၃. ဧကဂါမန္တရဂမနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

အညော ဂါမော ဂါမန္တရံ. နဒိပါရန္တိ နဒိယာ ပါရိမတီရံ. ‘‘ဂါမန္တရံ ဂစ္ဆေယျာ’’တိ (ပါစိ. ၆၈၇၊ ၆၉၁) ဝုတ္တတ္တာ အညသ္မိံ ဂါမေယေဝ အာပတ္တိ၊ န သကဂါမေတိ အာဟ ‘‘သကဂါမတော တာဝါ’’တိအာဒိ. ပရိက္ခေပေ ဝါ ဥပစာရေ ဝါ အတိက္ကန္တေတိ ပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပေ ဝါ အပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနေ ဝါ အတိက္ကန္တေ. ဒုတိယေန အတိက္ကန္တမတ္တေတိ ဒုတိယေန ပါဒေန ဣတရဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပေ ဝါ ဥပစာရေ ဝါ အတိက္ကန္တမတ္တေ. ယေသု ပန ပေါတ္ထကေသု ‘‘ဧကေန ပါဒေန ဣတရဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပေ ဝါ အတိက္ကန္တေ၊ ဥပစာရေ ဝါ ဩက္ကန္တေ ထုလ္လစ္စယံ၊ ဒုတိယေန အတိက္ကန္တမတ္တေ၊ ဩက္ကန္တမတ္တေ ဝါ သံဃာဒိသေသော’’တိ ပါဌော ဒိဿတိ၊ တတ္ထ ‘‘ဩက္ကန္တေ၊ ဩက္ကန္တမတ္တေ ဝါ’’တိ ဧတာနိ ဒွေ ပဒါနိ ပါဠိယာ ဝိရုဇ္ဈန္တိ. ‘‘အပရိက္ခိတ္တဿ ဂါမဿ ဥပစာရံ အတိက္ကာမေန္တိယာ’’တိ (ပါစိ. ၆၉၂) ဟိ ပါဠိ. တထာ သမန္တပါသာဒိကာယပိ ဝိရုဇ္ဈန္တိ. တတ္ထ ဟိ –

‘‘ပရိက္ခေပါရဟဋ္ဌာနံ ဧကေန ပါဒေန အတိက္ကမတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ. ဒုတိယေန အတိက္ကန္တမတ္တေ သံဃာဒိသေသော. အပိစေတ္ထ သကဂါမတော။ပေ။ ဧကေန ပါဒေန ဣတရဿ ဂါမဿ ပရိက္ခေပေ ဝါ ဥပစာရေဝါ အတိက္ကန္တမတ္တေ ထုလ္လစ္စယံ၊ ဒုတိယေန အတိက္ကန္တမတ္တေ သံဃာဒိသေသော’’တိ –

ဝုတ္တံ. ‘‘ပဌမံ ပါဒံ အတိက္ကာမေန္တိယာ’’တိအာဒိဝစနတော (ပါစိ. ၆၉၂) ပဒသာ ဂမနမေဝ ဣဓာဓိပ္ပေတန္တိ အာဟ ‘‘ပဒသာ ပဝိသန္တိယာ အာပတ္တီ’’တိ. ဣမိနာ သစေပိ ဟတ္ထိပိဋ္ဌိအာဒီဟိ ဝါ ဣဒ္ဓိယာ ဝါ ပဝိသတိ၊ ဝဋ္ဋတိယေဝါတိ ဒဿေတိ. အယမေတ္ထ သင်္ခေပေါ၊ ဝိတ္ထာရော ပန သမန္တပါသာဒိကာယ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၆၉၂) ဝုတ္တောတိ အဓိပ္ပါယော.

နဒိပါရဂမနေ ဝုတ္တလက္ခဏာယ နဒိယာတိ ‘‘နဒီ နာမ တိမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဥတ္တရန္တိယာ အန္တရဝါသကော တေမိယတီ’’တိ (ပါစိ. ၆၉၂) နဒိပါရဂမနဝိဘင်္ဂေ ဝုတ္တလက္ခဏာယ နဒိယာ. နဒိပါရဂမနဝိဘင်္ဂေါ ဟိ ဣဓ နဒိပါရဂမနသဒ္ဒေန ဝုတ္တော. ပုန ဩရိမတီရမေဝ ပစ္စုတ္တရန္တိယာ ဝါတိ ပရတီရံ ဂန္တုကာမတာယ ဩတိဏ္ဏတ္တာ ဝုတ္တံ. ဣတရိဿာ ပန အယံ ပက္ကန္တဋ္ဌာနေ ဌိတာ ဟောတိ၊ တသ္မာ ပရတီရံ ဂစ္ဆန္တိယာ အနာပတ္တိ. သစေ သဇ္ဈာယံ ဝါ ပဓာနံ ဝါ အညံ ဝါ ကိဉ္စိ ကမ္မံ ကုရုမာနာ ‘‘ပုရေ အရုဏေယေဝ ဒုတိယိကာယ သန္တိကံ ဂမိဿာမီ’’တိ (ပါစိ. အဋ္ဌ. ၆၉၂) အာဘောဂံ ကရောတိ၊ အဇာနန္တိယာ ဧဝ တဿာ အရုဏော ဥဂ္ဂစ္ဆတိ၊ အနာပတ္တီတိ အာဟ ‘‘ပုရေ အရုဏေယေဝါ’’တိအာဒိ. အထ ပန ‘‘ယာဝ အရုဏုဂ္ဂမနာ ဣဓေဝ ဘဝိဿာမီ’’တိ ဝါ အနာဘောဂေန ဝါ ဝိဟာရဿ ဧကဒေသေ အစ္ဆတိ၊ ဒုတိယိကာယ ဟတ္ထပါသံ န ဩတရတိ၊ အရုဏုဂ္ဂမနေ သံဃာဒိသေသော. ဟတ္ထပါသောယေဝ ဟိ ဣဓ ပမာဏံ. ဟတ္ထပါသာတိက္ကမေ ဧကဂဗ္ဘောပိ န ရက္ခတိ. တေနာဟ ‘‘ဧကဂဗ္ဘေ။ပေ။ အာပတ္တီ’’တိ.

ဒဿနူပစာရံ ဝါ သဝနူပစာရံ ဝါတိ ဧတ္ထ ဒဿနူပစာရော နာမ ယတ္ထ ဌိတံ ဒုတိယိကာ ပဿတိ. သဝနူပစာရော နာမ ယတ္ထ ဌိတာ မဂ္ဂမူဠှသဒ္ဒေန ဝိယ၊ ဓမ္မဿဝနာရောစနသဒ္ဒေန ဝိယ စ ‘‘အယျေ’’တိ သဒ္ဒါယန္တိယာ သဒ္ဒံ သုဏာတိ. တသ္မာတိ ယသ္မာ ဩဟီယနံ နာမ ဒဿနူပစာရသဝနူပစာရာနမညတရဿ ဝိဇဟနံ၊ တသ္မာ. အန္တောဂါမေ ပန ဩဟီယနံ ဝဋ္ဋတီတိ အာဟ ‘‘ဣန္ဒခီလာတိက္ကမတော ပဋ္ဌာယာ’’တိ အာဒိ. တတ္ထ ဣန္ဒခီလာတိက္ကမတောတိ ဥမ္မာရာတိက္ကမတော. ဗဟိဂါမေတိ ဂါမဿ ဗဟိပဒေသေ. မဂ္ဂမူဠှာ ဥစ္စာသဒ္ဒံ ကရောန္တီတိ အာဟ ‘‘မဂ္ဂမူဠှသဒ္ဒေန ဝိယာ’’တိ. မဂ္ဂမူဠှံ အဝှါယန္တဿ သဒ္ဒေန ဝိယာတိပိ ဝဒန္တိ. သဒ္ဒါယန္တိယာတိ သဒ္ဒံ ကရောန္တိယာ. ‘‘သဒ္ဒဿဝနာတိက္ကမေ အာပတ္တိယေဝါ’’တိ ဣမိနာ ဒဿနူပစာရော ဧဝရူပေ သဝနူပစာရေ ဝိဇဟိတေ န ရက္ခတိ၊ ဇဟိတမတ္တေဝ အာပတ္တိ သံဃာဒိသေသဿာတိ ဒဿေတိ.

မဂ္ဂံ ဂစ္ဆန္တီတိ ဧကမဂ္ဂံ ဂစ္ဆန္တိ. သစေ ပုရိမာယော အညေန မဂ္ဂေန ဂစ္ဆန္တိ၊ ပက္ကန္တာ နာမ ဟောန္တိ၊ အနာပတ္တိယေဝ. ဒွိန္နံ ဂစ္ဆန္တီနံ ဧကာ အနုဗန္ဓိတုံ အသက္ကောန္တီ ‘‘ဂစ္ဆတု အယ’’န္တိ ဩဟီယတိ၊ ဣတရာပိ ‘‘ဩဟီယတု အယ’’န္တိ ဂစ္ဆတိ၊ ဒွိန္နမ္ပိ အာပတ္တိ. သစေ ပန ဂစ္ဆန္တီသု ပုရိမာပိ အညံ မဂ္ဂံ ဂဏှာတိ၊ ပစ္ဆိမာပိ အညံ၊ ဧကာ ဧကိဿာ ပက္ကန္တဋ္ဌာနေ တိဋ္ဌတိ၊ ဒွိန္နမ္ပိ အနာပတ္တိ.

‘‘သံဃာဒိသေသာ စတုရော’’တိ (ပရိ. အဋ္ဌ. ၄၇၉) အယံ ပဉှော အရုဏုဂ္ဂမနေ ဂါမန္တရပရိယာပန္နံ နဒိပါရံ ဩက္ကန္တဘိက္ခုနိံ သန္ဓာယ ဝုတ္တော. သာ ဟိ သကဂါမတော ပစ္စူသသမယေ နိက္ခမိတွာ အရုဏုဂ္ဂမနကာလေ ဝုတ္တပ္ပကာရံ နဒိပါရံ ဩက္ကန္တမတ္တာဝ ရတ္တိဝိပ္ပဝါသဂါမန္တရနဒိပါရဂမနဂဏမှာဩဟီယနလက္ခဏေ ဧကပ္ပဟာရေနေဝ စတုရော သံဃာဒိသေသေ အာပဇ္ဇတိ.

ပက္ခသင်္ကန္တာယ ဝါတိ တိတ္ထာယတနံ သင်္ကန္တာယ. အနန္တရာယေနာတိ ဟတ္ထိမောစနာဒိအန္တရာယံ ဝိနာ.

ဧကဂါမန္တရဂမနသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.