၃. ပဉှပုစ္ဆကဝဏ္ဏနာ
နနု စ စတ္တာရောပိ အဓိပတယော ဧကက္ခဏေ လဗ္ဘန္တိ၊ အညမညဿ ပန အဓိပတယော န ဘဝန္တိ ‘‘စတ္တာရော ဣဒ္ဓိပါဒါ န မဂ္ဂါဓိပတိနော’’တိ ဝုတ္တတ္တာ. ရာဇပုတ္တောပမာပိ ဟိ ဧတမတ္ထံ ဒီပေတီတိ? န၊ ဧကက္ခဏေ ဒုတိယဿ အဓိပတိနော အဘာဝတော ဧဝ၊ ‘‘န မဂ္ဂါဓိပတိနော’’တိ ဝုတ္တတ္တာ ရာဇပုတ္တောပမာ အဓိပတိံ န ကရောန္တီတိ ဣမမေဝတ္ထံ ဒီပေတိ၊ န အဓိပတီနံ သဟဘာဝံ. တံ ကထံ ဇာနိတဗ္ဗန္တိ? ပဋိက္ခိတ္တတ္တာ. အဓိပတိပစ္စယနိဒ္ဒေသေ ဟိ အဋ္ဌကထာယံ (ပဋ္ဌာ. အဋ္ဌ. ၁.၃) ဝုတ္တာ ‘‘ကသ္မာ ပန ယထာ ဟေတုပစ္စယနိဒ္ဒေသေ ‘ဟေတူ ဟေတုသမ္ပယုတ္တကာန’န္တိ ဝုတ္တံ၊ ဧဝမိဓ ‘အဓိပတီ အဓိပတိသမ္ပယုတ္တကာန’န္တိ အဝတွာ ‘ဆန္ဒာဓိပတိ ဆန္ဒသမ္ပယုတ္တကာန’န္တိအာဒိနာ နယေန ဒေသနာ ကတာတိ? ဧကက္ခဏေ အဘာဝတော’’တိ. သတိ စ စတုန္နံ အဓိပတီနံ သဟဘာဝေ ‘‘အရိယမဂ္ဂသမင်္ဂိဿ ဝီမံသာဓိပတေယျံ မဂ္ဂံ ဘာဝေန္တဿာ’’တိ ဝိသေသနံ န ကတ္တဗ္ဗံ သိယာ အဝီမံသာဓိပတိကဿ မဂ္ဂဿ အဘာဝါ. ဆန္ဒာဒီနံ အညမညာဓိပတိကရဏဘာဝေ စ ‘‘ဝီမံသံ ဌပေတွာ တံသမ္ပယုတ္တော’’တိအာဒိနာ ဆန္ဒာဒီနံ ဝီမံသာဓိပတိကတ္တဝစနံ န ဝတ္တဗ္ဗံ သိယာ. တထာ ‘‘စတ္တာရော အရိယမဂ္ဂါ သိယာ မဂ္ဂါဓိပတိနော၊ သိယာ န ဝတ္တဗ္ဗာ မဂ္ဂါဓိပတိနော’’တိ (ဓ. သ. ၁၄၂၉) ဧဝမာဒီဟိပိ အဓိပတီနံ သဟဘာဝေါ ပဋိက္ခိတ္တော ဧဝါတိ.
ပဉှပုစ္ဆကဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဣဒ္ဓိပါဒဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.