ လဒ္ဓပရိဟာရံ ဣဒ္ဓိဝိသယဿ အစိန္တေယျဘာဝတော. ဣဓာပိ ကမ္မဝိပါကဿ အစိန္တေယျဘာဝတောတိ စေ? တံ န၊ အသိဒ္ဓတ္တာ. နေရယိကာနံ ကမ္မဝိပါကတော နိရယပါလာတိ အသိဒ္ဓမေတံ၊ ဝုတ္တနယေန ပန ပါဠိတော စ တေသံ သတ္တဘာဝေါ ဧဝ သိဒ္ဓေါတိ. သက္ကာ ဟိ ဝတ္တုံ၊ ‘‘သတ္တသင်္ခါတာ နိရယပါလသညိတာ ဓမ္မပ္ပဝတ္တိ သာဘိသန္ဓိကပရူပဃာတီ အတ္ထိ ကိစ္စသဗ္ဘာဝတော ဩဇာဟာရာဒိရက္ခသသန္တတိ ဝိယာ’’တိ. အဘိသန္ဓိပုဗ္ဗကတာ စေတ္ထ န သက္ကာ ပဋိက္ခိပိတုံ တထာ တထာ အဘိသန္ဓိယာ ယာတနတော၊ တတော ဧဝ န သင်္ဃာတပဗ္ဗတာဒီဟိ အနေကန္တိကတာ. ယေ ပန ဝဒန္တိ – ‘‘ဘူတဝိသေသာ ဧဝ ဧတေ ဝဏ္ဏသဏ္ဌာနာဒိဝိသေသဝန္တော ဘေရဝါကာရာ ‘နရကပါလာ’တိ သမညံ လဘန္တီ’’တိ. တဒသိဒ္ဓံ ဥဇုကမေဝ ပါဠိယံ၊ – ‘‘အတ္ထိ နိရယေသု နိရယပါလာ’’တိ (ကထာ. ၈၆၆) ဝါဒဿ ပတိဋ္ဌာပိတတ္တာ.

အပိစ ယထာ အရိယဝိနယေ နရကပါလာနံ ဘူတမတ္တတာ အသိဒ္ဓါ၊ တထာ ပညတ္တိမတ္တဝါဒိနောပိ တေသံ ဘူတမတ္တတာ အသိဒ္ဓါဝ သဗ္ဗသော ရူပဓမ္မာနံ အတ္ထိ ဘာဝဿေဝ အပ္ပဋိဇာနနတော. န ဟိ တဿ ဘူတာနိ နာမ ပရမတ္ထတော သန္တိ. ယဒိ ပရမတ္ထံ ဂဟေတွာ ဝေါဟရတိ၊ အထ ကသ္မာ စက္ခုရူပါဒီနိ ပဋိက္ခိပတီတိ? တိဋ္ဌတေသာ အနဝဋ္ဌိတတက္ကာနံ အပ္ပဟီနသမ္မောဟဝိပလ္လာသာနံ ဝါဒဝီမံသာ၊ ဧဝံ၊ ‘‘အတ္ထေဝ နိရယေ နိရယပါလာ’’တိ နိဋ္ဌမေတ္ထ ဂန္တဗ္ဗံ. သတိ စ နေသံ သဗ္ဘာဝေ၊ အသတိပိ ဗာဟိရေ ဝိသယေ နရကေ ဝိယ ဒေသာဒိနိယမော ဟောတီတိ ဝါဒေါ န သိဇ္ဈတိ၊ သတိ ဧဝ ပန ဗာဟိရေ ဝိသယေ ဒေသာဒိနိယမောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

ဒေဝဒူတသရာပနဝသေန သတ္တေ ယထူပစိတေ ပုညကမ္မေ ယမေတိ နိယမေတီတိ ယမော၊ တဿ ယမဿ ဝေမာနိကပေတာနံ ရာဇဘာဝတော ရညော. တေနာဟ – ‘‘ယမရာဇာ နာမ ဝေမာနိကပေတရာဇာ’’တိ. ကမ္မဝိပါကန္တိ အကုသလကမ္မဝိပါကံ. ဝေမာနိကပေတာတိ ကဏှသုက္ကဝသေန မိဿကကမ္မံ ကတွာ ဝိနိပါတိကဒေဝတာ ဝိယ သုက္ကေန ကမ္မုနာ ပဋိသန္ဓိံ ဂဏှန္တိ. တထာ ဟိ တေ မဂ္ဂဖလဘာဂိနောပိ ဟောန္တိ၊ ပဝတ္တိယံ ပန ကမ္မာနုရူပံ ကဒါစိ ပုညဖလံ၊ ကဒါစိ အပုညဖလံ ပစ္စနုဘဝန္တိ. ယေသံ ပန အရိယမဂ္ဂေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တေသံ မဂ္ဂါဓိဂမတော ပဋ္ဌာယ ပုညဖလမေဝ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. အပုညဖလံ ပုဗ္ဗေ ဝိယ ကဋုကံ န ဟောတိ. မနုဿတ္တဘာဝေ ဌိတာနံ မုဒုကမေဝ ဟောတီတိ အပရေ. ဓမ္မိကော ရာဇာတိ ဧတ္ထ တဿ ဓမ္မိကဘာဝေါ ဓမ္မဒေဝပုတ္တဿ ဝိယ ဥပ္ပတ္တိနိယမိတဓမ္မဝသေနေဝ ဝေဒိတဗ္ဗော. ဒွါရေသူတိ အဝီစိမဟာနရကဿ စတူသု ဒွါရေသု.

ဇာတိဓမ္မောတိ ကမ္မကိလေသဝသေန ဇာတိပကတိကော. တေနာဟ ‘‘ဇာတိသဘာဝေါ’’တိ. သဘာဝေါ စ နာမ တေဇောဓာတုယာ ဥဏှတာ ဝိယ န ကဒါစိပိ ဝိဂစ္ဆတီတိ အာဟ ‘‘အပရိမုတ္တော ဇာတိယာ’’တိအာဒိ.

၂၆၃. ဣဒါနိ ဇာတိယာ ဒေဝဒူတဘာဝံ နိဒ္ဓါရေတွာ ဒဿေတုံ၊ ‘‘ဒဟရကုမာရော’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. အတ္ထတော ဧဝံ ဝဒတိ နာမာတိ ဝါစာယ အဝဒန္တောပိ အတ္ထာပတ္တိတော ဧဝံ ဝဒန္တော ဝိယ ဟောတိ ဝိညူနန္တိ အတ္ထော. ဧဝံ တုမှာကမ္ပိ ဇာတိ အာဂမိဿတီတိ ဧဝံ သံကိလိဋ္ဌဇေဂုစ္ဆအသမတ္ထဒဟရာဝတ္ထာ ဇာတိ တုမှာကံ အာဂမိဿတိ. ကာမဉ္စာယံ အာဂတာ ဧဝ၊ သာ ပန အတီတာနာဂတာယ ဥပရိပိ အာဂမနာယ ပယောဂေါ ဣစ္ဆိတဗ္ဗော၊ အနာဂတာယ န ဣစ္ဆိတဗ္ဗောတိ အာဟ ‘‘ဇာတိ အာဂမိဿတီ’’တိ. တေနေဝါဟ – ‘‘ဣတိ တဿာ။ပေ။ ကရောထာ’’တိ. တေနာတိ တေန ကာရဏေန ဝိညူနံ ဝေဒဝတ္ထုဘာဝေနာတိ အတ္ထော.

ဦရုဗလန္တိ ဦရုဗလီ. တေန ဒူရေပိ ဂမနာဂမနလင်္ဃနာဒိသမတ္ထတံ ဒဿေတိ၊ ဗာဟုဗလန္တိ ပန ဣမိနာ ဟတ္ထေဟိ ကာတဗ္ဗကိစ္စသမတ္ထတံ၊ ဇဝဂ္ဂဟဏေန ဝေဂဿ ပဝတ္တိသမတ္ထတံ. အန္တရဟိတာ နဋ္ဌာ. သေသံ ပဌမဒေဝဒူတေ ဝုတ္တနယမေဝ.

ဝိဝိဓံ ဒုက္ခံ အာဒဟတီတိ ဗျာဓိ၊ ဝိသေသေန ဝါ အာဓီယတိ ဧတေနာတိ ဗျာဓိ၊ တေန ဗျာဓိနာ. အဘိဟတောတိ ဗာဓိတော၊ ဥပဒ္ဒုတောတိ အတ္ထော.

၂၆၅. ကာရဏာ နာမ ‘‘ဟတ္ထစ္ဆေဒါဒိဘေဒါ အဓိကပီဠာ ကရီယတိ ဧတာယာ’’တိ ကတွာ ယာတနာ၊ သာ ဧဝ ကာရဏိကေဟိ ကာတဗ္ဗဋ္ဌေန ကမ္မန္တိ ကမ္မကာရဏာ ယာတနာကမ္မန္တိ အတ္ထော.

၂၆၆. ဗဟုံ ပါပံ ကတန္တိ ဗဟုသော ပါပံ ကတံ. တေန ပါပဿ ဗဟုလီကရဏမာဟ. ဗဟူတိ ဝါ မဟန္တံ. မဟတ္ထောပိ ဟိ ဗဟုသဒ္ဒေါ ဒိဿတိ၊ ‘‘ဗဟု ဝတ ကတံ အဿာ’’တိအာဒီသု၊ ဂရုကန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သောတိ ဂရုကံ ဗဟုလံ ဝါ ပါပံ ကတွာ ဌိတော နိရယေ နိဗ္ဗတ္တတိယေဝ၊ န ယမပုရိသေဟိ ယမဿ သန္တိကံ နီယတိ. ပရိတ္တန္တိ ပမာဏပရိတ္တတာယ ကာလပရိတ္တတာယ စ ပရိတ္တံ၊ ပုရိမသ္မိံ ပက္ခေ အဂရုန္တိ အတ္ထော၊ ဒုတိယသ္မိံ အဗဟုလန္တိ. ယထာဝုတ္တမတ္ထံ ဥပမာယ ဝိဘာဝေတုံ၊ ‘‘ယထာ ဟီ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ကတ္တဗ္ဗမေဝါတိ ဒဏ္ဍမေဝ. အနုဝိဇ္ဇိတွာ ဝီမံသိတွာ. ဝိနိစ္ဆယဋ္ဌာနန္တိ အဋ္ဋကရဏဋ္ဌာနံ. ပရိတ္တပါပကမ္မာတိ ဒုဗ္ဗလပါပကမ္မာ. တေ ဟိ ပါပကမ္မဿ ဒုဗ္ဗလဘာဝတော ကတူပစိတဿ စ ဩကာသာရဟကုသလကမ္မဿ ဗလဝဘာဝတော အတ္တနော ဓမ္မတာယပိ သရန္တိ.

အာကာသစေတိယန္တိ ဂိရိသိခရေ ဝိဝဋင်္ဂဏေ ကတစေတိယံ. အဂ္ဂိဇာလသဒ္ဒန္တိ ‘‘ပဋပဋာ’’တိ ပဝတ္တမာနံ အဂ္ဂိဇာလာယ သဒ္ဒံ သုတွာ၊ ‘‘မယာ တဒါ အာကာသစေတိယေ ပူဇိတရတ္တပဋာ ဝိယာ’’တိ အတ္တနော ပူဇိတပဋံ အနုဿရိ. ပဉ္စဟိပိ န သရတီတိ ဗလဝတာ ပါပကမ္မေန ဗျာမောဟိတော ပဉ္စ သညာဏာနိ န ဂဏှာတိ. တုဏှီ ဟောတိ ကမ္မာရဟော အယန္တိ တတ္ထ ပတီကာရံ အပဿန္တော.

၂၆၇. အဝီစိမဟာနိရယော ဥဗ္ဗေဓေနပိ ယောဇနသတမေဝါတိ ဝဒန္တိ. နဝနဝယောဇနိကာ ဟောတိ ပုထုလတော. မဟာနိရယဿ မဟန္တတ္တာ တထာပိ ဘိတ္တိသတံ ယောဇနသဟဿံ ဟောတီတိ ဥဿဒဿ သဗ္ဗဿ ပရိက္ခေပတော ‘‘ဒသယောဇနသဟဿံ ဟောတီ’’တိ ဝုတ္တံ.

၂၆၈. ဈာယတီတိ ပဋိပါကတိကံ ဟောတိ. တာဒိသမေဝါတိ ပုရိမသဒိသတ္တာ ‘‘ဥဗ္ဘတံ သဒိသမေဝ ဟောတီ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တံ. ဗဟုသမ္ပတ္တောတိ ဝါ ဗဟုဋ္ဌာနံ အတိက္ကမိတွာ ပုရတ္ထိမဒွါရံ သမ္ပတ္တော ဟောတိ.

ဆန္နံ ဇာလာနန္တိ စတူဟိ ဒိသာဟိ ဟေဋ္ဌာ ဥပရိ စ ဥဗ္ဘတာနံ ဆန္နံ ဇာလာနံ. သတ္တာနံ နိရန္တရတာ နိရယသံဝတ္တနိယကမ္မကတာနဉ္စ ဗဟုဘာဝတော ဇာလာနံ တာဝ သတ္တာနဉ္စ နိရန္တရတ္တာ အဝီစိ ဟောတု၊ ဒုက္ခဿ ပန ကထံ နိရန္တရတာတိ တံ ဒဿေန္တော၊ ‘‘ကာယဒွါရေ။ပေ။ ဧကံ ဒုက္ခသဟဂတ’’န္တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ အာဝဇ္ဇနံ သမ္ပဋိစ္ဆနံ သန္တီရဏံ ဝေါဋ္ဌဗ္ဗနံ ဒွေ တဒါရမ္မဏစိတ္တာနီတိ ဆ ဥပေက္ခာသဟဂတာနိ. ဧဝံ သန္တေပီတိ ယဒိပိ တတ္ထ ဥပေက္ခာသဟဂတစိတ္တာနိပိ ပဝတ္တန္တိ ဥပေက္ခာဝေဒနာပိ လဒ္ဓါဝသရာ၊ ဒုက္ခဝေဒနာ ပန ဗလဝတရာ နိသိတနိသိတေန တိခိဏေန သတ္ထေန နိရန္တရံ သရီရံ ဆိန္ဒန္တီ ဝိယ ဒုက္ခံ ဥပနေန္တီ ဝိယ တာ ဝေဒနာ အဘိဘဝန္တီ အဇ္ဈောတ္ထရန္တီ ဥပ္ပဇ္ဇန္တီ နိရန္တရာ ဝိယ ဟောတိ. တေနာဟ ‘‘အနုဒဟနဗလဝတာယာ’’တိအာဒိ. ဥပေက္ခာဝေဒနာတိ ဝါ တတ္ထ အတိဝိယ အနိဋ္ဌဖလတာယ အနိဋ္ဌာရမ္မဏာ ဥပေက္ခာဝေဒနာ ဒုက္ခာတိ ဝုစ္စတိ၊ ယထာ ဣဋ္ဌဖလဗဟုတာယ ဣဋ္ဌာရမ္မဏာ ဈာနာဒိပရိယာပန္နေ စ သုဂတိဘဝေ စ ဥပေက္ခာဝေဒနာ သုခါတိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ ဒုက္ခဿ နိရန္တရတာယ အဝီစီတိ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

၂၆၉. ဧကော ပါဒေါ မဟာနိရယေ ဟောတိ၊ ဧကော ဂူထနိရယေ နိပတတိ၊ ကမ္မဝေဂုက္ခိတ္တော အန္တရာ ပဒမာဝဟတိ သေသာရမ္ဘတာယ. ဟတ္ထိဂီဝပ္ပမာဏာ ပရိဏာဟေန. ဧကဒေါဏိကနာဝါပ္ပမာဏာ အာယာမေန.

ပေါက္ခရပတ္တာနီတိ ခုရဓာရာသဒိသာနိ တိခိဏဂ္ဂါနိ အယောသူလမယာနေဝ ပဒုမပတ္တာနိ. ဟေဋ္ဌာ ခုရဓာရာတိ ဟေဋ္ဌာဘူမိယံ နိက္ခိတ္တာ၊ ဝေတ္တလတာယော စ တိခိဏဓာရကဏ္ဋကာ အယောမယာ ဧဝ. တေနာဟ – ‘‘သော တတ္ထ ဒုက္ခာ’’တိအာဒိ. ကုသတိဏာနီတိ ကုသတိဏဇာတိတာယ တထာ ဝုတ္တာနိ. ခရဝါလိကာတိ ခရာ တိခိဏကောဋိကာ သိင်္ဃာဋကသဏ္ဌာနာ ဝါလိကာ.

၂၇၀. ဒန္တေ သမ္ဖုသေတီတိ ဟေဋ္ဌိမဒန္တေ ယထာ ကိဉ္စိ မုခေ ပက္ခိပိတုံ န သက္ကာ၊ ဧဝံ သုဖုသိတေ ကရောတိ. တမ္ဗလောဟပါနတော ပဋ္ဌာယာတိ ဝုတ္တကာရဏတော ပဋိလောမတောပိ ဧဝံ ကမ္မကာရဏာနံ ကာရဏမာဟ. ဒုတိယေနာတိ ကုဌာရီဟိ တစ္ဆနေန. တတိယေနာတိ ဝါသီဟိ တစ္ဆနေန. အဝိဇဟိတမေဝ သံဝေဂဟေတုတာယ လောကဿ မဟတော အတ္ထဿ သံဝတ္တနတော.

၂၇၁. ဟီနကာယံ ဟီနံ ဝါ အတ္တဘာဝံ ဥပဂတာ. ဥပါဒါနေတိ စတုဗ္ဗိဓေပိ ဥပါဒါနေ. တံ အတ္ထတော တဏှာဒိဋ္ဌိဂ္ဂါဟောတိ အာဟ ‘‘တဏှာဒိဋ္ဌိဂဟဏေ’’တိ. သမ္ဘဝတိ ဇရာမရဏံ ဧတေနာတိ သမ္ဘဝေါ၊ ဥပါဒါနန္တိ အာဟ – ‘‘ဇာတိယာ မရဏဿ စ ကာရဏဘူတေ’’တိ. အနုပါဒါတိ အနုပါဒါယ. တေနာဟ ‘‘အနုပါဒိယိတွာ’’တိ.

သဗ္ဗဒုက္ခာတိက္ကန္တာ နာမာတိ သကလမ္ပိ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ အတိက္ကန္တာ ဧဝ ဟောန္တိ စရိမစိတ္တနိရောဓေန ဝဋ္ဋဒုက္ခလေသဿပိ အသမ္ဘဝတော.

ဒေဝဒူတသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.

နိဋ္ဌိတာ စ သုညတဝဂ္ဂဝဏ္ဏနာ.