၁. သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သံဝိဇ္ဇတိ စေတနာ အဿာတိ သဉ္စေတနာ၊ သဉ္စေတနာဝ သဉ္စေတနိကာ၊ သဉ္စေတနာ ဝါ အဿ အတ္ထီတိ သဉ္စေတနိကာ. သုက္ကဝိဿဋ္ဌီတိ သုက္ကဿ ဝိဿဋ္ဌိ၊ ရာဂူပတ္ထမ္ဘာဒီသု ယေန ကေနစိ အင်္ဂဇာတေ ကမ္မညတံ ပတ္တေ အာရောဂျာဒီသု ယံကိဉ္စိ အပဒိသိတွာ အဇ္ဈတ္တရူပါဒီသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ မောစနဿာဒစေတနာယ နိမိတ္တေ ဥပက္ကမန္တဿ အာသယဓာတုနာနတ္တတော နီလာဒိဝသေန (ပါရာ. ၂၃၉-၂၄၀) ဒသဝိဓေသု သုက္ကေသု ယဿ ကဿစိ သုက္ကဿ ဌာနာ စာဝနာတိ အတ္ထော. အညတြ သုပိနန္တာတိ ယာ သုပိနေ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ ဟောတိ၊ တံ ဌပေတွာ. သံဃာဒိသေသောတိ ယာ အညတြ သုပိနန္တာ သဉ္စေတနိကာ သုက္ကဝိဿဋ္ဌိ၊ အယံ သံဃာဒိသေသော နာမ အာပတ္တိနိကာယောတိ အတ္ထော. ဝစနတ္ထော ပနေတ္ထ သံဃော အာဒိမှိ စေဝ သေသေ စ ဣစ္ဆိတဗ္ဗော အဿာတိ သံဃာဒိသေသော. ကိံ ဝုတ္တံ ဟောတိ – ဣမံ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇိတွာ ဝုဋ္ဌာတုကာမဿ ယံ တံ အာပတ္တိဝုဋ္ဌာနံ၊ တဿ အာဒိမှိ စေဝ ပရိဝါသဒါနတ္ထာယ၊ အာဒိတော သေသေ မဇ္ဈေ မာနတ္တဒါနတ္ထာယ မူလာယ ပဋိကဿနေန ဝါ သဟ မာနတ္တဒါနတ္ထာယ၊ အဝသာနေ အဗ္ဘာနတ္ထာယ စ သံဃော ဣစ္ဆိတဗ္ဗော၊ န ဟေတ္ထ ဧကမ္ပိ ကမ္မံ ဝိနာ သံဃေန သက္ကာ ကာတုံ. ဣတိ သံဃော အာဒိမှိ စေဝ သေသေ စ ဣစ္ဆိတဗ္ဗော အဿာတိ သံဃာဒိသေသောတိ.

သာဝတ္ထိယံ သေယျသကံ အာရဗ္ဘ ဥပက္ကမိတွာ အသုစိမောစနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ‘‘အညတြ သုပိနန္တာ’’တိ အယမေတ္ထ အနုပညတ္တိ၊ အသာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ. သစေ ပန ပရေန အတ္တနော အင်္ဂဇာတေ ဥပက္ကမံ ကာရေတွာ မောစာပေတိ၊ အာပဇ္ဇတိယေဝ. စေတေတွာ အန္တမသော အာကာသေ ကဋိကမ္ပနေနပိ နိမိတ္တေ ဥပက္ကမန္တဿ သစေ န မုစ္စတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ. သစေ ပန အန္တမသော ယံ ဧကာ ခုဒ္ဒကမက္ခိကာ ပိဝေယျ၊ တတ္တကမ္ပိ ဌာနတော မုစ္စတိ၊ ဒကသောတံ အနောတိဏ္ဏေပိ သံဃာဒိသေသော. ဌာနတော ပန စုတံ အဝဿမေဝ ဒကသောတံ ဩတရတိ၊ တသ္မာ ‘‘ဒကသောတံ ဩတိဏ္ဏမတ္တေ ဗဟိ နိက္ခန္တေ ဝါ အနိက္ခန္တေ ဝါ သံဃာဒိသေသော’’တိ (ပါရာ. အဋ္ဌ. ၂.၂၃၇) အဋ္ဌကထာသု ဝုတ္တံ. အနုပက္ကမန္တဿ စ၊ အမောစနာဓိပ္ပါယဿ စ၊ သုပိနံ ပဿန္တဿ စ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ မုတ္တေပိ အနာပတ္တိ. သီလဝိပတ္တိ၊ စေတနာ၊ ဥပက္ကမော၊ မုစ္စနန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ ပဌမပါရာဇိကေ ဝုတ္တသဒိသာနေဝါတိ.

သုက္ကဝိဿဋ္ဌိသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.