၁. ပဌမဝဂ္ဂေါ

၁. အဋ္ဌိသုတ္တံ

၂၀၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ စ လက္ခဏော အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော [မဟာမောဂ္ဂလာနော (က.)] ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ ဝိဟရန္တိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ပုဗ္ဗဏှသမယံ နိဝါသေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေနာယသ္မာ လက္ခဏော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ လက္ခဏံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာယာမာဝုသော [ဧဟိ အာဝုသော (သျာ. ကံ. က.)] လက္ခဏ၊ ရာဇဂဟံ ပိဏ္ဍာယ ပဝိသိဿာမာ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ အာယသ္မာ လက္ခဏော အာယသ္မတော မဟာမောဂ္ဂလ္လာနဿ ပစ္စဿောသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ. အထ ခေါ အာယသ္မာ လက္ခဏော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကော နု ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော သိတဿ ပါတုကမ္မာယာ’’တိ? ‘‘အကာလော ခေါ၊ အာဝုသော လက္ခဏ၊ ဧတဿ ပဉှဿ. ဘဂဝတော မံ သန္တိကေ ဧတံ ပဉှံ ပုစ္ဆာ’’တိ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ စ လက္ခဏော အာယသ္မာ စ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ရာဇဂဟေ ပိဏ္ဍာယ စရိတွာ ပစ္ဆာဘတ္တံ ပိဏ္ဍပါတပဋိက္ကန္တာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ လက္ခဏော အာယသ္မန္တံ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အညတရသ္မိံ ပဒေသေ သိတံ ပါတွာကာသိ. ကော နု ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော သိတဿ ပါတုကမ္မာယာ’’တိ?

‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ အဋ္ဌိကသင်္ခလိကံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ. တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဖာသုဠန္တရိကာဟိ ဝိတုဒေန္တိ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ [ဝိတုဒေန္တိ (သီ.)၊ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိဘဇေန္တိ (ပီ. က.)]. သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ. တဿ မယှံ၊ အာဝုသော၊ ဧတဒဟောသိ – ‘အစ္ဆရိယံ ဝတ၊ ဘော၊ အဗ္ဘုတံ ဝတ၊ ဘော! ဧဝရူပေါပိ နာမ သတ္တော ဘဝိဿတိ! ဧဝရူပေါပိ နာမ ယက္ခော ဘဝိဿတိ! ဧဝရူပေါပိ နာမ အတ္တဘာဝပဋိလာဘော ဘဝိဿတီ’’’တိ!!

အထ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘စက္ခုဘူတာ ဝတ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ ဉာဏဘူတာ ဝတ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သာဝကာ ဝိဟရန္တိ၊ ယတြ ဟိ နာမ သာဝကော ဧဝရူပံ ဉဿတိ ဝါ ဒက္ခတိ ဝါ သက္ခိံ ဝါ ကရိဿတိ. ပုဗ္ဗေဝ မေ သော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဒိဋ္ဌော အဟောသိ၊ အပိ စာဟံ န ဗျာကာသိံ. အဟဉ္စေတံ [အဟမေဝေတံ (သီ.)] ဗျာကရေယျံ၊ ပရေ စ မေ [ပရေ မေ (သီ.)] န သဒ္ဒဟေယျုံ. ယေ မေ န သဒ္ဒဟေယျုံ၊ တေသံ တံ အဿ ဒီဃရတ္တံ အဟိတာယ ဒုက္ခာယ. ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဂေါဃာတကော အဟောသိ. သော တဿ ကမ္မဿ ဝိပါကေန ဗဟူနိ ဝဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတာနိ ဗဟူနိ ဝဿသဟဿာနိ ဗဟူနိ ဝဿသတသဟဿာနိ နိရယေ ပစ္စိတွာ တဿေဝ ကမ္မဿ ဝိပါကာဝသေသေန ဧဝရူပံ အတ္တဘာဝပဋိလာဘံ ပဋိသံဝေဒယတီ’’တိ. (သဗ္ဗေသံ သုတ္တန္တာနံ ဧသေဝ ပေယျာလော). ပဌမံ.

၂. ပေသိသုတ္တံ

၂၀၃. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ မံသပေသိံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တိံ. တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ [ဝိရာဇေန္တိ (သီ. သျာ. ကံ.)၊ ဝိဘဇေန္တိ (ပီ. က.)]. သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဂေါဃာတကော အဟောသိ။ပေ။. ဒုတိယံ.

၃. ပိဏ္ဍသုတ္တံ

၂၀၄. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ မံသပိဏ္ဍံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ. သာ သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သာကုဏိကော အဟောသိ။ပေ။. တတိယံ.

၄. နိစ္ဆဝိသုတ္တံ

၂၀၅. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ နိစ္ဆဝိံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ. သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဩရဗ္ဘိကော အဟောသိ။ပေ။. စတုတ္ထံ.

၅. အသိလောမသုတ္တံ

၂၀၆. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ အသိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. တဿ တေ အသီ ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ. သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သူကရိကော အဟောသိ။ပေ။. ပဉ္စမံ.

၆. သတ္တိသုတ္တံ

၂၀၇. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ သတ္တိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. တဿ တာ သတ္တိယော ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ. သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ မာဂဝိကော အဟောသိ။ပေ။. ဆဋ္ဌံ.

၇. ဥသုလောမသုတ္တံ

၂၀၈. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ဥသုလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. တဿ တေ ဥသူ ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ. သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ကာရဏိကော အဟောသိ။ပေ။. သတ္တမံ.

၈. သူစိလောမသုတ္တံ

၂၀၉. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ သူစိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. တဿ တာ သူစိယော ဥပ္ပတိတွာ ဥပ္ပတိတွာ တဿေဝ ကာယေ နိပတန္တိ. သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သူတော [သာရထိကော (က. ဝိနယေပိ)] အဟောသိ။ပေ။. အဋ္ဌမံ.

၉. ဒုတိယသူစိလောမသုတ္တံ

၂၁၀. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ သူစိလောမံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. တဿ တာ သူစိယော သီသေ ပဝိသိတွာ မုခတော နိက္ခမန္တိ၊ မုခေ ပဝိသိတွာ ဥရတော နိက္ခမန္တိ၊ ဥရေ ပဝိသိတွာ ဥဒရတော နိက္ခမန္တိ၊ ဥဒရေ ပဝိသိတွာ ဦရူဟိ နိက္ခမန္တိ၊ ဦရူသု ပဝိသိတွာ ဇင်္ဃာဟိ နိက္ခမန္တိ၊ ဇင်္ဃာသု ပဝိသိတွာ ပါဒေဟိ နိက္ခမန္တိ၊ သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ သူစကော အဟောသိ။ပေ။. နဝမံ.

၁၀. ကုမ္ဘဏ္ဍသုတ္တံ

၂၁၁. ‘‘ဣဓာဟံ၊ အာဝုသော၊ ဂိဇ္ဈကူဋာ ပဗ္ဗတာ ဩရောဟန္တော အဒ္ဒသံ ကုမ္ဘဏ္ဍံ ပုရိသံ ဝေဟာသံ ဂစ္ဆန္တံ. သော ဂစ္ဆန္တောပိ တေဝ အဏ္ဍေ ခန္ဓေ အာရောပေတွာ ဂစ္ဆတိ. နိသီဒန္တောပိ တေသွေဝ အဏ္ဍေသု နိသီဒတိ. တမေနံ ဂိဇ္ဈာပိ ကာကာပိ ကုလလာပိ အနုပတိတွာ အနုပတိတွာ ဝိတစ္ဆေန္တိ ဝိရာဇေန္တိ. သော သုဒံ အဋ္ဋဿရံ ကရောတိ။ပေ။ ဧသော၊ ဘိက္ခဝေ၊ သတ္တော ဣမသ္မိံယေဝ ရာဇဂဟေ ဂါမကူဋကော အဟောသိ။ပေ။. ဒသမံ.

ပဌမော ဝဂ္ဂေါ.

တဿုဒ္ဒါနံ –

အဋ္ဌိ ပေသိ ဥဘော ဂါဝဃာတကာ၊

ပိဏ္ဍော သာကုဏိယော နိစ္ဆဝေါရဗ္ဘိ၊

အသိ သူကရိကော သတ္တိမာဂဝိ၊

ဥသု ကာရဏိကော သူစိ သာရထိ၊

ယော စ သိဗ္ဗိယတိ သူစကော ဟိ သော၊

အဏ္ဍဘာရိ အဟု ဂါမကူဋကောတိ.