၉. ဂေါလိယာနိသုတ္တံ
၁၇၃. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ ရာဇဂဟေ ဝိဟရတိ ဝေဠုဝနေ ကလန္ဒကနိဝါပေ. တေန ခေါ ပန သမယေန ဂေါလိယာနိ [ဂုလိဿာနိ (သီ. ပီ.)၊ ဂေါလိဿာနိ (သျာ. ကံ.)] နာမ ဘိက္ခု အာရညိကော [အာရညကော (သဗ္ဗတ္ထ)] ပဒသမာစာရော [ပဒရသမာစာရော (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] သံဃမဇ္ဈေ ဩသဋော ဟောတိ ကေနစိဒေဝ ကရဏီယေန. တတြ ခေါ အာယသ္မာ သာရိပုတ္တော ဂေါလိယာနိံ ဘိက္ခုံ အာရဗ္ဘ ဘိက္ခူ အာမန္တေသိ –
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန သဗြဟ္မစာရီသု သဂါရဝေန ဘဝိတဗ္ဗံ သပ္ပတိဿေန. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော သဗြဟ္မစာရီသု အဂါရဝေါ ဟောတိ အပ္ပတိဿော၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန၊ ယော အယမာယသ္မာ သဗြဟ္မစာရီသု အဂါရဝေါ ဟောတိ အပ္ပတိဿော’တိ – တဿ [အပ္ပတိဿောတိဿ (သီ. ပီ.)] ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန သဗြဟ္မစာရီသု သဂါရဝေန ဘဝိတဗ္ဗံ သပ္ပတိဿေန.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အာသနကုသလေန ဘဝိတဗ္ဗံ – ‘ဣတိ ထေရေ စ ဘိက္ခူ နာနုပခဇ္ဇ နိသီဒိဿာမိ နဝေ စ ဘိက္ခူ န အာသနေန ပဋိဗာဟိဿာမီ’တိ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော န အာသနကုသလော ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန၊ ယော အယမာယသ္မာ အာသနကုသလော န ဟောတီ’တိ [ယော အယမာယသ္မာ အာဘိသမာစာရိကမ္ပိ ဓမ္မံ န ဇာနာတီတိ (သီ. သျာ. ကံ. ပီ.)] – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အာသနကုသလေန ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အာဘိသမာစာရိကောပိ ဓမ္မော ဇာနိတဗ္ဗော. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော အာဘိသမာစာရိကမ္ပိ ဓမ္မံ န ဇာနာတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ အာဘိသမာစာရိကမ္ပိ ဓမ္မံ န ဇာနာတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အာဘိသမာစာရိကောပိ ဓမ္မော ဇာနိတဗ္ဗော [အယံ အာဘိသမာစာရိကတတိယဝါရော သီ. သျာ. ကံ. ပီ. ပေါတ္ထကေသု န ဒိဿတိ].
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန နာတိကာလေန ဂါမော ပဝိသိတဗ္ဗော နာတိဒိဝါ [န ဒိဝါ (သျာ. ကံ. ပီ. က.)] ပဋိက္ကမိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော အတိကာလေန ဂါမံ ပဝိသတိ အတိဒိဝါ ပဋိက္ကမတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ အတိကာလေန ဂါမံ ပဝိသတိ အတိဒိဝါ ပဋိက္ကမတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန နာတိကာလေန ဂါမော ပဝိသိတဗ္ဗော၊ နာတိဒိဝါ ပဋိက္ကမိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန န ပုရေဘတ္တံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော ပုရေဘတ္တံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘အယံ နူနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ဝိဟရတော ဝိကာလစရိယာ ဗဟုလီကတာ၊ တမေနံ သံဃဂတမ္ပိ သမုဒါစရတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန န ပုရေဘတ္တံ ပစ္ဆာဘတ္တံ ကုလေသု စာရိတ္တံ အာပဇ္ဇိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အနုဒ္ဓတေန ဘဝိတဗ္ဗံ အစပလေန. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော ဥဒ္ဓတော ဟောတိ စပလော၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ဣဒံ နူနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ဝိဟရတော ဥဒ္ဓစ္စံ စာပလျံ ဗဟုလီကတံ၊ တမေနံ သံဃဂတမ္ပိ သမုဒါစရတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အနုဒ္ဓတေန ဘဝိတဗ္ဗံ အစပလေန.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အမုခရေန ဘဝိတဗ္ဗံ အဝိကိဏ္ဏဝါစေန. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော မုခရော ဟောတိ ဝိကိဏ္ဏဝါစော၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ မုခရော ဝိကိဏ္ဏဝါစော’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန အမုခရေန ဘဝိတဗ္ဗံ အဝိကိဏ္ဏဝါစေန.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန သုဝစေန [သုဗ္ဗစေန (သီ. က.)] ဘဝိတဗ္ဗံ ကလျာဏမိတ္တေန. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု သံဃဂတော သံဃေ ဝိဟရန္တော ဒုဗ္ဗစော ဟောတိ ပါပမိတ္တော၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ဒုဗ္ဗစော ပါပမိတ္တော’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သံဃဂတေန သံဃေ ဝိဟရန္တေန သုဝစေန ဘဝိတဗ္ဗံ ကလျာဏမိတ္တေန.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရေန ဘဝိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရော ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ဣန္ဒြိယေသု အဂုတ္တဒွါရော’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ဣန္ဒြိယေသု ဂုတ္တဒွါရေန ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ဘောဇနေ မတ္တညုနာ ဘဝိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘောဇနေ အမတ္တညူ ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ဘောဇနေ အမတ္တညူ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ဘောဇနေ မတ္တညုနာ ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တော ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ဇာဂရိယံ အနနုယုတ္တော’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ဇာဂရိယံ အနုယုတ္တေန ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ အာရဒ္ဓဝီရိယေန ဘဝိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု ကုသီတော ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ကုသီတော’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ အာရဒ္ဓဝီရိယေန ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ဥပဋ္ဌိတဿတိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု မုဋ္ဌဿတီ ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ မုဋ္ဌဿတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ဥပဋ္ဌိတဿတိနာ ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ သမာဟိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု အသမာဟိတော ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ အသမာဟိတော’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ သမာဟိတေန ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ပညဝတာ ဘဝိတဗ္ဗံ. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု ဒုပ္ပညော ဟောတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ဒုပ္ပညော’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ပညဝတာ ဘဝိတဗ္ဗံ.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ယောဂေါ ကရဏီယော. သန္တာဝုသော၊ အာရညိကံ ဘိက္ခုံ အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ပဉှံ ပုဋ္ဌော န သမ္ပာယတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ပဉှံ ပုဋ္ဌော န သမ္ပာယတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ အဘိဓမ္မေ အဘိဝိနယေ ယောဂေါ ကရဏီယော.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပါ တတ္ထ ယောဂေါ ကရဏီယော. သန္တာဝုသော၊ အာရညိကံ ဘိက္ခုံ ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပါ တတ္ထ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပါ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌော န သမ္ပာယတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပါ တတ္ထ ပဉှံ ပုဋ္ဌော န သမ္ပာယတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ယေ တေ သန္တာ ဝိမောက္ခာ အတိက္ကမ္မ ရူပေ အာရုပ္ပါ တတ္ထ ယောဂေါ ကရဏီယော.
‘‘အာရညိကေနာဝုသော၊ ဘိက္ခုနာ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မေ ယောဂေါ ကရဏီယော. သန္တာဝုသော၊ အာရညိကံ ဘိက္ခုံ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မေ ပဉှံ ပုစ္ဆိတာရော. သစေ၊ အာဝုသော၊ အာရညိကော ဘိက္ခု ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မေ ပဉှံ ပုဋ္ဌော န သမ္ပာယတိ၊ တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. ‘ကိံ ပနိမဿာယသ္မတော အာရညိကဿ ဧကဿာရညေ သေရိဝိဟာရေန ယော အယမာယသ္မာ ယဿတ္ထာယ ပဗ္ဗဇိတော တမတ္ထံ န ဇာနာတီ’တိ – တဿ ဘဝန္တိ ဝတ္တာရော. တသ္မာ အာရညိကေန ဘိက္ခုနာ ဥတ္တရိ မနုဿဓမ္မေ ယောဂေါ ကရဏီယော’’တိ.
ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အာယသ္မာ မဟာမောဂ္ဂလ္လာနော [မဟာမောဂ္ဂလာနော (က.)] အာယသ္မန္တံ သာရိပုတ္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘အာရညိကေနေဝ နု ခေါ၊ အာဝုသော သာရိပုတ္တ၊ ဘိက္ခုနာ ဣမေ ဓမ္မာ သမာဒါယ ဝတ္တိတဗ္ဗာ ဥဒါဟု ဂါမန္တဝိဟာရိနာပီ’’တိ? ‘‘အာရညိကေနာပိ ခေါ၊ အာဝုသော မောဂ္ဂလ္လာန၊ ဘိက္ခုနာ ဣမေ ဓမ္မာ သမာဒါယ ဝတ္တိတဗ္ဗာ ပဂေဝ ဂါမန္တဝိဟာရိနာ’’တိ.
ဂေါလိယာနိသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ နဝမံ.