၁၁. စီဝရသုတ္တံ

၁၅၄. ဧကံ သမယံ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဒက္ခိဏဂိရိသ္မိံ စာရိကံ စရတိ မဟတာ ဘိက္ခုသံဃေန သဒ္ဓိံ.

တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မတော အာနန္ဒဿ တိံသမတ္တာ သဒ္ဓိဝိဟာရိနော ဘိက္ခူ သိက္ခံ ပစ္စက္ခာယ ဟီနာယာဝတ္တာ ဘဝန္တိ ယေဘုယျေန ကုမာရဘူတာ. အထ ခေါ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဒက္ခိဏဂိရိသ္မိံ ယထာဘိရန္တံ စာရိကံ စရိတွာ ယေန ရာဇဂဟံ ဝေဠုဝနံ ကလန္ဒကနိဝါပေါ ယေနာယသ္မာ မဟာကဿပေါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကဿပံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နံ ခေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ကတိ နု ခေါ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဘဂဝတာ ကုလေသု တိကဘောဇနံ ပညတ္တ’’န္တိ?

‘‘တယော ခေါ၊ ဘန္တေ ကဿပ၊ အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဘဂဝတာ ကုလေသု တိကဘောဇနံ ပညတ္တံ – ဒုမ္မင်္ကူနံ ပုဂ္ဂလာနံ နိဂ္ဂဟာယ ပေသလာနံ ဘိက္ခူနံ ဖာသုဝိဟာရာယ၊ မာ ပါပိစ္ဆာ ပက္ခံ နိဿာယ သံဃံ ဘိန္ဒေယျုံ [ဝိနယပိဋကေ စူဠဝဂ္ဂေ သံဃဘေဒကက္ခန္ဓကေ ဝဇိရဗုဒ္ဓိယံ အညထာ သမ္ဗန္ဓော ဒဿိတော]၊ ကုလာနုဒ္ဒယတာယ စ. ဣမေ ခေါ၊ ဘန္တေ ကဿပ၊ တယော အတ္ထဝသေ ပဋိစ္စ ဘဂဝတာ ကုလေသု တိကဘောဇနံ ပညတ္တ’’န္တိ.

‘‘အထ ကိဉ္စရဟိ တွံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဣမေဟိ နဝေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရေဟိ ဘောဇနေ အမတ္တညူဟိ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ စာရိကံ စရသိ? သဿဃာတံ မညေ စရသိ၊ ကုလူပဃာတံ မညေ စရသိ. ဩလုဇ္ဇတိ [ဥလ္လုဇ္ဇတိ (သီ. အဋ္ဌကထာသု စ)] ခေါ တေ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ပရိသာ၊ ပလုဇ္ဇန္တိ ခေါ တေ၊ အာဝုသော၊ နဝပ္ပါယာ. န ဝါယံ ကုမာရကော မတ္တမညာသီ’’တိ.

‘‘အပိ မေ၊ ဘန္တေ ကဿပ၊ သိရသ္မိံ ပလိတာနိ ဇာတာနိ. အထ စ ပန မယံ အဇ္ဇာပိ အာယသ္မတော မဟာကဿပဿ ကုမာရကဝါဒါ န မုစ္စာမာ’’တိ. ‘‘တထာ ဟိ ပန တွံ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ဣမေဟိ နဝေဟိ ဘိက္ခူဟိ ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရေဟိ ဘောဇနေ အမတ္တညူဟိ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တေဟိ သဒ္ဓိံ စာရိကံ စရသိ၊ သဿဃာတံ မညေ စရသိ၊ ကုလူပဃာတံ မညေ စရသိ. ဩလုဇ္ဇတိ ခေါ တေ၊ အာဝုသော အာနန္ဒ၊ ပရိသာ၊ ပလုဇ္ဇန္တိ ခေါ တေ၊ အာဝုသော၊ နဝပ္ပါယာ. [ပလုဇ္ဇတိ ခေါ တေ အာဝုသော အာနန္ဒ ပရိသာ (က. သီ.)] န ဝါယံ ကုမာရကော မတ္တမညာသီ’’တိ.

အဿောသိ ခေါ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ – ‘‘အယျေန ကိရ မဟာကဿပေန အယျော အာနန္ဒော ဝေဒေဟမုနိ ကုမာရကဝါဒေန အပသာဒိတော’’တိ.

အထ ခေါ ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ အနတ္တမနာ အနတ္တမနဝါစံ နိစ္ဆာရေသိ – ‘‘ကိံ ပန အယျော မဟာကဿပေါ အညတိတ္ထိယပုဗ္ဗော သမာနော အယျံ အာနန္ဒံ ဝေဒေဟမုနိံ ကုမာရကဝါဒေန အပသာဒေတဗ္ဗံ မညတီ’’တိ! အဿောသိ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ ဣမံ ဝါစံ ဘာသမာနာယ.

အထ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကဿပေါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘တဂ္ဃါဝုသော အာနန္ဒ၊ ထုလ္လနန္ဒာယ ဘိက္ခုနိယာ သဟသာ အပ္ပဋိသင်္ခါ ဝါစာ ဘာသိတာ. ယတွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိတော၊ နာဘိဇာနာမိ အညံ သတ္ထာရံ ဥဒ္ဒိသိတာ [ဥဒ္ဒိသိတုံ (သီ. ပီ. က.)]၊ အညတြ တေန ဘဂဝတာ အရဟတာ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓေန. ပုဗ္ဗေ မေ၊ အာဝုသော၊ အဂါရိကဘူတဿ သတော ဧတဒဟောသိ – ‘သမ္ဗာဓော ဃရာဝါသော ရဇာပထော [ရဇောပထော (သီ.)]၊ အဗ္ဘောကာသော ပဗ္ဗဇ္ဇာ. နယိဒံ သုကရံ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသတာ ဧကန္တပရိပုဏ္ဏံ ဧကန္တပရိသုဒ္ဓံ သင်္ခလိခိတံ ဗြဟ္မစရိယံ စရိတုံ. ယံနူနာဟံ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇေယျ’န္တိ. သော ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ အပရေန သမယေန ပဋပိလောတိကာနံ သင်္ဃာဋိံ ကာရေတွာ [ကရိတွာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] ယေ လောကေ အရဟန္တော တေ ဥဒ္ဒိဿ ကေသမဿုံ ဩဟာရေတွာ ကာသာယာနိ ဝတ္ထာနိ အစ္ဆာဒေတွာ အဂါရသ္မာ အနဂါရိယံ ပဗ္ဗဇိံ.

သော ဧဝံ ပဗ္ဗဇိတော သမာနော အဒ္ဓါနမဂ္ဂပ္ပဋိပန္နော အဒ္ဒသံ ဘဂဝန္တံ အန္တရာ စ ရာဇဂဟံ အန္တရာ စ နာဠန္ဒံ ဗဟုပုတ္တေ စေတိယေ နိသိန္နံ. ဒိသွာန မေ ဧတဒဟောသိ – ‘သတ္ထာရဉ္စ ဝတာဟံ ပဿေယျံ၊ ဘဂဝန္တမေဝ ပဿေယျံ၊ သုဂတဉ္စ ဝတာဟံ ပဿေယျံ၊ ဘဂဝန္တမေဝ ပဿေယျံ၊ သမ္မာသမ္ဗုဒ္ဓဉ္စ ဝတာဟံ ပဿေယျံ၊ ဘဂဝန္တမေဝ ပဿေယျ’န္တိ. သော ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ တတ္ထေဝ ဘဂဝတော ပါဒေသု သိရသာ နိပတိတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘သတ္ထာ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ သာဝကောဟမသ္မိ၊ သတ္ထာ မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ၊ သာဝကောဟမသ္မီ’တိ. ဧဝံ ဝုတ္တေ မံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘ယော ခေါ၊ ကဿပ၊ ဧဝံ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဂတံ သာဝကံ အဇာနညေဝ ဝဒေယျ ဇာနာမီတိ၊ အပဿညေဝ ဝဒေယျ ပဿာမီတိ၊ မုဒ္ဓါပိ တဿ ဝိပတေယျ. အဟံ ခေါ ပန၊ ကဿပ၊ ဇာနညေဝ ဝဒါမိ ဇာနာမီတိ၊ ပဿညေဝ ဝဒါမိ ပဿာမီ’တိ.

တသ္မာတိဟ တေ၊ ကဿပ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘တိဗ္ဗံ မေ ဟိရောတ္တပ္ပံ ပစ္စုပဋ္ဌိတံ ဘဝိဿတိ ထေရေသု နဝေသု မဇ္ဈိမေသူ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ကဿပ၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ.

တသ္မာတိဟ တေ၊ ကဿပ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘ယံ ကိဉ္စိ ဓမ္မံ သုဏိဿာမိ ကုသလူပသံဟိတံ သဗ္ဗံ တံ အဋ္ဌိံ ကတွာ မနသိ ကရိတွာ သဗ္ဗစေတသာ သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏိဿာမီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ကဿပ၊ သိက္ခိတဗ္ဗံ.

တသ္မာတိဟ တေ၊ ကဿပ၊ ဧဝံ သိက္ခိတဗ္ဗံ – ‘သာတသဟဂတာ စ မေ ကာယဂတာသတိ န ဝိဇဟိဿတီ’တိ. ဧဝဉှိ တေ၊ ကဿပ၊ သိက္ခိတဗ္ဗန္တိ.

‘‘အထ ခေါ မံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ ဣမိနာ ဩဝါဒေန ဩဝဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ပက္ကာမိ. သတ္တာဟမေဝ ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ သရဏော [သာဏော (သီ.)] ရဋ္ဌပိဏ္ဍံ ဘုဉ္ဇိံ’’. အဋ္ဌမိယာ အညာ ဥဒပါဒိ.

‘‘အထ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ မဂ္ဂါ ဩက္ကမ္မ ယေန အညတရံ ရုက္ခမူလံ တေနုပသင်္ကမိ. အထ ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဋပိလောတိကာနံ သင်္ဃာဋိံ စတုဂ္ဂုဏံ ပညပေတွာ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ နိသီဒတု၊ ယံ မမဿ ဒီဃရတ္တံ ဟိတာယ သုခါယာ’တိ. နိသီဒိ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ ပညတ္တေ အာသနေ. နိသဇ္ဇ ခေါ မံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘မုဒုကာ ခေါ တျာယံ၊ ကဿပ၊ ပဋပိလောတိကာနံ သင်္ဃာဋီ’တိ. ‘ပဋိဂ္ဂဏှာတု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ပဋပိလောတိကာနံ သင်္ဃာဋိံ အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယာ’တိ. ‘ဓာရေဿသိ ပန မေ တွံ၊ ကဿပ၊ သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’တိ. ‘ဓာရေဿာမဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတော သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’တိ. ‘‘သော ခွာဟံ၊ အာဝုသော၊ ပဋပိလောတိကာနံ သင်္ဃာဋိံ ဘဂဝတော ပါဒါသိံ. အဟံ ပန ဘဂဝတော သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနိ ပဋိပဇ္ဇိံ’’.

‘‘ယဉှိ တံ၊ အာဝုသော၊ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဘဂဝတော ပုတ္တော ဩရသော မုခတော ဇာတော ဓမ္မဇော ဓမ္မနိမ္မိတော ဓမ္မဒါယာဒေါ၊ ပဋိဂ္ဂဟိတာနိ [ပဋိဂ္ဂဟေတာ (သီ.)] သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’တိ၊ မမံ တံ သမ္မာ ဝဒမာနော ဝဒေယျ – ‘ဘဂဝတော ပုတ္တော ဩရသော မုခတော ဇာတော ဓမ္မဇော ဓမ္မနိမ္မိတော ဓမ္မဒါယာဒေါ၊ ပဋိဂ္ဂဟိတာနိ သာဏာနိ ပံသုကူလာနိ နိဗ္ဗသနာနီ’’’တိ.

‘‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ယာဝဒေဝ အာကင်္ခါမိ ဝိဝိစ္စေဝ ကာမေဟိ ဝိဝိစ္စ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ သဝိတက္ကံ သဝိစာရံ ဝိဝေကဇံ ပီတိသုခံ ပဌမံ ဈာနံ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ. အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ယာဝဒေ အာကင်္ခါမိ။ပေ။ (နဝန္နံ အနုပုဗ္ဗဝိဟာရသမာပတ္တိနံ ပဉ္စန္နဉ္စ အဘိညာနံ ဧဝံ ဝိတ္ထာရော ဝေဒိတဗ္ဗော).

‘‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အာသဝါနံ ခယာ အနာသဝံ စေတောဝိမုတ္တိံ ပညာဝိမုတ္တိံ ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ သယံ အဘိညာ သစ္ဆိကတွာ ဥပသမ္ပဇ္ဇ ဝိဟရာမိ၊ သတ္တရတနံ ဝါ၊ အာဝုသော၊ နာဂံ အဍ္ဎဋ္ဌမရတနံ ဝါ တာလပတ္တိကာယ ဆာဒေတဗ္ဗံ မညေယျ၊ ယော မေ ဆ အဘိညာ ဆာဒေတဗ္ဗံ မညေယျာ’’တိ.

စဝိတ္ထ စ ပန ထုလ္လနန္ဒာ ဘိက္ခုနီ ဗြဟ္မစရိယမှာတိ. ဧကာဒသမံ.