၁၀. ဒသကနိဒ္ဒေသော
ပဌမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၈၀၉. န ဌာနန္တိ အဋ္ဌာနံ၊ အနုပလဗ္ဘနတ္ထော အယမကာရောတိ အာဟ ‘‘အဝိဇ္ဇမာနံ ဌာနံ အဋ္ဌာန’’န္တိ. အဘာဝတ္ထော ဝါ၊ န အညပဋိပက္ခာဒိအတ္ထောတိ အာဟ ‘‘နတ္ထိ ဌာနန္တိ ဝါ အဋ္ဌာန’’န္တိ. ကော ပနေတဿ အတ္ထဒွယဿ ဝိသေသောတိ? ပဌမော ဟေတုပစ္စယေဟိ အနုပလဗ္ဘမာနတံ ဝဒတိ၊ ဒုတိယော သဗ္ဗေန သဗ္ဗံ အဘာဝန္တိ အယမေတေသံ ဝိသေသော. တဏှုပါဒါနာဒီနမ္ပိ သုခတော ဥပဂမနဿ ဟေတုဘာဝေ ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသဿ သော သာတိသယော အသုခေပိ ဒဠှံ ပဝတ္တာပနတောတိ အာဟ ‘‘ဒိဋ္ဌိဝိပလ္လာသောဝ။ပေ။ အဓိပ္ပေတ’’န္တိ. ‘‘အတ္တဒိဋ္ဌိဝသေနာ’’တိ ကသ္မာ ဝိသေသေတွာ ဝုတ္တံ၊ နနု အရိယသာဝကဿ သဗ္ဗာပိ ဒိဋ္ဌိယော နတ္ထီတိ? သစ္စံ နတ္ထိ၊ အတ္တဒိဋ္ဌိသန္နိဿယာ ပန သဗ္ဗဒိဋ္ဌိယောတိ ဒဿေတုံ ‘‘အတ္တဒိဋ္ဌိဝသေနာတိ ပဓာနဒိဋ္ဌိမာဟာ’’တိ ဝုတ္တံ. ဘေဒါနုရူပဿ ဝတ္ထုနော. ဘေဒါနုရူပေန ‘‘အဓမ္မေ ဓမ္မော’’တိအာဒိနယပ္ပဝတ္တေန.
သော ဧဝါတိ ယော လိင်္ဂေ အပရိဝတ္တေ တသ္မိံ အတ္တဘာဝေ ဘဝင်္ဂဇီဝိတိန္ဒြိယပ္ပဗန္ဓော၊ သော ဧဝ. တဉှိ ဥပါဒါယ ဧကဇာတိသမညာ၊ န စေတ္ထ ဘာဝကလာပဇီဝိတိန္ဒြိယဿ ဝသေန စောဒနာ ကာတဗ္ဗာ တဒညဿေဝ အဓိပ္ပေတတ္တာ. တဉှိ တတ္ထ အဝိစ္ဆေဒဝုတ္တိယာ ပဗန္ဓဝေါဟာရံ လဘတိ၊ ဣတရမ္ပိ ဝါ ဘာဝါနုပါလနတာသာမညေနာတိ အနောကာသာဝ စောဒနာ.
သပတ္တဝသေန ယောဇေတဗ္ဗန္တိ ‘‘သပတ္တံ မာရေမီတိ အဘိသန္ဓိနာ သပတ္တေန နိပန္နဋ္ဌာနေ နိပန္နံ မနုဿဘူတော မနုဿဘူတံ မာတရံ ပိတရံ ဝါ မာရေန္တော’’တိအာဒိနာ ယောဇေတဗ္ဗံ. သဗ္ဗတ္ထာတိ စတူသုပိ ဝိကပ္ပေသု. ပုရိမံ အဘိသန္ဓိစိတ္တန္တိ ပုဗ္ဗဘာဂိယော မရဏာဓိပ္ပါယော. အပ္ပမာဏံ တေန အတ္ထသိဒ္ဓိယာ အဘာဝတော. ပုထုဇ္ဇနဿေဝ တံ ဒိန္နံ ဟောတီတိ ဧတ္ထ ယထာ အရဟတ္တံ ပတွာ ပရိဘုတ္တမ္ပိ ပုထုဇ္ဇနကာလေ ဒိန္နံ ပုထုဇ္ဇနဒါနမေဝ ဟောတိ၊ ဧဝံ မရဏာဓိပ္ပါယေန ပုထုဇ္ဇနကာလေ ပဟာရေ ဒိန္နေ အရဟတ္တံ ပတွာ တေနေဝ ပဟာရေန မတေ ကသ္မာ အရဟန္တဃာတောယေဝ ဟောတိ၊ န ပုထုဇ္ဇနဃာတောတိ? ဝိသေသသမ္ဘဝတော. ယထာ ဟိ ဒါနံ ဒေယျဓမ္မဿ ပရိစ္စာဂမတ္တေန ဟောတိ၊ န ဧဝံ ဝဓော. သော ဟိ ပါဏော၊ ပါဏသညိတာ၊ ဝဓကစေတနာ၊ ဥပက္ကမော၊ တေန မရဏန္တိ ဣမေသံ ပဉ္စန္နံ အင်္ဂါနံ ပါရိပူရိယာဝ ဟောတိ၊ န အပါရိပူရိယာ. တသ္မာ အရဟတ္တံ ပတ္တဿေဝ မရဏန္တိ အရဟန္တဃာတောယေဝ ဟောတိ၊ န ပုထုဇ္ဇနဃာတော. ယသ္မာ ပန ‘‘ဣမံ မာရေမီ’’တိ ယံ သန္တာနံ အာရဗ္ဘ မာရဏိစ္ဆာ၊ တဿ ပုထုဇ္ဇနခီဏာသဝဘာဝေန ပယောဂမရဏက္ခဏာနံ ဝသေန သတိပိ သန္တာနဘေဒေ အဘေဒေါယေဝ. ယဒါ စ အတ္ထသိဒ္ဓိ၊ တဒါ ခီဏာသဝဘာဝေါ. တသ္မာ အရဟန္တဃာတောဝ ဟောတီတိ နိစ္ဆိတံ. ကထံ ပနေတ္ထ ဝဓကစေတနာ ဝတ္တမာနဝိသယာ သိယာတိ အာဟ ‘‘ဝဓကစိတ္တံ ပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏမ္ပိ။ပေ။ ပဝတ္တတီ’’တိ. တတ္ထ ပဗန္ဓဝိစ္ဆေဒဝသေနာတိ ယေန ပဗန္ဓော ဝိစ္ဆိဇ္ဇတိ၊ တာဒိသံ ပယောဂံ နိဗ္ဗတ္တေတီတိ အတ္ထော. တေန ယဒါ ပဗန္ဓဝိစ္ဆေဒေါ၊ တဒါ အရဟာတိ ယထာဝုတ္တံ အရဟန္တဃာတံ ပတိဋ္ဌာပေတိ. န ဧဝန္တိ ယထာ ကာလန္တရာပေက္ခကိစ္စသိဒ္ဓံ ဝဓကစိတ္တံ၊ န ဧဝံ စာဂစေတနာ. ‘‘သာ ဟီ’’တိအာဒိနာ စာဂစေတနာယ ကာလန္တရာနပေက္ခကိစ္စသိဒ္ဓိတံယေဝ ဝိဘာဝေတိ. အညသကကရဏန္တိ အတ္တတော ဝိနိမောစေတွာ အညဿ ဒက္ခိဏေယျဿ သန္တကဘာဝကရဏံ. တဿာတိ စဇိတဗ္ဗဿ ဝတ္ထုနော. ယဿာတိ ယဿ ပုထုဇ္ဇနဿ. တဿေဝ တံ ဒိန္နံ ဟောတိ၊ သစေပိ အရဟတ္တံ ပတွာ တေန ပရိဘုတ္တန္တိ အတ္ထော.
‘‘ကပ္ပဝိနာသေ’’တိ ဣဒံ ‘‘သဏ္ဌဟန္တေ ကပ္ပေ’’တိ ဝုတ္တတ္တာ မဟာကပ္ပဝိနာသံ သန္ဓာယ ဝုတ္တန္တိ အာဟ ‘‘ကပ္ပဋ္ဌကထာယ န သမေတီ’’တိ ဧတ္ထ အာယုကပ္ပဿ အဓိပ္ပေတတ္တာ. အာယုကပ္ပေါ စေတ္ထ အဝီစိယံ နိဗ္ဗတ္တသတ္တာနံ အန္တရကပ္ပပရိမာဏံ ပရမာယု ဝေဒိတဗ္ဗံ. တဉှိ သန္ဓာယ ‘‘ဧကံ ကပ္ပံ အသီတိဘာဂေ ကတွာ တတော ဧကဘာဂမတ္တံ ကာလ’’န္တိ (ကထာ. အဋ္ဌ. ၆၅၄-၆၅၇) ဝုတ္တံ. တယိဒံ ‘‘ဧကံ ကပ္ပ’’န္တိ ယဒိ ဧကံ မဟာကပ္ပန္တိ အတ္ထော၊ တထာ သတိ ဝီသတိအန္တရကပ္ပပရိမာဏော ဧကော အသင်္ချေယျကပ္ပေါတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. အထ ဧကံ အသင်္ချေယျကပ္ပန္တိ အတ္ထော၊ သဗ္ဗထာပိ ‘‘စတုသဋ္ဌိ အန္တရကပ္ပါ’’တိ ဝစနေန ဝိရုဇ္ဈတီတိ ဝီမံသိတဗ္ဗံ. ယထာ ပန ကပ္ပဋ္ဌကထာယ အယံ အဋ္ဌကထာ သမေတိ၊ တံ ဒဿေတုံ ‘‘ကပ္ပဝိနာသေယေဝါတိ ပနာ’’တိအာဒိမာဟ.
ပကတတ္တော ဝါ အပါရာဇိကော. သမာနသံဝါသကော ကမ္မလဒ္ဓီနံ ဝသေန အနာနာသံဝါသကောတိ ဧဝမေတ္ထ အတ္ထော ဝေဒိတဗ္ဗော.
နိယတဿ ပုဂ္ဂလဿ ဝိဇ္ဇမာနတံ ပဋိသေဓေတွာတိ ယောဇနာ. တတ္ထ ပဋိသေဓေတွာတိ ‘‘ပုဂ္ဂလော ပန နိယတော နာမ နတ္ထီ’’တိ ဧဝံ ပဋိသေဓေတွာ. တတ္ထ ကာရဏမာဟ ‘‘မိစ္ဆတ္တသမ္မတ္တနိယတဓမ္မာနံ ဝိယ သဘာဝတော’’တိ. ပညတ္တိမတ္တဉှေတံ မိစ္ဆတ္တသမ္မတ္တနိယတဓမ္မနိဿယံ၊ ယဒိဒံ နိယတော ပုဂ္ဂလောတိ. ယထာပုစ္ဆိတန္တိ ‘‘ကိံ ပုဗ္ဗဟေတု နိယမေတီ’’တိအာဒိနာ ပုစ္ဆိတပ္ပကာရံ နိယာမကဟေတုံ. ယေနာတိ ယေန ဥပရိမဂ္ဂတ္တယဝိပဿနာဉာဏေန. နိယတာနိယတဘေဒန္တိ သောတာပန္နာဒိနိယတဘေဒံ၊ သတ္တက္ခတ္တုပရမာဒိအနိယတဘေဒဉ္စ. သောတာပန္နော ဧဝ ဟိ ဧကော သတ္တက္ခတ္တုပရမော နာမ ဟောတိ၊ ဧကော ကောလံကောလော နာမ၊ ဧကော ဧကဗီဇီ နာမာတိ သောတာပန္နဿ နိယတဘာဝေါ ဝုတ္တောတိ အာဟ ‘‘သောတာပန္နော စ နိယတော’’တိ. ဗျတိရေကတ္ထော ဟိ အယံ စ-သဒ္ဒေါ. တတော ပုဗ္ဗေတိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂတော ပုဗ္ဗေ. ‘‘ပုဗ္ဗဟေတုကိစ္စံ နတ္ထီ’’တိ ဣဒံ သောတာပန္နဿ နိယတတာယ ဝုတ္တတ္တာ ဝက္ခမာနဉ္စ ဒေါသံ ဟဒယေ ဌပေတွာ ဝုတ္တံ. ဥပရိမဂ္ဂါနံ သဥပနိဿယတ္တေ ပဌမမဂ္ဂဿာပိ သဥပနိဿယတာ သိဒ္ဓါ ဧဝါတိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ယဒိ ဟီ’’တိအာဒိ. တဉ္စ နိယတတ္တံ. အဿာတိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂဿ.
တေနေဝ ခီဏာတိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေနေဝ ခီဏာ. ကာရဏုပစ္ဆေဒေန ဟိ ဖလုပစ္ဆေဒေါ သိယာ. တတောတိ သတ္တက္ခတ္တုပရမာဒိတော. သာတိ သတ္တက္ခတ္တုပရမာဒိတာ. ပဝတ္တိတောတိ ဝိပါကပ္ပဗန္ဓတော. တေနာတိ သောတာပတ္တိမဂ္ဂေန. ဝုဋ္ဌာနေတိ ဝုဋ္ဌာနေ သတိ. ကာရဏေန ဝိနာ ဖလံ နတ္ထီတိ အာဟ ‘‘သက္ကာယ။ပေ။ ဘဝိတဗ္ဗ’’န္တိ. ‘‘နာမကရဏနိမိတ္တတော’’တိ ဣမိနာ နာမကရဏဟေတုတာယ နိယာမကတံ ဝိဘာဝေတိ ဧကဗီဇိအာဒိသမညာနံ အနွတ္ထသညာဘာဝတော. တေနာဟ ‘‘ဝိပဿနာ။ပေ။ သန္ဓာယ ဝုတ္တ’’န္တိ.
အာဒိ-သဒ္ဒေန ‘‘ဧကောမှိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ၊ သီတီဘူတောသ္မိ နိဗ္ဗုတော’’တိအာဒီနိ (မဟာဝ. ၁၁၊ ကထာ. ၄၀၅၊ မ. နိ. ၁.၂၈၅) သင်္ဂယှန္တိ. ဧတ္ထ စ ‘‘သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတိ၊ ဧကောမှိ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ (မဟာဝ. ၁၁၊ ကထာ. ၄၀၅၊ မ. နိ. ၁.၂၈၅). ‘အတ္ထေတရဟိ အညေ သမဏာ ဝါ ဗြာဟ္မဏာ ဝါ ဘဂဝတာ သမသမာ သမ္ဗောဓိယ’န္တိ ဧဝံ ပုဋ္ဌော အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ‘နော’တိ ဝဒေယျ’’န္တိအာဒိ (ဒီ. နိ. ၃.၁၆၁) ဝစနေဟိ ဣမိဿာ လောကဓာတုယာ ဝိယ အညဿ ဗုဒ္ဓဿ အညိဿာ လောကဓာတုယာ ဥပ္ပါဒေါ နိဝါရိတောတိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. န ဟိ ဝိဇ္ဇမာနေ ‘‘သဒိသော မေ န ဝိဇ္ဇတီ’’တိအာဒိ သက္ကာ ဝတ္တုံ. ယံ ပန ဝဒန္တိ ‘‘လောကဓာတုဝိသေသာပေက္ခာယ ဝုတ္တ’’န္တိ၊ တမ္ပိ နတ္ထိ တထာ ဝိသေသနဿ အဘာဝတော၊ ဗုဒ္ဓါနုဘာဝဿ စ အသမတ္ထဘာဝဝိဘာဝနတော. အာဏာခေတ္တကိတ္တနဉ္စေတ္ထ ဓမ္မတာဒဿနတ္ထံ. သက္ကောတိ ဟိ ဘဂဝါ ယတ္ထ ယတ္ထ ဣစ္ဆတိ၊ တတ္ထ တတ္ထ အာဏံ ဝတ္တေတုံ. ‘‘ဧကိဿာ လောကဓာတုယာ’’တိ စ ဣဒံ ဗုဒ္ဓခေတ္တဘူတာယ လောကဓာတုယာ ဒဿနတ္ထံ ဝုတ္တံ. တတ္ထာယမတ္ထော – ဗုဒ္ဓခေတ္တဘူတာ ဧကာဝါယံ လောကဓာတု. တတ္ထ ဧကသ္မိံ ကာလေ ဧကော ဧဝ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေါ ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ. တေနာဟ ‘‘ဗုဒ္ဓခေတ္တ။ပေ။ အဓိပ္ပါယော’’တိ.
တသ္မာတိ ယသ္မာ ဥပသမ္ပဒါဓီနံ ပါတိမောက္ခံ၊ ဥပသမ္ပဒါ စ ပဗ္ဗဇ္ဇာဓီနာ၊ တသ္မာ. ပါတိမောက္ခေ သိဒ္ဓေ၊ သိဒ္ဓါသု တာသု ပဗ္ဗဇ္ဇူပသမ္ပဒါသု. တတော ပရံ ဝိနဋ္ဌံ နာမ ဟောတီတိ ပစ္ဆိမပဋိဝေဓတော ပရံ ပဋိဝေဓသာသနံ၊ ပစ္ဆိမသီလဘေဒတော စ ပရံ ပဋိပတ္တိသာသနံ ဝိနဋ္ဌံ နာမ ဟောတီတိ သာသနဘာဝသာမညေန ပန ဥဘယံ ဧကဇ္ဈံ ကတွာ ဒဿေန္တော ‘‘ပစ္ဆိမ။ပေ။ ဧကတော ကတွာ’’တိ အာဟ.
ပရိဒေဝနကာရုညန္တိ ပရိဒေဝနေန ကရုဏာယိတဗ္ဗတာ ကရုဏာယနာ.
ဓမ္မာနံ သဘာဝဝိသေသော န သက္ကာ ဓာရေတုံ၊ ယတော ပါရမီပဝိစယာဒီသု ဥဒကပရိယန္တံ ကတွာ မဟာပထဝီကမ္ပော အဟောသိ၊ အဘိသမ္ဗောဓိဒိဝသေ စ ဌပေတွာ ပုဗ္ဗုတ္တရဒိသာဘာဂေ ဗောဓိရုက္ခမူလေ ဘူမိဘာဂေါ မဟာပုရိသံ ဓာရေတုံ နာသက္ခိ၊ အညဒတ္ထု ဧကပဿေ ပက္ခိတ္တအတိဘာရဘရိတနာဝါ ဝိယ စက္ကဝါဠဂဗ္ဘော ဝိပရိဝတ္တော. ‘‘သမုပ္ပါဒိကာ’’တိ ဝတ္တဗ္ဗေ သ-ကာရေ အ-ကာရဿ အာ-ကာရော၊ ဧကဿ စ ပ-ကာရဿ လောပေါ ကတောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘သမံ ဥဒ္ဓံ ပဇ္ဇတီတိ သာမုပါဒိကာ’’တိ. သမံ ဥပါဒိယတီတိ ဝါ သမုပါဒါ၊ သမုပါဒါ ဧဝ သာမုပါဒိကာ၊ သမုပါဟိနီတိ အတ္ထော.
သန္တတိခဏဝသေနာတိ သန္တတိဝသေန အာယူဟနသမင်္ဂိတာ၊ သပုဗ္ဗပစ္ဆာဘာဂဿ ဂဟဏဝသေန စေတနာက္ခဏဝသေန စေတနာသမင်္ဂိတာတိ ယောဇေတဗ္ဗာ. ဧကသ္မိံ ဥပဋ္ဌိတေ ပစ္စယဝသေန တဒညဿ ဥပဋ္ဌာနံ ပရိဝတ္တနံ.
ပဌမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဒုတိယဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၈၁၀. ဘောဂေ ဘုဉ္ဇိတုံ န ဇာနာတိ၊ ဝိနာသေတီတိ ယောဇနာ.
လဟုပရိဝတ္တိတာယ ဇီဝိတဿာတိ အဓိပ္ပါယော.
န အဒါသိ ပယုတ္တဝါစာယ ဥပ္ပန္နန္တိ အဓိပ္ပါယေန.
သမ္မာပယောဂေနာတိ သမ္မာပဋိပတ္တိယာ.
ဒုတိယဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ပဉ္စမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၈၁၃. ဓာတုသဘာဝေါတိ ဘူတာဒိသင်္ခါတဓာတူနံ သဘာဝေါ. သဘာဂဝသေန ဖလဘူတေန. အဇ္ဈာသယဓာတုပရိစ္ဆိန္ဒနတောတိ အဇ္ဈာသယသဘာဝဿ ‘‘ဟီနံ၊ ပဏီတ’’န္တိ ဝါ ပရိစ္ဆိဇ္ဇ ဇာနနတော၊ ဝုဋ္ဌိနိမိတ္တေန ဝိယ မဟောဃေန ဥပရိမေဃဝုဋ္ဌိယာ.
ပဉ္စမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဆဋ္ဌဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
သဒ္ဒတ္ထော သမ္ဘဝတိ သမာသန္တေနေဝ တထာ သဒ္ဒသိဒ္ဓိတော. တေသန္တိ ပရောပရာနံ ဝိသဒါဝိသဒါနံ သဒ္ဓါဒိဣန္ဒြိယာနံ. ဧဝဉ္စ ကတွာတိ အာသယာဒိတော ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တဿ၊ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တတော စ အဓိမုတ္တိဘေဒဿ ဝိသိဋ္ဌသဘာဝတ္တာ ဧဝ.
၈၁၅. ‘‘ကေ ပန တေ အရိယာဝါသာ’’တိ ပုစ္ဆိတွာ တေ သုတ္တေနေဝ ဒဿေန္တော ‘‘ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ’’တိအာဒိပါဠိံ အာဟရိတွာ ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တာ’’တိ နိဂမေတွာ ပုန မဂ္ဂါဓိဂမေနေဝ တေသံ အဓိဂမံ ဒဿေန္တော ‘‘ဧတေသူ’’တိအာဒိမာဟ. တတ္ထ ဣတရေတိ ဆဠင်္ဂသမန္နာဂမဧကာရက္ခာသင်္ခါယပဋိသေဝနာဒယော.
၈၁၆. အာရမ္မဏသန္တာနာနုသယနေသူတိ အာရမ္မဏာနုသယနံ၊ သန္တာနာနုသယနန္တိ ဒွီသု အနုသယနေသု. ယထာ ဟိ မဂ္ဂေန အသမုစ္ဆိန္နော ရာဂေါ ကာရဏလာဘေ ဥပ္ပဇ္ဇနာရဟော ထာမဂတဋ္ဌေန သန္တာနေ အနုသေတီတိ ဝုစ္စတိ၊ ဧဝံ ဣဋ္ဌာရမ္မဏေပီတိ တဿ အာရမ္မဏာနုသယနံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ. တံ ပနဿ အနုသယနံ ဥပ္ပတ္တိယာ ပါကဋံ ဟောတီတိ ဒဿေတုံ အဋ္ဌကထာယံ ‘‘ယထာ နာမာ’’တိအာဒိ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၈၁၆) ဝုတ္တံ. ‘‘အာစိဏ္ဏသမာစိဏ္ဏာ’’တိ ဧတေန ဣဋ္ဌာရမ္မဏေ ရာဂဿ စိရပရိဘာဝနံ ဝိဘာဝေတိ. ယသ္မာ ပန ဧဝံ စိရပရိဘာဝိတံ ပရိဝေဌေတွာ ဝိယ ဌိတံ ဟောတိ၊ တသ္မာ ‘‘သမန္တတော ဝေဌေတွာ ဝိယ ဌိတဘာဝေန အနုသယိတတံ ဒဿေတီ’’တိ ဝုတ္တံ. တထာ ဟိ ဥဒကေ နိမုဂ္ဂသဒိသော ဥဒါဟဋော. ‘‘သဗ္ဗေပိ တေဘူမကာ ဓမ္မာ ကာမနီယဋ္ဌေန ကာမာ’’တိအာဒိပါဠိဝသေန ဘဝရာဂဿာပိ ဝတ္ထုကာမတာ ဝေဒိတဗ္ဗာ. ရာဂဝသေနာတိ အာရမ္မဏရဇ္ဇနဝသေန.
၈၁၈. ဣန္ဒြိယဝိသေသော ဝိနေယျာနံ ဣန္ဒြိယပရောပရိယတ္တံ.
၈၁၉. ပဟာတဗ္ဗေန ဥပဒ္ဒုတနိရောဓနတ္ထံ ပဟာယကံ ပရိယေသတီတိ ပဌမံ ပဟာတဗ္ဗံ၊ ပစ္ဆာ ပဟာယကန္တိ အယံ ပဟာတဗ္ဗပဇဟနက္ကမော ပဟာနက္ကမပဒေန ဝုတ္တော. ယဿာတိ ပဟာတဗ္ဗဿ. တန္တိ ပဟာတဗ္ဗံ. ပဌမံ ဝုစ္စတီတိ ပဟာနဝိစာရဏာနံ ပဌမံ ဝုစ္စတိ. တတော ပစ္ဆာ အပ္ပဟာတဗ္ဗံ ယထာ တံ ဒဿနတ္တိကာဒီသု.
၈၂၆. တန္တိ ဘဝင်္ဂံ. တဿာတိ လောကုတ္တရဿ. ပါဒကန္တိ အန္တိမဘဝိကဿ ဘဝင်္ဂံ သန္ဓာယာဟ.
ဆဋ္ဌဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
သတ္တမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၈၂၈. သမာပန္နောမှီတိ မညတီတိ အတ္ထော.
သမာဓိ ဝါ တဿ အာရမ္မဏဘူတံ ကမ္မဋ္ဌာနံ ဝါ စိတ္တမဉ္ဇူသာတိ ယောဇနာ. ဌပေတုန္တိ ယထာပရိစ္ဆိန္နံ ကာလံ သမာပတ္တိစိတ္တံ ပဝတ္တေတုံ.
တေဟီတိ သညာမနသိကာရေဟိ. တံသဘာဝတာတိ ကာမာဒိဒုတိယဇ္ဈာနာဒိအနုပက္ခန္ဒနသဘာဝတာ. ပဂုဏဝေါဒါနံ ပဂုဏဘာဝသိဒ္ဓါ ဈာနဿ ပဋိပက္ခတော ဝိသုဒ္ဓိ.
သတ္တမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဒသမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ
၈၃၁. ပညာဝ ဝိမုတ္တီတိ ရာဂါဒီဟိ ဝိမုတ္တိဘူတာ ပညာဝ ဝိမုတ္တီတိ ယောဇနာ. ကမ္မန္တရဿ ဝိပါကန္တရမေဝါတိ အတ္ထော ဝိပါကန္တရဇာနနဿေဝ ဒုတိယဗလကိစ္စတ္တာ၊ ကမ္မန္တရဇာနနဿ စ တတိယဗလကိစ္စတ္တာ. ဗလသဒိသတန္တိ ဧကစ္စဗလသဒိသတံ. ကသ္မာ ပနေတ္ထ ဗလဉာဏကိစ္စေ ဝုစ္စမာနေ ဈာနာဒိအဗလဉာဏံ ဥဒါဟဋန္တိ စောဒနံ သန္ဓာယာဟ ‘‘ယဒိပီ’’တိအာဒိ. တဒန္တောဂဓန္တိ တသ္မိံ ဈာနာဒိပစ္စဝေက္ခဏာသဘာဝေ သတ္တမဗလဉာဏေ အန္တောဂဓံ. ဧဝန္တိ ဈာနာဒိဉာဏံ ဝိယ. အပ္ပေတုံ၊ ဝိကုဗ္ဗိတုဉ္စာတိ အတ္တနာ ဝုတ္တာကာရံ သန္ဓာယာဟ. သမုဒယပ္ပဟာနာဒိဧကစ္စဉာဏကိစ္စမ္ပိ အကရောန္တံ သဗ္ဗညုတညာဏံ ကထမပ္ပနာဒိကံ ဈာနာဒိကိစ္စံ ကရေယျ၊ ဗလဉာဏေဟိ ပန ဇာနိတဗ္ဗံ၊ တတော ဥတ္တရိဉ္စ ဇာနန္တမ္ပိ ယသ္မာ ဧကစ္စဗလကိစ္စံ န ကရောတိ၊ တသ္မာ အညာနေဝ ဗလဉာဏာနိ၊ အညံ သဗ္ဗညုတညာဏန္တိ ဒဿနတ္ထံ ‘‘ဧတေသံ ပန ကိစ္စံ န သဗ္ဗံ ကရောတီ’’တိအာဒိ (ဝိဘ. အဋ္ဌ. ၈၃၁) အဋ္ဌကထာယံ ဝုတ္တံ. တတ္ထ ယထာ သဗ္ဗညုတညာဏံ အဗလကိစ္စံ ဧကစ္စံ န ကရောတိ၊ ဧဝံ ဗလကိစ္စမ္ပီတိ ဥဒါဟရဏဒဿနဝသေန ‘‘တဉှိ ဈာနံ ဟုတွာ အပ္ပေတု’’န္တိအာဒိ ဝုတ္တန္တိ ဒဿေတုံ ‘‘အထ ဝါ။ပေ။ ဒဋ္ဌဗ္ဗ’’န္တိ ဝုတ္တံ.
ဒသမဗလနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.
ဉာဏဝိဘင်္ဂဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.