၄. စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ္တံ
၁၇၅. ဧဝံ မေ သုတံ – ဧကံ သမယံ ဘဂဝါ သက္ကေသု ဝိဟရတိ ကပိလဝတ္ထုသ္မိံ နိဂြောဓာရာမေ. အထ ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ယေန ဘဂဝါ တေနုပသင်္ကမိ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ ဘဂဝန္တံ အဘိဝါဒေတွာ ဧကမန္တံ နိသီဒိ. ဧကမန္တံ နိသိန္နော ခေါ မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝန္တံ ဧတဒဝေါစ – ‘‘ဒီဃရတ္တာဟံ၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဧဝံ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘လောဘော စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော၊ ဒေါသော စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော၊ မောဟော စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော’တိ. ဧဝဉ္စာဟံ [ဧဝံပါဟံ (က.)]၊ ဘန္တေ၊ ဘဂဝတာ ဓမ္မံ ဒေသိတံ အာဇာနာမိ – ‘လောဘော စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော၊ ဒေါသော စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော၊ မောဟော စိတ္တဿ ဥပက္ကိလေသော’တိ. အထ စ ပန မေ ဧကဒါ လောဘဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဒေါသဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ မောဟဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. တဿ မယှံ၊ ဘန္တေ၊ ဧဝံ ဟောတိ – ‘ကောသု နာမ မေ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ အပ္ပဟီနော ယေန မေ ဧကဒါ လောဘဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဒေါသဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ မောဟဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တီ’’’တိ.
၁၇၆. ‘‘သော ဧဝ ခေါ တေ၊ မဟာနာမ၊ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ အပ္ပဟီနော ယေန တေ ဧကဒါ လောဘဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ ဒေါသဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ၊ မောဟဓမ္မာပိ စိတ္တံ ပရိယာဒါယ တိဋ္ဌန္တိ. သော စ ဟိ တေ၊ မဟာနာမ၊ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ ပဟီနော အဘဝိဿ၊ န တွံ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသေယျာသိ၊ န ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇေယျာသိ. ယသ္မာ စ ခေါ တေ၊ မဟာနာမ၊ သော ဧဝ ဓမ္မော အဇ္ဈတ္တံ အပ္ပဟီနော တသ္မာ တွံ အဂါရံ အဇ္ဈာဝသသိ၊ ကာမေ ပရိဘုဉ္ဇသိ.
၁၇၇. ‘‘‘အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ [ဗဟူပါယာသာ (သီ. သျာ. ပီ.)] ဧတ္ထ ဘိယျော’တိ – ဣတိ စေပိ၊ မဟာနာမ၊ အရိယသာဝကဿ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဟောတိ၊ သော စ [သောဝ (က.)] အညတြေဝ ကာမေဟိ အညတြ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ပီတိသုခံ နာဓိဂစ္ဆတိ၊ အညံ ဝါ တတော သန္တတရံ၊ အထ ခေါ သော နေဝ တာဝ အနာဝဋ္ဋီ ကာမေသု ဟောတိ. ယတော စ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ အရိယသာဝကဿ ‘အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော’တိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဟောတိ၊ သော စ အညတြေဝ ကာမေဟိ အညတြ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ပီတိသုခံ အဓိဂစ္ဆတိ အညံ ဝါ တတော သန္တတရံ၊ အထ ခေါ သော အနာဝဋ္ဋီ ကာမေသု ဟောတိ.
‘‘မယှမ္ပိ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ပုဗ္ဗေဝ သမ္ဗောဓာ၊ အနဘိသမ္ဗုဒ္ဓဿ ဗောဓိသတ္တဿေဝ သတော၊ ‘အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော’တိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ ဟောတိ၊ သော စ အညတြေဝ ကာမေဟိ အညတြ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ပီတိသုခံ နာဇ္ဈဂမံ၊ အညံ ဝါ တတော သန္တတရံ၊ အထ ခွာဟံ နေဝ တာဝ အနာဝဋ္ဋီ ကာမေသု ပစ္စညာသိံ. ယတော စ ခေါ မေ၊ မဟာနာမ၊ ‘အပ္ပဿာဒါ ကာမာ ဗဟုဒုက္ခာ ဗဟုပါယာသာ၊ အာဒီနဝေါ ဧတ္ထ ဘိယျော’တိ – ဧဝမေတံ ယထာဘူတံ သမ္မပ္ပညာယ သုဒိဋ္ဌံ အဟောသိ၊ သော စ [သောဝ (က.)] အညတြေဝ ကာမေဟိ အညတြ အကုသလေဟိ ဓမ္မေဟိ ပီတိသုခံ အဇ္ဈဂမံ၊ အညံ ဝါ တတော သန္တတရံ၊ အထာဟံ အနာဝဋ္ဋီ ကာမေသု ပစ္စညာသိံ.
၁၇၈. ‘‘ကော စ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အဿာဒေါ? ပဉ္စိမေ၊ မဟာနာမ၊ ကာမဂုဏာ. ကတမေ ပဉ္စ? စက္ခုဝိညေယျာ ရူပါ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ၊ သောတဝိညေယျာ သဒ္ဒါ။ပေ။ ဃာနဝိညေယျာ ဂန္ဓာ။ ဇိဝှါဝိညေယျာ ရသာ။ ကာယဝိညေယျာ ဖောဋ္ဌဗ္ဗာ ဣဋ္ဌာ ကန္တာ မနာပါ ပိယရူပါ ကာမူပသံဟိတာ ရဇနီယာ – ဣမေ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ပဉ္စ ကာမဂုဏာ. ယံ ခေါ၊ မဟာနာမ၊ ဣမေ ပဉ္စ ကာမဂုဏေ ပဋိစ္စ ဥပ္ပဇ္ဇတိ သုခံ သောမနဿံ – အယံ ကာမာနံ အဿာဒေါ.
‘‘ကော စ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ? ဣဓ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တော ယေန သိပ္ပဋ္ဌာနေန ဇီဝိကံ ကပ္ပေတိ – ယဒိ မုဒ္ဒါယ ယဒိ ဂဏနာယ ယဒိ သင်္ခါနေန ယဒိ ကသိယာ ယဒိ ဝဏိဇ္ဇာယ ယဒိ ဂေါရက္ခေန ယဒိ ဣဿတ္ထေန ယဒိ ရာဇပေါရိသေန ယဒိ သိပ္ပညတရေန၊ သီတဿ ပုရက္ခတော ဥဏှဿ ပုရက္ခတော ဍံသမကသဝါတာတပသရီံသပသမ္ဖဿေဟိ ရိဿမာနော ခုပ္ပိပါသာယ မီယမာနော၊ အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
‘‘တဿ စေ မဟာနာမ ကုလပုတ္တဿ ဧဝံ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော တေ ဘောဂါ နာဘိနိပ္ဖဇ္ဇန္တိ၊ သော သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ ‘မောဃံ ဝတ မေ ဥဋ္ဌာနံ၊ အဖလော ဝတ မေ ဝါယာမော’တိ. အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
‘‘တဿ စေ၊ မဟာနာမ၊ ကုလပုတ္တဿ ဧဝံ ဥဋ္ဌဟတော ဃဋတော ဝါယမတော တေ ဘောဂါ အဘိနိပ္ဖဇ္ဇန္တိ. သော တေသံ ဘောဂါနံ အာရက္ခာဓိကရဏံ ဒုက္ခံ ဒေါမနဿံ ပဋိသံဝေဒေတိ – ‘ကိန္တိ မေ ဘောဂေ နေဝ ရာဇာနော ဟရေယျုံ၊ န စောရာ ဟရေယျုံ၊ န အဂ္ဂိ ဒဟေယျ၊ န ဥဒကံ ဝဟေယျ၊ န အပ္ပိယာ ဝါ ဒါယာဒါ ဟရေယျု’န္တိ. တဿ ဧဝံ အာရက္ခတော ဂေါပယတော တေ ဘောဂေ ရာဇာနော ဝါ ဟရန္တိ၊ စောရာ ဝါ ဟရန္တိ၊ အဂ္ဂိ ဝါ ဒဟတိ၊ ဥဒကံ ဝါ ဝဟတိ၊ အပ္ပိယာ ဝါ ဒါယာဒါ ဟရန္တိ. သော သောစတိ ကိလမတိ ပရိဒေဝတိ ဥရတ္တာဠိံ ကန္ဒတိ သမ္မောဟံ အာပဇ္ဇတိ – ‘ယမ္ပိ မေ အဟောသိ တမ္ပိ နော နတ္ထီ’တိ. အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု ရာဇာနောပိ ရာဇူဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ ခတ္တိယာပိ ခတ္တိယေဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ ဗြာဟ္မဏာပိ ဗြာဟ္မဏေဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ ဂဟပတီပိ ဂဟပတီဟိ ဝိဝဒန္တိ၊ မာတာပိ ပုတ္တေန ဝိဝဒတိ၊ ပုတ္တောပိ မာတရာ ဝိဝဒတိ၊ ပိတာပိ ပုတ္တေန ဝိဝဒတိ၊ ပုတ္တောပိ ပိတရာ ဝိဝဒတိ၊ ဘာတာပိ ဘာတရာ ဝိဝဒတိ၊ ဘာတာပိ ဘဂိနိယာ ဝိဝဒတိ၊ ဘဂိနီပိ ဘာတရာ ဝိဝဒတိ၊ သဟာယောပိ သဟာယေန ဝိဝဒတိ. တေ တတ္ထ ကလဟဝိဂ္ဂဟဝိဝါဒါပန္နာ အညမညံ ပါဏီဟိပိ ဥပက္ကမန္တိ၊ လေဍ္ဍူဟိပိ ဥပက္ကမန္တိ၊ ဒဏ္ဍေဟိပိ ဥပက္ကမန္တိ၊ သတ္ထေဟိပိ ဥပက္ကမန္တိ. တေ တတ္ထ မရဏမ္ပိ နိဂစ္ဆန္တိ၊ မရဏမတ္တမ္ပိ ဒုက္ခံ. အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု အသိစမ္မံ ဂဟေတွာ၊ ဓနုကလာပံ သန္နယှိတွာ၊ ဥဘတောဗျူဠှံ သင်္ဂါမံ ပက္ခန္ဒန္တိ ဥသူသုပိ ခိပ္ပမာနေသု၊ သတ္တီသုပိ ခိပ္ပမာနာသု၊ အသီသုပိ ဝိဇ္ဇောတလန္တေသု. တေ တတ္ထ ဥသူဟိပိ ဝိဇ္ဈန္တိ၊ သတ္တိယာပိ ဝိဇ္ဈန္တိ၊ အသိနာပိ သီသံ ဆိန္ဒန္တိ. တေ တတ္ထ မရဏမ္ပိ နိဂစ္ဆန္တိ၊ မရဏမတ္တမ္ပိ ဒုက္ခံ. အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု အသိစမ္မံ ဂဟေတွာ၊ ဓနုကလာပံ သန္နယှိတွာ၊ အဒ္ဒါဝလေပနာ ဥပကာရိယော ပက္ခန္ဒန္တိ ဥသူသုပိ ခိပ္ပမာနေသု၊ သတ္တီသုပိ ခိပ္ပမာနာသု၊ အသီသုပိ ဝိဇ္ဇောတလန္တေသု. တေ တတ္ထ ဥသူဟိပိ ဝိဇ္ဈန္တိ၊ သတ္တိယာပိ ဝိဇ္ဈန္တိ၊ ဆကဏကာယပိ ဩသိဉ္စန္တိ၊ အဘိဝဂ္ဂေနပိ ဩမဒ္ဒန္တိ၊ အသိနာပိ သီသံ ဆိန္ဒန္တိ. တေ တတ္ထ မရဏမ္ပိ နိဂစ္ဆန္တိ၊ မရဏမတ္တမ္ပိ ဒုက္ခံ. အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု သန္ဓိမ္ပိ ဆိန္ဒန္တိ၊ နိလ္လောပမ္ပိ ဟရန္တိ၊ ဧကာဂါရိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ပရိပန္ထေပိ တိဋ္ဌန္တိ၊ ပရဒါရမ္ပိ ဂစ္ဆန္တိ. တမေနံ ရာဇာနော ဂဟေတွာ ဝိဝိဓာ ကမ္မကာရဏာ ကာရေန္တိ – ကသာဟိပိ တာဠေန္တိ၊ ဝေတ္တေဟိပိ တာဠေန္တိ၊ အဍ္ဎဒဏ္ဍကေဟိပိ တာဠေန္တိ၊ ဟတ္ထမ္ပိ ဆိန္ဒန္တိ၊ ပါဒမ္ပိ ဆိန္ဒန္တိ၊ ဟတ္ထပါဒမ္ပိ ဆိန္ဒန္တိ၊ ကဏ္ဏမ္ပိ ဆိန္ဒန္တိ၊ နာသမ္ပိ ဆိန္ဒန္တိ၊ ကဏ္ဏနာသမ္ပိ ဆိန္ဒန္တိ၊ ဗိလင်္ဂထာလိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ သင်္ခမုဏ္ဍိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ရာဟုမုခမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ဇောတိမာလိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ဟတ္ထပဇ္ဇောတိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ဧရကဝတ္တိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ စီရကဝါသိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ဧဏေယျကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ဗဠိသမံသိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ကဟာပဏိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ခါရာပတစ္ဆိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ပလိဃပရိဝတ္တိကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ ပလာလပီဌကမ္ပိ ကရောန္တိ၊ တတ္တေနပိ တေလေန ဩသိဉ္စန္တိ၊ သုနခေဟိပိ ခါဒါပေန္တိ၊ ဇီဝန္တမ္ပိ သူလေ ဥတ္တာသေန္တိ၊ အသိနာပိ သီသံ ဆိန္ဒန္တိ. တေ တတ္ထ မရဏမ္ပိ နိဂစ္ဆန္တိ၊ မရဏမတ္တမ္ပိ ဒုက္ခံ. အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သန္ဒိဋ္ဌိကော ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
‘‘ပုန စပရံ၊ မဟာနာမ၊ ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရန္တိ. တေ ကာယေန ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ၊ ဝါစာယ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ၊ မနသာ ဒုစ္စရိတံ စရိတွာ၊ ကာယဿ ဘေဒါ ပရံ မရဏာ၊ အပါယံ ဒုဂ္ဂတိံ ဝိနိပါတံ နိရယံ ဥပပဇ္ဇန္တိ. အယမ္ပိ၊ မဟာနာမ၊ ကာမာနံ အာဒီနဝေါ သမ္ပရာယိကော၊ ဒုက္ခက္ခန္ဓော ကာမဟေတု ကာမနိဒါနံ ကာမာဓိကရဏံ ကာမာနမေဝ ဟေတု.
၁၇၉. ‘‘ဧကမိဒါဟံ၊ မဟာနာမ၊ သမယံ ရာဇဂဟေ ဝိဟရာမိ ဂိဇ္ဈကူဋေ ပဗ္ဗတေ. တေန ခေါ ပန သမယေန သမ္ဗဟုလာ နိဂဏ္ဌာ [နိဂန္ထာ (သျာ. က.)] ဣသိဂိလိပဿေ ကာဠသိလာယံ ဥဗ္ဘဋ္ဌကာ ဟောန္တိ အာသနပဋိက္ခိတ္တာ၊ ဩပက္ကမိကာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ ဝေဒနာ ဝေဒယန္တိ. အထ ခွာဟံ၊ မဟာနာမ၊ သာယနှသမယံ ပဋိသလ္လာနာ ဝုဋ္ဌိတော ယေန ဣသိဂိလိပဿေ ကာဠသိလာ ယေန တေ နိဂဏ္ဌာ တေနုပသင်္ကမိံ၊ ဥပသင်္ကမိတွာ တေ နိဂဏ္ဌေ ဧတဒဝေါစံ – ‘ကိန္နု တုမှေ၊ အာဝုသော၊ နိဂဏ္ဌာ ဥဗ္ဘဋ္ဌကာ အာသနပဋိက္ခိတ္တာ၊ ဩပက္ကမိကာ ဒုက္ခာ တိဗ္ဗာ ခရာ ကဋုကာ ဝေဒနာ ဝေဒယထာ’တိ? ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ မဟာနာမ၊ တေ နိဂဏ္ဌာ မံ ဧတဒဝေါစုံ – ‘နိဂဏ္ဌော၊ အာဝုသော၊ နာဋပုတ္တော [နာထပုတ္တော (သီ. ပီ.)] သဗ္ဗညူ သဗ္ဗဒဿာဝီ အပရိသေသံ ဉာဏဒဿနံ ပဋိဇာနာတိ – ‘‘စရတော စ မေ တိဋ္ဌတော စ သုတ္တဿ စ ဇာဂရဿ စ သတတံ သမိတံ ဉာဏဒဿနံ ပစ္စုပဋ္ဌိတ’’န္တိ. သော ဧဝမာဟ – ‘‘အတ္ထိ ခေါ ဝေါ [အတ္ထိ ခေါ ဘော (သျာ. က.)]၊ နိဂဏ္ဌာ၊ ပုဗ္ဗေ ပါပကမ္မံ ကတံ၊ တံ ဣမာယ ကဋုကာယ ဒုက္ကရကာရိကာယ နိဇ္ဇီရေထ [နိဇ္ဇရေထ (သီ. သျာ. ပီ.)]၊ ယံ ပနေတ္ထ [မယံ ပနေတ္ထ (က.)] ဧတရဟိ ကာယေန သံဝုတာ ဝါစာယ သံဝုတာ မနသာ သံဝုတာ တံ အာယတိံ ပါပဿ ကမ္မဿ အကရဏံ၊ ဣတိ ပုရာဏာနံ ကမ္မာနံ တပသာ ဗျန္တိဘာဝါ၊ နဝါနံ ကမ္မာနံ အကရဏာ၊ အာယတိံ အနဝဿဝေါ၊ အာယတိံ အနဝဿဝါ ကမ္မက္ခယော၊ ကမ္မက္ခယာ ဒုက္ခက္ခယော၊ ဒုက္ခက္ခယာ ဝေဒနာက္ခယော၊ ဝေဒနာက္ခယာ သဗ္ဗံ ဒုက္ခံ နိဇ္ဇိဏ္ဏံ ဘဝိဿတီ’’တိ. တဉ္စ ပနမှာကံ ရုစ္စတိ စေဝ ခမတိ စ၊ တေန စမှ အတ္တမနာ’တိ.
၁၈၀. ‘‘ဧဝံ ဝုတ္တေ၊ အဟံ၊ မဟာနာမ၊ တေ နိဂဏ္ဌေ ဧတဒဝေါစံ – ‘ကိံ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ဇာနာထ – အဟုဝမှေဝ မယံ ပုဗ္ဗေ န နာဟုဝမှာ’တိ? ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’. ‘ကိံ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ဇာနာထ – အကရမှေဝ မယံ ပုဗ္ဗေ ပါပကမ္မံ န နာကရမှာ’တိ? ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’. ‘ကိံ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ဇာနာထ – ဧဝရူပံ ဝါ ဧဝရူပံ ဝါ ပါပကမ္မံ အကရမှာ’တိ? ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’. ‘ကိံ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ဇာနာထ – ဧတ္တကံ ဝါ ဒုက္ခံ နိဇ္ဇိဏ္ဏံ၊ ဧတ္တကံ ဝါ ဒုက္ခံ နိဇ္ဇီရေတဗ္ဗံ၊ ဧတ္တကမှိ ဝါ ဒုက္ခေ နိဇ္ဇိဏ္ဏေ သဗ္ဗံ ဒုက္ခံ နိဇ္ဇိဏ္ဏံ ဘဝိဿတီ’တိ? ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’. ‘ကိံ ပန တုမှေ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ဇာနာထ – ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနံ၊ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒ’န္တိ? ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’.
‘‘‘ဣတိ ကိရ တုမှေ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ န ဇာနာထ – အဟုဝမှေဝ မယံ ပုဗ္ဗေ န နာဟုဝမှာတိ၊ န ဇာနာထ – အကရမှေဝ မယံ ပုဗ္ဗေ ပါပကမ္မံ န နာကရမှာတိ၊ န ဇာနာထ – ဧဝရူပံ ဝါ ဧဝရူပံ ဝါ ပါပကမ္မံ အကရမှာတိ၊ န ဇာနာထ – ဧတ္တကံ ဝါ ဒုက္ခံ နိဇ္ဇိဏ္ဏံ၊ ဧတ္တကံ ဝါ ဒုက္ခံ နိဇ္ဇီရေတဗ္ဗံ၊ ဧတ္တကမှိ ဝါ ဒုက္ခေ နိဇ္ဇိဏ္ဏေ သဗ္ဗံ ဒုက္ခံ နိဇ္ဇိဏ္ဏံ ဘဝိဿတီတိ. န ဇာနာထ – ဒိဋ္ဌေဝ ဓမ္မေ အကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ပဟာနံ၊ ကုသလာနံ ဓမ္မာနံ ဥပသမ္ပဒံ. ဧဝံ သန္တေ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ယေ လောကေ လုဒ္ဒါ လောဟိတပါဏိနော ကုရူရကမ္မန္တာ မနုဿေသု ပစ္စာဇာတာ တေ နိဂဏ္ဌေသု ပဗ္ဗဇန္တီ’တိ? ‘န ခေါ၊ အာဝုသော ဂေါတမ၊ သုခေန သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ၊ ဒုက္ခေန ခေါ သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ၊ သုခေန စာဝုသော ဂေါတမ၊ သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ အဘဝိဿ၊ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သုခံ အဓိဂစ္ဆေယျ၊ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သုခဝိဟာရိတရော အာယသ္မတာ ဂေါတမေနာ’တိ.
‘‘‘အဒ္ဓါယသ္မန္တေဟိ နိဂဏ္ဌေဟိ သဟသာ အပ္ပဋိသင်္ခါ ဝါစာ ဘာသိတာ – န ခေါ၊ အာဝုသော ဂေါတမ၊ သုခေန သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ၊ ဒုက္ခေန ခေါ သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ၊ သုခေန စာဝုသော ဂေါတမ၊ သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ အဘဝိဿ၊ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သုခံ အဓိဂစ္ဆေယျ၊ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သုခဝိဟာရိတရော အာယသ္မတာ ဂေါတမေနာ’’တိ. အပိ စ အဟမေဝ တတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိတဗ္ဗော – ကော နု ခေါ အာယသ္မန္တာနံ သုခဝိဟာရိတရော ရာဇာ ဝါ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အာယသ္မာ ဝါ ဂေါတမော’တိ? အဒ္ဓါဝုသော ဂေါတမ၊ အမှေဟိ သဟသာ အပ္ပဋိသင်္ခါ ဝါစာ ဘာသိတာ၊ န ခေါ၊ အာဝုသော ဂေါတမ၊ သုခေန သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ၊ ဒုက္ခေန ခေါ သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ၊ သုခေန စာဝုသော ဂေါတမ၊ သုခံ အဓိဂန္တဗ္ဗံ အဘဝိဿ၊ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သုခံ အဓိဂစ္ဆေယျ၊ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော သုခဝိဟာရိတရော အာယသ္မတာ ဂေါတမေနာတိ. အပိ စ တိဋ္ဌတေတံ၊ ဣဒါနိပိ မယံ အာယသ္မန္တံ ဂေါတမံ ပုစ္ဆာမ – ကော နု ခေါ အာယသ္မန္တာနံ သုခဝိဟာရိတရော ရာဇာ ဝါ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အာယသ္မာ ဝါ ဂေါတမော’တိ?
‘‘‘တေန ဟာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ တုမှေဝ တတ္ထ ပဋိပုစ္ဆိဿာမိ၊ ယထာ ဝေါ ခမေယျ တထာ နံ ဗျာကရေယျာထ. တံ ကိံ မညထာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ပဟောတိ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော၊ အနိဉ္ဇမာနော ကာယေန၊ အဘာသမာနော ဝါစံ၊ သတ္တ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ ဧကန္တသုခံ ပဋိသံဝေဒီ ဝိဟရိတု’န္တိ? ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’.
‘‘‘တံ ကိံ မညထာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ပဟောတိ ရာဇာ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော၊ အနိဉ္ဇမာနော ကာယေန၊ အဘာသမာနော ဝါစံ၊ ဆ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ပေ။ ပဉ္စ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ စတ္တာရိ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ တီဏိ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ ဒွေ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ ဧကံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဧကန္တသုခံ ပဋိသံဝေဒီ ဝိဟရိတု’န္တိ? ‘နော ဟိဒံ၊ အာဝုသော’.
‘‘‘အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ပဟောမိ အနိဉ္ဇမာနော ကာယေန၊ အဘာသမာနော ဝါစံ၊ ဧကံ ရတ္တိန္ဒိဝံ ဧကန္တသုခံ ပဋိသံဝေဒီ ဝိဟရိတုံ. အဟံ ခေါ၊ အာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ပဟောမိ အနိဉ္ဇမာနော ကာယေန၊ အဘာသမာနော ဝါစံ၊ ဒွေ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ တီဏိ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ စတ္တာရိ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ ပဉ္စ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ ဆ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ။ သတ္တ ရတ္တိန္ဒိဝါနိ ဧကန္တသုခံ ပဋိသံဝေဒီ ဝိဟရိတုံ. တံ ကိံ မညထာဝုသော နိဂဏ္ဌာ၊ ဧဝံ သန္တေ ကော သုခဝိဟာရိတရော ရာဇာ ဝါ မာဂဓော သေနိယော ဗိမ္ဗိသာရော အဟံ ဝါ’တိ? ‘ဧဝံ သန္တေ အာယသ္မာဝ ဂေါတမော သုခဝိဟာရိတရော ရညာ မာဂဓေန သေနိယေန ဗိမ္ဗိသာရေနာ’’’တိ.
ဣဒမဝေါစ ဘဂဝါ. အတ္တမနော မဟာနာမော သက္ကော ဘဂဝတော ဘာသိတံ အဘိနန္ဒီတိ.
စူဠဒုက္ခက္ခန္ဓသုတ္တံ နိဋ္ဌိတံ စတုတ္ထံ.