၉. ဆတ္တုပါဟနဝဂ္ဂေါ

၁-၂. ဆတ္တုပါဟနာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဝုတ္တလက္ခဏံ ဆတ္တန္တိ ‘‘ဆတ္တံ နာမ တီဏိ ဆတ္တာနိ – သေတစ္ဆတ္တံ၊ ကိလဉ္ဇစ္ဆတ္တံ၊ ပဏ္ဏစ္ဆတ္တံ မဏ္ဍလဗဒ္ဓံ၊ သလာကဗဒ္ဓ’’န္တိ (ပါစိ. ၁၁၈၁) ဧဝံ ပဒဘာဇနေ ဝုတ္တလက္ခဏံ ဆတ္တံ. တာဒိသံ ဌာနံ ပတွာတိ ဂစ္ဆကဒ္ဒမာဒီသု တံ တံ ဌာနံ ပတွာ.

ဆတ္တဿေဝါတိ ကဒ္ဒမာဒီနိ ပတွာ ဥပါဟနာ ဩမုဉ္စိတွာ ဆတ္တဿေဝ ဓာရဏံ. ဥပါဟနာနံယေဝ ဝါတိ ဂစ္ဆာဒီနိ ဒိသွာ ဆတ္တံ အပနာမေတွာ ဥပါဟနာနံယေဝ ဓာရဏံ.

ဒုတိယံ ဥတ္တာနတ္ထမေဝ.

ဆတ္တုပါဟနာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၃-၅. သံဃာဏိအာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သံဃာဏိန္တိ ကဋိယံ အနုဘဝိတဗ္ဗံ အာဘရဏံ. တေနာဟ ‘‘ယံ ကိဉ္စိ ကဋူပဂ’’န္တိ.

စတုတ္ထပဉ္စမာနိ ဥတ္တာနတ္ထာနေဝ.

သံဃာဏိအာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၆. ဝါသိတကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဂန္ဓဝါသိတကေနာတိ ဂန္ဓပရိဘာဝိတေန.

ဝါသိတကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၇-၁၀. ဘိက္ခုနိဥမ္မဒ္ဒါပနာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဂိလာနာယာတိ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၁၂၀၈) အန္တမသော မဂ္ဂဂမနပရိဿမေနာပိ အာဗာဓိကာယ. အာပဒါသူတိ စောရဘယာဒိနာ သရီရကမ္ပနာဒီသု.

အဋ္ဌမနဝမဒသမေသု ကိဉ္စိ ဝတ္တဗ္ဗံ နတ္ထိ.

ဘိက္ခုနိဥမ္မဒ္ဒါပနာဒိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၁. အနာပုစ္ဆာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ဥပစာရံ သန္ဓာယာတိ သမန္တာ ဒွါဒသဟတ္ထူပစာရံ သန္ဓာယ.

အနာပုစ္ဆာသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၂. ပဉှာပုစ္ဆနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အနောဒိဿာတိ ‘‘အမုကသ္မိံ နာမ ဌာနေ ပုစ္ဆာမီ’’တိ ဧဝံ အနိယမေတွာ ကေဝလံ ‘‘ပုစ္ဆိတဗ္ဗံ အတ္ထိ၊ ပုစ္ဆာမိ၊ အယျာ’’တိ ဧဝံ ဝတွာ.

ပဉှာပုစ္ဆနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

၁၃. အသံကစ္စိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

ပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပံ၊ အပရိက္ခိတ္တဿ ဥပစာရံ အတိက္ကမန္တိယာ ဝါ ဩက္ကမန္တိယာ ဝါတိ ဧတ္ထ ပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပံ အတိက္ကမန္တိယာ ဝါ အပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ဥပစာရံ ဩက္ကမန္တိယာ ဝါတိ ယထာက္ကမံ သမ္ဗန္ဓော ဝေဒိတဗ္ဗော. အာပဒါသူတိ မဟဂ္ဃံ သံကစ္စိကံ ပါရုပိတွာ ဂစ္ဆန္တိယာ ဥပဒ္ဒဝေါ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ ဧဝရူပါသု အာပဒါသု.

အသံကစ္စိကသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဆတ္တုပါဟနဝဂ္ဂေါ နဝမော.

ဣတိ ကင်္ခါဝိတရဏိယာ ပါတိမောက္ခဝဏ္ဏနာယ

ဝိနယတ္ထမဉ္ဇူသာယံ လီနတ္ထပ္ပကာသနိယံ

ဘိက္ခုနိပါတိမောက္ခေ ပါစိတ္တိယဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

အသာဓာရဏသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ

အစိတ္တကာနီတိ (သာရတ္ထ. ဋီ. ပါစိတ္တိယ ၃.၁၂၁၄) ‘‘နစ္စ’’န္တိအာဒိနာ အဇာနိတွာ ဒဿနာဒိံ ကရောန္တိယာ အာပတ္တိသမ္ဘဝတော ဝတ္ထုအဇာနနစိတ္တေန အစိတ္တကာနိ. လောကဝဇ္ဇာနီတိ ‘‘နစ္စ’’န္တိအာဒိနာ ဇာနိတွာ ဒဿနာဒိံ ကရောန္တိယာ အကုသလေနေဝ အာပဇ္ဇနတော လောကဝဇ္ဇာနိ. တေနာဟ ‘‘အယံ ပနေတ္ထ အဓိပ္ပါယော’’တိအာဒိ သစိတ္တကာနီတိ ‘‘စောရီ’’တိအာဒိနာ ဝတ္ထုံ ဇာနိတွာ ကရဏေယေဝ အာပတ္တိသမ္ဘဝတော သစိတ္တကာနိ. ဥပသမ္ပဒါဒီနံ ဧကန္တာကုသလစိတ္တေနေဝ အကတ္တဗ္ဗတ္တာ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇာနိ. ‘‘ဣဓ သစိတ္တကာစိတ္တကတာ ပဏ္ဏတ္တိဇာနနာဇာနနတာယ အဂ္ဂဟေဋ္ဌာ ဝတ္ထုဇာနနာဇာနနတာယ ဂဟေတဗ္ဗ’’န္တိ ဝဒန္တိ.

အသာဓာရဏသမုဋ္ဌာနဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.