၁. ပဌမပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ
ယော ပနာတိ ရဿဒီဃာဒိနာ လိင်္ဂါဒိဘေဒေန ယော ကောစိ. ဘိက္ခူတိ ဧဟိဘိက္ခုဥပသမ္ပဒါ၊ သရဏဂမနူပသမ္ပဒါ၊ ဩဝါဒပ္ပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ၊ ပဉှာဗျာကရဏူပသမ္ပဒါ၊ အဋ္ဌဂရုဓမ္မပ္ပဋိဂ္ဂဟဏူပသမ္ပဒါ၊ ဒူတေနူပသမ္ပဒါ၊ အဋ္ဌဝါစိကူပသမ္ပဒါ၊ ဉတ္တိစတုတ္ထကမ္မူပသမ္ပဒါတိ ဣမာသု အဋ္ဌသု ဥပသမ္ပဒါသု ဉတ္တိစတုတ္ထေန ဥပသမ္ပဒါကမ္မေန အကုပ္ပေန ဌာနာရဟေန ဥပသမ္ပန္နော. တဿ ပန ကမ္မဿ ဝတ္ထုဉတ္တိအနုဿာဝန သီမာ ပရိသာသမ္ပတ္တိဝသေန အကုပ္ပတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ.
တတ္ထ ဝတ္ထူတိ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော ပုဂ္ဂလော၊ သော ဌပေတွာ ဦနဝီသတိဝဿံ အန္တိမဝတ္ထုအဇ္ဈာပန္နပုဗ္ဗံ၊ ပဏ္ဍကာဒယော စ ဧကာဒသ အဘဗ္ဗပုဂ္ဂလေ ဝေဒိတဗ္ဗော. တတ္ထ ဦနဝီသတိဝဿော နာမ ပဋိသန္ဓိဂ္ဂဟဏတော ပဋ္ဌာယ အပရိပုဏ္ဏဝီသတိဝဿော. အန္တိမဝတ္ထုအဇ္ဈာပန္နပုဗ္ဗော နာမ စတုန္နံ ပါရာဇိကာနံ အညတရံ အဇ္ဈာပန္နပုဗ္ဗော. ပဏ္ဍကာဒယော ဝဇ္ဇနီယပုဂ္ဂလကထာယံ ဝုတ္တာ. တေသု အာသိတ္တပဏ္ဍကဉ္စ ဥသူယပဏ္ဍကဉ္စ ဌပေတွာ ဩပက္ကမိကပဏ္ဍကော နပုံသကပဏ္ဍကော ပဏ္ဍကဘာဝပက္ခေ ဌိတော ပက္ခပဏ္ဍကော စ ဣဓ အဓိပ္ပေတော.
ထေယျသံဝါသကော ပန တိဝိဓော လိင်္ဂတ္ထေနကော သံဝါသတ္ထေနကော ဥဘယတ္ထေနကောတိ. တတ္ထ ယော သယံ ပဗ္ဗဇိတွာ န ဘိက္ခုဝဿာနိ ဂဏေတိ၊ န ယထာဝုဍ္ဎံ ဘိက္ခူနံ ဝါ သာမဏေရာနံ ဝါ ဝန္ဒနံ သာဒိယတိ၊ န အာသနေန ပဋိဗာဟတိ၊ န ဥပေါသထာဒီသု သန္ဒိဿတိ၊ အယံ အသုဒ္ဓစိတ္တတာယ လိင်္ဂမတ္တဿေဝ ထေနိတတ္တာ လိင်္ဂတ္ထေနကော နာမ. ယော ပန ဘိက္ခူဟိ ပဗ္ဗဇိတော သာမဏေရော သမာနော ကာသာယာနိ အပနေတွာ တေသု သဥဿာဟောဝ မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝိတွာ ပုန နိဝါသေတွာ သာမဏေရဘာဝံ ပဋိဇာနာတိ၊ အယံ ဘိက္ခူဟိ ဒိန္နလိင်္ဂဿ အပရိစ္စတ္တတ္တာ န လိင်္ဂတ္ထေနကော၊ န လိင်္ဂါနုရူပဿ သံဝါသဿ သာဒိတတ္တာ နာပိ သံဝါသတ္ထေနကော. အန္တိမဝတ္ထုအဇ္ဈာပန္နကေပိ ဧသေဝ နယော. ယော စ ခေါ သာမဏေရော သမာနော ဝိဒေသံ ဂန္တွာ ဘိက္ခုဝဿာနိ ဂဏေတိ၊ ယထာဝုဍ္ဎံ ဝန္ဒနံ သာဒိယတိ၊ အာသနေန ပဋိဗာဟတိ၊ ဥပေါသထာဒီသု သန္ဒိဿတိ၊ အယံ သံဝါသမတ္တဿေဝ ထေနိတတ္တာ သံဝါသတ္ထေနကော နာမ. ဘိက္ခုဝဿဂဏနာဒိကော ဟိ သဗ္ဗောပိ ကိရိယဘေဒေါ ဣမသ္မိံ အတ္ထေ ‘‘သံဝါသော’’တိ ဝေဒိတဗ္ဗော. သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ‘‘န မံ ကောစိ ဇာနာတီ’’တိ ပုန ဧဝံ ပဋိပဇ္ဇန္တေပိ ဧသေဝ နယော. ယော ပန သယံ ပဗ္ဗဇိတွာ ဝိဟာရံ ဂန္တွာ ယထာဝုဍ္ဎံ ဝန္ဒနံ သာဒိယတိ၊ အာသနေန ပဋိဗာဟတိ၊ ဘိက္ခုဝဿာနိ ဂဏေတိ၊ ဥပေါသထာဒီသု သန္ဒိဿတိ၊ အယံ လိင်္ဂဿ စေဝ သံဝါသဿ စ ထေနိတတ္တာ ဥဘယတ္ထေနကော နာမ. ဓုရနိက္ခေပဝသေန ကာသာယာနိ အပနေတွာ အန္တိမဝတ္ထုံ အဇ္ဈာပဇ္ဇိတွာ ပုန တာနိ အစ္ဆာဒေတွာ ဧဝံ ပဋိပဇ္ဇန္တေပိ ဧသေဝ နယော၊ အယံ တိဝိဓောပိ ထေယျသံဝါသကော ဣဓ အဓိပ္ပေတော. ဌပေတွာ ပန ဣမံ တိဝိဓံ.
‘‘ရာဇ ဒုဗ္ဘိက္ခ ကန္တာရ-ရောဂ ဝေရီ ဘယေန ဝါ၊
စီဝရာဟရဏတ္ထံ ဝါ၊ လိင်္ဂံ အာဒိယတီဓ ယော.
‘‘သံဝါသံ နာဓိဝါသေတိ၊ ယာဝ သော သုဒ္ဓမာနသော၊
ထေယျသံဝါသကော နာမ၊ တာဝ ဧသ န ဝုစ္စတီ’’တိ. (မဟာဝ. အဋ္ဌ. ၁၁၀)၊
ယော ပန ဥပသမ္ပန္နော တိတ္ထိယဘာဝံ ပတ္ထယမာနော သယံ ဝါ ကုသစီရာဒိကံ တိတ္ထိယလိင်္ဂံ အာဒိယတိ၊ တေသံ ဝါ သန္တိကေ ပဗ္ဗဇတိ၊ နဂ္ဂေါ ဝါ ဟုတွာ အာဇီဝကာနံ သန္တိကံ ဂန္တွာ တေသံ ဝတာနိ အာဒိယတိ၊ အယံ တိတ္ထိယပက္ကန္တကော နာမ. ဌပေတွာ ပန မနုဿဇာတိကံ အဝသေသော သဗ္ဗောပိ တိရစ္ဆာနဂတော နာမ. ယေန မနုဿဇာတိကာ ဇနေတ္တိ သယမ္ပိ မနုဿဘူတေနေဝ သဉ္စိစ္စ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတာ၊ အယံ မာတုဃာတကော နာမ. ပိတုဃာတကေပိ ဧသေဝ နယော. ယေန အန္တမသော ဂိဟိလိင်္ဂေ ဌိတောပိ မနုဿဇာတိကော ခီဏာသဝေါ သဉ္စိစ္စ ဇီဝိတာ ဝေါရောပိတော၊ အယံ အရဟန္တဃာတကော နာမ. ယော ပန ပကတတ္တံ ဘိက္ခုနိံ တိဏ္ဏံ မဂ္ဂါနံ အညတရသ္မိံ မဂ္ဂေ ဒူသေတိ၊ အယံ ဘိက္ခုနိဒူသကော နာမ. ယော ဒေဝဒတ္တော ဝိယ သာသနံ ဥဒ္ဓမ္မံ ဥဗ္ဗိနယံ ကတွာ စတုန္နံ ကမ္မာနံ အညတရဝသေန သံဃံ ဘိန္ဒတိ၊ အယံ သံဃဘေဒကော နာမ. ယော ဒေဝဒတ္တော ဝိယ ဒုဋ္ဌစိတ္တေန ဝဓကစိတ္တေန တထာဂတဿ ဇီဝမာနကသရီရေ ခုဒ္ဒကမက္ခိကာယ ပိဝနမတ္တမ္ပိ လောဟိတံ ဥပ္ပါဒေတိ၊ အယံ လောဟိတုပ္ပါဒကော နာမ. ယဿ ဣတ္ထိနိမိတ္တုပ္ပါဒနကမ္မတော စ ပုရိသနိမိတ္တုပ္ပါဒနကမ္မတော စ ဥဘတော ဒုဝိဓမ္ပိ ဗျဉ္ဇနံ အတ္ထိ၊ အယံ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကော နာမ. ဣတိ ဣမေ တေရသ ပုဂ္ဂလာ ဥပသမ္ပဒါယ အဝတ္ထူ၊ ဣမေ ပန ဌပေတွာ အညသ္မိံ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခေ သတိ ဥပသမ္ပဒါကမ္မံ ဝတ္ထုသမ္ပတ္တိဝသေန အကုပ္ပံ ဟောတိ.
ကထံ ဉတ္တိသမ္ပတ္တိဝသေန အကုပ္ပံ ဟောတိ? ဝတ္ထုသံဃပုဂ္ဂလဉတ္တီနံ အပရာမသနာနိ၊ ပစ္ဆာ ဉတ္တိဋ္ဌပနဉ္စာတိ ဣမေ တာဝ ပဉ္စ ဉတ္တိဒေါသာ. တတ္ထ ‘‘အယံ ဣတ္ထန္နာမော’’တိ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခဿ အကိတ္တနံ ဝတ္ထုအပရာမသနံ နာမ. ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ သံဃော’’တိဧတ္ထ ‘‘သုဏာတု မေ၊ ဘန္တေ’’တိ ဝတွာ ‘‘သံဃော’’တိ အဘဏနံ သံဃအပရာမသနံ နာမ. ‘‘ဣတ္ထန္နာမဿ ဥပသမ္ပဒါပေက္ခော’’တိ ဥပဇ္ဈာယဿ အကိတ္တနံ ပုဂ္ဂလအပရာမသနံ နာမ. သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ဉတ္တိယာ အနုစ္စာရဏံ ဉတ္တိအပရာမသနံ နာမ. ပဌမံ ကမ္မဝါစံ နိဋ္ဌာပေတွာ ‘‘ဧသာ ဉတ္တီ’’တိ ဝတွာ ‘‘ခမတိ သံဃဿာ’’တိ ဧဝံ ဉတ္တိကိတ္တနံ ပစ္ဆာ ဉတ္တိဋ္ဌပနံ နာမ. ဣတိ ဣမေဟိ ဒေါသေဟိ ဝိမုတ္တာယ ဉတ္တိယာ သမ္ပန္နံ ဉတ္တိသမ္ပတ္တိဝသေန အကုပ္ပံ ဟောတိ.
အနုဿာဝနဝသေန အကုပ္ပတာယပိ ဝတ္ထုသံဃပုဂ္ဂလာနံ အပရာမသနာနိ၊ သာဝနာယ ဟာပနံ၊ အကာလေ သာဝနန္တိ ဣမေ ပဉ္စ အနုဿာဝနဒေါသာ. တတ္ထ ဝတ္ထာဒီနံ အပရာမသနာနိ ဉတ္တိယံ ဝုတ္တသဒိသာနေဝ. တီသု ပန အနုဿာဝနာသု ယတ္ထ ကတ္ထစိ ဧတေသံ အပရာမသနံ အပရာမသနမေဝ. သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ ပန ကမ္မဝါစံ အဝတွာ စတုက္ခတ္တုံ ဉတ္တိကိတ္တနမေဝ၊ အထ ဝါ ပန ကမ္မဝါစာဗ္ဘန္တရေ အက္ခရဿ ဝါ ပဒဿ ဝါ အနုစ္စာရဏံ ဝါ ဒုရုစ္စာရဏံ ဝါ သာဝနာယ ဟာပနံ နာမ. သာဝနာယ အနောကာသေ ပဌမံ ဉတ္တိံ အဋ္ဌပေတွာ အနုဿာဝနကရဏံ အကာလေ သာဝနံ နာမ. ဣတိ ဣမေဟိ ဒေါသေဟိ ဝိမုတ္တာယ အနုဿာဝနာယ သမ္ပန္နံ အနုဿာဝနသမ္ပတ္တိဝသေန အကုပ္ပံ ဟောတိ.
ပုဗ္ဗေ ဝုတ္တံ ဝိပတ္တိသီမာလက္ခဏံ သမတိက္ကန္တာယ ပန သီမာယ ကတံ သီမာသမ္ပတ္တိဝသေန အကုပ္ပံ ဟောတိ. ယာဝတိကာ ဘိက္ခူ ကမ္မပ္ပတ္တာ၊ တေသံ အနာဂမနံ၊ ဆန္ဒာရဟာနံ ဆန္ဒဿ အနာဟရဏံ၊ သမ္မုခီဘူတာနံ ပဋိက္ကောသနန္တိ ဣမေ ပန တယော ပရိသာဒေါသာ၊ တေဟိ ဝိမုတ္တာယ ပရိသာယ ကတံ ပရိသာသမ္ပတ္တိဝသေန အကုပ္ပံ ဟောတိ. ကာရဏာရဟတ္တာ ပန သတ္ထု သာသနာရဟတ္တာ ဌာနာရဟံ နာမ ဟောတိ. ဣတိ ယော ဣမိနာ ဧဝံ အကုပ္ပေန ဌာနာရဟေန ဉတ္တိစတုတ္ထေန ဥပသမ္ပဒါကမ္မေန ဥပသမ္ပန္နော၊ အယံ ဣဓ ‘‘ဘိက္ခူ’’တိ အဓိပ္ပေတော. ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇေသု ပန အညေပိ သင်္ဂဟံ ဂစ္ဆန္တိ.
ဘိက္ခူနံ သိက္ခာသာဇီဝသမာပန္နောတိ ယာ ဘိက္ခူနံ အဓိသီလသင်္ခါတာ သိက္ခာ၊ တဉ္စ၊ ယတ္ထ စေတေ သဟ ဇီဝန္တိ၊ ဧကဇီဝိကာ သဘာဂဝုတ္တိနော ဟောန္တိ၊ တံ ဘဂဝတာ ပညတ္တံ သိက္ခာပဒသင်္ခါတံ သာဇီဝဉ္စ၊ တတ္ထ သိက္ခနဘာဝေန သမာပန္နောတိ ဘိက္ခူနံ သိက္ခာသာဇီဝသမအာပန္နော. သမာပန္နောတိ သိက္ခဉ္စ ပရိပူရေန္တော သာဇီဝဉ္စ အဝီတိက္ကမန္တော ဟုတွာ တဒုဘယံ ဥပဂတောတိ အတ္ထော. သိက္ခံ အပစ္စက္ခာယ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာတိ ယံ သိက္ခံ သမာပန္နော၊ တံ အပဋိက္ခိပိတွာ၊ ယဉ္စ သာဇီဝံ သမာပန္နော၊ တသ္မိံ ဒုဗ္ဗလဘာဝံ အပ္ပကာသေတွာ. တတ္ထ စိတ္တခေတ္တကာလပယောဂပုဂ္ဂလဝိဇာနနဝသေန သိက္ခာယ ပစ္စက္ခာနံ ဉတွာ တဒဘာဝေန အပစ္စက္ခာနံ ဝေဒိတဗ္ဗံ. ကထံ? ဥပသမ္ပန္နဘာဝတော စဝိတုကာမတာစိတ္တေနေဝ ဟိ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န ဒဝါ ဝါ ရဝါ ဝါ ဘဏန္တဿ. ဧဝံ စိတ္တဝသေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န တဒဘာဝေန. တထာ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမိ၊ ဓမ္မံ ပစ္စက္ခာမိ၊ သံဃံ ပစ္စက္ခာမိ၊ သိက္ခံ၊ ဝိနယံ၊ ပါတိမောက္ခံ၊ ဥဒ္ဒေသံ၊ ဥပဇ္ဈာယံ၊ အာစရိယံ၊ သဒ္ဓိဝိဟာရိကံ၊ အန္တေဝါသိကံ၊ သမာနုပဇ္ဈာယကံ၊ သမာနာစရိယကံ၊ သဗြဟ္မစာရိံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တာနံ ဗုဒ္ဓါဒီနံ စုဒ္ဒသန္နံ၊ ‘‘ဂိဟီတိ မံ ဓာရေဟိ၊ ဥပါသကော၊ အာရာမိကော၊ သာမဏေရော၊ တိတ္ထိယော၊ တိတ္ထိယသာဝကော၊ အသမဏော၊ ‘အသကျပုတ္တိယော’တိ မံ ဓာရေဟီ’’တိ ဧဝံ ဝုတ္တာနံ ဂိဟိအာဒီနံ အဋ္ဌန္နဉ္စာတိ ဣမေသံ ဒွါဝီသတိယာ ခေတ္တပဒါနံ ယဿ ကဿစိ သဝေဝစနဿ ဝသေန တေသု ယံကိဉ္စိ ဝတ္တုကာမဿ ယံကိဉ္စိ ဝဒတော သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န ရုက္ခာဒီနံ အညတရဿ နာမံ ဂဟေတွာ ပစ္စာစိက္ခန္တဿ. ဧဝံ ခေတ္တဝသေန ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န တဒဘာဝေန.
တတ္ထ ယဒေတံ ‘‘ပစ္စက္ခာမီ’’တိ စ၊ ‘‘မံ ဓာရေဟီ’’တိ (ပါရာ. ၅၁) စ ဝုတ္တံ ဝတ္တမာနကာလဝစနံ၊ ယာနိ စ ‘‘အလံ မေ ဗုဒ္ဓေန၊ ကိံ နု မေ ဗုဒ္ဓေန၊ န မမတ္ထော ဗုဒ္ဓေန၊ သုမုတ္တာဟံ ဗုဒ္ဓေနာ’’တိအာဒိနာ (ပါရာ. ၅၂) နယေန အာချာတဝသေန ကာလံ အနာမသိတွာ ပုရိမေဟိ စုဒ္ဒသဟိ ပဒေဟိ သဒ္ဓိံ ယောဇေတွာ ဝုတ္တာနိ ‘‘အလံ မေ’’တိအာဒီနိ စတ္တာရိ ပဒါနိ၊ တေသံယေဝ စ သဝေဝစနာနံ ဝသေန ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န ‘‘ပစ္စက္ခာသိ’’န္တိ ဝါ ‘‘ပစ္စက္ခိဿ’’န္တိ ဝါ ‘‘မံ ဓာရေသီ’’တိ ဝါ ‘‘မံ ဓာရေဿတီ’’တိ ဝါ ‘‘ယံနူနာဟံ ပစ္စက္ခေယျ’’န္တိ (ပါရာ. ၄၅) ဝါတိအာဒီနိ အတီတာနာဂတပရိကပ္ပဝစနာနိ ဘဏန္တဿ. ဧဝံ ဝတ္တမာန ကာလဝသေန စေဝ အနာမဋ္ဌကာလဝသေန စ ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န တဒဘာဝေန.
ပယောဂေါ ပန ဒုဝိဓော ကာယိကော စ ဝါစသိကော စ. တတ္ထ ‘‘ဗုဒ္ဓံ ပစ္စက္ခာမီ’’တိအာဒိနာ (ပါရာ. ၅၁) နယေန ယာယ ကာယစိ ဘာသာယ ဝစီဘေဒံ ကတွာ ဝါစသိကပ္ပယောဂေနေဝ ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န အက္ခရလိခနံ ဝါ ဟတ္ထမုဒ္ဒါဒိဒဿနံ ဝါ ကာယပ္ပယောဂံ ကရောန္တဿ. ဧဝံ ဝါစသိကပ္ပယောဂေနေဝ ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န တဒဘာဝေန.
ပုဂ္ဂလော ပန ဒုဝိဓော – ယော စ ပစ္စက္ခာတိ၊ ယဿ စ ပစ္စက္ခာတိ. တတ္ထ ယော ပစ္စက္ခာတိ၊ သော သစေ ဥမ္မတ္တကခိတ္တစိတ္တဝေဒနာဋ္ဋာနံ အညတရော န ဟောတိ. ယဿ ပန ပစ္စက္ခာတိ၊ သော သစေ မနုဿဇာတိကော ဟောတိ၊ န စ ဥမ္မတ္တကာဒီနံ အညတရော၊ သမ္မုခီဘူတော စ သိက္ခာပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ. န ဟိ အသမ္မုခီဘူတဿ ဒူတေန ဝါ ပဏ္ဏေန ဝါ အာရောစနံ ရုဟတိ. ဧဝံ ယထာဝုတ္တပုဂ္ဂလဝသေန ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န တဒဘာဝေန.
ဝိဇာနနမ္ပိ နိယမိတာနိယမိတဝသေန ဒုဝိဓံ. တတ္ထ ယဿ ယေသံ ဝါ နိယမေတွာ ‘‘ဣမဿ၊ ဣမေသံ ဝါ အာရောစေမီ’’တိ ဝဒတိ၊ သစေ တေ ယထာ ပကတိယာ လောကေ မနုဿာ ဝစနံ သုတွာ အာဝဇ္ဇနသမယေ ဇာနန္တိ၊ ဧဝံ တဿ ဝစနာနန္တရမေဝ တဿ ‘‘အယံ ဥက္ကဏ္ဌိတော’’တိ ဝါ ‘‘ဂိဟိဘာဝံ ပတ္ထယတီ’’တိ ဝါ ယေန ကေနစိ အာကာရေန သိက္ခာပစ္စက္ခာနဘာဝံ ဇာနန္တိ၊ ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. အထ အပရဘာဂေ ‘‘ကိံ ဣမိနာ ဝုတ္တ’’န္တိ စိန္တေတွာ ဇာနန္တိ၊ အညေ ဝါ ဇာနန္တိ၊ အပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. အနိယမေတွာ အာရောစေန္တဿ ပန သစေ ဝုတ္တနယေန ယော ကောစိ မနုဿဇာတိကော ဝစနတ္ထံ ဇာနာတိ၊ ပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. ဧဝံ ဝိဇာနနဝသေန ပစ္စက္ခာနံ ဟောတိ၊ န တဒဘာဝေန. ယော ပန အန္တမသော ဒဝါယပိ ပစ္စက္ခာတိ၊ တေန အပစ္စက္ခာတာဝ ဟောတိ သိက္ခာ. ဣတိ ဣမေသံ ဝုတ္တပ္ပကာရာနံ စိတ္တာဒီနံ ဝါ ဝသေန၊ သဗ္ဗသော ဝါ ပန အပစ္စက္ခာနေန သိက္ခံ အပစ္စက္ခာယ သိက္ခာပစ္စက္ခာနဿေဝ စ အတ္ထဘူတံ ဧကစ္စံ ဒုဗ္ဗလျံ အနာဝိကတွာ.
မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျာတိ ဧတ္ထ မေထုနံ ဓမ္မန္တိ ရာဂပရိယုဋ္ဌာနေန သဒိသာနံ ဥဘိန္နံ ဓမ္မံ. ပဋိသေဝေယျာတိ ပဋိသေဝေယျ အဇ္ဈာပဇ္ဇေယျ. အန္တမသောတိ သဗ္ဗန္တိမေန ပရိစ္ဆေဒေန. တိရစ္ဆာနဂတာယပီတိ ပဋိသန္ဓိဝသေန တိရစ္ဆာနေသု ဂတာယပိ၊ အယမေတ္ထ အနုပညတ္တိ. ပါရာဇိကော ဟောတီတိ ပရာဇိတော ဟောတိ၊ ပရာဇယံ အာပန္နော. အသံဝါသောတိ ပကတတ္တာ ဘိက္ခူ သဟ ဝသန္တိ ဧတ္ထာတိ ဧကကမ္မာဒိကောဝ တိဝိဓောပိ ဝိဓိ သံဝါသော နာမ၊ သော တေန သဒ္ဓိံ နတ္ထီတိ အသံဝါသော. သံဃကမ္မေသု ဟိ ဧသ ဂဏပူရကောပိ န ဟောတိ၊ အယံ တာဝ ပဒဝဏ္ဏနာ.
အယံ ပနေတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော – မနုဿာမနုဿတိရစ္ဆာနဂတဝသေန ဟိ တိဿော ဣတ္ထိယော၊ တာသံ ဝစ္စမဂ္ဂပဿာဝမဂ္ဂမုခမဂ္ဂဝသေန တယော တယော ကတွာ နဝ မဂ္ဂါ၊ တထာ ဥဘတောဗျဉ္ဇနကာနံ. ပုရိသာနံ ပန ဝစ္စမဂ္ဂမုခမဂ္ဂဝသေန ဒွေ ဒွေ ကတွာ ဆ မဂ္ဂါ၊ တထာ ပဏ္ဍကာနန္တိ ဧဝံ တိံသ မဂ္ဂါ. တေသု အတ္တနော ဝါ ပရေသံ ဝါ ယဿ ကဿစိ မဂ္ဂဿ သန္ထတဿ ဝါ အသန္ထတဿ ဝါ၊ ပရေသံ ပန မတာနမ္ပိ အက္ခာယိတဿ ဝါ ယေဘုယျေန အက္ခာယိတဿ ဝါ ပကတိဝါတေန အသံဖုဋ္ဌေ အလ္လောကာသေ ယော ဘိက္ခု ဧကတိလဗီဇမတ္တမ္ပိ အတ္တနော အင်္ဂဇာတံ သန္ထတံ ဝါ အသန္ထတံ ဝါ သေဝနစိတ္တေန ပဝေသေတိ၊ ပရေန ဝါ ပဝေသိယမာနေ ပဝေသနပဝိဋ္ဌဋ္ဌိတဥဒ္ဓရဏေသု ယံကိဉ္စိ သာဒိယတိ၊ အယံ ပါရာဇိကာပတ္တိံ အာပန္နော နာမ ဟောတိ၊ အယံ တာဝေတ္ထ အသာဓာရဏဝိနိစ္ဆယော. သဗ္ဗသိက္ခာပဒါနံ ပန သာဓာရဏဝိနိစ္ဆယတ္ထံ အယံ မာတိကာ –
နိဒါနံ ပုဂ္ဂလံ ဝတ္ထုံ၊ ပညတ္တိဝိဓိမေဝ စ၊
အာဏတ္တာပတ္တိနာပတ္တိ-ဝိပတ္တိံ အင်္ဂမေဝ စ.
သမုဋ္ဌာနဝိဓိံ ကိရိယာ-သညာစိတ္တေဟိ နာနတ္တံ၊
ဝဇ္ဇကမ္မပ္ပဘေဒဉ္စ၊ တိကဒွယဝိဓိံ တထာ.
လက္ခဏံ သတ္တရသဓာ၊ ဌိတံ သာဓာရဏံ ဣဒံ၊
ဉတွာ ယောဇေယျ မေဓာဝီ၊ တတ္ထ တတ္ထ ယထာရဟန္တိ.
တတ္ထ နိဒါနံ နာမ ဝေသာလိ-ရာဇဂဟ-သာဝတ္ထိ-အာဠဝိ-ကောသမ္ဗိ-သဂ္ဂ-ဘဂ္ဂါနံ ဝသေန သတ္တဝိဓံ ပညတ္တိဋ္ဌာနံ၊ ဣဒဉှိ သဗ္ဗသိက္ခာပဒါနံ နိဒါနံ. ပုဂ္ဂလော နာမ ယံ ယံ အာရဗ္ဘ တံ တံ သိက္ခာပဒံ ပညတ္တံ. ဝတ္ထု နာမ တဿ တဿ ပုဂ္ဂလဿ အဇ္ဈာစာရော ဝုစ္စတိ. ပညတ္တိဝိဓိန္တိ ပညတ္တိအနုပညတ္တိအနုပ္ပန္နပညတ္တိသဗ္ဗတ္ထပညတ္တိပဒေသပညတ္တိသာဓာရဏပညတ္တိ အသာဓာရဏပညတ္တိဧကတောပညတ္တိဥဘတောပညတ္တိဝသေန နဝဝိဓာ ပညတ္တိ. တတ္ထ အနုပ္ပန္နပညတ္တိ နာမ အနုပ္ပန္နေ ဒေါသေ ပညတ္တာ၊ သာ အဋ္ဌဂရုဓမ္မပ္ပဋိဂ္ဂဟဏဝသေန (စူဠဝ. ၄၀၃) ဘိက္ခုနီနံယေဝ အာဂတာ၊ အညတြ နတ္ထိ. ဝိနယဓရပဉ္စမေန (မဟာဝ. ၂၅၉) ဂဏေန ဥပသမ္ပဒါ၊ ဂဏင်္ဂဏူပါဟနာ (မဟာဝ. ၂၅၉) ဓုဝနှာနံ စမ္မတ္ထရဏန္တိ ဧတေသံ ဝသေန စတုဗ္ဗိဓာ ပဒေသပညတ္တိ နာမ. မဇ္ဈိမဒေသေယေဝ ဟိ ဧတေဟိ အာပတ္တိ ဟောတိ၊ တေသုပိ ဓုဝနှာနံ ပဋိက္ခေပမတ္တမေဝ ပါတိမောက္ခေ အာဂတံ၊ တတော အညာ ပဒေသပညတ္တိ နာမ နတ္ထိ. သဗ္ဗာနိ သဗ္ဗတ္ထပညတ္တိယေဝ ဟောန္တိ၊ သာဓာရဏပညတ္တိဒုကဉ္စ ဧကတောပညတ္တိဒုကဉ္စ အတ္ထတော ဧကံ၊ တသ္မာ အနုပ္ပန္နပညတ္တိဉ္စ သဗ္ဗတ္ထပညတ္တိဒုကဉ္စ ဧကတောပညတ္တိဒုကဉ္စ ဌပေတွာ သေသာနံ စတဿန္နံ ပညတ္တီနံ ဝသေန သဗ္ဗတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. အာဏတ္တာပတ္တိနာပတ္တိဝိပတ္တိန္တိဧတ္ထ အာဏတ္တီတိအာဏာပနာ ဝုစ္စတိ. အာပတ္တီတိ ပုဗ္ဗပ္ပယောဂါဒိဝသေန အာပတ္တိဘေဒေါ. အနာပတ္တီတိ အဇာနနာဒိဝသေန အနာပတ္တိ. ဝိပတ္တီတိ သီလအာစာရဒိဋ္ဌိအာဇီဝဝိပတ္တီနံ အညတရာ. ဣတိ ဣမာသံ အာဏတ္တာဒီနမ္ပိ ဝသေန သဗ္ဗတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. အင်္ဂန္တိ သဗ္ဗသိက္ခာပဒေသု အာပတ္တီနံ အင်္ဂံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.
သမုဋ္ဌာနဝိဓိန္တိ သဗ္ဗာပတ္တီနံ ကာယော ဝါစာ ကာယဝါစာ ကာယစိတ္တံ ဝါစာစိတ္တံ ကာယဝါစာစိတ္တန္တိ ဣမာနိ ဧကင်္ဂိကဒွင်္ဂိကတိဝင်္ဂိကာနိ. ဆ သမုဋ္ဌာနာနိ နာမ ယာနိ ‘‘သိက္ခာပဒသမဥဋ္ဌာနာနီ’’တိပိ ဝုစ္စန္တိ. တတ္ထ ပုရိမာနိ တီဏိ အစိတ္တကာနိ၊ ပစ္ဆိမာနိ သစိတ္တကာနိ. တေသု ဧကေန ဝါ ဒွီဟိ ဝါ တီဟိ ဝါ စတူဟိ ဝါ ဆဟိ ဝါ သမုဋ္ဌာနေဟိ အာပတ္တိယော သမုဋ္ဌဟန္တိ၊ ပဉ္စသမုဋ္ဌာနာ နာမ နတ္ထိ. တတ္ထ ဧကသမုဋ္ဌာနာ နာမ စတုတ္ထေန စ ပဉ္စမေန စ ဆဋ္ဌေန စ သမုဋ္ဌာနေန သမုဋ္ဌာတိ၊ န အညေန. ဒွိသမုဋ္ဌာနာ နာမ ပဌမစတုတ္ထေဟိ စ ဒုတိယပဉ္စမေဟိ စ တတိယဆဋ္ဌေဟိ စ စတုတ္ထဆဋ္ဌေဟိ စ ပဉ္စမဆဋ္ဌေဟိ စ သမုဋ္ဌာနေဟိ၊ သမုဋ္ဌာတိ၊ န အညေဟိ. တိသမုဋ္ဌာနာ နာမ ပဌမေဟိ စ တီဟိ၊ ပစ္ဆိမေဟိ စ တီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ န အညေဟိ. စတုသမုဋ္ဌာနာ နာမ ပဌမတတိယစတုတ္ထဆဋ္ဌေဟိ စ ဒုတိယတတိယပဉ္စမဆဋ္ဌေဟိ စ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ န အညေဟိ. ဆ သမုဋ္ဌာနာ နာမ ဆဟိပိ သမုဋ္ဌာတိ.
ဧဝံ –
တိဓာ ဧကသမုဋ္ဌာနာ၊ ပဉ္စဓာ ဒွိသမုဋ္ဌိတာ၊
ဒွိဓာ တိစတုရော ဌာနာ၊ ဧကဓာ ဆသမုဋ္ဌိတာတိ.
သမုဋ္ဌာနဝသေန သဗ္ဗာဝ တေရသ အာပတ္တိယော ဟောန္တိ (စူဠဝ. ၁၆၅ အာဒယော)၊ တာ ပဌမပညတ္တိသိက္ခာပဒဝသေန သမုဋ္ဌာနတော တေရသ နာမာနိ လဘန္တိ ပဌမပါရာဇိကသမုဋ္ဌာနာ၊ အဒိန္နာဒါန-သဉ္စရိတ္တ-သမနုဘာသန-ကထိန-ဧဠကလောမ-ပဒသောဓမ္မ-အဒ္ဓါန-ထေယျသတ္ထ-ဓမ္မဒေသနာဘူတာရောစန-စောရိဝုဋ္ဌာပန-အနနုညာတသမုဋ္ဌာနာတိ. တတ္ထ ယာ ကာယစိတ္တတော သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ ပဌမပါရာဇိကသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ သစိတ္တကေဟိ တီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ အဒိန္နာဒါနသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ဆဟိပိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ သဉ္စရိတ္တသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ဆဋ္ဌေနေဝ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ သမနုဘာသနသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ တတိယဆဋ္ဌေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ ကထိနသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ပဌမစတုတ္ထေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ ဧဠကလောမသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ဒုတိယပဉ္စမေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ ပဒသောဓမ္မသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ပဌမတတိယစတုတ္ထဆဋ္ဌေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ အဒ္ဓါနသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ စတုတ္ထဆဋ္ဌေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ ထေယျသတ္ထသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ပဉ္စမေနေဝ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ ဓမ္မဒေသနာသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ အစိတ္တကေဟိ တီဟိ သမုဋ္ဌာနေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ ဘူတာရောစနသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ပဉ္စမဆဋ္ဌေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ စောရိဝုဋ္ဌာပနသမုဋ္ဌာနာ နာမ. ယာ ဒုတိယတတိယပဉ္စမဆဋ္ဌေဟိ သမုဋ္ဌာတိ၊ အယံ အနနုညာတသမုဋ္ဌာနာ နာမာတိ. ဣတိ ဣမဿ သမုဋ္ဌာနဝိဓိနောပိ ဝသေန သဗ္ဗတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော.
ကိရိယာသညာစိတ္တေဟိ နာနတ္တန္တိ ဧတေဟိ ကိရိယာဒီဟိ သဗ္ဗာပတ္တီနံ နာနာဘာဝံ ဉတွာ သဗ္ဗတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. သဗ္ဗာပတ္တိယော ဟိ ကိရိယာဝသေန ပဉ္စဝိဓာ ဟောန္တိ၊ သေယျထိဒံ – အတ္ထာပတ္တိ ကိရိယတော သမုဋ္ဌာတိ၊ အတ္ထိ အကိရိယတော၊ အတ္ထိ ကိရိယာကိရိယတော၊ အတ္ထိ သိယာ ကိရိယတော သိယာ အကိရိယတော၊ အတ္ထိ သိယာ ကိရိယတော သိယာ ကိရိယာကိရိယတောတိ. တတ္ထ ယာ ကာယေန ဝါ ဝါစာယ ဝါ ပထဝိခဏနာဒီသု (ပစိ. ၈၄) ဝိယ ဝီတိက္ကမံ ကရောန္တဿ ဟောတိ၊ အယံ ကိရိယတော သမုဋ္ဌာတိ နာမ. ယာ ကာယဝါစာဟိ ကတ္တဗ္ဗံ အကရောန္တဿ ဟောတိ ပဌမကထိနာပတ္တိ (ပါရာ. ၄၅၉ အာဒယော) ဝိယ၊ အယံ အကိရိယတော သမုဋ္ဌာတိ နာမ. ယာ ကရောန္တဿ စ အကရောန္တဿ စ ဟောတိ အညာတိကာယ ဘိက္ခုနိယာ ဟတ္ထတော စီဝရပ္ပဋိဂ္ဂဟဏာပတ္တိ (ပါရာ. ၅၀၈-၅၁၁) ဝိယ၊ အယံ ကိရိယာကိရိယတော သမုဋ္ဌာတိ နာမ. ယာ သိယာ ကရောန္တဿ စ၊ သိယာ အကရောန္တဿ စ ဟောတိ ရူပိယပ္ပဋိဂ္ဂဟဏာပတ္တိ (ပါရာ. ၅၈၂) ဝိယ၊ အယံ သိယာ ကိရိယတော သိယာ အကိရိယတော သမုဋ္ဌာတိ နာမ. ယာ သိယာ ကရောန္တဿ စ သိယာ ကရောန္တာကရောန္တဿ စ ဟောတိ ကုဋိကာရာပတ္တိ (ပါရာ. ၃၄၂ အာဒယော) ဝိယ၊ အယံ သိယာ ကိရိယတော သိယာ ကိရိယာကိရိယတော သမုဋ္ဌာတိ နာမ.
သဗ္ဗာပတ္တိယော စ သညာဝသေန ဒုဝိဓာ ဟောန္တိ သညာဝိမောက္ခာ နောသညာဝိမောက္ခာတိ. တတ္ထ ယတော ဝီတိက္ကမသညာယ အဘာဝေန မုစ္စတိ၊ အယံ သညာဝိမောက္ခာ၊ ဣတရာ နောသညာဝိမောက္ခာ. ပုန စ သဗ္ဗာပိ စိတ္တဝသေန ဒုဝိဓာ ဟောန္တိ သစိတ္တကာ အစိတ္တကာ စာတိ. တတ္ထ ယာ သစိတ္တကသမုဋ္ဌာနဝသေနေဝ သမုဋ္ဌာတိ အယံ သစိတ္တကာ. ယာ အစိတ္တကေန ဝါ သစိတ္တကမိဿကေန ဝါ သမုဋ္ဌာတိ အယံ အစိတ္တကာ.
ဝဇ္ဇကမ္မပ္ပဘေဒန္တိ ဧတ္ထ သဗ္ဗာပတ္တိယော ဝဇ္ဇဝသေန ဒုဝိဓာ ဟောန္တိ လောကဝဇ္ဇာ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇာ စာတိ. တတ္ထ ယဿာ သစိတ္တကပက္ခေ စိတ္တံ အကုသလမေဝ ဟောတိ၊ အယံ လောကဝဇ္ဇာ၊ သေသာ ပဏ္ဏတ္တိဝဇ္ဇာ. သဗ္ဗာ စ ကာယကမ္မဝစီကမ္မတဒုဘယဝသေန တိဝိဓာ ဟောန္တိ. တတ္ထ ကာယဒွါရေ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ ကာယကမ္မန္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဝစီဒွါရေ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ ဝစီကမ္မန္တိ ဝုစ္စတိ၊ ဥဘယတ္ထ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗာ ကာယကမ္မံ ဝစီကမ္မဉ္စာတိ၊ မနောဒွါရေ အာပတ္တိ နာမ နတ္ထိ. ဣတိ ဣမိနာ ဝဇ္ဇကမ္မပ္ပဘေဒေနာပိ သဗ္ဗတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော.
တိကဒွယဝိဓိန္တိ ကုသလတ္တိကဝေဒနာတ္တိကဝိဓိံ. အာပတ္တိံ အာပဇ္ဇမာနော ဟိ အကုသလစိတ္တော ဝါ အာပဇ္ဇတိ ကုသလာဗျာကတစိတ္တော ဝါ၊ တထာ ဒုက္ခဝေဒနာသမင်္ဂီ ဝါ ဣတရဝေဒနာဒွယသမင်္ဂီ ဝါ. ဧဝံ သန္တေပိ သဗ္ဗသိက္ခာပဒေသု အကုသလစိတ္တဝသေန ဧကံ စိတ္တံ၊ ကုသလာဗျာကတစိတ္တဝသေန ဒွေ စိတ္တာနိ၊ သဗ္ဗေသံ ဝသေန တီဏိ စိတ္တာနိ. ဒုက္ခဝေဒနာဝသေန ဧကာ ဝေဒနာ၊ သုခဥပေက္ခာဝသေန ဒွေ၊ သဗ္ဗာသံ ဝသေန တိဿော ဝေဒနာတိ. အယမေဝ ပဘေဒေါ လဗ္ဘတိ၊ န အညော.
လက္ခဏံ သတ္တရသဓာ၊ ဌိတံ သာဓာရဏံ ဣဒံ၊ ဉတွာတိ ဣဒံ နိဒါနာဒိဝေဒနာတ္တိကပရိယောသာနံ သတ္တရသပ္ပကာရံ လက္ခဏံ ဇာနိတွာ ယောဇေယျ မေဓာဝီ. တတ္ထ တတ္ထ ယထာရဟန္တိ ပဏ္ဍိတော ဘိက္ခု တသ္မိံ တသ္မိံ သိက္ခာပဒေ ဣဒံ လက္ခဏံ ယထာနုရူပံ ယောဇေယျာတိ အတ္ထော. တံ ပန အယောဇိတံ ဒုဗ္ဗိဇာနံ ဟောတိ၊ တသ္မာ နံ သဗ္ဗသိက္ခာပဒါနံ အသာဓာရဏဝိနိစ္ဆယပရိယောသာနေ ဣမံ မာတိကံ အနုဒ္ဓရိတွာဝ ယောဇေတွာ ဒဿယိဿာမ.
ဣဓ ပနဿ အယံ ယောဇနာ – ဣဒံ ဝေသာလိယံ သုဒိန္နတ္ထေရံ အာရဗ္ဘ မေထုနဝီတိက္ကမဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တံ. ‘‘မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျာ’’တိ အယမေတ္ထ ပညတ္တိ၊ ‘‘သိက္ခံ အပစ္စက္ခာယာ’’တိ စ ‘‘အန္တမသော တိရစ္ဆာနဂတာယပီ’’တိ စ ဒွေ အနုပညတ္တိယော. အနုပညတ္တိ စ နာမေသာ အာပတ္တိကရာ စ ဟောတိ အညဝါဒကသိက္ခာပဒါဒီသု (ပါစိ. ၉၅ အာဒယော) ဝိယ၊ အနာပတ္တိကရာ စ အညတြ သုပိနန္တာတိအာဒီသု (ပါရာ. ၂၃၆-၂၃၇) ဝိယ၊ အာပတ္တိဥပတ္ထမ္ဘကရာ စ အဒိန္နာဒါနာဒီသု (ပါရာ. ၉၁) ဝိယ၊ ဣဓ ပန ဥပတ္ထမ္ဘကရာတိ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ဣတော ပရံ ပန ယတ္ထ အနုပညတ္တိ အတ္ထိ၊ တတ္ထ ‘‘အယံ အနုပညတ္တီ’’တိ ဧတ္တကမေဝ ဒဿယိဿာမ. ဌပေတွာ ပန အနုပညတ္တိံ အဝသေသာ ပညတ္တိယေဝါတိ သဗ္ဗတ္ထ ဝိနိစ္ဆယော ဝေဒိတဗ္ဗော. ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ဥပ္ပန္နဝတ္ထုသ္မိံယေဝ ‘‘ယာ ပန ဘိက္ခုနီ ဆန္ဒသော မေထုနံ ဓမ္မံ ပဋိသေဝေယျာ’’တိ ဧဝံ ဘိက္ခုနီနမ္ပိ ပညတ္တိတော သာဓာရဏပညတ္တိ. အာဏတ္တိယာ အနာပဇ္ဇနတော အနာဏတ္တိကံ. ဘိက္ခုံ ပန အာဏာပေန္တော အကပ္ပိယသမာဒါနာပတ္တိတော န မုစ္စတိ၊ မေထုနရာဂေန ကာယသံသဂ္ဂေ ဒုက္ကဋံ၊ ဇီဝမာနကသရီရဿ ဝုတ္တပ္ပကာရေ မဂ္ဂေ သစေပိ တစာဒီနိ အနဝသေသေတွာ သဗ္ဗသော ဆိန္နေ နိမိတ္တသဏ္ဌာနမတ္တံ ပညာယတိ၊ တတ္ထ အန္တမသော အင်္ဂဇာတေ ဥဋ္ဌိတံ အနဋ္ဌကာယပ္ပသာဒံ ပီဠကံ ဝါ စမ္မခိလံ ဝါ ပဝေသေန္တဿာပိ သေဝနစိတ္တေ သတိ ပါရာဇိကံ၊ နဋ္ဌကာယပ္ပသာဒံ သုက္ခပီဠကံ ဝါ မတစမ္မံ ဝါ လောမံ ဝါ ပဝေသေန္တဿ ဒုက္ကဋံ၊ သစေ နိမိတ္တသဏ္ဌာနမတ္တမ္ပိ အနဝသေသေတွာ သဗ္ဗသော မဂ္ဂေါ ဥပ္ပါဋိတော၊ တတ္ထ ဥပက္ကမတော ဝဏသင်္ခေပဝသေန ထုလ္လစ္စယံ၊ တထာ မနုဿာနံ အက္ခိနာသာကဏ္ဏစ္ဆိဒ္ဒဝတ္ထိကောသေသု သတ္ထကေန ကတဝဏေ ဝါ၊ ဟတ္ထိအဿာဒီနဉ္စ တိရစ္ဆာနာနံ ဝတ္ထိကောသနာသာပုဋေသု ထုလ္လစ္စယံ. တိရစ္ဆာနာနံ ပန အက္ခိကဏ္ဏနာသာဝဏေသု အဟိမစ္ဆာဒီနံ ပဝေသနပ္ပမာဏဝိရဟိတေ အဏုနိမိတ္တေ သဗ္ဗေသဉ္စ ဥပကစ္ဆကာဒီသု သေသသရီရေသု ဒုက္ကဋံ. မတသရီရေ နိမိတ္တေ ဥပဍ္ဎက္ခာယိတတော ပဋ္ဌာယ ယာဝ န ကုထိတံ ဟောတိ၊ တာဝ ထုလ္လစ္စယံ. ကုထိတေ ဒုက္ကဋံ၊ တထာ ဝဋ္ဋကတေ မုခေ အစ္ဆုပန္တံ အင်္ဂဇာတံ ပဝေသေန္တဿ ဒုက္ကဋံ. ဩဋ္ဌတော ဗဟိ နိက္ခန္တဇိဝှါယ ဝါ ဒန္တေသု ဝါ ထုလ္လစ္စယံ. နိမိတ္တတော ဗဟိ ပတိတမံသပေသိယံ ဒုက္ကဋန္တိ အယမေတ္ထ အာပတ္တိဘေဒေါ.
အဇာနန္တဿ အသာဒိယန္တဿ ဥမ္မတ္တကဿ ခိတ္တစိတ္တဿ ဝေဒနာဋ္ဋဿ အာဒိကမ္မိကာနဉ္စ အနာပတ္တိ. ဧတ္ထ ပန ယော နိဒ္ဒံ ဩက္ကန္တတ္တာ ပရေန ကတမ္ပိ ဥပက္ကမံ န ဇာနာတိ၊ သော အဇာနန္တော. ယော ဇာနိတွာပိ န သာဒိယတိ၊ သော အသာဒိယန္တော. ယော ပိတ္တဝသေန အတေကိစ္ဆံ ဥမ္မာဒံ ပတ္တော၊ သော ဥမ္မတ္တကော. ယက္ခေဟိ ကတစိတ္တဝိက္ခေပေါ ခိတ္တစိတ္တော. ဒွိန္နမ္ပိ စ ဧတေသံ အဂ္ဂိသုဝဏ္ဏဂူထစန္ဒနာဒီသု သမပ္ပဝတ္တိဘာဝေန အဇာနနဘာဝေါဝ ပမာဏံ. ယော အဓိမတ္တဝေဒနာယ အာတုရတ္တာ ကိဉ္စိ န ဇာနာတိ၊ သော ဝေဒနာဋ္ဋော. ယော တသ္မိံ တသ္မိံ ဝတ္ထုသ္မိံ အာဒိဘူတော၊ သော အာဒိကမ္မိကော. အယံ ပန အနာပတ္တိ. စတူသု ဝိပတ္တီသု သီလဝိပတ္တိ. တဿာ ဒွေ အင်္ဂါနိ သေဝနစိတ္တဉ္စ မဂ္ဂေန မဂ္ဂပဋိပါဒနဉ္စာတိ. သမုဋ္ဌာနာဒိတော ဣဒံ သိက္ခာပဒံ ပဌမပါရာဇိကသမုဋ္ဌာနံ၊ ကိရိယံ၊ သညာဝိမောက္ခံ၊ သစိတ္တကံ၊ လောကဝဇ္ဇံ၊ ကာယကမ္မံ၊ အကုသလစိတ္တံ၊ ဒွိဝေဒနန္တိ၊ ဣမာနိ စ သမုဋ္ဌာနာဒီနိ နာမ အာပတ္တိယာ ဟောန္တိ၊ န သိက္ခာပဒဿ. ဝေါဟာရသုခတ္ထံ ပန သဗ္ဗဋ္ဌကထာသု သိက္ခာပဒသီသေန ဒေသနာ အာဂတာ၊ တသ္မာ အညေသုပိ ဧဝရူပေသု ဌာနေသု ဗျဉ္ဇနေ အာဒရံ အကတွာ အဓိပ္ပေတမေဝ ဂဟေတဗ္ဗံ.
အတ္ထဉှိ နာထော သရဏံ အဝေါစ၊
န ဗျဉ္ဇနံ လောကဟိတော မဟေသီ.
တသ္မာ အကတွာ ရတိမက္ခရေသု၊
အတ္ထေ နိဝေသေယျ မတိံ မုတီမာတိ.
ပဌမပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.