၉. ဒုတိယဥပက္ခဋသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဒုတိယဥပက္ခဋေန ကိံ ပယောဇနန္တိ စေ? နတ္ထိ ပယောဇနံ၊ ကေဝလံ အဋ္ဌုပ္ပတ္တိဝသေန ပန ပညတ္တံ ဘိက္ခုနိယာ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒံ ဝိယ. ဧဝံ သန္တေ သင်္ဂီတိကာရကေဟိ သင်္ဂီတိံ အနာရောပေတဗ္ဗံ ဘဝေယျ ဝိနာပိ တေန တဒတ္ထသိဒ္ဓိတော၊ အနိဿရတ္တာ၊ အနာရောပေတုံ အနုညာတတ္တာ စ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘အာကင်္ခမာနော၊ အာနန္ဒ၊ သံဃော။ပေ။ သမူဟနေယျာ’’တိ (ဒီ. နိ. ၂.၂၁၆၊ စူဠဝ. ၄၄၁). ဣဒံ သဗ္ဗမကာရဏံ. န ဟိ ဗုဒ္ဓါ အပ္ပယောဇနံ ဝစနံ နိစ္ဆာရေန္တိ၊ ပဂေဝ သိက္ခာပဒံ. တေနေဝါဟ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘ဣမိနာဝ နယေန အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဣဒဉှိ ပုရိမဿ အနုပညတ္တိသဒိသ’’န္တိအာဒိ. အနုပညတ္တိ စ နိပ္ပယောဇနံ နတ္ထိ. တံသဒိသဉ္စေတံ၊ န နိပ္ပယောဇနန္တိ ဒဿိတံ ဟောတိ. ဧဝံ သန္တေ ကော ပနေတ္ထ အတ္ထဝိသေသောတိ? တတော အာဟ ‘‘ကေဝလံ တတ္ထ ဧကဿ ပီဠာ ကတာ၊ ဣဓ ဒွိန္နံ၊ အယမေတ္ထ ဝိသေသော’’တိ. ဣမိနာ အတ္ထဝိသေသေန ကော ပနညော အတိရေကတ္ထော ဒဿိတောတိ? ပေါရာဏဂဏ္ဌိပဒေ တာဝ ဝုတ္တံ ‘‘ဧကသ္မိမ္ပိ ဝတ္ထုသ္မိံ ဥဘိန္နမ္ပိ ပီဠာ ကာတုံ န ဝဋ္ဋတီတိ အယမတိရေကတ္ထော ဒဿိတော’’တိ. တေနေတံ ဒီပေတိ ‘‘န ကေဝလံ ပဋိလဒ္ဓစီဝရဂဏနာယ ဧဝ အာပတ္တိဂဏနာ၊ ပီဠိတပုဂ္ဂလသင်္ခါတဝတ္ထုဂဏနာယပီ’’တိ.

ဟောန္တိ စေတ္ထ –

‘‘ဝတ္ထုတော ဂဏနာယပိ၊ သိယာ အာပတ္တိ နေကတာ၊

ဣတိ သန္ဒဿနတ္ထဉ္စ၊ ဒုတိယူပက္ခဋံ ဣဓ.

‘‘ကာယသံသဂ္ဂသိက္ခာယ၊ ဝိဘင်္ဂေ ဝိယ ကိန္တေတံ၊

ဧကိတ္ထိယာပိ နေကတာ၊ အာပတ္တီနံ ပယောဂတော’’တိ. (ဝဇိရ. ဋီ. ပါရာဇိက ၅၃၂)၊

အပိစေတံ သိက္ခာပဒံ တံဇာတိကေသု သိက္ခာပဒေသု သဗ္ဗေသုပိ ဂဟေတဗ္ဗဝိနိစ္ဆယဿ ဒဿနပ္ပယောဇနန္တိ ဝေဒိတဗ္ဗံ. အာဟ စ –

‘‘အညာတိကာယ ဗဟုတာယ ဝိမိဿတာယ၊

အာပတ္တိယာပိ ဗဟုတာ စ ဝိမိဿတာ စ၊

ဣစ္စေဝမာဒိဝိဓိသမ္ဘဝဒဿနတ္ထံ၊

သတ္ထာ ဥပက္ခဋမိဒံ ဒုတိယံ အဝေါစာ’’တိ. (ဝဇိရ. ဋီ. ပါရာဇိက ၅၃၂)၊

တဿာယံ သင်္ခေပတော အဓိပ္ပါယပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဝိစာရဏာ – ပုရာဏစီဝရံ ဧကမေဝ ဘိက္ခု ဘိက္ခုနီဟိ ဒွီဟိ၊ ဗဟူဟိ ဝါ ဓောဝါပေတိ၊ ဘိက္ခုနိဂဏနာယ ပါစိတ္တိယဂဏနာ. တထာ ဒွိန္နံ၊ ဗဟူနံ ဝါ သာဓာရဏံ ဧကမေဝ စီဝရံ အညတြ ပါရိဝတ္တကာ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ ဣဓာပိ တထာ ဒွိန္နံ၊ ဗဟူနံ ဝါ သာဓာရဏမေကံ ဝိညာပေတိ၊ ဝိညတ္တပုဂ္ဂလဂဏနာယ အာပတ္တိဂဏနာ. တထာ အညေသုပိ ဧဝရူပေသု သိက္ခာပဒေသု နယော နေတဗ္ဗော. အယံ တာဝ ဗဟုတာယ နယော.

ဝိမိဿတာယ ပန ဉာတိကာယ၊ အညာတိကာယ စ ဧကံ ဓောဝါပေတိ၊ ဧကတော နိဋ္ဌာပနေ ဧကံ ပါစိတ္တိယံ. အထ ဉာတိကာ ပဌမံ ထောကံ ဓောဝိတွာ ဌိတာ၊ ပုန အညာတိကာ သုဓောတံ ကရောတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ ပါစိတ္တိယံ. အထ အညာတိကာ ပဌမံ ဓောဝတိ၊ ပစ္ဆာ ဉာတိကာ သုဓောတံ ကရောတိ၊ အညာတိကာယ ပယောဂဝသေန ဘိက္ခုနော ဒုက္ကဋမေဝ. အညာတိကာယ၊ ဉာတိကာယ စ အညာတိကသညီ၊ ဝေမတိကော၊ ဉာတိကသညီ ဝါ ဓောဝါပေတိ၊ ယထာဝုတ္တနယေန နိဿဂ္ဂိယဒုက္ကဋာဒိအာပတ္တိဘေဒဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တထာ အညာတိကာယ၊ ဉာတိကာယ စ သန္တကံ စီဝရံ ဥဘောဟိ ဧကတော ဒိယျမာနံ ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ နိဿဂ္ဂိယမေဝ. အထ အညာတိကာယ ဧဝ ဟတ္ထတော ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ နိဿဂ္ဂိယမေဝ. အထ ဉာတိကာယ ဟတ္ထတော ပဋိဂ္ဂဏှာတိ၊ အနာပတ္တိ. အထ ဥဘောသု အညာတိကာဒိသညီ၊ ဝုတ္တနယေနေဝ နိဿဂ္ဂိယဒုက္ကဋာဒိအာပတ္တိဘေဒဂဏနာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. တထာ အညာတိကဝိညတ္တိအာဒီသုပိ ယထာသမ္ဘဝံ နယော နေတဗ္ဗော. အယံ ဝိမိဿတာယ နယော.

အာဒိသဒ္ဒေန ပန အနေကေ အညာတိကာ ဝိညတ္တာ၊ ဝိညတ္တပုဂ္ဂလဂဏနာယ ဒုက္ကဋံ. ဧကော ဒေတိ၊ ဧကော န ဒေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ. အထ အဝိညတ္တော ဒေတိ၊ န နိသဂ္ဂိယံ. အထ ဝိညတ္တာဝိညတ္တာနံ သာဓာရဏံ ဝိညတ္တော ဒေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယံ. ဥဘော ဒေန္တိ၊ နိဿဂ္ဂိယမေဝ. အဝိညတ္တော ဒေတိ၊ နိဿဂ္ဂိယေန အနာပတ္တိ. ဝိညတ္တဿ ဝစနေန အဝိညတ္တော ဒေတိ၊ အနာပတ္တိ ဧဝ. တထာ ဥပက္ခဋာဒီသုပိ ယထာသမ္ဘဝံ နယော နေတဗ္ဗော.

ဧတ္တာဝတာ သင်္ခေပတော အညာတိကာယာဒိဂါထာ ဝုတ္တာဓိပ္ပါယာ ဟောတိ. ယံ ပနေတ္ထ ဘိက္ခုနိယာ ရဟောနိသဇ္ဇသိက္ခာပဒံ နိပ္ပယောဇနတာယ နိဒဿနံ ဝုတ္တံ၊ တဿ ပယောဇနဝိသေသော တသ္မိံယေဝ အာဝိဘဝိဿတီတိ. ဧဝမေဝ အညတ္ထပိ ဝစနေန၊ ဝိသေသအဋ္ဌုပ္ပတ္တိဝသေန စ သိက္ခာပဒေသု ဉာတဗ္ဗံ ဝိသေသပ္ပယောဇနန္တိ.

ဒုတိယဥပက္ခဋသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.