၅. မာဂဏ္ဍိယသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၂၀၇. ဒွေ မာဂဏ္ဍိယာတိ ဒွေ မာဂဏ္ဍိယနာမကာ. ဒေဝဂဗ္ဘသဒိသန္တိ ဒေဝါနံ ဝသနဩဝရကသဒိသံ. ဧတံ ဝုတ္တန္တိ ‘‘ဘာရဒွါဇဂေါတ္တဿ ဗြာဟ္မဏဿ အဂျာဂါရေ တိဏသန္ထာရကေ’’တိ ဧတံ ဝုတ္တံ. န ကေဝလံ တံ ဒိဝသမေဝါတိ ယံ ဒိဝသံ မာဂဏ္ဍိယော ပရိဗ္ဗာဇကော တိဏသန္ထာရကံ ပညတ္တံ၊ န ကေဝလံ တံ ဒိဝသမေဝ ဘဂဝါ ယေနညတရော ဝနသဏ္ဍော၊ တေနုပသင်္ကမီတိ ယောဇနာ. ဂါမူပစာရေတိ ဂါမသမီပေ. သညာဏံ ကတွာတိ သညာဏံ ကတွာ ဝိယ. န ဟိ ဘဂဝတော တဿ သညာဏကရဏေ ပယောဇနံ အတ္ထိ.

သမဏသေယျာနုရူပန္တိ သမဏဿ အနုစ္ဆဝိကာ သေယျာ. ပါသံသတ္ထော ဟိ အယံ ရူပ-သဒ္ဒေါ. တေနာဟ ‘‘ဣမံ တိဏသန္ထာရက’’န္တိအာဒိ. အနာကိဏ္ဏောတိ ဝိလုဠိတော အဃဋ္ဋိတော. ဟတ္ထပါဒသီသေဟိ တတ္ထ တတ္ထ ပဟဋေန န စလိတော အဘိန္နော၊ အစလိတတ္တာ ဧဝ အဘိန္နံ အတ္ထရဏံ. ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ပညတ္တော ဝိယာတိ အယံ ဆေကေန စိတ္တကာရေန စိန္တေတွာ တုလိကာယ ပရိစ္ဆိန္နလေခါယ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ လိခိတာ စိတ္တကတသေယျာ ဝိယ. ဘူနံ ဝုစ္စတိ ဝဍ္ဎိတံ၊ တံ ဟန္တီတိ ဘူနဟုနော. တေနာဟ ‘‘ဟတဝဍ္ဎိနော’’တိ. တံ ပနာယံ စက္ခာဒီသု သံဝရဝိဓာနံ ဝဍ္ဎိဟနနံ မညတိ. တေနာဟ ‘‘မရိယာဒကာရကဿာ’’တိ. ဗြူဟေတဗ္ဗန္တိ ဥဠာရဝိသယူပဟာရေန ဝဍ္ဎေတဗ္ဗံ ပီဏေတဗ္ဗံ. တံ ပန အနနုဘူတာနုဘဝနေန ဟောတီတိ အာဟ ‘‘အဒိဋ္ဌံ ဒက္ခိတဗ္ဗ’’န္တိ. အနုဘူတံ ပန အပဏီတံ ဟောတီတိ ဝုတ္တံ ‘‘ဒိဋ္ဌံ သမတိက္ကမိတဗ္ဗ’’န္တိ. သေသဝါရေသုပိ ဧသေဝ နယော. ပရမဒိဋ္ဌဓမ္မနိဗ္ဗာနဝါဒီ ကိရေသ ပရိဗ္ဗာဇကော၊ တသ္မာ ဧဝံ ဆသု ဒွါရေသု ဝဍ္ဎိံ ပညပေတိ. ယသ္မာ ယံ ဆန္နမ္ပိ စက္ခာဒီနံ ယထာသကံ ဝိသယဂ္ဂဟဏံ ပဋိက္ခိပန္တော လောကဿ အဝဍ္ဎိတံ ဝိနာသမေဝ ပညပေတိ၊ တသ္မာ သော သယမ္ပိ ဝဍ္ဎိဟတော ဟတဝဍ္ဎိတော.

သံကိလေသတော အာရကတ္တာ အရိယော နိယျာနိကဓမ္မဘာဝတော ဉာယော ဓမ္မော. ဝဇ္ဇလေသဿပိ အဘာဝတော ကုသလော. တေနာဟ ‘‘ပရိသုဒ္ဓေ ကာရဏဓမ္မေ အနဝဇ္ဇေ’’တိ. ဥဂ္ဂတဿာတိ ဥစ္စကုလီနတာဒိနာ ဥဠာရဿ. မုခေ အာရက္ခံ ဌပေတွာတိ မုခေန သံယတော ဟုတွာ. အမ္ဗဇမ္ဗူအာဒီနိ ဂဟေတွာ ဝိယ အပူရယမာနောတိ အမ္ဗဇမ္ဗူအာဒီနိ အညမညဝိသဒိသာနိ ဝိယ ပူရဏကထာနယေန ယံ ကိဉ္စိ အကထေတွာ. တေနာဟ ‘‘မယာ ကထိတနိယာမေနာ’’တိ.

၂၀၈. ဖလသမာပတ္တိယာ ဝုဋ္ဌိတောတိ ဒိဝါဝိဟာရတော ဝုဋ္ဌိတောတိ အတ္ထော. ဒိဝါဝိဟာရောပိ ဟိ ‘‘ပဋိသလ္လာန’’န္တိ ဝုစ္စတိ ‘‘ရဟောဂတဿ ပဋိသလ္လီနဿ ဧဝံ စေတသော ပရိဝိတက္ကော ဥဒပါဒီ’’တိအာဒီသု (ပါရာ. ၁၈). ဘဂဝါ ဟိ ဖလသမာပတ္တိတော ဝုဋ္ဌာနုတ္တရကာလံ တေသံ ကထာသလ္လာပံ သုတွာ ဒိဝါဝိဟာရတော ဝုဋ္ဌာယ တတ္ထ ဂတော. သံဝေဂေါ နာမ သဟောတ္တပ္ပဉာဏံ၊ တံ နိဗ္ဗိန္ဒနဝသေနပိ ဟောတိ၊ သံဝေဂနိဿိတံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ပီတိသံဝေဂေန သံဝိဂ္ဂေါ’’တိ. သော ပန ယသ္မာ ပုရိမာဝတ္ထာယ စလနံ ဟောတိ စိတ္တဿ၊ တသ္မာ အာဟ ‘‘စလိတော ကမ္ပိတော’’တိ. တိခိဏသောတေန ပုရိသေနာတိ ဘဂဝန္တံ သန္ဓာယာဟ.

၂၀၉. ဓမ္မဒေသနံ အာရဘိ ယထာ ဝိနေယျဒမနကုသလော ဝသနဋ္ဌာနဋ္ဌေနာတိ ဣဒံ အာရမိတဗ္ဗဘာဝဿ ဘာဝလက္ခဏဝစနံ. အာရမတိ ဧတ္ထာတိ အာရာမော၊ ရူပံ အာရာမော ဧတဿာတိ ရူပါရာမံ၊ တတော ဧဝ တန္နိန္နဘာဝေန ရူပေ ရတန္တိ ရူပရတံ၊ တေန သမ္မော ဒုပ္ပတ္တိယာ ရူပေန သမ္မုဒိတန္တိ ရူပသမ္မုဒိတံ၊ တဒေတံ တဒဘိဟတဇဝနကိစ္စံ တတ္ထ အာရောပေတွာ ဝုတ္တံ. ဒန္တန္တိအာဒီသုပိ ဧသေဝ နယော. ဒန္တံ ဒမိတံ. နိဗ္ဗိသေဝနန္တိ ဝိဂတဝိသုကာယိကံ. ဂုတ္တန္တိ သတိယာ ဂုတ္တံ. ရက္ခိတန္တိ တဿေဝ ဝေဝစနံ. သံဝုတန္တိ အပနီတံ ပဝေသနိဝါရဏေန. တေနာဟ ‘‘ပိဟိတ’’န္တိ.

၂၁၀. ဥပ္ပဇ္ဇနပရိဠာဟန္တိ ဥပ္ပဇ္ဇနကိလေသပရိဠာဟံ. ကိံ ဝစနံ ဝတ္တဗ္ဗံ အဿာတိ ရူပါရမ္မဏံ အနုဘဝိတွာ သမုဒယာဒိပဟာနံ ပရိဂ္ဂဏှိတွာ ပရိနိဗ္ဗိန္ဒိတွာ ဝိရဇ္ဇိတွာ ယော ဝိမုတ္တော၊ တတ္ထ ကိံ ဝုဒ္ဓိဟတပရိယာယော အဝဿံ လဘတိ န လဘတီတိ ပုစ္ဆတိ. ပရိဗ္ဗာဇကော တာဒိသေ သာရဗဒ္ဓဝိမုတ္တိကေ ဝုဒ္ဓိဟတောတိ န ဝဒေယျာတိ အာဟ ‘‘န ကိဉ္စိ၊ ဘော၊ ဂေါတမာ’’တိ.

၂၁၁. တေတိ တယာ၊ အယမေဝ ဝါ ပါဌော. ဝဿံ ဝါသော ဝဿံ ဥတ္တရပဒလောပေန၊ ဝဿိတုံ အရဟတီတိ ဝဿိကော၊ ဝဿကာလေ နိဝါသာနုစ္ဆဝိကောတိ အတ္ထော.

နာတိဥစ္စော ဟောတိ နာတိနီစောတိ ဂိမှိကော ဝိယ ဥစ္စော၊ ဟေမန္တိကော ဝိယ နီစော န ဟောတိ၊ အထ ခေါ တဒုဘယဝေမဇ္ဈလက္ခဏတာယ နာတိဥစ္စော ဟောတိ နာတိနီစော. နာတိတနူနီတိ ဟေမန္တိကဿ ဝိယ န ခုဒ္ဒကာနိ. နာတိဗဟူနီတိ ဂိမှိကဿ ဝိယ န အတိဗဟူနိ. မိဿကာနေဝါတိ ဟေမန္တိကဂိမှိကေသု ဝုတ္တလက္ခဏဝေါမိဿကာနိ. ဥဏှပဝေသနတ္ထာယာတိ နိယူဟေသု ပုရေဘတ္တံ ပစ္ဆာဘတ္တဉ္စ ပတိတသူရိယောဘာသဝသေန ဥဏှဿ အဗ္ဘန္တရပဝေသနတ္ထာယ. ဘိတ္တိနိယူဟာနိ နီဟရီယန္တီတိ ဒက္ခိဏပဿေ ဘိတ္တီသု နိယူဟာနိ နီဟရိတွာ ကရီယန္တိ. ဝိပုလဇာလာနီတိ ပုထုလဆိဒ္ဒါနိ. ဥဒကယန္တာနီတိ ဥဒကဝါဟကယန္တာနိ.

နီလုပ္ပလဂစ္ဆကေ ကတွာတိ ဝိကသိတေဟိ နီလုပ္ပလေဟိ ဂစ္ဆကေ နဠိနိကေ ကတွာ. ဂန္ဓကလလန္တိ ဂန္ဓမိဿကကဒ္ဒမံ. ယမကဘိတ္တီတိ ယုဂဠဘိတ္တိ၊ တဿာ အန္တရေ နာဠိ၊ ယတော ဥဒကံ အဘိရုဟတိ. လောဟနာဠိန္တိ လောဟမယယန္တနာဠိံ. ဇာလန္တိ တမ္ဗလောဟမယံ ဇာလံ. ဟေဋ္ဌာ ယန္တံ ပရိဝတ္တေန္တီတိ ဟေဋ္ဌာဘာဂေ ဥဒကယန္တံ ဂမေန္တိ. ဥဒကဖုသိတေ တေမေန္တေ ဝိဝဏ္ဏတာ မာဟောသီတိ နီလပဋံ နိဝါသေတိ. ဒိဝါကာလေတိ ဒိဝသဝေလာယ. အဇ္ဈတ္တံ ဝူပသန္တစိတ္တော ဝိဟရာမီတိ ဧတေန အတ္တနော ဖလသမာပတ္တိဝိဟာရော ဘဂဝတာ ဒဿိတောတိ အာဟ – ‘‘တာယ ရတိယာ ရမမာနောတိ ဣဒံ စတုတ္ထဇ္ဈာနိကဖလသမာပတ္တိရတိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တ’’န္တိ.

၂၁၂. မဟာစ နေသံ ပပဉ္စောတိ နေသံ ရာဇူနံ မဟာပပဉ္စော ရာဇိဒ္ဓိဝသေန သဗ္ဗဒါ သမ္ပတ္တိဝိသယော စ၊ အနုဘဝိတုံ န လဘန္တီတိ အဓိပ္ပါယော. မန္တေ ဂဝေသန္တာ ဝိစရန္တိ၊ န ဘောဂသုခံ. ဂဏနာ နာမ အစ္ဆိန္နဂဏနာ၊ န ဝိဂဏဂဏနာ န ပဏဂဏနာ. အာဝဋ္ဋောတိ ယထာဓိဂတေ ဒိဗ္ဗေ ကာမေ ပဟာယ ကာမဟေတု အာဝဋ္ဋော နိဝတ္တော ပရိဝတ္တိတော ဘဝေယျ. ဧဝံ မာနုသကာ ကာမာတိ ယထာ ကောစိ ကုသဂ္ဂေန ဥဒကံ ဂဟေတွာ မဟာသမုဒ္ဒေ ဥဒကံ မိနေယျ. တတ္ထ မဟာသမုဒ္ဒေ ဥဒကမေဝ မဟန္တံ ဝိပုလံ ပဏီတဉ္စ၊ ဧဝံ ဒိဗ္ဗာနံ ကာမာနံ သမီပေ ဥပနိဓာယ မာနုသကာ ကာမာ အပ္ပမတ္တကာ ဩရမတ္တကာ နိဟီနာ၊ ဒိဗ္ဗာဝ ကာမာ မဟန္တာ ဝိပုလာ ဥဠာရာ ပဏီတာ. သမဓိဂယှာတိ သမ္မာ အဓိဂမနဝသေန နိဂ္ဂယှ ဒိဗ္ဗမ္ပိ သုခံ ဟီနံ ကတွာ တိဋ္ဌတိ.

၂၁၃. အာရောဂျဟေတုကံ သုခံ အဿ အတ္ထီတိ သုခီ၊ တံ ပနဿ ရောဂဝိဂမတောဝါတိ အာဟ ‘‘ပဌမံ ဒုက္ခိတော ပစ္ဆာ သုခိတော’’တိ. သေရီ နာမ အတ္တာဓီနဝုတ္တီတိ အာဟ ‘‘သေရီ ဧကကော ဘဝေယျာ’’တိ. အတ္တနော ဝသော သယံဝသော၊ သော ဧတဿ အတ္ထီတိ သယံဝသီ. အင်္ဂါရကပလ္လံ ဝိယ ကာမဝတ္ထုပရိဠာဟဟေတုတော. တစ္ဆေတွာတိ ဃဋ္ဋေတွာ၊ ကဏ္ဍူယိတွာတိ အတ္ထော.

၂၁၄. ယေန ကာယော မဓုရကဇာတော ဟောတိ၊ တံ ကိရ ကုဋ္ဌံ ဆဝိံ ဝိနာသေတိ၊ စမ္မံ ဆိဒ္ဒဇာတံ ဝိယ ဟောတိ. တေနေဝါဟ ‘‘ဥပဟတကာယပ္ပသာဒေါ’’တိ. ပစ္စလတ္ထာတိ ပဋိလဘိ. အဝိဇ္ဇာဘိဘူတတာယ ဝိရောဓိပစ္စယသမာယောဂေန ပညိန္ဒြိယဿ ဥပဟတတ္တာ. အာယတိံ ဒုက္ခဖလတာယ ဧတရဟိ စ ကိလေသဒုက္ခဗဟုလတာယ ကာမာနံ ဒုက္ခသမ္ဖဿတာ၊ တဒုဘယသံယုတ္တေသု တေသု စ တံ အသလ္လက္ခိတွာ ဧကန္တသုခါဘိနိဝေသော ဝိပရီတသညာယ၊ န ကေဝလာယ သုခဝေဒနာယ သုခါတိ ပဝတ္တသညီ.

၂၁၅. တာနီတိ ကုဋ္ဌသရီရေ ဝဏမုခါနိ. အသုစီနီတိ အသုဘာနိ. ဒုဂ္ဂန္ဓာနီတိ ဝိဿဂန္ဓာနိ. ပူတီနီတိ ကုဏပဘူတာနိ. ဣဒါနီတိ ဧတရဟိ. နခေဟိ ဝိပ္ပတစ္ဆနအဂ္ဂိပရိတာပနေဟိ အတိနိပ္ပီဠနကာလေ ပါဏကာ။ပေ။ ပဂ္ဃရန္တိ၊ တေန ဝေဒနာ တနုကာ ဟောတိ. ဧဝန္တိ ဝုတ္တနယေန ဝေဒနာယ တနုကဘာဝတော.

အာရောဂျဘာဝေ ဓနလာဘာဒိလာဘုပ္ပတ္တိတော၊ အသတိ စ အာရောဂျေ လာဘဿ နိရတ္ထကဘာဝတော၊ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာဒိသဗ္ဗသမ္ပတ္တီနံ လာဘဿ နိမိတ္တဘာဝတော စ အာရောဂျပရမာ လာဘာ. နိဗ္ဗာနေ သုခုပ္ပတ္တိတော၊ အသတိ စ နိဗ္ဗာနာဓိဂမေ တာဒိသဿ သုခဿ အနုပလဗ္ဘနတော၊ သဗ္ဗသင်္ခတဝိဝိတ္တတ္တာ စ သဗ္ဗသော စ သံသာရဒုက္ခာဘာဝတော၊ အဓိဂတေ စ တသ္မိံ သကလဝဋ္ဋဒုက္ခာဘာဝတော စ နိဗ္ဗာနံ ပရမံ သုခံ. ပုဗ္ဗဘာဂမဂ္ဂါနန္တိ ကာယာနုပဿနာဒိဘေဒဘိန္နာနံ အရိယမဂ္ဂဿ ပုဗ္ဗဘာဂိယာနံ မဂ္ဂါနံ. တေသဉ္စ အမတဂါမိတာ နာမ တန္နိန္နတာဝသေနေဝ သစ္ဆိကိရိယာဝသေနာတိ အာဟ ‘‘ပုဗ္ဗဘာဂဂမနေနေဝ အမတဂါမိန’’န္တိ. အဋ္ဌင်္ဂိကော အရိယမဂ္ဂေါ ခေမော သဗ္ဗပရိဿယသမုဂ္ဃါတနေန အနုပဒ္ဒုတတ္တာ၊ တံသမင်္ဂီနံ သဗ္ဗသော အနုပဒ္ဒုတတ္တာ တံသမင်္ဂီနံ သဗ္ဗသော အနုပဒ္ဒဝဟေတုတော စ. လဒ္ဓိဝသေန ဂဟိတာတိ သဿတဝါဒါဒီဟိ ကေဝလံ တေသံ လဒ္ဓိဝသေန တထာ ဂဟိတာ. ခေမအမတဂါမိနန္တိ ဣမိနာ ဟိ ‘‘ခေမံအမတဂါမိန’’န္တိ ဝိဘတ္တိအလောပေန နိဒ္ဒေသော၊ အတ္ထော ပန ဝိဘတ္တိလောပေန ဒဋ္ဌဗ္ဗောတိ ဒဿေတိ.

၂၁၆. အနောမဇ္ဇတီတိ အနု အနု ဩမဇ္ဇတိ. အပရာပရံ ဟတ္ထံ ဟေဋ္ဌာ ဩတာရေန္တော မဇ္ဇတိ.

၂၁၇. ဆေကန္တိ ဃနဘာဝေန ဝီတံ. ဃနမဋ္ဌဘာဝေန သုန္ဒရံ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘သမ္ပန္န’’န္တိ. သာဓူဟိ ပရမပ္ပိစ္ဆသန္တုဋ္ဌေဟိ လာတော ဂဟိတောတိ သာဟုဠိ. သင်္ကာရစောဠကံ နိစ္စကာဠကံ.

၂၁၈. တတ္ထ တတ္ထ ရုဇနဋ္ဌေန ဝိဗာဓနဋ္ဌေန ရောဂေါဝ ဘူတော. ဝိပဿနာဉာဏေနပိ သိခါပ္ပတ္တေန အာရောဂျံ ဧကဒေသေန ပဿတိ၊ နိဗ္ဗာနဉ္စ ဝဋ္ဋပဋိပက္ခတောတိ အာဟ ‘‘ဝိပဿနာဉာဏဉ္စေဝါ’’တိ.

၂၁၉. အန္တရာတိ ပဌမုပ္ပတ္တိ ဇရာမရဏာနံ ဝေမဇ္ဈေ. ဥပဟတောတိ ပိတ္တသေမှာဒိဒေါသေဟိ ဒူသိတဘာဝေန ကထိတော. ပိတ္တာဒိဒေါသေ ပန ဘေသဇ္ဇသေဝနာယ နိဝတ္တေန္တော ဥပဟတံ ပဋိပါကတိကံ ကရောန္တော စက္ခူနိ ဥပ္ပါဒေတိ နာမ. ဝိနဋ္ဌာနီတိ အနုပ္ပတ္တိဓမ္မတံ အာပန္နာနိ.

၂၂၀. ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တေ သာဟုဠိယစီရေ. ဝဋ္ဋေ အနုဂတစိတ္တေနာတိ အနမတဂ္ဂေ သံသာရဝဋ္ဋေ အနာဒီနဝဒဿိတာယ အနုဂါမိစိတ္တေန.

၂၂၁. ဓမ္မဿာတိ နိဗ္ဗာနဿ. အနုဓမ္မန္တိ အနုရူပံ နိယျာနဓမ္မံ. တေနာဟ ‘‘အနုစ္ဆဝိကံ ပဋိပဒ’’န္တိ. ပဉ္စက္ခန္ဓေတိ ပဉ္စုပါဒါနက္ခန္ဓေ ဒဿေတိ. ‘‘ဒီဃရတ္တံ ဝတ၊ ဘော’’တိအာဒိနာ ပါဠိယံ ဝိဝဋ္ဋံ ဒဿိတံ. တေနာဟ ‘‘ဥပါဒါနနိရောဓာတိ ဝိဝဋ္ဋံ ဒဿေန္တော’’တိ. သေသံ သုဝိညေယျမေဝ.

မာဂဏ္ဍိယသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.