၁. ပရိမဏ္ဍလသိက္ခာပဒဝဏ္ဏနာ

သေခိယေသု ပဌမေ ပရိမဏ္ဍလန္တိ သမန္တတော မဏ္ဍလံ. သိက္ခာ ကရဏီယာတိ ‘‘ဧဝံ နိဝါသေဿာမီ’’တိ အာရာမေပိ အန္တရဃရေပိ သဗ္ဗတ္ထ သိက္ခာ ကာတဗ္ဗာ၊ ဧတ္ထ စ ယသ္မာ ဝတ္တက္ခန္ဓကေ ဝုတ္တဝတ္တာနိပိ သိက္ခိတဗ္ဗတ္တာ သေခိယာနေဝ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ပါရာဇိကာဒီသု ဝိယ ပရိစ္ဆေဒေါ န ကတော. စာရိတ္တဝိနယဒဿနတ္ထဉ္စ ‘‘ယော ပန ဘိက္ခု ဩလမ္ဗေန္တော နိဝါသေယျ၊ ဒုက္ကဋ’’န္တိ ဧဝံ အာပတ္တိနာမေန အဝတွာ ‘‘သိက္ခာ ကရဏီယာ’’တိ ဧဝံ သဗ္ဗသိက္ခာပဒေသု ပါဠိ အာရောပိတာ၊ ပဒဘာဇနေ (ပါစိ. ၅၇၆) ပန ‘‘အာပတ္တိ ဒုက္ကဋဿာ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ သဗ္ဗတ္ထ အနာဒရိယကရဏေ ဒုက္ကဋံ ဝေဒိတဗ္ဗံ.

ဣဒါနိ ပရိမဏ္ဍလန္တိ ဧတ္ထ နာဘိမဏ္ဍလံ ပဋိစ္ဆာဒေတွာ ဇာဏုမဏ္ဍလဿ ဟေဋ္ဌာ ဇင်္ဃဋ္ဌိကတော ပဋ္ဌာယ အဋ္ဌင်္ဂုလမတ္တံ နိဝါသနံ ဩတာရေတွာ နိဝါသေန္တေန ပရိမဏ္ဍလံ နိဝတ္ထံ နာမ ဟောတိ၊ ဧဝံ အနိဝါသေတွာ အနာဒရိယေန ပုရတော ဝါ ပစ္ဆတော ဝါ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသေန္တဿ ဒုက္ကဋံ. န ကေဝလဉ္စ တဿေဝ၊ ယေ စညေ ‘‘တေန ခေါ ပန သမယေန ဆဗ္ဗဂ္ဂိယာ ဂိဟိနိဝတ္ထံ နိဝါသေန္တိ၊ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ မစ္ဆဝါလကံ စတုက္ကဏ္ဏကံ တာလဝဏ္ဋကံ သတဝလိကံ နိဝါသေန္တိ၊ သံဝလ္လိယံ နိဝါသေန္တီ’’တိ ခန္ဓကေ (စူဠဝ. ၂၈၀) နိဝါသနဒေါသာ ဝုတ္တာ၊ တထာ နိဝါသေန္တဿပိ ဒုက္ကဋမေဝ.

တတ္ထ ဟတ္ထိသောဏ္ဍကံ နာမ နာဘိမူလတော ဟတ္ထိသောဏ္ဍသဏ္ဌာနံ ဩလမ္ဗကံ ကတွာ နိဝတ္ထံ စောဠိကဣတ္ထီနံ နိဝါသနံ ဝိယ. မစ္ဆဝါလကံ နာမ ဧကတောဒသန္တံ ဧကတော ပါသန္တံ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝတ္ထံ. စတုက္ကဏ္ဏကံ နာမ ဥပရိ ဒွေ၊ ဟေဋ္ဌတော ဒွေတိ ဧဝံ စတ္တာရော ကဏ္ဏေ ဒဿေတွာ နိဝတ္ထံ. တာလဝဏ္ဋကံ နာမ တာလဝဏ္ဋာကာရေန သာဋကံ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝတ္ထံ. သတဝလိကံ နာမ ဒီဃသာဋကံ အနေကက္ခတ္တုံ ဩဘုဇိတွာ ဩဝဋ္ဋိကံ ကရောန္တေန နိဝတ္ထံ၊ ဝါမဒက္ခိဏပဿေသု ဝါ နိရန္တရံ ဝလိယော ဒဿေတွာ နိဝတ္ထံ. သစေ ပန ဇာဏုတော ပဋ္ဌာယ ဧကာ ဝါ ဒွေ ဝါ ဝလိယော ပညာယန္တိ၊ ဝဋ္ဋတိ. သံဝလ္လိယန္တိ မလ္လကမ္မကာရာဒီဟိ ဝိယ ကစ္ဆံ ဗန္ဓိတွာ နိဝတ္ထံ. ဧဝံ နိဝါသေတုံ ဂိလာနဿာပိ မဂ္ဂပ္ပဋိပန္နဿာပိ န ဝဋ္ဋတိ. ယမ္ပိ မဂ္ဂံ ဂစ္ဆန္တာ ဧကံ ဝါ ဒွေ ဝါ ကဏ္ဏေ ဥက္ခိပိတွာ အန္တရဝါသကဿ ဥပရိ လဂ္ဂန္တိ၊ အန္တော ဝါ ဧကံ ကာသာဝံ တထာ နိဝါသေတွာ ဗဟိ အပရံ နိဝါသေန္တိ၊ သဗ္ဗံ န ဝဋ္ဋတိ.

ဂိလာနော ပန အန္တောကာသာဝဿ ဩဝဋ္ဋိကံ ဒဿေတွာ အပရံ ဥပရိ နိဝါသေတုံ လဘတိ၊ အဂိလာနေန ဒွေ နိဝါသေန္တေန သဂုဏံ ကတွာ နိဝါသေတဗ္ဗာနိ. ဣတိ ဣမံ ခန္ဓကေ ပဋိက္ခိတ္တဉ္စ ဩလမ္ဗကဉ္စ သဗ္ဗံ ဝိဝဇ္ဇေတွာ ဝုတ္တလက္ခဏသမ္ပန္နံ နိဗ္ဗိကာရံ ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတဗ္ဗံ၊ တထာ အနိဝါသေတွာ ယံကိဉ္စိ ဝိကာရံ ကရောန္တဿ ဒုက္ကဋံ.

‘‘နိဒါနံ ပုဂ္ဂလံ ဝတ္ထု’’န္တိအာဒိကေ (ကင်္ခါ. အဋ္ဌ. ပဌမပါရာဇိကဝဏ္ဏနာ ) ပန ဝိနိစ္ဆယေ သုရုသုရုကာရကံ ကောသမ္ဗိယံ ပညတ္တံ၊ သာမိသေန ဟတ္ထေန ပါနီယထာလကသသိတ္ထကပတ္တဓောဝနပဋိသံယုတ္တဒွယံ ဘဂ္ဂေသု သမ္ဗဟုလေ ဘိက္ခူ အာရဗ္ဘ၊ သေသာနိ သဗ္ဗာနေဝ သာဝတ္ထိယံ ဆဗ္ဗဂ္ဂိယေ အာရဗ္ဘ ဩလမ္ဗေတွာ နိဝါသနာဒိဝတ္ထုသ္မိံ ပညတ္တာနိ. သူပေါဒနဝိညတ္တိယံ ဓမ္မဒေသနာဒီသု စ ဂိလာနဝသေန ဧကာ အနုပညတ္တိ၊ သဗ္ဗာနိ သာဓာရဏပညတ္တိယော၊ အနာဏတ္တိကာနိ၊ သဗ္ဗေသု ဒုက္ကဋမေဝ၊ အညော အာပတ္တိဘေဒေါ နတ္ထိ၊ ဝိပတ္တိဝိစာရဏာ ဝုတ္တာယေဝ၊ သမုဋ္ဌာနာဒီနိ သဗ္ဗေသံ အဝသာနေ ဒဿယိဿာမ. အနာပတ္တိမတ္တံ ပန အင်္ဂဉ္စ သဗ္ဗတ္ထ ဝတ္တဗ္ဗံ၊ တယိဒံ ဝုစ္စတိ. ဣမသ္မိံ တာဝ သိက္ခာပဒေ အသဉ္စိစ္စ၊ အဿတိယာ၊ အဇာနန္တဿ၊ ဂိလာနဿ၊ အာပဒါသု၊ ဥမ္မတ္တကာဒီနဉ္စ အနာပတ္တိ.

တတ္ထ အသဉ္စိစ္စာတိ ‘‘အပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေဿာမီ’’တိ ဧဝံ အသဉ္စိစ္စ၊ အထ ခေါ ‘‘ပရိမဏ္ဍလံယေဝ နိဝါသေဿာမီ’’တိ ဝိရဇ္ဈိတွာ အပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေန္တဿ အနာပတ္တိ. အဿတိယာတိ အညာဝိဟိတဿာပိ တထာ နိဝါသေန္တဿ အနာပတ္တိ. အဇာနန္တဿာတိ ပရိမဏ္ဍလံ နိဝါသေတုံ အဇာနန္တဿ အနာပတ္တိ၊ အပိစ နိဝါသနဝတ္တံ ဥဂ္ဂဟေတဗ္ဗံ. ယော ပန သုက္ခဇင်္ဃော ဝါ ဟောတိ မဟာပိဏ္ဍိကမံသော ဝါ၊ တဿ သာရုပ္ပတ္ထာယ အဋ္ဌင်္ဂုလာဓိကမ္ပိ ဩတာရေတွာ နိဝါသေတုံ ဝဋ္ဋတိ. ဂိလာနဿာတိ ယဿ ဇင်္ဃာယ ဝါ ပါဒေ ဝါ ဝဏော ဟောတိ၊ တဿ ဥက္ခိပိတွာ ဝါ ဩတာရေတွာ ဝါ နိဝါသေတုံ ဝဋ္ဋတိ. အာပဒါသူတိ ဝါဠာ ဝါ စောရာ ဝါ အနုဗန္ဓန္တိ၊ ဧဝရူပါသု အာပဒါသု အနာပတ္တိ. ဥမ္မတ္တကာဒယော ဝုတ္တနယာ ဧဝ. အနာဒရိယံ၊ အနာပတ္တိကာရဏာဘာဝေါ၊ အပရိမဏ္ဍလနိဝါသနန္တိ ဣမာနေတ္ထ တီဏိ အင်္ဂါနိ. ယထာ စေတ္ထ၊ ဧဝံ သဗ္ဗတ္ထ ပုရိမာနိ ဒွေ တတ္ထ တတ္ထ ဝုတ္တပ္ပဋိပက္ခကရဏဉ္စာတိ တီဏိယေဝ ဟောန္တိ၊ တသ္မာ ဣတော ပရံ တာနိပိ အဝတွာ အနာပတ္တိမတ္တမေဝ ဝက္ခာမာတိ.