၂. အဂ္ဂိဝစ္ဆသုတ္တံ

၁၈၇. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သာဝတ္ထိယံ ဝိဟရတိ ဇေတဝနေ အနာထပိဏ္ဍိကဿ အာရာမေ. အထ ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝတာ သဒ္ဓိံ သမ္မောဒိ. သမ္မောဒနီယံ ကထံ သာရဏီယံ ဝီတိသာရေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ –

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ [ဧဝံဒိဋ္ဌီ (သီ. သျာ. ကံ. က.)] ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘အန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘အန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘အနန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘အနန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’’တိ? ‘‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’’’န္တိ.

၁၈၈. ‘‘‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – သဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ [မောဃမညန္တီတိ ဝဒေသိ (သီ.)၊ မောဃမညန္တိ ဣတိ ဝဒေသိ (?)]. ‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – အသဿတော လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – အန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ အနန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – အနန္တဝါ လောကော၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – တံ ဇီဝံ တံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရံ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ.

‘‘‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ နု ခေါ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ. ‘ကိံ ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမညန္တိ – ဧဝံဒိဋ္ဌိ ဘဝံ ဂေါတမော’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံဒိဋ္ဌိ – နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ၊ ဣဒမေဝ သစ္စံ မောဃမည’န္တိ ဝဒေသိ.

‘‘ကိံ ပန ဘော ဂေါတမော အာဒီနဝံ သမ္ပဿမာနော ဧဝံ ဣမာနိ သဗ္ဗသော ဒိဋ္ဌိဂတာနိ အနုပဂတော’’တိ?

၁၈၉. ‘‘‘သဿတော လောကော’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ ဒိဋ္ဌိဂတမေတံ ဒိဋ္ဌိဂဟနံ ဒိဋ္ဌိကန္တာရော [ဒိဋ္ဌိကန္တာရံ (သီ. ပီ.)] ဒိဋ္ဌိဝိသူကံ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ဖန္ဒိတံ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ သဒုက္ခံ သဝိဃာတံ သဥပါယာသံ သပရိဠာဟံ၊ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ‘အသဿတော လောကော’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ။ပေ။ ‘အန္တဝါ လောကော’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ။ပေ။ ‘အနန္တဝါ လောကော’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ။ပေ။ ‘တံ ဇီဝံ တံ သရီရ’န္တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ။ပေ။ ‘အညံ ဇီဝံ အညံ သရီရ’န္တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ။ပေ။ ‘ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ ။ပေ။ ‘န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ။ပေ။ ‘ဟောတိ စ န စ ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ။ပေ။ ‘နေဝ ဟောတိ န န ဟောတိ တထာဂတော ပရံ မရဏာ’တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ ဒိဋ္ဌိဂတမေတံ ဒိဋ္ဌိဂဟနံ ဒိဋ္ဌိကန္တာရော ဒိဋ္ဌိဝိသူကံ ဒိဋ္ဌိဝိပ္ဖန္ဒိတံ ဒိဋ္ဌိသံယောဇနံ သဒုက္ခံ သဝိဃာတံ သဥပါယာသံ သပရိဠာဟံ၊ န နိဗ္ဗိဒါယ န ဝိရာဂါယ န နိရောဓာယ န ဥပသမာယ န အဘိညာယ န သမ္ဗောဓာယ န နိဗ္ဗာနာယ သံဝတ္တတိ. ဣမံ ခေါ အဟံ၊ ဝစ္ဆ၊ အာဒီနဝံ သမ္ပဿမာနော ဧဝံ ဣမာနိ သဗ္ဗသော ဒိဋ္ဌိဂတာနိ အနုပဂတော’’တိ.

‘‘အတ္ထိ ပန ဘောတော ဂေါတမဿ ကိဉ္စိ ဒိဋ္ဌိဂတ’’န္တိ? ‘‘ဒိဋ္ဌိဂတန္တိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ အပနီတမေတံ တထာဂတဿ. ဒိဋ္ဌဉှေတံ၊ ဝစ္ဆ၊ တထာဂတေန – ‘ဣတိ ရူပံ၊ ဣတိ ရူပဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ရူပဿ အတ္ထင်္ဂမော၊ ဣတိ ဝေဒနာ၊ ဣတိ ဝေဒနာယ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝေဒနာယ အတ္ထင်္ဂမော၊ ဣတိ သညာ၊ ဣတိ သညာယ သမုဒယော၊ ဣတိ သညာယ အတ္ထင်္ဂမော၊ ဣတိ သင်္ခါရာ၊ ဣတိ သင်္ခါရာနံ သမုဒယော၊ ဣတိ သင်္ခါရာနံ အတ္ထင်္ဂမော၊ ဣတိ ဝိညာဏံ၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ သမုဒယော၊ ဣတိ ဝိညာဏဿ အတ္ထင်္ဂမော’တိ. တသ္မာ တထာဂတော သဗ္ဗမညိတာနံ သဗ္ဗမထိတာနံ သဗ္ဗအဟံကာရမမံကာရမာနာနုသယာနံ ခယာ ဝိရာဂါ နိရောဓာ စာဂါ ပဋိနိဿဂ္ဂါ အနုပါဒါ ဝိမုတ္တောတိ ဝဒါမီ’’တိ.

၁၉၀. ‘‘ဧဝံ ဝိမုတ္တစိတ္တော ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဘိက္ခု ကုဟိံ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတိ’’. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ န ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘န ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတိ’’. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတိ’’. ‘‘တေန ဟိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီ’’တိ? ‘‘နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတိ’’.

‘‘‘ဧဝံ ဝိမုတ္တစိတ္တော ပန၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဘိက္ခု ကုဟိံ ဥပပဇ္ဇတီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတီ’တိ ဝဒေသိ. ‘တေန ဟိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ န ဥပပဇ္ဇတီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘န ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတီ’တိ ဝဒေသိ. ‘တေန ဟိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတီ’တိ ဝဒေသိ. ‘တေန ဟိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီ’တိ ဣတိ ပုဋ္ဌော သမာနော ‘နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီတိ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ န ဥပေတီ’တိ ဝဒေသိ. ဧတ္ထာဟံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ အညာဏမာပါဒိံ၊ ဧတ္ထ သမ္မောဟမာပါဒိံ. ယာပိ မေ ဧသာ ဘောတော ဂေါတမဿ ပုရိမေန ကထာသလ္လာပေန အဟု ပသာဒမတ္တာ သာပိ မေ ဧတရဟိ အန္တရဟိတာ’’တိ. ‘‘အလဉှိ တေ၊ ဝစ္ဆ၊ အညာဏာယ၊ အလံ သမ္မောဟာယ. ဂမ္ဘီရော ဟာယံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဓမ္မော ဒုဒ္ဒသော ဒုရနုဗောဓော သန္တော ပဏီတော အတက္ကာဝစရော နိပုဏော ပဏ္ဍိတဝေဒနီယော. သော တယာ ဒုဇ္ဇာနော အညဒိဋ္ဌိကေန အညခန္တိကေန အညရုစိကေန အညတြယောဂေန [အညတြာယောဂေန (ဒီ. နိ. ၁.၄၂၀)] အညတြာစရိယကေန’’ [အညတ္ထာစရိယကေန (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)].

၁၉၁. ‘‘တေန ဟိ၊ ဝစ္ဆ၊ တညေဝေတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ၊ ယထာ တေ ခမေယျ တထာ နံ ဗျာကရေယျာသိ. တံ ကိံ မညသိ၊ ဝစ္ဆ၊ သစေ တေ ပုရတော အဂ္ဂိ ဇလေယျ၊ ဇာနေယျာသိ တွံ – ‘အယံ မေ ပုရတော အဂ္ဂိ ဇလတီ’’’တိ? ‘‘သစေ မေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ပုရတော အဂ္ဂိ ဇလေယျ၊ ဇာနေယျာဟံ – ‘အယံ မေ ပုရတော အဂ္ဂိ ဇလတီ’’’တိ.

‘‘သစေ ပန တံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျ – ‘ယော တေ အယံ ပုရတော အဂ္ဂိ ဇလတိ အယံ အဂ္ဂိ ကိံ ပဋိစ္စ ဇလတီ’တိ၊ ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ၊ ဝစ္ဆ၊ ကိန္တိ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ? ‘‘သစေ မံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျ – ‘ယော တေ အယံ ပုရတော အဂ္ဂိ ဇလတိ အယံ အဂ္ဂိ ကိံ ပဋိစ္စ ဇလတီ’တိ၊ ဧဝံ ပုဋ္ဌော အဟံ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဧဝံ ဗျာကရေယျံ – ‘ယော မေ အယံ ပုရတော အဂ္ဂိ ဇလတိ အယံ အဂ္ဂိ တိဏကဋ္ဌုပါဒါနံ ပဋိစ္စ ဇလတီ’’’တိ.

‘‘သစေ တေ၊ ဝစ္ဆ၊ ပုရတော သော အဂ္ဂိ နိဗ္ဗာယေယျ၊ ဇာနေယျာသိ တွံ – ‘အယံ မေ ပုရတော အဂ္ဂိ နိဗ္ဗုတော’’’တိ? ‘‘သစေ မေ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ပုရတော သော အဂ္ဂိ နိဗ္ဗာယေယျ၊ ဇာနေယျာဟံ – ‘အယံ မေ ပုရတော အဂ္ဂိ နိဗ္ဗုတော’’’တိ.

‘‘သစေ ပန တံ၊ ဝစ္ဆ၊ ဧဝံ ပုစ္ဆေယျ – ‘ယော တေ အယံ ပုရတော အဂ္ဂိ နိဗ္ဗုတော သော အဂ္ဂိ ဣတော ကတမံ ဒိသံ ဂတော – ပုရတ္ထိမံ ဝါ ဒက္ခိဏံ ဝါ ပစ္ဆိမံ ဝါ ဥတ္တရံ ဝါ’တိ၊ ဧဝံ ပုဋ္ဌော တွံ၊ ဝစ္ဆ၊ ကိန္တိ ဗျာကရေယျာသီ’’တိ? ‘‘န ဥပေတိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ယဉှိ သော၊ ဘော ဂေါတမ၊ အဂ္ဂိ တိဏကဋ္ဌုပါဒါနံ ပဋိစ္စ အဇလိ [ဇလတိ (သျာ. ကံ. က.)] တဿ စ ပရိယာဒါနာ အညဿ စ အနုပဟာရာ အနာဟာရော နိဗ္ဗုတော တွေဝ သင်္ချံ ဂစ္ဆတီ’’တိ.

၁၉၂. ‘‘ဧဝမေဝ ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ ယေန ရူပေန တထာဂတံ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ တံ ရူပံ တထာဂတဿ ပဟီနံ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မံ. ရူပသင်္ခယဝိမုတ္တော [ရူပသင်္ခါဝိမုတ္တော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.) ဧဝံ ဝေဒနာသင်္ခယာဒီသုပိ] ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ တထာဂတော ဂမ္ဘီရော အပ္ပမေယျော ဒုပ္ပရိယောဂါဠှော – သေယျထာပိ မဟာသမုဒ္ဒေါ. ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ.

‘‘ယာယ ဝေဒနာယ တထာဂတံ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ သာ ဝေဒနာ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. ဝေဒနာသင်္ခယဝိမုတ္တော ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ တထာဂတော ဂမ္ဘီရော အပ္ပမေယျော ဒုပ္ပရိယောဂါဠှော – သေယျထာပိ မဟာသမုဒ္ဒေါ. ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ.

‘‘ယာယ သညာယ တထာဂတံ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ သာ သညာ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. သညာသင်္ခယဝိမုတ္တော ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ တထာဂတော ဂမ္ဘီရော အပ္ပမေယျော ဒုပ္ပရိယောဂါဠှော – သေယျထာပိ မဟာသမုဒ္ဒေါ. ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ.

‘‘ယေဟိ သင်္ခါရေဟိ တထာဂတံ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ တေ သင်္ခါရာ တထာဂတဿ ပဟီနာ ဥစ္ဆိန္နမူလာ တာလာဝတ္ထုကတာ အနဘာဝံကတာ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မာ. သင်္ခါရသင်္ခယဝိမုတ္တော ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ တထာဂတော ဂမ္ဘီရော အပ္ပမေယျော ဒုပ္ပရိယောဂါဠှော – သေယျထာပိ မဟာသမုဒ္ဒေါ. ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ.

‘‘ယေန ဝိညာဏေန တထာဂတံ ပညာပယမာနော ပညာပေယျ တံ ဝိညာဏံ တထာဂတဿ ပဟီနံ ဥစ္ဆိန္နမူလံ တာလာဝတ္ထုကတံ အနဘာဝံကတံ အာယတိံ အနုပ္ပါဒဓမ္မံ. ဝိညာဏသင်္ခယဝိမုတ္တော ခေါ၊ ဝစ္ဆ၊ တထာဂတော ဂမ္ဘီရော အပ္ပမေယျော ဒုပ္ပရိယောဂါဠှော – သေယျထာပိ မဟာသမုဒ္ဒေါ. ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ ဥပပဇ္ဇတိ စ န စ ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ၊ နေဝ ဥပပဇ္ဇတိ န န ဥပပဇ္ဇတီတိ န ဥပေတိ’’.

ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ ဝစ္ဆဂေါတ္တော ပရိဗ္ဗာဇကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘သေယျထာပိ၊ ဘော ဂေါတမ၊ ဂါမဿ ဝါ နိဂမဿ ဝါ အဝိဒူရေ မဟာသာလရုက္ခော. တဿ အနိစ္စတာ သာခါပလာသာ ပလုဇ္ဇေယျုံ [သာခါပလာသံ ပလုဇ္ဇေယျ]၊ တစပပဋိကာ ပလုဇ္ဇေယျုံ၊ ဖေဂ္ဂူ ပလုဇ္ဇေယျုံ [ဖေဂ္ဂု ပလုဇ္ဇေယျ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)]၊ သော အပရေန သမယေန အပဂတသာခါပလာသော အပဂတတစပပဋိကော အပဂတဖေဂ္ဂုကော သုဒ္ဓေါ အဿ၊ သာရေ ပတိဋ္ဌိတော၊ ဧဝမေဝ ဘောတော ဂေါတမဿ ပါဝစနံ အပဂတသာခါပလာသံ အပဂတတစပပဋိကံ အပဂတဖေဂ္ဂုကံ သုဒ္ဓံ၊ သာရေ ပတိဋ္ဌိတံ. အဘိက္ကန္တံ၊ ဘော ဂေါတမ။ပေ။ ဥပါသကံ မံ ဘဝံ ဂေါတမော ဓာရေတု အဇ္ဇတဂ္ဂေ ပါဏုပေတံ သရဏံ ဂတ’’န္တိ.

အဂ္ဂိဝစ္ဆသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ ဒုတိယံ.