၅. အစေလကဝဂ္ဂေါ

၁. အစေလကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အစေလကာဒယော ယသ္မာ၊ တိတ္ထိယာဝ မတာ ဣဓ၊

တသ္မာ တိတ္ထိယနာမေန၊ တိကစ္ဆေဒေါ ကတော တတော.

အတိတ္ထိယဿ နဂ္ဂဿ၊ တထာ တိတ္ထိယလိင်္ဂိနော၊

ဂဟဋ္ဌဿာပိ ဘိက္ခုဿ၊ ကပ္ပတီတိ ဝိနိစ္ဆယော.

အတိတ္ထိယဿ စိတ္တေန၊ တိတ္ထိယဿ စ လိင်္ဂိနော၊

သောတာပန္နာဒိနော ဒါတုံ၊ ကပ္ပတီတီဓ နော မတိ.

အစေလကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃. သဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အနုပဝိသိတွာ နိသီဒနစိတ္တေန သစိတ္တကတာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ.

သဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၄-၅. ရဟောပဋိစ္ဆန္နရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

စတုတ္ထံ ပဌမာနိယတေ၊ ပဉ္စမံ ဒုတိယာနိယတေ ဝုတ္တနယမေဝ. ဣဓ ပဉ္စမံ ဥပနန္ဒဿ စတုတ္ထံ ဟောတိ.

ရဟောပဋိစ္ဆန္နရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. စာရိတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သဘတ္တော သမာနောတိ နိမန္တနဘတ္တောတိ ပေါရာဏာ. သန္တံ ဘိက္ခုံ၊ အနာပုစ္ဆာ၊ ပုရေဘတ္တံ ပစ္ဆာဘတ္တံ၊ အညတြ သမယာတိ အယမေတ္ထ စတုဗ္ဗိဓာ အနုပညတ္တိ. တတ္ထ သမယာ ဒွေ သမယာ. ဘတ္တိယဃရန္တိ နိမန္တိတဿ ဃရံ ဝါ သလာကာဘတ္တာဒိဒါယကာနံ ဝါ ဃရံ. ‘‘သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ပဌမကထိနသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန ကိရိယာကိရိယ’’န္တိ ပါဌော၊ ‘‘ဣဓ နိမန္တနာ အကပ္ပိယနိမန္တနာ’’တိ ဧကေ.

ပုရေဘတ္တဉ္စ ပိဏ္ဍာယ၊ စရိတွာ ယဒိ ဘုဉ္ဇတိ၊

သိယာ ပရမ္ပရာပတ္တိ၊ ပစ္ဆာဘတ္တံ န သာ သိယာ.

ပစ္ဆာဘတ္တဉ္စ ဂမိကော၊ ပုဗ္ဗဂေဟံ ယဒိ ဂစ္ဆေ၊

ဧကေ အာပတ္တိယေဝါတိ၊ အနာပတ္တီတိ ဧကစ္စေ.

ကုလန္တရဿောက္ကမနေ၊ အာပတ္တိမတယော ဟိ တေ၊

သမာနဘတ္တပစ္စာသာ၊ ဣတိ အာဟု ဣဓာပရေ.

မတာ ဂဏိကဘတ္တေန၊ သမေန္တိ နံ နိမန္တနေ၊

ဝိဿဇ္ဇနံ သမာနန္တိ၊ ဧကေ သမ္မုခတာပရေ.

သန္နိဋ္ဌာနတ္ထိကေဟေဝ၊ ဝိစာရေတဗ္ဗဘေဒတော၊

ဝိညူ စာရိတ္တမိစ္စေဝ၊ သိက္ခာပဒမိဒံ ဝိဒူ. (ဝဇိရ. ဋီ. ပါစိတ္တိယ ၂၉၄)၊

စာရိတ္တသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇. မဟာနာမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပဏီတဘောဇနသိက္ခာပဒေ ‘‘မဟာနာမသိက္ခာပဒေန ကာရေတဗ္ဗော’’တိ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ပဏီတဘောဇနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ) ယံ ဝုတ္တံ၊ တဿတ္ထော သံဃဝသေန ပဝါရိတေ ဘေသဇ္ဇတ္ထာယ သပ္ပိအာဒိဘေသဇ္ဇပဉ္စကံ ဝိညာပေတိ စေ၊ ‘‘နဘေသဇ္ဇေန ကရဏီယေန ဘေသဇ္ဇံ ဝိညာပေတီ’’တိ (ပါစိ. ၃၀၉) ဝစနေန ပါစိတ္တိယန္တိ (ဝဇိရ. ဋီ. ပါစိတ္တိယ ၃၁၀) လိခိတံ. ‘‘တယာ ဣမိနာဝ ပဝါရိတမှာ၊ အမှာကဉ္စ ဣမိနာ စ ဣမိနာ စ အတ္ထော’’တိ ယထာဘူတံ အာစိက္ခိတွာ ဝိညာပေတုံ ဂိလာနောဝ လဘတိ၊ န ဣတရောတိ စ၊ ‘‘အညဿ အတ္ထာယာ’’တိ အဿ ဉာတကပ္ပဝါရိတေ၊ အတ္တနော ဝါ ဉာတကပ္ပဝါရိတေတိ အတ္ထောတိ စ၊ ‘‘အပရိယန္တပ္ပဝါရဏာယ ပဝါရိတေ’’တိ သံဃဝသေန၊ ပုဂ္ဂလဝသေန စ ပဝါရေတွာ ဒါယကာ. တသ္မာ ‘‘သံဃပ္ပဝါရဏတာ’’တိ ဝတွာ ‘‘ပုဂ္ဂလပ္ပဝါရဏတာ’’တိ န ဝုတ္တန္တိ စ၊ ‘‘ပရိယန္တာတိက္ကမော’’တိ ဝစနေန ဂိလာနော ဂဟိတော၊ တသ္မာ ‘‘ဂိလာနာဂိလာနတာ’’တိ န ဝုတ္တံ. ဧဝံ သန္တေပိ ‘‘သံဃပ္ပဝါရဏာယ ပဝါရဏတာ’’တိ ပါဌောတိ စ လိခိတံ၊ ဝီမံသိတဗ္ဗံ.

မဟာနာမသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၈. ဥယျုတ္တသေနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဟတ္ထိအာဒီသု ဧကမေကန္တိ အန္တမသော ဧကပုရိသာရုဠှဟတ္ထိမ္ပိ၊ ဧကံ သရဟတ္ထံ ပုရိသမ္ပိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ဧဠကလောမသဒိသာနိ၊ ဣဒံ ပန လောကဝဇ္ဇံ၊ အကုသလစိတ္တံ တိဝေဒန’’န္တိ ပါဌော.

ဥယျုတ္တသေနာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၉. သေနာဝါသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ကေနစိ ပလိဗုဒ္ဓဿာတိ ဝေရိကေန ဝါ ဣဿရေန ဝါ ကေနစိ ရုဒ္ဓဿ. သေနာပရိက္ခေပေန ဝါ ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနေန ဝါ သဉ္စရဏဋ္ဌာနပရိယန္တေန ဝါ ပရိစ္ဆိန္ဒိတဗ္ဗာ.

သေနာဝါသသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အစေလကဝဂ္ဂေါ ပဉ္စမော.