(၁.) ဧကကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ

၇၆၁. န ဟေတုမေဝါတိ ဧတ္ထ စ န ဟေတူ ဧဝါတိ အတ္ထော၊ ဗျဉ္ဇနသိလိဋ္ဌတာဝသေန ပန ရဿတ္တံ မ-ကာရော စ ကတော ‘‘အဒုက္ခမသုခါ’’တိ ဧတ္ထ ဝိယ. ဣမိနာပိ နယေနာတိ ဧတ္ထ ပုရိမနယေန ဟေတုဘာဝါဒိပဋိက္ခေပေါ၊ ပစ္ဆိမနယေန နဟေတုဓမ္မာဒိကောဋ္ဌာသသင်္ဂဟောတိ အယံ ဝိသေသော ဝေဒိတဗ္ဗော. စုတိဂ္ဂဟဏေန စုတိပရိစ္ဆိန္နာယ ဧကာယ ဇာတိယာ ဂဟဏံ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ၊ ဘဝဂ္ဂဟဏေန နဝဓာ ဝုတ္တဘဝဿ. တဒန္တောဂဓတာယ တတ္ထ တတ္ထ ပရိယာပန္နတာ ဝုတ္တာ. ဥပ္ပန္နံ မနောဝိညာဏဝိညေယျမေဝါတိ ‘‘န ရူပံ ဝိယ ဥပ္ပန္နာ ဆဝိညာဏဝိညေယျာ’’တိ ရူပတော ဧတေသံ ဝိသေသနံ ကရောတိ.

၇၆၂. ကပ္ပတော ကပ္ပံ ဂန္တွာပိ န ဥပ္ပဇ္ဇတီတိ န ကဒါစိ တထာ ဥပ္ပဇ္ဇတိ. န ဟိ ခီရာဒီနံ ဝိယ ဧတေသံ ယထာဝုတ္တလက္ခဏဝိလက္ခဏတာ အတ္ထီတိ ဒဿေတိ.

၇၆၃. သမောဓာနေတွာတိ လောကေ ဝိဇ္ဇမာနံ သဗ္ဗံ ရူပံ သမောဓာနေတွာ. ဧတေန မဟတ္တေပိ အဝိဘာဝကတ္တံ ဒဿေန္တော သုခုမတ္တာ န ဝိဘာဝေဿတီတိ ဝါဒပထံ ဆိန္ဒတိ. စက္ခုပသာဒေ မမ ဝတ္ထုမှီတိ အတ္ထော. ဝိသယောတိ ဣဿရိယဋ္ဌာနန္တိ အဓိပ္ပါယော.

၇၆၄. အဗ္ဗောကိဏ္ဏာတိ အဗျဝဟိတာ၊ အနန္တရိတာတိ အတ္ထော. ဝဝတ္ထိတာနမ္ပိ ပဋိပါဋိနိယမော တေန ပဋိက္ခိတ္တောတိ အတ္ထော. အနန္တရတာတိ အနန္တရပစ္စယတာ ဧတေန ပဋိက္ခိတ္တာတိ အတ္ထော.

၇၆၅. သမနန္တရတာတိ စ သမနန္တရပစ္စယတာ.

၇၆၆. အာဘုဇနတောတိ အာဘုဂ္ဂကရဏတော၊ နိဝတ္တနတော ဣစ္စေဝ အတ္ထော. ဧတ္ထ စ ‘‘ပဉ္စ ဝိညာဏာ အနာဘောဂါ’’တိ အာဘောဂသဘာဝါ န ဟောန္တီတိ အတ္ထော၊ ‘‘ပဉ္စန္နံ ဝိညာဏာနံ နတ္ထိ အာဝဋ္ဋနာ ဝါ’’တိအာဒီသုပိ အာဝဋ္ဋနဘာဝေါ ဝါတိအာဒိနာ အတ္ထော ဒဋ္ဌဗ္ဗော.

န ကဉ္စိ ဓမ္မံ ပဋိဝိဇာနာတီတိ ဧတ္ထ န သဗ္ဗေ ရူပါဒိဓမ္မာ ဓမ္မဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတာတိ ယထာဓိပ္ပေတဓမ္မဒဿနတ္ထံ ‘‘မနောပုဗ္ဗင်္ဂမာ ဓမ္မာတိ ဧဝံ ဝုတ္တ’’န္တိ အာဟ.

ရူပါဒီသု အဘိနိပတနံ တေဟိ သမာဂမော တေသန္တိပိ ဝတ္တုံ ယုဇ္ဇတီတိ အာဟ ‘‘ရူပါဒီနံ အဘိနိပါတမတ္တ’’န္တိ. ကမ္မတ္ထေ ဝါ သာမိဝစနံ. ဝိညာဏေဟိ အဘိနိပတိတဗ္ဗာနိ ဟိ ရူပါဒီနီတိ. ဣဒံ ဝုတ္တံ ဟောတီတိအာဒီသု ဟိ အယံ အဓိပ္ပါယော – အာရမ္မဏကရဏေန ပဋိဝိဇာနိတဗ္ဗာနိ ရူပါဒီနိ ဌပေတွာ ကုသလာကုသလစေတနာယ တံသမ္ပယုတ္တာနဉ္စ ယထာဝုတ္တာနံ သဟဇပုဗ္ဗင်္ဂမဓမ္မေန ပဋိဝိဇာနိတဗ္ဗာနံ ပဋိဝိဇာနနံ ဧတေသံ နတ္ထီတိ. ဧဝဉ္စ ကတွာ ‘‘ဒဿနာဒိမတ္တတော ပန မုတ္တာ အညာ ဧတေသံ ကုသလာဒိပဋိဝိညတ္တိ နာမ နတ္ထီ’’တိ ကိစ္စန္တရံ ပဋိသေဓေတိ.

အဝိပါကဘာဝေန အညံ အဗျာကတသာမညံ အနိဝါရေန္တော ကုသလာကုသလဂ္ဂဟဏဉ္စ ကရောတီတိ စဝနပရိယောသာနဉ္စ ကိစ္စံ. ပိ-သဒ္ဒေန သဟဇဝနကာနိ ဝီထိစိတ္တာနိ သမ္ပိဏ္ဍေတွာ ပဉ္စဒွါရေ ပဋိသေဓနေ အယံ အဓိပ္ပါယော သိယာ – ‘‘မနသာ စေ ပဒုဋ္ဌေန။ပေ။ ပသန္နေန ဘာသတိ ဝါ ကရောတိ ဝါ’’တိ (ဓ. ပ. ၁-၂) ဧဝံ ဝုတ္တာ ဘာသနကရဏကရာ၊ တံသဒိသာ စ သုခဒုက္ခုပ္ပါဒကာ ဗလဝန္တော ဆဋ္ဌဒွါရိကာ ဧဝ ဓမ္မဂ္ဂဟဏေန ဂဟိတာတိ န တေသံ ပဉ္စဒွါရိကဇဝနေန ပဋိဝိဇာနနံ အတ္ထိ၊ ဒုဗ္ဗလာနံ ပန ပုဗ္ဗင်္ဂမပဋိဝိဇာနနံ တတ္ထ န ပဋိသိဒ္ဓံ ‘‘န ကာယကမ္မံ န ဝစီကမ္မံ ပဋ္ဌပေတီ’’တိ ဝိညတ္တိဒွယဇနကဿေဝ ပဋ္ဌပနပဋိက္ခေပေန ဒုဗ္ဗလဿ မနောကမ္မဿ အနုညာတတ္တာ. တထာ ကာယသုစရိတာဒိကုသလကမ္မံ ကရောမီတိ၊ တဗ္ဗိပရီတံ အကုသလံ ကမ္မံ ကရောမီတိ စ ကုသလာကုသလသမာဒါနံ ပဉ္စဒွါရိကဇဝနေန န ဟောတိ. တထာ ပဋိစ္စသမုပ္ပါဒဝဏ္ဏနာယံ ဝုတ္တာ ‘‘ပဉ္စဒွါရိကစုတိ စ န ပဉ္စဒွါရိကစိတ္တေဟိ ဟောတိ စုတိစိတ္တဿ အတံဒွါရိကတ္တာ’’တိ. ယာ ပနာယံ ပါဠိ ‘‘ပဉ္စဟိ ဝိညာဏေဟိ န ကဉ္စိ ဓမ္မံ ပဋိဝိဇာနာတိ အညတြ အဘိနိပါတမတ္တာ’’တိ၊ တဿာ ရူပါဒီနံ အာပါထမတ္တံ မုဉ္စိတွာ အညံ ကဉ္စိ ဓမ္မသဘာဝံ န ပဋိဝိဇာနာတီတိ အယမတ္ထော ဒိဿတိ. န ဟိ ရူပံ ပဋိဂ္ဂဏှန္တမ္ပိ စက္ခုဝိညာဏံ ရူပန္တိ စ ဂဏှာတီတိ. သမ္ပဋိစ္ဆနဿပိ ရူပနီလာဒိအာကာရပဋိဝိဇာနနံ နတ္ထီတိ ကိဉ္စိ ဓမ္မဿ ပဋိဝိဇာနနံ ပဋိက္ခိတ္တံ၊ ပဉ္စဟိ ပန ဝိညာဏေဟိ သာတိသယံ တဿ ဝိဇာနနန္တိ ‘‘အညတြ အဘိနိပါတမတ္တာ’’တိ န ဝုတ္တံ. ယဿ ပါဠိယံ ဗဟိဒ္ဓါပစ္စုပ္ပန္နာရမ္မဏတာ ဝုတ္တာ၊ တတော အညံ နိရုတ္တိပဋိသမ္ဘိဒံ ဣစ္ဆန္တေဟိ ပဉ္စဒွါရဇဝနေန ပဋိသမ္ဘိဒါဉာဏဿ သဟုပ္ပတ္တိ ပဋိသိဒ္ဓါ. ရူပါရူပဓမ္မေတိ ရူပါရူပါဝစရဓမ္မေတိ အတ္ထော.

ပဉ္စဒွါရိကစိတ္တေန န ပဋိဗုဇ္ဈတီတိ ကသ္မာ ဝုတ္တံ၊ နနု ရူပါဒီနံ အာပါထဂမနေ နိဒ္ဒါပဋိဗောဓော ဟောတီတိ? န၊ ပဌမံ မနောဒွါရိကဇဝနဿ ဥပ္ပတ္တိတောတိ ဒဿေန္တော အာဟ ‘‘နိဒ္ဒါယန္တဿ ဟီ’’တိအာဒိ. ပလောဘေတွာ သစ္စသုပိနေန.

အဗျာကတောယေဝ အာဝဇ္ဇနမတ္တဿေဝ ဥပ္ပဇ္ဇနတောတိ ဝဒန္တိ. ဧဝံ ဝဒန္တေဟိ မနောဒွါရေပိ အာဝဇ္ဇနံ ဒွတ္တိက္ခတ္တုံ ဥပ္ပဇ္ဇိတွာ ဇဝနဋ္ဌာနေ ဌတွာ ဘဝင်္ဂံ ဩတရတီတိ အဓိပ္ပေတန္တိ ဒဋ္ဌဗ္ဗံ.

တဿာ ဧဝ ဝသေနာတိ တဿာ ဝသေန ဧကဝိဓေန ဉာဏဝတ္ထု ဟောတီတိ စ၊ ဝေဒိတဗ္ဗန္တိ စ ယောဇနာ ကာတဗ္ဗာ.

ဧကကနိဒ္ဒေသဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.