၄. မဟာမာလုကျသုတ္တဝဏ္ဏနာ

၁၂၉. ဩရံ ဝုစ္စတိ ကာမဓာတု၊ တတ္ထ ပဝတ္တိယာ သံဝတ္တနတော ဩရံ ဘဇန္တီတိ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ၊ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂဝဇ္ဈတာယ ဩရမ္ဘာဂေ ဟေဋ္ဌာကောဋ္ဌာသေ ဘဇန္တီတိ ဩရမ္ဘာဂိယာနိ က-ကာရဿ ယ-ကာရံ ကတွာ. တေနာဟ ‘‘ဟေဋ္ဌာကောဋ္ဌာသိကာနီ’’တိအာဒိ. ကမ္မုနာ ဟိ ဝဋ္ဋေန စ ဒုက္ခံ သံယောဇေန္တီတိ သံယောဇနာနိ၊ ဩရမ္ဘာဂိယသညိတာနိ သံယောဇနာနိ ယဿ အပ္ပဟီနာနိ၊ တဿေဝ ဝဋ္ဋဒုက္ခံ. ယဿ ပန တာနိ ပဟီနာနိ၊ တဿ တံ နတ္ထီတိ. အပ္ပဟီနတာယ အနုသေတီတိ အရိယမဂ္ဂေန အသမုစ္ဆိန္နတာယ ကာရဏလာဘေ သတိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အပ္ပဟီနဘာဝေန အနုသေတိ. အနုသယမာနော သံယောဇနံ နာမ ဟောတီတိ အနုသယတ္တံ ဖရိတွာ ပဝတ္တမာနော ပါပဓမ္မော ယထာဝုတ္တေနတ္ထေန သံယောဇနံ နာမ ဟောတိ. ဧတေန ယဒိ ပန အနုသယတော သံယောဇနံ ပဝတ္တံ၊ တထာပိ ယေ တေ ကာမရာဂါဒယော ‘‘အနုသယာ’’တိ ဝုစ္စန္တိ၊ တေယေဝ ဗန္ဓနဋ္ဌေန သံယောဇနာနီတိ ဒဿေတိ.

ဧဝံ သန္တေပီတိ ယဒေဝ ဩရမ္ဘာဂိယသံယောဇနံ ဘဂဝတာ ပုစ္ဆိတံ၊ တဒေဝ ထေရေနပိ ဝိဿဇ္ဇိတံ၊ တထာပိ အယံ လဒ္ဓိ သန္နိဿယာ. တတ္ထ ဒေါသာရောပနာတိ ဒဿေတုံ ‘‘တဿ ဝါဒေ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. သမုဒါစာရက္ခဏေယေဝါတိ ပဝတ္တိက္ခဏေ ဧဝ. န ဟိ သဗ္ဗေ ဝတ္တမာနာ ကိလေသာ သံယောဇနတ္ထံ ဖရန္တီတိ အဓိပ္ပါယော. တေနာတိ တေန ကာရဏေန၊ တထာလဒ္ဓိကတ္တာတိ အတ္ထော. စိန္တေသိ ‘‘ဓမ္မံ ဒေသေဿာမီ’’တိ ယောဇနာ. အတ္တနော ဓမ္မတာယေဝါတိ အဇ္ဈတ္တာသယေနေဝ. ဝိသံဝါဒိတာတိ သတ္ထု စိတ္တဿ အနာရာဓနေန ဝိဝေစိတာ. ဧဝမကာသိ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသာပေသိ.

၁၃၀. သက္ကာယဒိဋ္ဌိပရိယုဋ္ဌိတေနာတိ ပရိယုဋ္ဌာနသမတ္ထသက္ကာယဒိဋ္ဌိကေန. တထာဘူတဉ္စ စိတ္တံ တာယ ဒိဋ္ဌိယာ ဝိဂယှိတံ အဇ္ဈောတ္ထဋဉ္စ နာမ ဟောတီတိ အာဟ ‘‘ဂဟိတေန အဘိဘူတေနာ’’တိ. ဒိဋ္ဌိနိဿရဏံ နာမ ဒဿနမဂ္ဂေါ တေန သမုစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗတော၊ သော ပန နိဗ္ဗာနံ အာဂမ္မ တံ သမုစ္ဆိန္ဒတိ၊ တသ္မာ ဝုတ္တံ ‘‘ဒိဋ္ဌိနိဿရဏံ နိဗ္ဗာန’’န္တိ. အဝိနောဒိတာ အနီဟဋာတိ ပဒဒွယေနပိ သမုစ္ဆေဒဝသေန အပ္ပဟီနတ္တံယေဝ ဝဒတိ. အညံ သံယောဇနံ အညော အနုသယောတိ ဝဒန္တိ၊ သဟဘာဝေါ နာမ အညေန ဟောတိ. န ဟိ တဒေဝ တေန သဟာတိ ဝုစ္စတီတိ တေသံ အဓိပ္ပါယော. အညေနာတိ အတ္ထတော အညေန. အဝတ္ထာမတ္တတော ယဒိပိ အဝယဝဝိနိမုတ္တော သမုဒါယော နတ္ထိ၊ အဝယဝေါ ပန သမုဒါယော န ဟောတီတိ သော သမုဒါယတော အညော ဧဝါတိ သက္ကာ ဝတ္တုန္တိ ယထာဝုတ္တဿ ပရိဟာရဿ အပ္ပါဋိဟီရကတံ အာသင်္ကိတွာ ပက္ခန္တရံ အာသလ္လိတံ ‘‘အထာပိ သိယာ’’တိအာဒိနာ. ပက္ခန္တရေဟိ ပရိဟာရာ ဟောန္တီတိ ယထာဝုတ္တဉာယေနပိ အညော ပုရိသော အထာပိ သိယာ၊ အယံ ပနေတ္ထ အညော ဒေါသောတိ အာဟ ‘‘ယဒိ တဒေဝါ’’တိအာဒိ. အထာပိ သိယာ တုယှံ ယဒိ ပရိဝိတက္ကော ဤဒိသော ယဒိ တဒေဝ သံယောဇနန္တိအာဒိ. ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယာတိ ပရမတ္ထတော သော ဧဝ ကိလေသော သံယောဇနမနုသယော စ၊ ဗန္ဓနတ္ထအပ္ပဟီနတ္ထာနံ ပန အတ္ထေဝ ဘေဒေါတိ ဣမမတ္ထံ သန္ဓာယ.

၁၃၂. တစစ္ဆေဒေါ ဝိယ သမာပတ္တိ ကိလေသာနံ သမာပတ္တိဝိက္ခမ္ဘနဿ သာရစ္ဆေဒဿ အနုသယဿ ဒူရဘာဝတော. ဖေဂ္ဂုစ္ဆေဒေါ ဝိယ ဝိပဿနာ တဿ အာသန္နဘာဝတော. ဧဝရူပါ ပုဂ္ဂလာတိ အဘာဝိတသဒ္ဓါဒိဗလတာယ ဒုဗ္ဗလနာမကာယာ ပုဂ္ဂလာ၊ ယေသံ သက္ကာယနိရောဓာယ။ပေ။ နာဓိမုစ္စတိ. ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗာတိ ယထာ သော ဒုဗ္ဗလကော ပုရိသော၊ ဧဝံ ဒဋ္ဌဗ္ဗော သော ပုရိသော ဂင်္ဂါပါရံ ဝိယ သက္ကာယပါရံ ဂန္တုံ အသမတ္ထတ္တာ. ဝုတ္တဝိပရိယာယေန သုက္ကပက္ခဿ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.

၁၃၃. ဥပဓိဝိဝေကေနာတိ ဣမိနာ ဥပဓိဝိဝေကာတိ ကရဏေ နိဿက္ကနန္တိ ဒဿေတိ၊ ဥပဓိဝိဝေကာတိ ဝါ ဟေတုမှိ နိဿက္ကဝစနဿ ဥပဓိဝိဝေကေနာတိ ဟေတုမှိ ကရဏဝစနေန ပဉ္စကာမဂုဏဝိဝေကော ကထိတော. ကာမဂုဏာပိ ဟိ ဥပဓီယတိ ဧတ္ထ ဒုက္ခန္တိ ဥပဓီတိ ဝုစ္စန္တီတိ. ထိနမိဒ္ဓပစ္စယာ ကာယဝိဇမ္ဘိတာဒိဘေဒံ ကာယာလသိယံ. တတ္ထာတိ အန္တောသမာပတ္တိယံ သမာပတ္တိအဗ္ဘန္တရေ ဇာတံ. တံ ပန သမာပတ္တိပရိယာပန္နမ္ပိ အပရိယာပန္နမ္ပီတိ တဒုဘယံ ဒဿေတုံ ‘‘အန္တောသမာပတ္တိက္ခဏေယေဝါ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ရူပါဒယော ဓမ္မေတိ ရူပဝေဒနာဒိကေ ပဉ္စက္ခန္ဓဓမ္မေ. န နိစ္စတောတိ ဣမိနာ နိစ္စပဋိက္ခေပတော တေသံ အနိစ္စတမာဟ. တတော ဧဝ ဥဒယဝယန္တတော ဝိပရိဏာမတော တာဝကာလိကတော စ တေ အနိစ္စာတိ ဇောတိတံ ဟောတိ. ယဉှိ နိစ္စံ န ဟောတိ၊ တံ ဥဒယဗ္ဗယပရိစ္ဆိန္နံ ဇရာယ မရဏေန စာတိ ဒွေဓာ ဝိပရိဏတံ ဣတ္တရခဏမေဝ စ ဟောတိ. န သုခတောတိ ဣမိနာ သုခပဋိက္ခေပတော တေသံ ဒုက္ခတမာဟ၊ အတော ဧဝ အဘိဏှံ ပဋိပီဠနတော ဒုက္ခဝတ္ထုတော စ တေ ဒုက္ခာတိ ဇောတိတံ ဟောတိ. ဥဒယဗ္ဗယဝန္တတာယ ဟိ တေ အဘိဏှံ ပဋိပီဠနတော နိရန္တရဒုက္ခတာယ ဒုက္ခဿေဝ စ အဓိဋ္ဌာနဘူတာတိ. ပစ္စယယာပနီယတာယ ရောဂမူလတာယ စ ရောဂတော. ဒုက္ခတာသူလယောဂိတာယ ကိလေသာသုစိပဂ္ဃရဏတော ဥပ္ပါဒဇရာဘင်္ဂေဟိ ဥဒ္ဓုမာတပက္ကဘိဇ္ဇနတော စ ဂဏ္ဍတော. ပီဠာဇနနတော အန္တောတုဒနတော ဒုန္နီဟရဏတော စ အဝဒ္ဓိအာဝဟတော အဃဝတ္ထုတော စ အသေရီဘာဝတော အာဗာဓပဒဋ္ဌာနတာယ စ အာဗာဓတော. အဝသဝတ္တနတော အဝိဓေယျတာယ ပရတော. ဗျာဓိဇရာမရဏေဟိ ပလုဇ္ဇနီယတာယ ပလောကတော. သာမီနိဝါသီကာရကဝေဒကအဓိဋ္ဌာယကဝိရဟတော သုညတော. အတ္တပဋိက္ခေပဋ္ဌေန အနတ္တတော၊ ရူပါဒိဓမ္မာပိ န ဧတ္ထ အတ္တာ ဟောန္တီတိ အနတ္တာ၊ ဧဝံ အယမ္ပိ န အတ္တာ ဟောတီတိ အနတ္တာ. တေန အဗျာပါရတော နိရီဟတော တုစ္ဆတော အနတ္တာတိ ဒီပိတံ ဟောတိ. လက္ခဏတ္တယမေဝ အဝဗောဓတ္ထံ ဧကာဒသဟိ ပဒေဟိ ဝိဘဇိတွာ ဂဟိတန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘တတ္ထာ’’တိအာဒိ ဝုတ္တံ.

အန္တောသမာပတ္တိယန္တိ သမာပတ္တီနံ သဟဇာတတာယ သမာပတ္တီနံ အဗ္ဘန္တရေ. စိတ္တံ ပဋိသံဟရတီတိ တပ္ပဋိဗဒ္ဓဆန္ဒရာဂါဒိဥပက္ကိလေသဝိက္ခမ္ဘနေန ဝိပဿနာစိတ္တံ ပဋိသံဟရတိ. တေနာဟ ‘‘မောစေတီ’’တိ. သဝနဝသေနာတိ ‘‘သဗ္ဗသင်္ခါရသမထော’’တိအာဒိနာ သဝနဝသေန. ထုတိဝသေနာတိ တထေဝ ထောမနာဝသေန ဂုဏတော သံကိတ္တနဝသေန. ပရိယတ္တိဝသေနာတိ တဿ ဓမ္မဿ ပရိယာပုဏနဝသေန. ပညတ္တိဝသေနာတိ တဒတ္ထဿ ပညာပနဝသေန. အာရမ္မဏကရဏဝသေနေဝ ဥပသံဟရတိ မဂ္ဂစိတ္တံ. ဧတံ သန္တန္တိအာဒိ ပန အဝဓာရဏနိဝတ္တိတတ္ထဒဿနံ. ယထာ ဝိပဿနာ ‘‘ဧတံ သန္တံ ဧတံ ပဏီတ’’န္တိအာဒိနာ အသင်္ခတာယ ဓာတုယာ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ၊ ဧဝံ မဂ္ဂေါ နိဗ္ဗာနံ သစ္ဆိကိရိယာဘိသမယဝသေန အဘိသမေန္တော တတ္ထ လဗ္ဘမာနေ သဗ္ဗေ ဝိသေသေ အသမ္မောဟတော ပဋိဝိဇာနန္တော တတ္ထ စိတ္တံ ဥပသံဟရတိ. တေနာဟ ‘‘ဣမိနာ ပန အာကာရေနာ’’တိအာဒိ. သော တတ္ထ ဌိတောတိ သော အဒန္ဓဝိပဿနော ယောဂီ တတ္ထ တာယ အနိစ္စာဒိလက္ခဏတ္တယာရမ္မဏာယ ဝိပဿနာယ ဌိတော. သဗ္ဗသောတိ တဿ မဂ္ဂဿ အဓိဂမာယ နိဗ္ဗတ္တိတသမထဝိပဿနာသု. အသက္ကောန္တော အနာဂါမီ ဟောတီတိ ဟေဋ္ဌိမမဂ္ဂဝဟာသု ဧဝ သမထဝိပဿနာသု ဆန္ဒရာဂံ ပဟာယ အဂ္ဂမဂ္ဂဝဟာသု တာသု နိကန္တိံ ပရိယာဒါတုံ အသက္ကောန္တော အနာဂါမိတာယမေဝ သဏ္ဌာတိ.

သမတိက္ကန္တတ္တာတိ သမထဝသေန ဝိပဿနာဝသေန စာတိ သဗ္ဗထာပိ ရူပဿ အတိက္ကန္တတ္တာ. တေနာဟ ‘‘အယဉှီ’’တိအာဒိ. အနေနာတိ ယောဂိနာ. တံ အတိက္ကမ္မာတိ ဣဒံ ယော ဝါ ပဌမံ ပဉ္စဝေါကာရဘဝပရိယာပန္နေ ဓမ္မေ သမ္မဒေဝ သမ္မသိတွာ တေ ဝိဝဇ္ဇေတွာ တတော အရူပသမာပတ္တိံ သမာပဇ္ဇိတွာ အရူပဓမ္မေ သမ္မသတိ၊ တံ သန္ဓာယ ဝုတ္တံ. တေနာဟ ‘‘ဣဒါနိ အရူပံ သမ္မသတီ’’တိ.

သမထဝသေန ဂစ္ဆတောတိ သမထပ္ပဓာနံ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒံ အနုယုဉ္ဇန္တဿ. စိတ္တေကဂ္ဂတာ ဓုရံ ဟောတီတိ တဿ ဝိပဿနာဘာဝနာယ တထာ ပုဗ္ဗေ ပဝတ္တတ္တာ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနာ သမာဓိပ္ပဓာနာ ဟောတိ၊ မဂ္ဂေပိ စိတ္တေကဂ္ဂတာ ဓုရံ ဟောတိ၊ သမာဓိန္ဒြိယံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဗလဝံ ဟောတိ. သော စေတောဝိမုတ္တော နာမာတိ သော အရိယော စေတောဝိမုတ္တော နာမ ဟောတိ. ဝိပဿနာဝသေန ဂစ္ဆတောတိ ‘‘သမထဝသေန ဂစ္ဆတော’’တိ ဧတ္ထ ဝုတ္တနယာနုသာရေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. အယဉ္စ ပုဂ္ဂလဝိဘာဂေါ သုတ္တန္တနယေန ဣဓာဘိဟိတော ပရိယာယော နာမ၊ အဘိဓမ္မနယေန ပရတော ကီဋာဂိရိသုတ္တဝဏ္ဏနာယံ ဒဿယိဿာမ. အယံ သဘာဝဓမ္မောယေဝါတိ ပုဗ္ဗဘာဂပဋိပဒါ သမထပ္ပဓာနာ စေ သမာဓိ ဓုရံ၊ ဝိပဿနာပဓာနာ စေ ပညာ ဓုရန္တိ အယံ ဓမ္မသဘာဝေါယေဝ၊ ဧတ္ထ ကိဉ္စိ န အာသင်္ကိတဗ္ဗံ.

ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တံ ဣန္ဒြိယဝေမတ္တတာ. တေနာဟ ‘‘ဣန္ဒြိယနာနတ္တံ ဝဒါမီ’’တိ. ဣန္ဒြိယနာနတ္တတာ ကာရဏန္တိ ဣဒံ ဒဿေတိ – အနိစ္စာဒိဝသေန ဝိပဿနာဘိနိဝေသော ဝိယ သမထဝသေန ဝိပဿနာဝသေန စ ယံ ပုဗ္ဗဘာဂဂမနံ၊ တံ အပ္ပမာဏံ တံ ဝုဋ္ဌာနဂါမိနိဝိပဿနံ၊ ယဿ သမာဓိ ဓုရံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဗလဝံ ဟောတိ၊ သော အရိယော စေတောဝိမုတ္တိ နာမ ဟောတိ. ယဿ ပညာ ဓုရံ ပုဗ္ဗင်္ဂမံ ဗလဝံ ဟောတိ သော အရိယော ပညာဝိမုတ္တော နာမ ဟောတိ. ဣဒါနိ တမတ္ထံ ဗုဒ္ဓိဝိသိဋ္ဌေန နိဒဿနေန ဒဿေန္တော ‘‘ဒွေ အဂ္ဂသာဝကာ’’တိအာဒိမာဟ၊ တံ သုဝိညေယျမေဝ.

မဟာမာလုကျသုတ္တဝဏ္ဏနာယ လီနတ္ထပ္ပကာသနာ သမတ္တာ.