၃. အကာလစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ
အပရိက္ခိတ္တဿ ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနဿ ဒုဗ္ဗိဇာနတ္တာ တံ ဒဿေတုံ ‘‘အပိစ ဘိက္ခူန’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တံ. ဝိဟာရပရိယန္တေ နိဝိဋ္ဌဓုဝသန္နိပါတဋ္ဌာနတော ဝါ ပရိယန္တေ ဌိတဘောဇနသာလတော ဝါ နိဗဒ္ဓဝသနကအာဝါသတော ဝါတိ ဧဝံ ဂဟေတဗ္ဗံ. သစေ ဝိဟာရေ သန္နိပတိတဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဧကာဗဒ္ဓါ ဟုတွာ ယောဇနသတမ္ပိ ပူရေတွာ နိသီဒန္တိ၊ ယောဇနသတမ္ပိ ဥပစာရသီမာ ဟောတီတိ အတ္ထော. ‘‘သမာနသံဝါသကသီမာယာ’’တိ ဝုတ္တေ ခဏ္ဍသီမာဒီသု ဌိတာနံ န ပါပုဏာတိ၊ တာသံ ဝိသုံ သမာနသံဝါသကသီမတ္တာတိ စ သမာနသံဝါသကအဝိပ္ပဝါသသီမာနံ ဣဒံ နာနတ္တံ. ‘‘အဝိပ္ပဝါသသီမာယ ဒမ္မီ’’တိ ဒိန္နံ ပန ဂါမေ ဌိတာနံ န ပါပုဏာတိ. ကသ္မာ? ‘‘ဌပေတွာ ဂါမဉ္စ ဂါမူပစာရဉ္စာ’’တိ (မဟာဝ. ၁၄၄) ဝစနတော. ‘‘သမာနသံဝါသကသီမာယာ’’တိ ဒိန္နံ ပန ယသ္မိံ ဌာနေ အဝိပ္ပဝါသသီမာ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ဌိတာနမ္ပိ. ‘‘တတြ ဌိတာနဉ္စ ပါပုဏာတီ’’တိ စ၊ ‘‘ခဏ္ဍသီမာယံ ဌတွာ ‘သီမဋ္ဌကသံဃော ဂဏှာတူ’တိ ဝုတ္တေ ဥပစာရသီမာယ ဧဝ ပရိစ္ဆိန္ဒိတွာ ဒါတဗ္ဗ’’န္တိ စ၊ ‘‘တေသံ ဗဟိသီမဋ္ဌာနမ္ပိ ပါပုဏာတိ ယာဝ ကထိနဿုဗ္ဘာရာတိ အတ္ထော’’တိ စ၊ ‘‘အနတ္ထတေ ပန ကထိနေ အန္တောဟေမန္တေ သစေ ဝိဟာရံ ပဝိသိတွာ ‘ဝဿံဝုဋ္ဌသံဃဿ ဒမ္မီ’တိ ဝဒတိ၊ ယေ တတ္ထ ဝဿစ္ဆေဒံ အကတွာ ပစ္ဆိမဝဿံဝုဋ္ဌာ၊ တေသံ ဗဟိသီမဋ္ဌာနမ္ပိ ပါပုဏာတီ’’တိ ဝိနယဓရာ ပရိစ္ဆိန္ဒန္တိ၊ အဋ္ဌကထာယံ ပန အနာဂတံ. တသ္မာ သမန္တပါသာဒိကာယံ ‘‘လက္ခဏညူ ဝဒန္တီ’’တိ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၃၇၉) ဝုတ္တန္တိ စ၊ ‘‘‘စီဝရမာသတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ ဟေမန္တဿ ပစ္ဆိမော ဒိဝသော၊ တာဝ ဝဿာဝါသိကံ ဒေမာ’တိ ဝုတ္တေ ကထိနံ အတ္ထတံ ဝါ ဟောတု၊ အနတ္ထတံ ဝါတိ ယံ သမန္တပါသာဒိကာဝစနံ (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၃၇၉)၊ ဧတ္ထာပိ ယဒိ အတ္ထတံ၊ ပုရိမဝဿံဝုဋ္ဌာ ပဉ္စ မာသေ. ယဒိ အနတ္ထတံ၊ ပစ္ဆိမဝဿံဝုဋ္ဌာ စတ္တာရော မာသေ လဘန္တီတိ ဝိနိစ္ဆယော’’တိ စ လိခိတံ.
‘‘ယေဟိ မယှံ ယာဂု ပီတာတိ ယေဟိ နိမန္တိတေဟိ မယှံ ယာဂု ပီတာတိ အဓိပ္ပါယော. တသ္မာ ယေဟိ နိမန္တိတေဟိ ယာဂု ပီတာ၊ တေသံယေဝ ပါပုဏာတီတိ ဝုတ္တံ. အညထာ ‘ယေဟိ မယှံ ယာဂု ပီတာ’တိ ဝုတ္တေ နိမန္တိတာ ဝါ ဟောန္တု၊ အနိမန္တိတာ ဝါ၊ ယေဟိ ပီတာ၊ တေသံ ပါပုဏိတဗ္ဗာနီ’’တိ ဝဒန္တိ. ဧတ္ထ ‘‘နိဋ္ဌိတစီဝရသ္မိံ ဘိက္ခုနာ ဥဗ္ဘတသ္မိံ ကထိနေ’’တိ ဝဒန္တော ဉာပေတိ ဧတ္ထန္တရေ တိဏ္ဏမ္ပိ အကာလစီဝရာနံ ဥပ္ပတ္တိအဘာဝန္တိ. ကသ္မာ ပန ပဒဘာဇနေ ဝိတ္ထာရိတာနီတိ? ဝုစ္စတေ – ဣဒံ ပန သိက္ခာပဒံ အဓိဋ္ဌာနံ သန္ဓာယ န ဝုတ္တံ ကိန္တု ပဌမသိက္ခာပဒေ ဒသာဟပရမံ အနုဇာနိတွာ တသ္မိံ အပ္ပဟောန္တေ သစေ ပစ္စာသာ အတ္ထိ၊ တမေဝ ဝဍ္ဎေတွာ မာသမနုဇာနန္တော ဣမမ္ပိ အတ္ထဝိသေသံ ဒီပေတိ. အကာလစီဝရံ နာမ သမ္မုခီဘူတေန ဘာဇေတဗ္ဗံ. တံ ပန ‘‘အာကင်္ခမာနေန ဘိက္ခုနာ ပဋိဂ္ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ ဣမိနာ သိက္ခာပဒေန ဝဍ္ဎေတွာ ဝုတ္တန္တိ. တသ္မာ တီဏိပိ ပဒဘာဇနေ ဝိတ္ထာရိတာနီတိ.
‘‘ခိပ္ပမေဝ ကာရေတဗ္ဗန္တိ သီဃံ အန္တောဒသာဟေယေဝ ကာရေတဗ္ဗ’’န္တိ ဣဒံ ပန ပဟောနကဘာဝေ ပုရိမသိက္ခာပဒလက္ခဏေနာတိ ဒီပေတုံ ဝုတ္တံ. တသ္မာ ဧဝံ ‘‘သီဃ’’န္တိ ဝါ ‘‘လဟု’’န္တိ ဝါ အာဒိနာ အဝတွာပိ ‘‘ဒသာဟာ’’တိ ဝုတ္တန္တိ. အတ္ထတကထိနဿ ဧဝံ ဟောတု၊ အနတ္ထတေ ပန ကထိနေ ကထန္တိ ဝုတ္တေ အနတ္ထတဿ ပဋိက္ခေပတံ ဒဿေတီတိ ဝုတ္တော အပဿန္တော ဝိဃာတံ အာပဇ္ဇတီတိ (ဝဇိရ. ဋီ. ပါရာဇိက ၄၉၉-၅၀၀) လိခိတံ.
အကာလစီဝရသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.