၄. စတုတ္ထပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ

စတုတ္ထေ အနဘိဇာနန္တိ သကသန္တာနေ အနုပ္ပန္နတ္တာ အတ္တနိ အတ္ထိဘာဝံ အဇာနန္တော. ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မန္တိ ဥတ္တရိမနုဿာနံ ဈာယီနဉ္စေဝ အရိယာနဉ္စ ဓမ္မံ. အတ္တုပနာယိကန္တိ အတ္တနိ တံ ဥပနေတိ ‘‘မယိ အတ္ထီ’’တိ သမုဒါစရန္တော၊ အတ္တာနံ ဝါ တတ္ထ ဥပနေတိ ‘‘အဟံ ဧတ္ထ သန္ဒိဿာမီ’’တိ သမုဒါစရန္တောတိ အတ္တုပနာယိကော၊ တံ အတ္တုပနာယိကံ. ဧဝံ ကတွာ သမုဒါစရေယျာတိ သမ္ဗန္ဓော. အလမရိယဉာဏဒဿနန္တိဧတ္ထ မဟဂ္ဂတလောကုတ္တရပညာ ဇာနနဋ္ဌေန ဉာဏံ၊ စက္ခုနာ စ ဒိဋ္ဌမိဝ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခကရဏတော ဒဿနတ္ထေန ဒဿနန္တိ ဉာဏဒဿနံ၊ အရိယံ ဝိသုဒ္ဓံ ဥတ္တမံ ဉာဏဒဿနန္တိ အရိယဉာဏဒဿနံ၊ အလံ ပရိယတ္တံ ကိလေသဝိဒ္ဓံသနသမတ္ထံ အရိယဉာဏဒဿနမေတ္ထ ဈာနာဒိဘေဒေ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မေ၊ အလံ ဝါ အရိယဉာဏဒဿနမဿာတိ အလမရိယဉာဏဒဿနော၊ တံ အလမရိယဉာဏဒဿနံ. သမုဒါစရေယျာတိ ဝုတ္တပ္ပကာရမေတံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မံ အတ္တုပနာယိကံ ကတွာ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ တဒုဘယေန ဝါ ဝိညုဿ မနုဿဇာတိကဿ အာရောစေယျ. ဣတိ ဇာနာမိ ဣတိ ပဿာမီတိ သမုဒါစရဏာကာရဒဿနမေတံ၊ အတ္တုပနာယိကဉှိ ကတွာ ဝိနာ အညာပဒေသေန သမုဒါစရန္တော ဧဝံ သမုဒါစရတိ၊ တသ္မာ ယွာယံ ပဒဘာဇနေ (ပါရာ. ၂၀၉) ‘‘ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိံ၊ သမာပဇ္ဇာမိ၊ သမာပန္နော’’တိအာဒိဘေဒေါ ဝုတ္တော၊ သော သဗ္ဗော ဣဓေဝ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီတိ ဝေဒိတဗ္ဗော. ‘‘ဣတိ ဇာနာမိ ဣတိ ပဿာမီ’’တိ ဟိ ဝဒန္တော န ယိဒံ ဝစနမတ္တမေဝ ဝဒတိ၊ အထ ခေါ ‘‘ဣမိနာ စ ဣမိနာ စ ကာရဏေန အယံ ဓမ္မော မယိ အတ္ထီ’’တိ ဒီပေတိ၊ ‘‘သမာပဇ္ဇိ’’န္တိအာဒီနိ စ ဝဒန္တေန ဟိ သမာပဇ္ဇနာဒီဟိ ကာရဏေဟိ အတ္ထိတာ ဒီပိတာ ဟောတိ၊ တေန ဝုတ္တံ ‘‘ယွာယံ ပဒဘာဇနေ ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိံ၊ သမာပဇ္ဇာမိ၊ သမာပန္နောတိအာဒိဘေဒေါ ဝုတ္တော၊ သော သဗ္ဗော ဣဓေဝ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆတီ’’တိ. တတော အပရေန သမယေနာတိ တတော အာရောစိတကာလတော အညတရသ္မိံ ကာလေ. ဣတိ အာပတ္တိပဋိဇာနနကာလဒဿနမေတံ၊ အယံ ပန အာရောစိတက္ခဏေဝ အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇတိ. အာပတ္တိံ ပန အာပန္နော ယသ္မာ ပရေန စောဒိတော ဝါ အစောဒိတော ဝါ ပဋိဇာနာတိ၊ တသ္မာ ‘‘သမနုဂ္ဂါဟီယမာနော ဝါ အသမနုဂ္ဂါဟီယမာနော ဝါ’’တိ ဝုတ္တံ. အာပန္နောတိ အာရောစိတက္ခဏေယေဝ ပါရာဇိကံ အာပန္နော. ဝိသုဒ္ဓါပေက္ခောတိ အတ္တနော ဂိဟိဘာဝါဒိကံ ဝိသုဒ္ဓိံ အပေက္ခမာနော ဣစ္ဆမာနော. အယဉှိ ယသ္မာ ပါရာဇိကံ အာပန္နော၊ တသ္မာ ဘိက္ခုဘာဝေ ဌတွာ အဘဗ္ဗော ဈာနာဒီနိ အဓိဂန္တုံ၊ ဣစ္စဿ ဘိက္ခုဘာဝေါ ဝိသုဒ္ဓိ နာမ န ဟောတိ. ယသ္မာ ပန ဂိဟိ ဝါ ဥပါသကာရာမိကသာမဏေရာနံ ဝါ အညတရော ဟုတွာ ဒါနာဒီဟိ သဂ္ဂမဂ္ဂံ ဝါ ဈာနာဒီဟိ မောက္ခမဂ္ဂံ ဝါ အာရာဓေတုံ ဘဗ္ဗော ဟောတိ၊ တသ္မာဿ ဂိဟိအာဒိဘာဝေါ ဝိသုဒ္ဓိ နာမ ဟောတိ. တေန ဝုတ္တံ ‘‘ဂိဟိဘာဝါဒိကံ ဝိသုဒ္ဓိံ အပေက္ခမာနော’’တိ. ဧဝံ ဝဒေယျာတိ ဧဝံ ဘဏေယျ၊ ကထံ? ‘‘အဇာနမေဝံ၊ အာဝုသော’’တိအာဒိံ. တတ္ထ အဇာနန္တိ အဇာနန္တော. အပဿန္တိ အပဿန္တော. တုစ္ဆံ မုသာ ဝိလပိန္တိ အဟံ ဝစနတ္ထဝိရဟတော တုစ္ဆံ၊ ဝဉ္စနာဓိပ္ပါယတော မုသာ ဝိလပိံ အဘဏိန္တိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အညတြ အဓိမာနာတိ ယွာယံ တိလက္ခဏံ အာရောပေတွာ သင်္ခါရေ သမ္မသန္တဿ အာရဒ္ဓဝိပဿကဿ အပတ္တေ ပတ္တသညိတာသင်္ခါတော အဓိမာနော ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ တံ အဓိမာနံ ဌပေတွာ ကေဝလံ ပါပိစ္ဆတာယ ယော သမုဒါစရေယျ၊ အယမ္ပိ ပါရာဇိကော ဟောတီတိ အတ္ထော.

ဝေသာလိယံ ဝဂ္ဂုမုဒါတီရိယေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ တေသံ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မာရောစနဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ၊ ‘‘အညတြ အဓိမာနာ’’တိ အယမေတ္ထ အနုပညတ္တိ၊ သာဓာရဏပညတ္တိ၊ အနာဏတ္တိကံ၊ ‘‘ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇိ’’န္တိအာဒိနာ နယေန ဝုတ္တပ္ပကာရံ အသန္တံ ဈာနာဒိဓမ္မံ အာရောစေန္တဿ သစေ ယဿ ကဿစိ အာရောစေတိ၊ သော မနုဿဇာတိကော ဟောတိ၊ အနန္တရမေဝ ‘‘အယံ ဈာနလာဘီ’’တိ ဝါ ‘‘အရိယော’’တိ ဝါ ယေန ကေနစိ အာကာရေန တမတ္ထံ ဇာနာတိ၊ ပါရာဇိကံ. သစေ န ဇာနာတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ. သစေ ပန ‘‘ယော တေ ဝိဟာရေ ဝသိ၊ သော ဘိက္ခု ပဌမံ ဈာနံ သမာပဇ္ဇီ’’တိအာဒိနာ (ပါရာ. ၂၂၀) နယေန အညာပဒေသေန အာရောစေန္တဿ ဇာနာတိ၊ ထုလ္လစ္စယံ. သစေ န ဇာနာတိ၊ ဒုက္ကဋံ. အဓိမာနေန အာရောစေန္တဿ၊ အနုလ္လပနာဓိပ္ပါယဿ၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ. သီလဝိပတ္တိ၊ ဥတ္တရိမနုဿဓမ္မဿ အတ္တနိ အသန္တတာ၊ ပါပိစ္ဆတာယ တဿ အာရောစနံ၊ အနညာပဒေသော၊ ယဿ အာရောစေတိ၊ တဿ မနုဿဇာတိကတာ၊ တင်္ခဏဝိဇာနနန္တိ ဣမာနေတ္ထ ပဉ္စ အင်္ဂါနိ. သမုဋ္ဌာနာဒီနိ အဒိန္နာဒါနေ ဝုတ္တသဒိသာနေဝါတိ.

စတုတ္ထပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.

ဥဒ္ဒိဋ္ဌာ ခေါ အာယသ္မန္တော စတ္တာရော ပါရာဇိကာ ဓမ္မာတိဣဒံ ဣဓ ဥဒ္ဒိဋ္ဌပါရာဇိကပရိဒီပနမေဝ. သမောဓာနေတွာ ပန သဗ္ဗာနေဝ စတုဝီသတိ ပါရာဇိကာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. ကတမာနိ စတုဝီသတိ? ပါဠိယံ အာဂတာနိ တာဝ ဘိက္ခူနံ စတ္တာရိ ဘိက္ခုနီနံ အသာဓာရဏာနိ စတ္တာရီတိ အဋ္ဌ၊ တာနိ ဧကာဒသန္နံ ပဏ္ဍကာဒီနံ အဘဗ္ဗဘာဝသင်္ခါတေဟိ ဧကာဒသဟိ ပါရာဇိကေဟိ သဒ္ဓိံ ဧကူနဝီသတိ၊ ဂိဟိဘာဝံ ပတ္ထယမာနာယ ဘိက္ခုနိယာ ဝိဗ္ဘန္တဘာဝပါရာဇိကေန သဒ္ဓိံ ဝီသတိ၊ အပရာနိပိ လမ္ဗီ၊ မုဒုပိဋ္ဌိကော၊ ပရဿ အင်္ဂဇာတံ မုခေန ဂဏှာတိ၊ ပရဿ အင်္ဂဇာတေ အဘိနိသီဒတီတိ ဣမေသံ စတုန္နံ ဝသေန ‘‘စတ္တာရိ အနုလောမပါရာဇိကာနီ’’တိ ဝဒန္တိ၊ ဣတိ ဣမာနိ စ စတ္တာရိ၊ ပုရိမာနိ စ ဝီသတီတိ သမောဓာနေတွာ သဗ္ဗာနေဝ စတုဝီသတိ ပါရာဇိကာနိ ဝေဒိတဗ္ဗာနိ. န လဘတိ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ သံဝါသန္တိ ဥပေါသထာဒိဘေဒံ သံဝါသံ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ န လဘတိ. ယထာ ပုရေ၊ တထာ ပစ္ဆာတိ ယထာ ပုဗ္ဗေ ဂိဟိကာလေ အနုပသမ္ပန္နကာလေ စ၊ ပစ္ဆာ ပါရာဇိကံ အာပန္နောပိ တထေဝ အသံဝါသော ဟောတိ၊ နတ္ထိ တဿ ဘိက္ခူဟိ သဒ္ဓိံ ဥပေါသထာဒိဘေဒေါ သံဝါသောတိ. တတ္ထာယသ္မန္တေ ပုစ္ဆာမီတိ တေသု စတူသု ပါရာဇိကေသု အာယသ္မန္တေ ‘‘ကစ္စိတ္ထ ပရိသုဒ္ဓါ’’တိ ပုစ္ဆာမိ. ကစ္စိတ္ထာတိ ကစ္စိ ဧတ္ထ၊ ဧတေသု စတူသု ပါရာဇိကေသု ကစ္စိ ပရိသုဒ္ဓါတိ အတ္ထော. အထ ဝါ ကစ္စိတ္ထ ပရိသုဒ္ဓါတိ ကစ္စိ ပရိသုဒ္ဓါ အတ္ထ၊ ဘဝထာတိ အတ္ထော. သေသံ သဗ္ဗတ္ထ ဥတ္တာနမေဝါတိ.

ကင်္ခါဝိတရဏိယာ ပါတိမောက္ခဝဏ္ဏနာယ

ပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.