၄. ဝိဘင်္ဂဝဂ္ဂေါ

၁. ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တံ

၂၇၂. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ ဒေသေဿာမိ. တံ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော [ယံ (နေတ္တိပါဠိ)] ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ [အသံဟိရံ (သျာ. ကံ. က.)] အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ [ကိစ္စံ အာတပ္ပံ (သီ. က.)]၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနိ’’ [မုနီတိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)].

၂၇၃. ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ? ‘ဧဝံရူပေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံဝေဒနော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံသညော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံသင်္ခါရော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံဝိညာဏော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ? ‘ဧဝံရူပေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံဝေဒနော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံသညော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံသင်္ခါရော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ‘ဧဝံဝိညာဏော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ.

၂၇၄. ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ? ‘ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝေဒနော သိယံ။ပေ။ ဧဝံသညော သိယံ။ ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ။ ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ? ‘ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝေဒနော သိယံ ။ ဧဝံသညော သိယံ။ ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ။ ‘ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါန’န္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ.

၂၇၅. ‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ၊ ဝေဒနံ။ပေ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ – ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ? ဣဓ၊ ဘိက္ခဝေ၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န ဝေဒနံ။ န သညံ။ န သင်္ခါရေ။ န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ – ဧဝံ ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ.

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘‘ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဝေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ ဒေသေဿာမီ’တိ – ဣတိ ယံ တံ ဝုတ္တံ ဣဒမေတံ ပဋိစ္စ ဝုတ္တ’’န္တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

ဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ပဌမံ.

၂. အာနန္ဒဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တံ

၂၇၆. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေတိ သမာဒပေတိ သမုတ္တေဇေတိ သမ္ပဟံသေတိ၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ ဘာသတိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေနုပဋ္ဌာနသာလာ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ပညတ္တေ အာသနေ နိသီဒိ. နိသဇ္ဇ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသီ’’တိ? ‘‘အာယသ္မာ၊ ဘန္တေ၊ အာနန္ဒော ဥပဋ္ဌာနသာလာယံ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသီ’’တိ.

အထ ခေါ ဘဂဝါ အာယသ္မန္တံ အာနန္ဒံ အာမန္တေသိ – ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသီ’’တိ? ‘‘ဧဝံ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိံ သမာဒပေသိံ သမုတ္တေဇေသိံ သမ္ပဟံသေသိံ၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသိံ –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနိ’’.

၂၇၇. ‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ? ဧဝံရူပေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝေဒနော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ဧဝံသညော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ဧဝံသင်္ခါရော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝိညာဏော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ? ဧဝံရူပေါ အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝေဒနော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ဧဝံသညော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ဧဝံသင်္ခါရော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝိညာဏော အဟောသိံ အတီတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ? ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝေဒနော သိယံ။ပေ။ ဧဝံသညော သိယံ။ ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ။ ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ? ဧဝံရူပေါ သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ၊ ဧဝံဝေဒနော သိယံ။ပေ။ ဧဝံသညော သိယံ။ ဧဝံသင်္ခါရော သိယံ။ ဧဝံဝိညာဏော သိယံ အနာဂတမဒ္ဓါနန္တိ တတ္ထ နန္ဒိံ န သမနွာနေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ? ဣဓ၊ အာဝုသော၊ အဿုတဝါ ပုထုဇ္ဇနော အရိယာနံ အဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ အဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ အဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ အကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ အဝိနီတော ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ၊ ဝေဒနံ။ သညံ။ သင်္ခါရေ။ ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ? ဣဓ၊ အာဝုသော၊ သုတဝါ အရိယသာဝကော အရိယာနံ ဒဿာဝီ အရိယဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ အရိယဓမ္မေ သုဝိနီတော သပ္ပုရိသာနံ ဒဿာဝီ သပ္ပုရိသဓမ္မဿ ကောဝိဒေါ သပ္ပုရိသဓမ္မေ သုဝိနီတော န ရူပံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ရူပဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ရူပံ၊ န ရူပသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န ဝေဒနံ။ န သညံ။ န သင်္ခါရေ။ န ဝိညာဏံ အတ္တတော သမနုပဿတိ၊ န ဝိညာဏဝန္တံ ဝါ အတ္တာနံ၊ န အတ္တနိ ဝါ ဝိညာဏံ၊ န ဝိညာဏသ္မိံ ဝါ အတ္တာနံ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ.

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘ဧဝံ ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိံ သမာဒပေသိံ သမုတ္တေဇေသိံ သမ္ပဟံသေသိံ၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသိ’’န္တိ.

၂၇၈. ‘‘သာဓု၊ သာဓု၊ အာနန္ဒ! သာဓု ခေါ တွံ၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခူနံ ဓမ္မိယာ ကထာယ သန္ဒဿေသိ သမာဒပေသိ သမုတ္တေဇေသိ သမ္ပဟံသေသိ၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသိ –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာနန္ဒ၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ။ပေ။ ဧဝံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ. ကထဉ္စ၊ အာနန္ဒ၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ။ပေ။ ဧဝံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ. ကထဉ္စ၊ အာနန္ဒ၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ။ပေ။ ဧဝံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ. ကထဉ္စ၊ အာနန္ဒ၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ။ပေ။ ဧဝံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ. ကထဉ္စ၊ အာနန္ဒ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ။ပေ။ ဧဝံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ. ကထဉ္စ၊ အာနန္ဒ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ။ပေ။ ဧဝံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ.

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ.

အာနန္ဒဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.

၃. မဟာကစ္စာနဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တံ

၂၇၉. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ တပေါဒါရာမေ. အထ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ယေန တပေါဒေါ [တပေါဒါ (သီ.)] တေနုပသင်္ကမိ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. တပေါဒေ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော [သုက္ခာပယမာနော (က.)]. အထ ခေါ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ တပေါဒံ ဩဘာသေတွာ ယေနာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ အာယသ္မန္တံ သမိဒ္ဓိံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဓာရေသိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’’တိ? ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ န ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. ဓာရေသိ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာတိ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’’တိ? ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခု န ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာတိ. ဥဂ္ဂဏှာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ပရိယာပုဏာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ဓာရေဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. အတ္ထသံဟိတော၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသော စ ဝိဘင်္ဂေါ စ အာဒိဗြဟ္မစရိယကော’’တိ. ဣဒမဝေါစ သာ ဒေဝတာ၊ ဣဒံ ဝတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ.

၂၈၀. အထ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဣဓာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ရတ္တိယာ ပစ္စူသသမယံ ပစ္စုဋ္ဌာယ ယေန တပေါဒေါ တေနုပသင်္ကမိံ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတုံ. တပေါဒေ ဂတ္တာနိ ပရိသိဉ္စိတွာ ပစ္စုတ္တရိတွာ ဧကစီဝရော အဋ္ဌာသိံ ဂတ္တာနိ ပုဗ္ဗာပယမာနော. အထ ခေါ ဘန္တေ၊ အညတရာ ဒေဝတာ အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏာ ကေဝလကပ္ပံ တပေါဒံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတာ ခေါ သာ ဒေဝတာ မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဓာရေသိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’’’တိ?

‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ တံ ဒေဝတံ ဧတဒဝေါစံ – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’တိ? ‘အဟမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ န ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. ဓာရေသိ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’တိ? ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာတိ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’တိ? ‘အဟမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ န ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာတိ. ဥဂ္ဂဏှာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ပရိယာပုဏာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ဓာရေဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. အတ္ထသံဟိတော၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသော စ ဝိဘင်္ဂေါ စ အာဒိဗြဟ္မစရိယကော’တိ. ဣဒမဝေါစ၊ ဘန္တေ၊ သာ ဒေဝတာ၊ ဣဒံ ဝတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ. သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ ဒေသေတူ’’တိ. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘိက္ခု၊ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ သမိဒ္ဓိ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ၊ ဣဒံ ဝတွာန သုဂတော ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပါဝိသိ. အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ၊ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော၊ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘ကော နု ခေါ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇေယျာ’’တိ?

အထ ခေါ တေသံ ဘိက္ခူနံ ဧတဒဟောသိ – ‘‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ ပဟောတိ စာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ယံနူန မယံ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမေယျာမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမာ’’တိ.

၂၈၁. အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မတာ မဟာကစ္စာနေန သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိံသု. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော ကစ္စာန၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘တေသံ နော၊ အာဝုသော ကစ္စာန၊ အမှာကံ၊ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော၊ ဧတဒဟောသိ – ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘ကော နု ခေါ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇေယျာတိ? တေသံ နော၊ အာဝုသော ကစ္စာန၊ အမှာကံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ. ပဟောတိ စာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ယံနူန မယံ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမေယျာမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမာ’တိ. ဝိဘဇတာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော’’တိ.

‘‘သေယျထာပိ၊ အာဝုသော၊ ပုရိသော သာရတ္ထိကော သာရဂဝေသီ သာရပရိယေသနံ စရမာနော မဟတော ရုက္ခဿ တိဋ္ဌတော သာရဝတော အတိက္ကမ္မေဝ မူလံ အတိက္ကမ္မ ခန္ဓံ သာခါပလာသေ သာရံ ပရိယေသိတဗ္ဗံ မညေယျ၊ ဧဝံ သမ္ပဒမိဒံ အာယသ္မန္တာနံ သတ္ထရိ သမ္မုခီဘူတေ တံ ဘဂဝန္တံ အတိသိတွာ အမှေ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆိတဗ္ဗံ မညထ [မညေထ (ပီ.)]. သော ဟာဝုသော၊ ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတိ၊ စက္ခုဘူတော ဉာဏဘူတော ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော ဝတ္တာ ပဝတ္တာ အတ္ထဿ နိန္နေတာ အမတဿ ဒါတာ ဓမ္မဿာမီ တထာဂတော. သော စေဝ ပနေတဿ ကာလော အဟောသိ ယံ ဘဂဝန္တံယေဝ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ၊ ယထာ ဝေါ ဘဂဝါ ဗျာကရေယျ တထာ နံ ဓာရေယျာထာ’’တိ.

‘‘အဒ္ဓါဝုသော ကစ္စာန၊ ဘဂဝါ ဇာနံ ဇာနာတိ၊ ပဿံ ပဿတိ၊ စက္ခုဘူတော ဉာဏဘူတော ဓမ္မဘူတော ဗြဟ္မဘူတော ဝတ္တာ ပဝတ္တာ အတ္ထဿ နိန္နေတာ အမတဿ ဒါတာ ဓမ္မဿာမီ တထာဂတော. သော စေဝ ပနေတဿ ကာလော အဟောသိ ယံ ဘဂဝန္တံယေဝ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမ၊ ယထာ နော ဘဂဝါ ဗျာကရေယျ တထာ နံ ဓာရေယျာမ. အပိ စာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော သတ္ထုစေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ၊ ပဟောတိ စာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ဝိဘဇတာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော အဂရုံ ကရိတွာ’’တိ [အဂရုကရိတွာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)].

‘‘တေန ဟာဝုသော၊ သုဏာထ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောထ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝမာဝုသော’’တိ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော မဟာကစ္စာနဿ ပစ္စဿောသုံ. အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဧတဒဝေါစ –

‘‘ယံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

ဣမဿ ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ –

၂၈၂. ‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ? ဣတိ မေ စက္ခု အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရူပါတိ – တတ္ထ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ [ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗန္ဓံ (က.)] ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ တဒဘိနန္ဒတိ၊ တဒဘိနန္ဒန္တော အတီတံ အနွာဂမေတိ. ဣတိ မေ သောတံ အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ သဒ္ဒါတိ။ပေ။ ဣတိ မေ ဃာနံ အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဂန္ဓာတိ။ ဣတိ မေ ဇိဝှါ အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရသာတိ။ ဣတိ မေ ကာယော အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာတိ။ ဣတိ မေ မနော အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဓမ္မာတိ – တတ္ထ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ တဒဘိနန္ဒတိ၊ တဒဘိနန္ဒန္တော အတီတံ အနွာဂမေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ အနွာဂမေတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ? ဣတိ မေ စက္ခု အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရူပါတိ – တတ္ထ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ န တဒဘိနန္ဒတိ၊ န တဒဘိနန္ဒန္တော အတီတံ နာနွာဂမေတိ. ဣတိ မေ သောတံ အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ သဒ္ဒါတိ။ပေ။ ဣတိ မေ ဃာနံ အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဂန္ဓာတိ။ ဣတိ မေ ဇိဝှါ အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရသာတိ။ ဣတိ မေ ကာယော အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာတိ။ ဣတိ မေ မနော အဟောသိ အတီတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဓမ္မာတိ – တတ္ထ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ၊ န တဒဘိနန္ဒတိ၊ န တဒဘိနန္ဒန္တော အတီတံ နာနွာဂမေတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အတီတံ နာနွာဂမေတိ.

၂၈၃. ‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ? ဣတိ မေ စက္ခု သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရူပါတိ – အပ္ပဋိလဒ္ဓဿ ပဋိလာဘာယ စိတ္တံ ပဏိဒဟတိ၊ စေတသော ပဏိဓာနပစ္စယာ တဒဘိနန္ဒတိ၊ တဒဘိနန္ဒန္တော အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ. ဣတိ မေ သောတံ သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ သဒ္ဒါတိ။ပေ။ ဣတိ မေ ဃာနံ သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဂန္ဓာတိ။ ဣတိ မေ ဇိဝှါ သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရသာတိ။ ဣတိ မေ ကာယော သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာတိ။ ဣတိ မေ မနော သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဓမ္မာတိ – အပ္ပဋိလဒ္ဓဿ ပဋိလာဘာယ စိတ္တံ ပဏိဒဟတိ၊ စေတသော ပဏိဓာနပစ္စယာ တဒဘိနန္ဒတိ၊ တဒဘိနန္ဒန္တော အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ ပဋိကင်္ခတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ? ဣတိ မေ စက္ခု သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရူပါတိ – အပ္ပဋိလဒ္ဓဿ ပဋိလာဘာယ စိတ္တံ နပ္ပဏိဒဟတိ၊ စေတသော အပ္ပဏိဓာနပစ္စယာ န တဒဘိနန္ဒတိ၊ န တဒဘိနန္ဒန္တော အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ. ဣတိ မေ သောတံ သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ သဒ္ဒါတိ။ပေ။ ဣတိ မေ ဃာနံ သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဂန္ဓာတိ။ ဣတိ မေ ဇိဝှါ သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ရသာတိ။ ဣတိ မေ ကာယော သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာတိ။ ဣတိ မေ မနော သိယာ အနာဂတမဒ္ဓါနံ ဣတိ ဓမ္မာတိ – အပ္ပဋိလဒ္ဓဿ ပဋိလာဘာယ စိတ္တံ နပ္ပဏိဒဟတိ၊ စေတသော အပ္ပဏိဓာနပစ္စယာ န တဒဘိနန္ဒတိ၊ န တဒဘိနန္ဒန္တော အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ အနာဂတံ နပ္ပဋိကင်္ခတိ.

၂၈၄. ‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ? ယဉ္စာဝုသော၊ စက္ခု ယေ စ ရူပါ – ဥဘယမေတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ. တသ္မိံ စေ ပစ္စုပ္ပန္နေ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ တဒဘိနန္ဒတိ၊ တဒဘိနန္ဒန္တော ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ. ယဉ္စာဝုသော၊ သောတံ ယေ စ သဒ္ဒါ။ပေ။ ယဉ္စာဝုသော၊ ဃာနံ ယေ စ ဂန္ဓာ။ ယာ စာဝုသော၊ ဇိဝှါ ယေ စ ရသာ။ ယော စာဝုသော၊ ကာယော ယေ စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ ယော စာဝုသော၊ မနော ယေ စ ဓမ္မာ – ဥဘယမေတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ. တသ္မိံ စေ ပစ္စုပ္ပန္နေ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ တဒဘိနန္ဒတိ၊ တဒဘိနန္ဒန္တော ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု သံဟီရတိ.

‘‘ကထဉ္စ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ? ယဉ္စာဝုသော၊ စက္ခု ယေ စ ရူပါ – ဥဘယမေတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ. တသ္မိံ စေ ပစ္စုပ္ပန္နေ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ န တဒဘိနန္ဒတိ၊ န တဒဘိနန္ဒန္တော ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ. ယဉ္စာဝုသော၊ သောတံ ယေ စ သဒ္ဒါ။ပေ။ ယဉ္စာဝုသော၊ ဃာနံ ယေ စ ဂန္ဓာ။ ယာ စာဝုသော၊ ဇိဝှါ ယေ စ ရသာ။ ယော စာဝုသော၊ ကာယော ယေ စ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ။ ယော စာဝုသော၊ မနော ယေ စ ဓမ္မာ – ဥဘယမေတံ ပစ္စုပ္ပန္နံ. တသ္မိံ စေ ပစ္စုပ္ပန္နေ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓံ ဟောတိ ဝိညာဏံ၊ န ဆန္ဒရာဂပ္ပဋိဗဒ္ဓတ္တာ ဝိညာဏဿ န တဒဘိနန္ဒတိ၊ န တဒဘိနန္ဒန္တော ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ – ဧဝံ ခေါ၊ အာဝုသော၊ ပစ္စုပ္ပန္နေသု ဓမ္မေသု န သံဟီရတိ.

၂၈၅. ‘‘ယံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘ဣမဿ ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဧဝံ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အာဇာနာမိ. အာကင်္ခမာနာ စ ပန တုမှေ အာယသ္မန္တော ဘဂဝန္တံယေဝ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ၊ ယထာ ဝေါ ဘဂဝါ ဗျာကရောတိ တထာ နံ ဓာရေယျာထာ’’တိ.

အထ ခေါ တေ ဘိက္ခူ အာယသ္မတော မဟာကစ္စာနဿ ဘာသိတံ အဘိနန္ဒိတွာ အနုမောဒိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိံသု၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိံသု. ဧကမန္တံ နိသိန္နာ ခေါ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘‘ယံ ခေါ နော၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

တေသံ နော၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ၊ အစိရပက္ကန္တဿ ဘဂဝတော၊ ဧတဒဟောသိ – ‘‘ဣဒံ ခေါ နော၊ အာဝုသော၊ ဘဂဝါ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသံ ဥဒ္ဒိသိတွာ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘဇိတွာ ဥဋ္ဌာယာသနာ ဝိဟာရံ ပဝိဋ္ဌော –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘‘ကော နု ခေါ ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇေယျာ’တိ? တေသံ နော၊ ဘန္တေ၊ အမှာကံ ဧတဒဟောသိ – ‘အယံ ခေါ အာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော သတ္ထု စေဝ သံဝဏ္ဏိတော သမ္ဘာဝိတော စ ဝိညူနံ သဗြဟ္မစာရီနံ. ပဟောတိ စာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော ဣမဿ ဘဂဝတာ သံခိတ္တေန ဥဒ္ဒေသဿ ဥဒ္ဒိဋ္ဌဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ အဝိဘတ္တဿ ဝိတ္ထာရေန အတ္ထံ ဝိဘဇိတုံ. ယံနူန မယံ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမေယျာမ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာမာ’တိ. အထ ခေါ မယံ၊ ဘန္တေ၊ ယေနာယသ္မာ မဟာကစ္စာနော တေနုပသင်္ကမိမှ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ အာယသ္မန္တံ မဟာကစ္စာနံ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆိမှ. တေသံ နော၊ ဘန္တေ၊ အာယသ္မတာ မဟာကစ္စာနေန ဣမေဟိ အာကာရေဟိ ဣမေဟိ ပဒေဟိ ဣမေဟိ ဗျဉ္ဇနေဟိ အတ္ထော ဝိဘတ္တော’’တိ.

‘‘ပဏ္ဍိတော၊ ဘိက္ခဝေ၊ မဟာကစ္စာနော၊ မဟာပညော၊ ဘိက္ခဝေ မဟာကစ္စာနော. မံ စေပိ တုမှေ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဧတမတ္ထံ ပဋိပုစ္ဆေယျာထ၊ အဟမ္ပိ တံ ဧဝမေဝံ ဗျာကရေယျံ ယထာ တံ မဟာကစ္စာနေန ဗျာကတံ. ဧသော၊ စေဝေတဿ အတ္ထော. ဧဝဉ္စ နံ ဓာရေထာ’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနာ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒုန္တိ.

မဟာကစ္စာနဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ တတိယံ.

၄. လောမသကင်္ဂိယဘဒ္ဒေကရတ္တသုတ္တံ

၂၈၆. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. တေန ခေါ ပန သမယေန အာယသ္မာ လောမသကင်္ဂိယော [လောမသကကင်္ဂိယော (ဋီကာ)] သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ စန္ဒနော ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ နိဂြောဓာရာမံ ဩဘာသေတွာ ယေနာယသ္မာ လောမသကင်္ဂိယော တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ စန္ဒနော ဒေဝပုတ္တော အာယသ္မန္တံ လောမသကင်္ဂိယံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဓာရေသိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’’တိ? ‘‘အဟမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ န ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. ဓာရေသိ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’’တိ? ‘‘ဓာရေမိ ခေါ အဟံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’’တိ. ‘‘ယထာ ကထံ ပန တွံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’’တိ? ‘‘ဧကမိဒံ၊ ဘိက္ခု၊ သမယံ ဘဂဝါ ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု ဝိဟရတိ ပါရိစ္ဆတ္တကမူလေ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာယံ. တတြ ဘဂဝါ ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသိ –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ.

‘‘ဧဝံ ဝိဟာရိံ အာတာပိံ၊ အဟောရတ္တမတန္ဒိတံ၊

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘ဧဝံ ခေါ အဟံ၊ ဘိက္ခု၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ. ဥဂ္ဂဏှာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ပရိယာပုဏာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ဓာရေဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. အတ္ထသံဟိတော၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသော စ ဝိဘင်္ဂေါ စ အာဒိဗြဟ္မစရိယကော’’တိ. ဣဒမဝေါစ စန္ဒနော ဒေဝပုတ္တော. ဣဒံ ဝတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ.

၂၈၇. အထ ခေါ အာယသ္မာ လောမသကင်္ဂိယော တဿာ ရတ္တိယာ အစ္စယေန သေနာသနံ သံသာမေတွာ ပတ္တစီဝရမာဒါယ ယေန သာဝတ္ထိ တေန စာရိကံ ပက္ကာမိ. အနုပုဗ္ဗေန စာရိကံ စရမာနော ယေန သာဝတ္ထိ ဇေတဝနံ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ အာယသ္မာ လောမသကင်္ဂိယော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ဧကမိဒါဟံ၊ ဘန္တေ၊ သမယံ သက္ကေသု ဝိဟရာမိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ၊ ဘန္တေ၊ အညတရော ဒေဝပုတ္တော အဘိက္ကန္တာယ ရတ္တိယာ အဘိက္ကန္တဝဏ္ဏော ကေဝလကပ္ပံ နိဂြောဓာရာမံ ဩဘာသေတွာ ယေနာဟံ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဧကမန္တံ အဋ္ဌာသိ. ဧကမန္တံ ဌိတော ခေါ၊ ဘန္တေ၊ သော ဒေဝပုတ္တော မံ ဧတဒဝေါစ – ‘ဓာရေသိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ တံ ဒေဝပုတ္တံ ဧတဒဝေါစံ – ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စာ’တိ? ‘အဟမ္ပိ ခေါ၊ ဘိက္ခု၊ န ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. ဓာရေသိ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’တိ? ‘န ခေါ အဟံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ. တွံ ပနာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’တိ? ‘ဓာရေမိ ခေါ အဟံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’တိ. ‘ယထာ ကထံ ပန တွံ၊ အာဝုသော၊ ဓာရေသိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ’တိ? ဧကမိဒံ၊ ဘိက္ခု၊ သမယံ ဘဂဝါ ဒေဝေသု တာဝတိံသေသု ဝိဟရတိ ပါရိစ္ဆတ္တကမူလေ ပဏ္ဍုကမ္ဗလသိလာယံ. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဒေဝါနံ တာဝတိံသာနံ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ အဘာသိ –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ။ပေ။

တံ ဝေ ဘဒ္ဒေကရတ္တောတိ၊ သန္တော အာစိက္ခတေ မုနီ’’တိ.

‘‘ဧဝံ ခေါ အဟံ၊ ဘိက္ခု၊ ဓာရေမိ ဘဒ္ဒေကရတ္တိယော ဂါထာ. ဥဂ္ဂဏှာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ပရိယာပုဏာဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ၊ ဓာရေဟိ တွံ၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ. အတ္ထသံဟိတော၊ ဘိက္ခု၊ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသော စ ဝိဘင်္ဂေါ စ အာဒိဗြဟ္မစရိယကော’တိ. ဣဒမဝေါစ၊ ဘန္တေ၊ သော ဒေဝပုတ္တော၊ ဣဒံ ဝတွာ တတ္ထေဝန္တရဓာယိ. သာဓု မေ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝါ ဘဒ္ဒေကရတ္တဿ ဥဒ္ဒေသဉ္စ ဝိဘင်္ဂဉ္စ ဒေသေတူ’’တိ.

၂၈၈. ‘‘ဇာနာသိ ပန တွံ၊ ဘိက္ခု၊ တံ ဒေဝပုတ္တ’’န္တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဇာနာမိ တံ ဒေဝပုတ္တ’’န္တိ. ‘‘စန္ဒနော နာမ သော၊ ဘိက္ခု၊ ဒေဝပုတ္တော. စန္ဒနော၊ ဘိက္ခု၊ ဒေဝပုတ္တော အဋ္ဌိံ ကတွာ [အဋ္ဌိကတွာ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] မနသိကတွာ သဗ္ဗစေတသာ [သဗ္ဗံ စေတသော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)၊ သဗ္ဗံ စေတသာ (က.)] သမန္နာဟရိတွာ ဩဟိတသောတော ဓမ္မံ သုဏာတိ. တေန ဟိ၊ ဘိက္ခု၊ သုဏာဟိ၊ သာဓုကံ မနသိ ကရောဟိ၊ ဘာသိဿာမီ’’တိ. ‘‘ဧဝံ၊ ဘန္တေ’’တိ ခေါ အာယသ္မာ လောမသကင်္ဂိယော ဘဂဝတော ပစ္စဿောသိ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ –

‘‘အတီတံ နာနွာဂမေယျ၊ နပ္ပဋိကင်္ခေ အနာဂတံ၊

ယဒတီတံ ပဟီနံ တံ၊ အပ္ပတ္တဉ္စ အနာဂတံ.

‘‘ပစ္စုပ္ပန္နဉ္စ ယော ဓမ္မံ၊ တတ္ထ တတ္ထ ဝိပဿတိ၊

အသံဟီရံ အသံကုပ္ပံ၊ တံ ဝိဒွါ မနုဗြူဟယေ.

‘‘အဇ္ဇေဝ ကိစ္စမာတပ္ပံ၊ ကော ဇညာ မရဏံ သုဝေ၊

န ဟိ နော သင်္ဂရံ တေန၊ မဟာသေနေန မစ္စုနာ၊