၆. အာနေဉ္ဇသပ္ပါယသုတ္တံ

၆၆. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ကုရူသု ဝိဟရတိ ကမ္မာသဓမ္မံ နာမ ကုရူနံ နိဂမော. တတြ ခေါ ဘဂဝါ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ – ‘‘ဘိက္ခဝေါ’’တိ. ‘‘ဘဒန္တေ’’တိ တေ ဘိက္ခူ ဘဂဝတော ပစ္စဿောသုံ. ဘဂဝါ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အနိစ္စာ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ကာမာ တုစ္ဆာ မုသာ မောသဓမ္မာ. မာယာကတမေ တံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဗာလလာပနံ. ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမာ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမာ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမသညာ – ဥဘယမေတံ မာရဓေယျံ၊ မာရဿေသ [မာရဿေဝ (က.)] ဝိသယော၊ မာရဿေသ နိဝါပေါ၊ မာရဿေသ ဂေါစရော. ဧတ္ထေတေ ပါပကာ အကုသလာ မာနသာ အဘိဇ္ဈာပိ ဗျာပါဒါပိ သာရမ္ဘာပိ သံဝတ္တန္တိ. တေဝ အရိယသာဝကဿ ဣဓမနုသိက္ခတော အန္တရာယာယ သမ္ဘဝန္တိ. တတြ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမာ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမာ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမသညာ – ဥဘယမေတံ မာရဓေယျံ၊ မာရဿေသ ဝိသယော၊ မာရဿေသ နိဝါပေါ၊ မာရဿေသ ဂေါစရော. ဧတ္ထေတေ ပါပကာ အကုသလာ မာနသာ အဘိဇ္ဈာပိ ဗျာပါဒါပိ သာရမ္ဘာပိ သံဝတ္တန္တိ၊ တေဝ အရိယသာဝကဿ ဣဓမနုသိက္ခတော အန္တရာယာယ သမ္ဘဝန္တိ. ယံနူနာဟံ ဝိပုလေန မဟဂ္ဂတေန စေတသာ ဝိဟရေယျံ အဘိဘုယျ လောကံ အဓိဋ္ဌာယ မနသာ. ဝိပုလေန ဟိ မေ မဟဂ္ဂတေန စေတသာ ဝိဟရတော အဘိဘုယျ လောကံ အဓိဋ္ဌာယ မနသာ ယေ ပါပကာ အကုသလာ မာနသာ အဘိဇ္ဈာပိ ဗျာပါဒါပိ သာရမ္ဘာပိ တေ န ဘဝိဿန္တိ. တေသံ ပဟာနာ အပရိတ္တဉ္စ မေ စိတ္တံ ဘဝိဿတိ အပ္ပမာဏံ သုဘာဝိတ’န္တိ. တဿ ဧဝံပဋိပန္နဿ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရိနော အာယတနေ စိတ္တံ ပသီဒတိ. သမ္ပသာဒေ သတိ ဧတရဟိ ဝါ အာနေဉ္ဇံ သမာပဇ္ဇတိ ပညာယ ဝါ အဓိမုစ္စတိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ. ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံသံဝတ္တနိကံ ဝိညာဏံ အဿ အာနေဉ္ဇူပဂံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမာ အာနေဉ္ဇသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ အက္ခာယတိ’’.

၆၇. ‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမာ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမာ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမသညာ၊ ယံ ကိဉ္စိ ရူပံ (သဗ္ဗံ ရူပံ) [( ) နတ္ထိ သီ. ပီ. ပေါတ္ထကေသု] စတ္တာရိ စ မဟာဘူတာနိ၊ စတုန္နဉ္စ မဟာဘူတာနံ ဥပါဒါယရူပ’န္တိ. တဿ ဧဝံပဋိပန္နဿ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရိနော အာယတနေ စိတ္တံ ပသီဒတိ. သမ္ပသာဒေ သတိ ဧတရဟိ ဝါ အာနေဉ္ဇံ သမာပဇ္ဇတိ ပညာယ ဝါ အဓိမုစ္စတိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ. ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံသံဝတ္တနိကံ ဝိညာဏံ အဿ အာနေဉ္ဇူပဂံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုတိယာ အာနေဉ္ဇသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ အက္ခာယတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမာ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမာ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမသညာ၊ ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပါ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပါ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပသညာ – ဥဘယမေတံ အနိစ္စံ. ယဒနိစ္စံ တံ နာလံ အဘိနန္ဒိတုံ၊ နာလံ အဘိဝဒိတုံ၊ နာလံ အဇ္ဈောသိတု’န္တိ. တဿ ဧဝံပဋိပန္နဿ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရိနော အာယတနေ စိတ္တံ ပသီဒတိ. သမ္ပသာဒေ သတိ ဧတရဟိ ဝါ အာနေဉ္ဇံ သမာပဇ္ဇတိ ပညာယ ဝါ အဓိမုစ္စတိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ. ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံသံဝတ္တနိကံ ဝိညာဏံ အဿ အာနေဉ္ဇူပဂံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တတိယာ အာနေဉ္ဇသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ အက္ခာယတိ.

၆၈. ‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမာ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမာ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမသညာ၊ ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပါ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပါ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပသညာ၊ ယာ စ အာနေဉ္ဇသညာ – သဗ္ဗာ သညာ. ယတ္ထေတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ ဧတံ သန္တံ ဧတံ ပဏီတံ – ယဒိဒံ အာကိဉ္စညာယတန’န္တိ. တဿ ဧဝံပဋိပန္နဿ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရိနော အာယတနေ စိတ္တံ ပသီဒတိ. သမ္ပသာဒေ သတိ ဧတရဟိ ဝါ အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပဇ္ဇတိ ပညာယ ဝါ အဓိမုစ္စတိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ. ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံသံဝတ္တနိကံ ဝိညာဏံ အဿ အာကိဉ္စညာယတနူပဂံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ပဌမာ အာကိဉ္စညာယတနသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ အက္ခာယတိ.

၆၉. ‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော အရညဂတော ဝါ ရုက္ခမူလဂတော ဝါ သုညာဂါရဂတော ဝါ ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘သုညမိဒံ အတ္တေန ဝါ အတ္တနိယေန ဝါ’တိ. တဿ ဧဝံပဋိပန္နဿ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရိနော အာယတနေ စိတ္တံ ပသီဒတိ. သမ္ပသာဒေ သတိ ဧတရဟိ ဝါ အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပဇ္ဇတိ ပညာယ ဝါ အဓိမုစ္စတိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ. ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံသံဝတ္တနိကံ ဝိညာဏံ အဿ အာကိဉ္စညာယတနူပဂံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ ဒုတိယာ အာကိဉ္စညာယတနသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ အက္ခာယတိ.

၇၀. ‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘နာဟံ ကွစနိ [ကွစိနိ (သျာ. ကံ. သီ. အဋ္ဌ.)] ကဿစိ ကိဉ္စနတသ္မိံ [ကိဉ္စနတသ္မိ (?)]၊ န စ မမ ကွစနိ ကိသ္မိဉ္စိ ကိဉ္စနံ နတ္ထီ’တိ. တဿ ဧဝံပဋိပန္နဿ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရိနော အာယတနေ စိတ္တံ ပသီဒတိ. သမ္ပသာဒေ သတိ ဧတရဟိ ဝါ အာကိဉ္စညာယတနံ သမာပဇ္ဇတိ ပညာယ ဝါ အဓိမုစ္စတိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ. ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံသံဝတ္တနိကံ ဝိညာဏံ အဿ အာကိဉ္စညာယတနူပဂံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ တတိယာ အာကိဉ္စညာယတနသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ အက္ခာယတိ.

‘‘ပုန စပရံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမာ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမာ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမသညာ၊ ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပါ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပါ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပသညာ၊ ယာ စ အာနေဉ္ဇသညာ၊ ယာ စ အာကိဉ္စညာယတနသညာ – သဗ္ဗာ သညာ. ယတ္ထေတာ အပရိသေသာ နိရုဇ္ဈန္တိ ဧတံ သန္တံ ဧတံ ပဏီတံ – ယဒိဒံ နေဝသညာနာသညာယတန’န္တိ. တဿ ဧဝံပဋိပန္နဿ တဗ္ဗဟုလဝိဟာရိနော အာယတနေ စိတ္တံ ပသီဒတိ. သမ္ပသာဒေ သတိ ဧတရဟိ ဝါ နေဝသညာနာသညာယတနံ သမာပဇ္ဇတိ ပညာယ ဝါ အဓိမုစ္စတိ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ. ဌာနမေတံ ဝိဇ္ဇတိ ယံ တံသံဝတ္တနိကံ ဝိညာဏံ အဿ နေဝသညာနာသညာယတနူပဂံ. အယံ၊ ဘိက္ခဝေ၊ နေဝသညာနာသညာယတနသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ အက္ခာယတီ’’တိ.

၇၁. ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဣဓ၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ၊ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ၊ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ ယံ၊ ဘူတံ – တံ ပဇဟာမီ’တိ. ဧဝံ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. ပရိနိဗ္ဗာယေယျ နု ခေါ သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု န ဝါ ပရိနိဗ္ဗာယေယျာ’’တိ? ‘‘အပေတ္ထေကစ္စော၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ပရိနိဗ္ဗာယေယျ၊ အပေတ္ထေကစ္စော ဘိက္ခု န ပရိနိဗ္ဗာယေယျာ’’တိ. ‘‘ကော နု ခေါ၊ ဘန္တေ၊ ဟေတု ကော ပစ္စယော ယေနပေတ္ထေကစ္စော ဘိက္ခု ပရိနိဗ္ဗာယေယျ၊ အပေတ္ထေကစ္စော ဘိက္ခု န ပရိနိဗ္ဗာယေယျာ’’တိ? ‘‘ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ၊ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ၊ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ၊ ယံ ဘူတံ – တံ ပဇဟာမီ’တိ. ဧဝံ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. သော တံ ဥပေက္ခံ အဘိနန္ဒတိ၊ အဘိဝဒတိ၊ အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ ဥပေက္ခံ အဘိနန္ဒတော အဘိဝဒတော အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော တန္နိဿိတံ ဟောတိ ဝိညာဏံ တဒုပါဒါနံ. သဥပါဒါနော၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု န ပရိနိဗ္ဗာယတီ’’တိ. ‘‘ကဟံ ပန သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဥပါဒိယမာနော ဥပါဒိယတီ’’တိ? ‘‘နေဝသညာနာသညာယတနံ၊ အာနန္ဒာ’’တိ. ‘‘ဥပါဒါနသေဋ္ဌံ ကိရ သော၊ ဘန္တေ၊ ဘိက္ခု ဥပါဒိယမာနော ဥပါဒိယတီ’’တိ? ‘‘ဥပါဒါနသေဋ္ဌဉှိ သော၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ဥပါဒိယမာနော ဥပါဒိယတိ. ဥပါဒါနသေဋ္ဌဉှေတံ၊ အာနန္ဒ၊ ယဒိဒံ – နေဝသညာနာသညာယတနံ’’.

၇၂. ‘‘ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ဧဝံ ပဋိပန္နော ဟောတိ – ‘နော စဿ၊ နော စ မေ သိယာ၊ န ဘဝိဿတိ၊ န မေ ဘဝိဿတိ၊ ယဒတ္ထိ၊ ယံ ဘူတံ – တံ ပဇဟာမီ’တိ. ဧဝံ ဥပေက္ခံ ပဋိလဘတိ. သော တံ ဥပေက္ခံ နာဘိနန္ဒတိ၊ နာဘိဝဒတိ၊ န အဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတိ. တဿ တံ ဥပေက္ခံ အနဘိနန္ဒတော အနဘိဝဒတော အနဇ္ဈောသာယ တိဋ္ဌတော န တန္နိဿိတံ ဟောတိ ဝိညာဏံ န တဒုပါဒါနံ. အနုပါဒါနော၊ အာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု ပရိနိဗ္ဗာယတီ’’တိ.

၇၃. ‘‘အစ္ဆရိယံ၊ ဘန္တေ၊ အဗ္ဘုတံ၊ ဘန္တေ! နိဿာယ နိဿာယ ကိရ နော၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဩဃဿ နိတ္ထရဏာ အက္ခာတာ. ကတမော ပန၊ ဘန္တေ၊ အရိယော ဝိမောက္ခော’’တိ? ‘‘ဣဓာနန္ဒ၊ ဘိက္ခု အရိယသာဝကော ဣတိ ပဋိသဉ္စိက္ခတိ – ‘ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမာ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမာ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ကာမသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ကာမသညာ၊ ယေ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပါ၊ ယေ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပါ၊ ယာ စ ဒိဋ္ဌဓမ္မိကာ ရူပသညာ၊ ယာ စ သမ္ပရာယိကာ ရူပသညာ၊ ယာ စ အာနေဉ္ဇသညာ၊ ယာ စ အာကိဉ္စညာယတနသညာ၊ ယာ စ နေဝသညာနာသညာယတနသညာ – ဧသ သက္ကာယော ယာဝတာ သက္ကာယော. ဧတံ အမတံ ယဒိဒံ အနုပါဒါ စိတ္တဿ ဝိမောက္ခော. ဣတိ၊ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ ဒေသိတာ မယာ အာနေဉ္ဇသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ၊ ဒေသိတာ အာကိဉ္စညာယတနသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ၊ ဒေသိတာ နေဝသညာနာသညာယတနသပ္ပါယာ ပဋိပဒါ၊ ဒေသိတာ နိဿာယ နိဿာယ ဩဃဿ နိတ္ထရဏာ၊ ဒေသိတော အရိယော ဝိမောက္ခော. ယံ ခေါ၊ အာနန္ဒ၊ သတ္ထာရာ ကရဏီယံ သာဝကာနံ ဟိတေသိနာ အနုကမ္ပကေန အနုကမ္ပံ ဥပါဒါယ၊ ကတံ ဝေါ တံ မယာ. ဧတာနိ၊ အာနန္ဒ၊ ရုက္ခမူလာနိ၊ ဧတာနိ သုညာဂါရာနိ. ဈာယထာနန္ဒ၊ မာ ပမာဒတ္ထ၊ မာ ပစ္ဆာ ဝိပ္ပဋိသာရိနော အဟုဝတ္ထ. အယံ ဝေါ အမှာကံ အနုသာသနီ’’’တိ.

ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော အာယသ္မာ အာနန္ဒော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ.

အာနေဉ္ဇသပ္ပါယသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဆဋ္ဌံ.