၆-၈. ကောကနုဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ

၉၆-၉၈. ဆဋ္ဌေ ခန္ဓာပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ အာရမ္မဏဋ္ဌေန ‘‘ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတီ’’တိအာဒိဝစနတော. အဝိဇ္ဇာပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ ဥပနိဿယာဒိဘာဝေန ပဝတ္တနတော. ယထာဟ ‘‘အဿုတဝါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ’’တိအာဒိ (ဓ. သ. ၁၀၀၇). ဖဿောပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ. ယထာ စာဟ ‘‘တဒပိ ဖဿပစ္စယာ (ဒီ. နိ. ၁.၁၁၈-၁၃၀) ဖုဿ ဖုဿ ပဋိသံဝေဒိယန္တီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၁၄၄) စ. သညာပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ. ဝုတ္တဉှေတံ ‘‘သညာနိဒါနာ ဟိ ပပဉ္စသင်္ခါ (သု. နိ. ၈၈၀၊ မဟာနိ. ၁၀၉)၊ ပထဝိတော သညတွာ’’တိ (မ. နိ. ၁.၂) စ အာဒိ. ဝိတက္ကောပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ. ဝုတ္တမ္ပိ စေတံ ‘‘တက္ကဉ္စ ဒိဋ္ဌီသု ပကပ္ပယိတွာ၊ သစ္စံ မုသာတိ ဒွယဓမ္မမာဟူ’’တိ (သု. နိ. ၈၉၂၊ မဟာနိ. ၁၂၁)၊ ‘‘တက္ကီ ဟောတိ ဝီမံသီ’’တိ (ဒီ. နိ. ၁.၃၄) စ အာဒိ. အယောနိသောမနသိကာရောပိ ဒိဋ္ဌိဋ္ဌာနံ. တေနာဟ ဘဂဝါ – ‘‘တဿေဝံ အယောနိသော မနသိကရောတော ဆန္နံ ဒိဋ္ဌီနံ အညတရာ ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတိ၊ အတ္ထိ မေ အတ္တာတိ တဿ သစ္စတော ထေတတော ဒိဋ္ဌိ ဥပ္ပဇ္ဇတီ’’တိအာဒိ (မ. နိ. ၁.၁၉).

ယာ ဒိဋ္ဌီတိ ဣဒါနိ ဝုစ္စမာနာနံ အဋ္ဌာရသန္နံ ပဒါနံ သာဓာရဏံ မူလပဒံ. ဒိဋ္ဌိယေဝ ဒိဋ္ဌိဂတံ ဂူထဂတံ ဝိယ၊ ဒိဋ္ဌီသု ဝါ ဂတံ ဣဒံ ဒဿနံ ဒွါသဋ္ဌိဒိဋ္ဌီသု အန္တောဂဓတ္တာတိပိ ဒိဋ္ဌိဂတံ၊ ဒိဋ္ဌိယာ ဝါ ဂတံ ဒိဋ္ဌိဂတံ. ဣဒဉှိ ‘‘အတ္ထိ မေ အတ္တာ’’တိအာဒိ ဒိဋ္ဌိယာ ဂမနမတ္တမေဝ၊ နတ္ထေတ္ထ အတ္တာ ဝါ နိစ္စော ဝါ ကောစီတိ ဝုတ္တံ ဟောတိ. သာ စာယံ ဒိဋ္ဌိ ဒုန္နိဂ္ဂမနဋ္ဌေန ဂဟနံ. ဒုရတိက္ကမဋ္ဌေန သပ္ပဋိဘယဋ္ဌေန စ ကန္တာရော ဒုဗ္ဘိက္ခကန္တာရဝါဠကန္တာရာဒယော ဝိယ. သမ္မာဒိဋ္ဌိယာ ဝိနိဝိဇ္ဈနဋ္ဌေန၊ ဝိလောမနဋ္ဌေန ဝါ ဝိသူကံ. ကဒါစိ သဿတဿ၊ ကဒါစိ ဥစ္ဆေဒဿ ဝါ ဂဟဏတော ဝိရူပံ ဖန္ဒိတန္တိ ဝိပ္ဖန္ဒိတံ. ဗန္ဓနဋ္ဌေန သံယောဇနံ. ဒိဋ္ဌိယေဝ အန္တော တုဒနဋ္ဌေန ဒုန္နီဟရဏီယဋ္ဌေန စ သလ္လန္တိ ဒိဋ္ဌိသလ္လံ. ဒိဋ္ဌိယေဝ ပီဠာကရဏဋ္ဌေန သမ္ဗာဓောတိ ဒိဋ္ဌိသမ္ဗာဓော. ဒိဋ္ဌိယေဝ မောက္ခာဝရဏဋ္ဌေန ပလိဗောဓောတိ ဒိဋ္ဌိပလိဗောဓော. ဒိဋ္ဌိယေဝ ဒုမ္မောစနီယဋ္ဌေန ဗန္ဓနန္တိ ဒိဋ္ဌိဗန္ဓနံ. ဒိဋ္ဌိယေဝ ဒုရုတ္တရဏဋ္ဌေန ပပါတောတိ ဒိဋ္ဌိပပါတော. ဒိဋ္ဌိယေဝ ထာမဂတဋ္ဌေန အနုသယောတိ ဒိဋ္ဌာနုသယော. ဒိဋ္ဌိယေဝ အတ္တာနံ သန္တာပေတီတိ ဒိဋ္ဌိသန္တာပေါ. ဒိဋ္ဌိယေဝ အတ္တာနံ အနုဒဟတီတိ ဒိဋ္ဌိပရိဠာဟော. ဒိဋ္ဌိယေဝ ကိလေသကာယံ ဂန္ထေတီတိ ဒိဋ္ဌိဂန္ထော. ဒိဋ္ဌိယေဝ ဘုသံ အာဒိယတီတိ ဒိဋ္ဌုပါဒါနံ. ဒိဋ္ဌိယေဝ ‘‘သစ္စ’’န္တိအာဒိဝသေန အဘိနိဝိသတီတိ ဒိဋ္ဌာဘိနိဝေသော. ဒိဋ္ဌိယေဝ ‘‘ဣဒံ ပရ’’န္တိ အာမသတိ၊ ပရတော ဝါ အာမသတီတိ ဒိဋ္ဌိပရာမာသော၊ သမုဋ္ဌာတိ ဧတေနာတိ သမုဋ္ဌာနံ၊ ကာရဏံ. သမုဋ္ဌာနဿ ဘာဝေါ သမုဋ္ဌာနဋ္ဌော၊ တေန သမုဋ္ဌာနဋ္ဌေန၊ ကာရဏဘာဝေနာတိ အတ္ထော. သတ္တမဋ္ဌမေသု နတ္ထိ ဝတ္တဗ္ဗံ.

ကောကနုဒသုတ္တာဒိဝဏ္ဏနာ နိဋ္ဌိတာ.